Τουρκικό παιχνίδι με τη φωτιά απειλεί να κάψει τη Μεσόγειο

Εναν ιδιό­τυπο πόλεμο νεύρων που συνεχώς κλι­μα­κώ­νε­ται, αυξά­νο­ντας και τους κιν­δύ­νους για ένα «ατύχημα», διε­ξά­γει πλέον η Τουρκία στη θαλάσ­σια περιοχή μεταξύ Κύπρου και Καστελ­λό­ρι­ζου, με στόχο το πρό­γραμμα των ενερ­γεια­κών ερευνών και τα συμ­βό­λαια της Λευ­κω­σίας με πετρε­λαϊ­κούς κολοσ­σούς, αλλά και το γκρι­ζά­ρι­σμα συγκε­κρι­μέ­νων περιο­χών στο Αιγαίο.

Η Τουρκία θέλει ξεκά­θαρα να δηλώσει την παρου­σία της στην περιοχή και να δείξει ότι απο­τε­λεί έναν από τους ρυθ­μι­στές του ενερ­γεια­κού παι­χνι­διού, προ­κει­μέ­νου να μη βρεθεί εκτός σχε­δια­σμών.

Η γραμμή της Αγκυρας είναι ίδια από την πρώτη στιγμή που η Λευ­κω­σία ανα­κοί­νωσε ότι προχωρά σε κατάρ­τιση προ­γράμ­μα­τος εκμε­τάλ­λευ­σης υδρο­γο­ναν­θρά­κων και κλι­μα­κώ­νε­ται καθώς πλη­σιά­ζει προς τον στόχο και μάλιστα η αντί­δραση γίνεται όλο και πιο έντονη, ανάλογα με το πόσο ισχυρή είναι η εται­ρεία που ετοι­μά­ζε­ται να δρα­στη­ριο­ποι­η­θεί στην περιοχή. Κάθε κίνηση της Τουρ­κίας στην περιοχή της Ανα­το­λι­κής Μεσο­γείου ακο­λου­θεί την πρό­σφατη δήλωση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντο­γάν: «Στην Κύπρο και στο Αιγαίο δεν μπορεί να γίνει κάποιο βήμα χωρίς την Τουρκία. Οπως σε κάθε ζήτημα, και στο Αιγαίο και στην Κύπρο η προ­τί­μησή μας είναι το «καζάν – καζάν» (win – win). Οσοι οδηγούν το ζήτημα σε σύγκρουση ή σε κρίση θα λογο­δο­τή­σουν πρώτα στον λαό τους». Για Αθήνα και Λευ­κω­σία, η ερμη­νεία της απαί­τη­σης είναι σαφής: συν­δια­χεί­ριση.

Η παρου­σία του «Barbaros» στα όρια της κυπρια­κής ΑΟΖ και της ελλη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας συν­δέ­ε­ται άμεσα με την έναρξη των ερευνών της αμε­ρι­κα­νι­κής ExxonMobil σε συνερ­γα­σία με την Qatar Petroleum στο οικό­πεδο 10 της ΑΟΖ της Κύπρου, που προ­γραμ­μα­τί­ζε­ται για το αμέσως επόμενο διά­στημα.

Στο ίδιο πλαίσιο εντάσ­σο­νται και τα σενάρια των τουρ­κι­κών ΜΜΕ, που ξεκί­νη­σαν την Πέμπτη από το Anadolu και συνε­χί­στη­καν χθες με πρω­το­σέ­λιδα στις τουρ­κι­κές εφη­με­ρί­δας, για «κρίση στη Μεσό­γειο», μεταξύ ελλη­νι­κής φρε­γά­τας και τουρ­κι­κού πολε­μι­κού ναυ­τι­κού για το «Barbaros». Το «επει­σό­διο» διέ­ψευσε το ΓΕΕΘΑ, ενώ η Λευ­κω­σία σχο­λί­ασε τα συγκε­κρι­μένα σενάρια ως μέρος του «επι­κοι­νω­νια­κού παι­χνι­διού της τουρ­κι­κής πλευράς που απο­σκο­πούν στη δημιουρ­γία κλί­μα­τος έντασης». Δεν υπάρχει κρίση ή κάτι που ξεφεύ­γει από τις συνή­θεις τουρ­κι­κές προ­κλή­σεις στην Ανα­το­λική Μεσό­γειο, σημεί­ω­ναν αξιω­μα­τού­χοι της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας.

