Εκθεση ΔΝΤ: Οι πέντε κίνδυνοι που οδηγούν την οικονομία σε… ναρκοπέδιο

Το ΔΝΤ ζητά σχέδιο έκτα­κτης ανάγκης για τις απο­φά­σεις του ΣτΕ, κόψιμο αφο­ρο­λό­γη­του ορίου ώστε να γίνει εφικτή η μείωση της άμεσης φορο­λο­γίας και «επα­να­προ­σέγ­γιση» των συλ­λο­γι­κών δια­πραγ­μα­τεύ­σεων. «Καμπα­νάκι» και για τις προ­ε­κλο­γι­κές παροχές.

Εάν οι εκτι­μή­σεις του Διε­θνούς Νομι­σμα­τι­κού Ταμείου είναι ακρι­βείς και οι αυξα­νό­με­νοι ενδο­γε­νείς και εξω­γε­νείς κίν­δυ­νοι επι­βε­βαιω­θούν, η ελλη­νική οικο­νο­μία απει­λεί­ται, τα επόμενα χρόνια, με είσοδο σε ναρ­κο­πέ­διο.

Το Ταμείο, στην πρώτη του έκθεση στο πλαίσιο ενι­σχυ­μέ­νης μετα­μνη­μο­νια­κής επο­πτείας, στο βασικό σενάριο κατα­γρά­φει τους προ­βλη­μα­τι­σμούς του για τους κιν­δύ­νους που ελλο­χεύ­ουν στο δημο­σιο­νο­μικό μέτωπο κυρίως εξαι­τίας τωνανα­με­νό­με­νων απο­φά­σεων του ΣτΕ αλλά και εξαι­τίας της προ­ο­πτι­κής των εκλογών, που παρα­δο­σιακά αυξάνει τη ροπή προς παροχές.

Παράλ­ληλα κρούει κώδωνα κιν­δύ­νου για την ανάγκη δρα­στι­κών λύσεων χωρίς δημο­σιο­νο­μικό κόστος για τη μείωση των κόκ­κι­νων δανείων, επι­μέ­νει στην ανάγκη μείωσης του αφο­ρο­λο­γή­του ώστε να διευ­κο­λυν­θεί η μείωση των άμεσων φόρων και καλεί την κυβέρ­νηση να ξανα­σκε­φτεί το θέμα της ανα­στρο­φής των μνη­μο­νια­κών αλλαγών στις συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, εκφρά­ζο­ντας ευθέως τη δια­φω­νία του σε μισθο­λο­γι­κές αυξή­σεις οι οποίες υπερ­βαί­νουν την αύξηση της παρα­γω­γι­κό­τη­τας.

Σε ειδικό κεφά­λαιο, όπου ανα­λύ­ε­ται το δυσμε­νές σενάριο εξε­λί­ξεων, δια­βλέ­πει υψηλό κίνδυνο μεταρ­ρυθ­μι­στι­κής κόπωσης και πισω­γυ­ρι­σμά­των, κυρίως εξαι­τίας των προ­ε­κλο­γι­κών πιέσεων, ενώ ζητά σχέδιο έκτα­κτης ανάγκης υπό τον κίνδυνο μαζικές δικα­στι­κές απο­φά­σεις ακύ­ρω­σης μνη­μο­νια­κών περι­κο­πών να οδη­γή­σουν σε φαι­νό­μενο χιο­νο­στι­βά­δας με εφάπαξ δημο­σιο­νο­μικό κόστος έως και 9,5 δισ. ευρώ και μόνιμες επι­βα­ρύν­σεις της τάξεως του 1,5 δισ. ευρώ τον χρόνο.

Σε αυτή την περί­πτωση, οι στόχοι πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των δια­τα­ράσ­σο­νται όπως και η δυνα­τό­τητα ομαλής απο­πλη­ρω­μής των χρεών του ελλη­νι­κού δημο­σίου. Πρό­κει­ται για ένα σενάριο που έρχεται κόντρα στη βασική εκτί­μηση του Ταμείου, το οποίο προ­βλέ­πει τήρηση των δεσμεύ­σεων για πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα 3,5% του ΑΕΠ έως το 2022 και επαρκή δυνα­τό­τητα ομαλών απο­πλη­ρω­μών των υπο­χρε­ώ­σεων προς τους πιστω­τές, χωρίς μάλιστα να απο­κλεί­ε­ται (το αντί­θετο μάλιστα, εφόσον δοθεί «εξαί­ρεση» από τον ESM) πρόωρη απο­πλη­ρωμή μέρους των δανείων του ΔΝΤ.

