“Οι 11 (και όχι μόνο) πληγές του ΒΙΟΚΑ Ρόδου”

Τελικά τι λει­τουρ­γεί στο Βιο­λο­γικό Καθα­ρι­σμό στο Βόδι;

Δια­βά­ζουμε στον τοπικό τύπο ότι, στη διάρ­κεια της 3ης Διε­θνούς Έκθεσης verde.tec για τις τεχνο­λο­γίες περι­βάλ­λο­ντος, που πραγ­μα­το­ποι­ή­θηκε 15-17 Φεβρουα­ρίου στην Αθήνα, ο Δήμος Ρόδου και η ΔΕΥΑΡ απέ­σπα­σαν δύο ( 2) βραβεία GREEK GREEN AWARDS 2019 στις κατη­γο­ρίες «Ολο­κλη­ρω­μένη δια­χεί­ριση απο­βλή­των στην Νησιω­τική Ελλάδα» και «Στρα­τη­γι­κός σχε­δια­σμός έργων ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης».

Ταυ­τό­χρονα έχουμε στα χέρια μας τα απο­τε­λέ­σματα του ελέγχου που διε­νερ­γή­θηκε στις εγκα­τα­στά­σεις του Βιο­λο­γι­κού Καθα­ρι­σμού (ΒΙΟΚΑ) στην περιοχή Βόδι από την Διεύ­θυνση Περι­βάλ­λο­ντος Δωδε­κα­νή­σου της Περι­φέ­ρειας Ν. Αιγαίου. Πραγ­μα­τικά δεν ξέρουμε αν θα πρέπει να πιστέ­ψουμε τα Δελτία Τύπου ή τα μάτια μας. Είναι απορίας άξιο, και χωρίς διάθεση μεμ­ψι­μοι­ρίας, πώς είναι δυνατόν να βρα­βευό­μα­στε για το σχε­δια­σμό έργων ύδρευ­σης και απο­χέ­τευ­σης, όταν στο μεγα­λύ­τερο σταθμό επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων στο νησί συμ­βαί­νουν τα όσα περι­γρά­φο­νται παρα­κάτω, όχι από οποιον­δή­ποτε, αλλά από την αρμόδια για τον έλεγχο υπη­ρε­σία, και όταν ο σχε­δια­σμός είναι λέξη άγνωστη στη ΔΕΥΑΡ.

Φυσικά μιλάμε για τις εγκα­τα­στά­σεις που βρί­σκο­νται σε μια από τις πιο του­ρι­στι­κές περιο­χές του νησιού και η δημιουρ­γία προ­βλη­μά­των στο περι­βάλ­λον, κυρίως το θαλάσ­σιο, θα απο­τε­λούσε τερά­στια δυσφή­μιση για το νησί μας.

Αυτά συμ­βαί­νουν μόνο μερι­κούς μήνες μετά την απο­κά­λυψη για την απα­ρά­δε­κτη κατά­σταση του ΒΙΟΚΑ Κρε­μα­στής και τις απα­ντή­σεις που δεν έδωσε η ΔΕΥΑΡ στην Διεύ­θυνση Περι­βάλ­λο­ντος Δωδε­κα­νή­σου, γεγονός που οδήγησε στην επιβολή προ­στί­μου στη δημο­τική εται­ρεία το οποίο φυσικά θα πλη­ρώ­σουν με τον ένα ή τον άλλο τρόπο οι δημότες του νησιού.

Αλλά ας δούμε τι συμ­βαί­νει στο ΒΙΟΚΑ Ρόδου.

Ο Σύλ­λο­γός μας, ύστερα από επι­τό­πια επί­σκεψη στο Βιο­λο­γικό Καθα­ρι­σμό (ΒΙΟΚΑ) Ρόδου στην περιοχή Βόδι, δια­πί­στωσε την τραγική κατά­σταση των εγκα­τα­στά­σεων και προέβη σε καταγ­γε­λία στη Διεύ­θυνση Περι­βάλ­λο­ντος Δωδε­κα­νή­σου της Περι­φέ­ρειας Ν. Αιγαίου με το Α.Π. εισερ. 570/6-9-2018.

Στις 23/11/2018 αρμόδιο κλι­μά­κιο πραγ­μα­το­ποί­ησε έλεγχο στις εγκα­τα­στά­σεις του ΒΙΟΚΑ και συγκε­κρι­μένα στις εγκα­τα­στά­σεις επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων (ΕΕΛ) και επε­ξερ­γα­σίας βοθρο­λυ­μά­των (ΕΕΒ) και συνέ­ταξε σχετική έκθεση ελέγχου (Α.Π. 856/21-12-2018).