Οι προ­σπά­θειες κλι­μά­κω­σης της έντασης συνε­χί­στη­καν χθες με τις πλη­ρο­φο­ρίες ότι στην περιοχή όπου βρί­σκε­ται το «Barbaros», είχαν φτάσει τέσ­σε­ρις τουρ­κι­κές μονάδες επι­φα­νείας και δύο υπο­βρύ­χια, ενώ εντός της ελλη­νι­κής υφα­λο­κρη­πί­δας την κατά­σταση συνέ­χιζε να παρα­κο­λου­θεί η φρεγάτα «Νικη­φό­ρος Φωκάς». Στην ίδια περιοχή βρί­σκο­νται και τέσσερα αμε­ρι­κα­νικά πολε­μικά πλοία, τα οποία, αν και δεν έχουν κινηθεί προς καμία κατεύ­θυνση, ίσως εντεί­νουν τη νευ­ρι­κό­τητα στην τουρ­κική πλευρά.

Ωστόσο από τις κινή­σεις του «Barbaros» φαί­νε­ται ότι η Τουρκία επι­λέ­γει το πλέον ανώδυνο – για εκείνη – σενάριο πρό­κλη­σης στην περιοχή. Με επί­κε­ντρο του επι­κοι­νω­νια­κού πολέμου τα Οικό­πεδα 4 και 5 της κυπρια­κής ΑΟΖ, είναι αρκετά μακριά ώστε να μην εμπο­δί­ζει την ExxonMobil, αλλά αρκετά κοντά ώστε να τεντώ­νει το σκοινί, κατά τα συμ­φέ­ρο­ντά της. Χαρα­κτη­ρι­στική ήταν η τουρ­κική αντι-Navtex με την οποία υπο­στή­ρι­ζει ότι «η Κύπρος δεν είναι κράτος», συμπλη­ρώ­νο­ντας ότι «οι παρά­νο­μες διεκ­δι­κή­σεις της Κύπρου δεν θα γίνουν απο­δε­κτές από την Αγκυρα».

Το ερευ­νη­τικό «Barbaros» και το γεω­τρύ­πανο «Fatih», που ακόμα δεν έχει βάλει πλώρη για την κυπριακή ΑΟΖ, επι­χει­ρούν να δοκι­μά­σουν τα όρια κάθε ενδια­φε­ρο­μέ­νου. Το Στέιτ Ντι­πάρ­τμεντ δήλωσε ότι απο­θαρ­ρύ­νει «κάθε ενέρ­γεια ή ρητο­ρική που αυξάνει τις εντά­σεις στην περιοχή», ωστόσο ποικίλα σχόλια προ­κά­λεσε η διπλής ανά­γνω­σης δήλωση του γ.γ. του ΟΗΕ Αντόνιο Γκου­τέ­ρες για τους υδρο­γο­νάν­θρα­κες, ότι «νέοι γύροι διε­ρευ­νη­τι­κών γεω­τρή­σεων που έχουν προ­γραμ­μα­τι­στεί για το τελευ­ταίο τρίμηνο του 2018 θα μπο­ρού­σαν ωστόσο να οδη­γή­σουν σε νέες εντά­σεις και να περι­πλέ­ξουν σημα­ντικά τις προ­ο­πτι­κές για διάλογο μεταξύ των μερών».

Ο κύπριος υπουρ­γός Εξω­τε­ρι­κών Νίκος Χρι­στο­δου­λί­δης συνέ­στησε προσοχή στις ανα­φο­ρές στην έκθεση Γκου­τέ­ρες στο εσω­τε­ρικό, ώστε να μη δίνουν αφορμή για να γκρι­ζά­ρουν την ΑΟΖ της Κυπρια­κής Δημο­κρα­τίας.

Σημεί­ωσε δε ότι η Κύπρος πρέπει να είναι ιδιαί­τερα προ­σε­κτική ώστε να μην αντα­πο­κρι­θεί στην προ­σπά­θεια της Τουρ­κίας. Οι χαμηλοί τόνοι προ­φα­νώς δεν απο­συν­δέ­ο­νται από τη θετική απά­ντηση του προ­έ­δρου Νίκου Ανα­στα­σιάδη στην πρό­σκληση του τουρ­κο­κύ­πριου ηγέτη Μου­σταφά Ακιντζί, για συνά­ντηση στις 26 Οκτω­βρίου, σε μια προ­σπά­θεια επα­νεκ­κί­νη­σης του Κυπρια­κού.

Συντά­κτρια Φωτάκη Αλε­ξάν­δρα