Ο χάρτης των πέντε «εκρη­κτι­κών» κιν­δύ­νων του δυσμε­νούς σενα­ρίου απαρ­τί­ζε­ται από:

1. Μεταρ­ρυθ­μι­στική κόπωση, η οποία μπορεί να οδη­γή­σει σε πισω­γυ­ρί­σματα έναντι προη­γού­με­νων μεταρ­ρυθ­μί­σεων (υψηλός κίν­δυ­νος με πιθα­νό­τη­τες από 30% έως 50%), ιδίως εξαι­τίας της προ­ο­πτι­κής εκλογών εντός του 2019. Οι δικα­στι­κές απο­φά­σεις για ακύρωση μνη­μο­νια­κών μέτρων μπορούν να λάβουν χαρα­κτήρα χιο­νο­στι­βά­δας.

2. Καθυ­στε­ρή­σεις στην εξυ­γί­ανση των ισο­λο­γι­σμών των τρα­πε­ζών (μεσαίου μεγέ­θους κίν­δυ­νος με πιθα­νό­τη­τες 10%-30%), ικανών να οδη­γή­σουν σε ραγδαία επι­δεί­νωση του επεν­δυ­τι­κού και κατα­θε­τι­κού κλί­μα­τος έναντι των τρα­πε­ζών.

3. Μεγα­λύ­τε­ρες των προ­βλε­πο­μέ­νων αρνη­τι­κές επι­δρά­σεις των υψηλών πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των στην ανά­πτυξη και καθυ­στε­ρή­σεις στις επεν­δύ­σεις λόγω πολι­τι­κής αβε­βαιό­τη­τας (μεσαίος κίν­δυ­νος, πιθα­νό­τη­τες 10%-30%).

4. Ραγδαία επι­δεί­νωση των διεθνών συν­θη­κών στις αγορές (υψηλός κίν­δυ­νος, πιθα­νό­τη­τες από 30% έως 50%).

5. Αύξηση του διε­θνούς προ­στα­τευ­τι­σμού με ενί­σχυση των εμπο­ρι­κών πολέμων (υψηλός κίν­δυ­νος, πιθα­νό­τη­τες 30%-50%).

Τα προ­βλή­ματα παρα­μέ­νουν

Ξεκι­νώ­ντας από τα φαι­νο­με­νικά απλά στο βασικό σενάριο της έκθεσης, ο ρυθμός ανά­πτυ­ξης της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας στε­ρεί­ται ουσια­στι­κής δυνα­μι­κής, με απο­τέ­λε­σμα, αν και φέτος υπο­λο­γί­ζε­ται σε 2,4%, σε μεσο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα να καρ­κι­νο­βα­τεί οριακά πάνω από 1%. Ο τρα­πε­ζι­κός τομέας παρα­μέ­νει αδύ­να­μος, ενώ η ικα­νό­τητα απο­πλη­ρω­μής των χρεών που έχει επω­μι­στεί η Ελλάδα κρί­νε­ται σε μεσο­πρό­θε­σμο ορί­ζο­ντα επαρκής, αλλά με αυξα­νό­μενα ρίσκα και σημα­ντι­κές αβε­βαιό­τη­τες. Τα ρίσκα αυτά, κατά την άποψη του Ταμείου, απαι­τούν περαι­τέρω ενέρ­γειες για την τόνωση της οικο­νο­μίας.

Η προ­ο­πτική των εκλογών και ο υψηλός κίν­δυ­νος πισω­γυ­ρί­σμα­τος

Σε αυτό το φόντο, το ΔΝΤ ζητά για μια ακόμα φορά εφαρ­μογή της προ­νο­μο­θε­τη­μέ­νης μείωσης του αφο­ρο­λό­γη­του το 2020, ώστε να δημιουρ­γη­θεί χώρος για μειώ­σεις φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών στο εισό­δημα των φυσικών προ­σώ­πων και στα κέρδη των επι­χει­ρή­σεων, «επα­νε­κτί­μηση» των πρό­σφα­των αλλαγών ανα­φο­ρικά με τις συλ­λο­γι­κές δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, αύξηση της ευε­λι­ξίας στην αγορά εργα­σίας, εφαρ­μογή πλέγ­μα­τος μεταρ­ρυθ­μί­σεων για την ενί­σχυση της παρα­γω­γι­κό­τη­τας και του επι­χει­ρη­μα­τι­κού κλί­μα­τος, για τη μείωση του μη μισθο­λο­γι­κού κόστους και τη βελ­τί­ωση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας.

Ζητά παράλ­ληλα την εκπό­νηση ενός σχεδίου έκτα­κτης ανάγκης για την περί­πτωση όπου επι­βε­βαιω­θούν τα δημο­σιο­νο­μικά ρίσκα τα οποία απει­λούν να τινά­ξουν στον αέρα τις δεσμεύ­σεις για πρω­το­γενή πλε­ο­νά­σματα 3,5% του ΑΕΠ έως το 2022.