Τα απο­τε­λέ­σματα του ελέγχου είναι συγκλο­νι­στικά. Τα παρα­θέ­τουμε συνο­πτικά και τίθε­νται στην κρίση των πολιτών όσον αφορά την ανευ­θυ­νό­τητα με την οποία ένα τόσο σοβαρό θέμα τυγ­χά­νει χει­ρι­σμών από τη ΔΕΥΑ Ρόδου.

1. Δεν λει­τουρ­γεί η μονάδα απο­λύ­μαν­σης/χλω­ρί­ω­σης της εγκα­τά­στα­σης με συνέ­πεια τα επε­ξερ­γα­σμένα λύματα να οδη­γού­νται στον τελικό απο­δέ­κτη, χωρίς να είναι χλω­ριω­μένα, όπως απαιτεί η κείμενη νομο­θε­σία.

2. Η απο­θή­κευση λυμα­το­λά­σπης δεν γίνεται με τον σωστό τρόπο και αυτή οδη­γεί­ται τελικά σε μη αδειο­δο­τη­μένο χώρο.

3. Τα συστή­ματα από­σμη­σης δεν λει­τουρ­γούν.

4. Στην μονάδα επε­ξερ­γα­σίας των ΕΕΒ (Εγκα­τα­στά­σεις Επε­ξερ­γα­σίας Βοθρο­λυ­μά­των), το δάπεδο και ο χώρος γύρω από αυτή είναι γεμάτος εσχα­ρί­σματα και έχουν δημιουρ­γη­θεί εστίες εντόμων και έντονης δυσο­σμίας.

5. Δεν υπάρχει σε ισχύ θεω­ρη­μένο σχέδιο πυρο­προ­στα­σίας

6. Δεν υπάρχει σημα­δούρα στο σημείο εξόδου του υπο­θα­λάσ­σιου αγωγού, ώστε να γίνεται έλεγχος της περιε­κτι­κό­τη­τας του νερού σε κολο­βα­κτη­ριοειδή, γύρω από το σημείο εξόδου στη θάλασσα.

7. Δεν πραγ­μα­το­ποιεί­ται ποιο­τι­κός έλεγχος των νερών στις γει­το­νι­κές ακτές κολύμ­βη­σης, συνεπώς ούτε και συστη­μα­τική παρα­κο­λού­θηση με μετρή­σεις και ανα­λύ­σεις των νερών της γύρω περιο­χής.

8. Δεν τηρού­νται αρχεία με εργα­στη­ρια­κές ανα­λύ­σεις για την παρα­κο­λού­θηση της ποιό­τη­τας των επε­ξερ­γα­σμέ­νων λυμάτων του απο­δέ­κτη.

9. Δεν υπο­βάλ­λο­νται, από τη ΔΕΥΑ Ρόδου, εργα­στη­ρια­κές μετρή­σεις της ποιό­τη­τας των επε­ξερ­γα­σμέ­νων λυμάτων μια φορά το έτος στις αρμό­διες Υπη­ρε­σίες Υγείας και Περι­βάλ­λο­ντος της Περι­φε­ρεια­κής Ενό­τη­τας Δωδε­κα­νή­σου. Δηλαδή ακριβώς αυτό που η ΔΕΥΑΡ παρα­λεί­πει να κάνει και για τις μετρή­σεις του πόσιμου νερού.

10. Ορι­σμέ­νες μετρή­σεις του βιο­χη­μικά απαι­τού­με­νου οξυ­γό­νου (BOD), του χημικά απαι­τού­με­νου οξυ­γό­νου (COD) και των Ολικών Αιω­ρού­με­νων Στερεών (TSS) υπερ­βαί­νουν τις ανώ­τα­τες τιμές εκροής, όπως αυτές προ­βλέ­πο­νται από τη σχετική Υπουρ­γική Απόφαση (32074/27-06-2016). Τα παρα­πάνω προ­κύ­πτουν από έγγραφα του τμή­μα­τος Χημικών Υπη­ρε­σιών Ρόδου, στις 27-08-2018, που αφορούν έκθεση -γνωμάτευση απο­τε­λε­σμά­των εξέ­τα­σης δειγ­μά­των επε­ξερ­γα­σμέ­νου λύματος, αλλά και από απο­τε­λέ­σματα από ανα­λύ­σεις της ΔΕΥΑΡ.

Εξάλλου δεν παρα­δό­θη­καν στο κλι­μά­κιο ελέγχου της Περι­φέ­ρειας ανα­λύ­σεις για καθι­ζά­νο­ντα στερεά, αμμω­νιακό άζωτο και λίπη-έλαια.

11. Δια­πι­στώ­θηκε ρήγμα στην οροφή της μια δεξα­με­νής ανα­ε­ρό­βιας χώνευ­σης ιλύος με απο­τέ­λε­σμα η ιλύς να οδη­γεί­ται απευ­θείας από τη μονάδα προ­πά­χυν­σης ιλύος στην μονάδα μετα­πά­χυν­σης ιλύος και από κει στις εγκα­τα­στά­σεις μηχα­νι­κής αφυ­δά­τω­σης ιλύος.

Κατά την άποψη του Συλ­λό­γου, και παρά τη σωρεία παρα­βά­σεων που ανα­φέ­ρο­νται στην έκθεση της Διεύ­θυν­σης Περι­βάλ­λο­ντος, δεν κατα­γρά­φο­νται όλες οι δυσλει­τουρ­γίες του ΒΙΟΚΑ Ρόδου. Για παρά­δειγμα δεν ανα­φέ­ρο­νται δύο πολύ βασικά ζητή­ματα: Το πρώτο αφορά στον τρόπο δια­χεί­ρι­σης των λυμάτων στη μονάδα επε­ξερ­γα­σίας βοθρο­λυ­μά­των. Το δεύτερο έγκει­ται στο ότι δεν υπάρχει καμία επι­τή­ρηση στη δια­δι­κα­σία εκφόρ­τω­σης των βοθρο­λυ­μά­των στις εγκα­τα­στά­σεις του ΒΙΟΚΑ, αφού δεν υπάρ­χουν υπάλ­λη­λοι που να την ελέγ­χουν. Αυτό πρα­κτικά σημαί­νει ότι οποιοσ­δή­ποτε ξεφορ­τώ­νει οτι­δή­ποτε χωρίς κανένα έλεγχο.

Και φυσικά μια που μιλάμε για στρα­τη­γικό σχε­δια­σμό, τι σχε­διά­ζει η ΔΕΥΑΡ για την επέ­κταση του ΒΙΟΚΑ Ρόδου, έργο ζωτικής σημα­σίας για το νησί; Τι σκο­πεύει να κάνει για μεγάλες περιο­χές στις οποίες αυτή τη στιγμή δεν υπάρ­χουν εγκα­τα­στά­σεις επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων (πχ Αφάντου και Αρχάγ­γε­λος); Τι θα κάνει με του­ρι­στι­κές περιο­χές που δεν υπάρχει δίκτυο απο­χέ­τευ­σης, ενώ υπάρχει δυνα­τό­τητα άμεσης σύν­δε­σης με γει­το­νικό σταθμό επε­ξερ­γα­σίας λυμάτων (π.χ ξενο­δο­χειακή περιοχή Θεο­λό­γου – Παρα­δει­σίου και σύνδεση με ΒΙΟΚΑ Καμεί­ρου); Τι σχε­διά­ζει για τις εγκα­τα­στά­σεις του Γκολφ, αν και όταν προ­χω­ρή­σει η επέν­δυση; Τι σκο­πεύει να κάνει με το Βιο­λο­γικό του αερο­δρο­μίου που, όπως όλα δεί­χνουν, δεν λει­τουρ­γεί και τα λύματα φτάνουν στο ΒΙΟΚΑ Κρε­μα­στής; Τι σκο­πεύει να κάνει για τον τελευ­ταίο, όσον αφορά στην περι­βαλ­λο­ντική αδειο­δό­τηση και την απο­κα­τά­σταση των μεγάλων προ­βλη­μά­των που έχει; Και φυσικά ανα­φε­ρό­μα­στε στα θέματα απο­χέ­τευ­σης μιας που για τα θέματα του νερού θα επα­νέλ­θουμε σε εύθετο χρόνο.

Ο Σύλ­λο­γος Προ­στα­σίας Περι­βάλ­λο­ντος γνω­ρί­ζει ότι για μια ακόμα φορά θα κατη­γο­ρη­θούμε για δυσφή­μιση του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος και τα συναφή που ακού­γο­νται κάθε φορά που γίνεται μια σοβαρή καταγ­γε­λία. Όμως η δυσφή­μιση προ­έρ­χε­ται από αυτούς που προ­κα­λούν τα προ­βλή­ματα και όχι από αυτούς που τα επι­ση­μαί­νουν και ζητούν τη λύση τους.

Καλά τα βραβεία, αλλά πρέπει να απορ­ρέ­ουν από την πραγ­μα­τι­κό­τητα και όχι από ασκή­σεις επί χάρτου.

Σύλ­λο­γος Προ­στα­σίας Περι­βάλ­λο­ντος Ρόδου 

Το ΔΣ του Συλ­λό­γου