Στο θέμα των κόκ­κι­νων δανείων, οι συστά­σεις είναι σε άλλο μήκος κύματος σε σχέση με τους κυβερ­νη­τι­κούς σχε­δια­σμούς: ενι­σχύ­στε το νομικό οπλο­στά­σιο για να διευ­κο­λύ­νετε τη μείωση των κόκ­κι­νων δανείων με όρους ιδιω­τι­κού τομέα, πριν σκε­φτείτε τις κρα­τι­κές ενι­σχύ­σεις, και απο­φύ­γετε τη λήψη μέτρων που θα μπο­ρού­σαν να δια­βρώ­σουν περαι­τέρω την κουλ­τούρα πλη­ρω­μών, ενι­σχύ­ο­ντας παράλ­ληλα την εσω­τε­ρική τρα­πε­ζική δια­κυ­βέρ­νηση, δια­μη­νύει το Ταμείο.

Στο κρίσιμο ερώτημα εάν οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες χρειά­ζο­νται πρό­σθετα κεφά­λαια, οι εκτι­μή­σεις του ΔΝΤ θα μπο­ρού­σαν να θεω­ρη­θούν «διπλω­μα­τι­κές». Ζητά να υπάρξει κεφα­λαιακή ενί­σχυση των τρα­πε­ζών, είτε μέσω αύξησης κεφα­λαίου ή δεδο­μέ­νης της έλλει­ψης ζήτησης για μετοχές, με τη χρήση κεφα­λαια­κών εργα­λείων που δεν προ­κα­λούν διάχυση (non dilutive capital instruments).

Τα καλά νέα

Στο προ­οί­μιο της έκθεσης, σημειώ­νε­ται ότι η Ελλάδα εξήλθε της μνη­μο­νια­κής περιό­δου τον περα­σμένο Αύγου­στο, με μειω­μέ­νες ανι­σορ­ρο­πίες και επι­τα­χυ­νό­μενο ρυθμό ανά­πτυ­ξης, τα χρόνια δημο­σιο­νο­μικά ελλείμ­ματα εξου­δε­τε­ρώ­θη­καν και η εξω­τε­ρική θέση έχει σημα­ντικά βελ­τιω­θεί.

Η ελά­φρυνση χρέους από τους Ευρω­παί­ους εταί­ρους σε συν­δυα­σμό με το μεγάλο cash buffer περιό­ρι­σαν τις αδυ­να­μίες, η οικο­νο­μική ανά­καμψη διευ­ρύ­νε­ται, η ανεργία ακο­λου­θεί καθο­δική τροχιά, η αύξηση των κατα­θέ­σεων και βελ­τιώ­σεις στους ισο­λο­γι­σμούς των τρα­πε­ζών επέ­τρε­ψαν τη στα­διακή άρση των capital controls, τα σπρεντ των ελλη­νι­κών ομο­λό­γων έχουν απο­κλι­μα­κω­θεί, αν και παρα­μέ­νουν τα υψη­λό­τερα στην ευρω­ζώνη.

Αλλά…

Παρ’ όλα αυτά, σημειώ­νει το ΔΝΤ, τα τρωτά σημεία και τα εμπόδια στην ανά­πτυξη παρα­μέ­νουν σημα­ντικά και οι καθο­δι­κοί κίν­δυ­νοι αυξά­νο­νται. Η κλη­ρο­νο­μιά της κρίσης, συμπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του υψηλού δημό­σιου χρέους και των αδύ­να­μων ισο­λο­γι­σμών στον ιδιω­τικό τομέα σε συν­δυα­σμό με αδύναμη κουλ­τούρα πλη­ρω­μών, συν­θέ­τουν ένα σκηνικό τρωτών σημείων.

Το επι­χει­ρη­μα­τικό περι­βάλ­λον κρί­νε­ται «φτωχό», δεδο­μέ­νης της ημι­τε­λούς ατζέ­ντας διαρ­θρω­τι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων και ανα­στρο­φών στην αγορά εργα­σίας. Οι καθο­δι­κοί κίν­δυ­νοι διευ­ρύ­νο­νται εξαι­τίας (σ.σ. πιθανών) δικα­στι­κών απο­φά­σεων έναντι μνη­μο­νια­κών δημο­σιο­νο­μι­κών μέτρων καθώς και εξαι­τίας πρό­σφα­των πολι­τι­κών απο­φά­σεων στην αγορά εργα­σίας αλλά και της προ­ε­κλο­γι­κής αβε­βαιό­τη­τας.

Κοι­τώ­ντας μπροστά, υπο­γραμ­μί­ζει το Ταμείο, οι βασι­κό­τε­ρες προ­κλή­σεις αφορούν στην εφαρ­μογή ενός μίγ­μα­τος πολι­τι­κών που μειώ­νουν τις αδυ­να­μίες και αυξά­νουν την παρα­γω­γι­κό­τητα και τις ανα­πτυ­ξια­κές προ­ο­πτι­κές, χωρίς κοι­νω­νι­κούς απο­κλει­σμούς.

πηγή euro2day.gr