Μυστικά και παγίδες για την κατοχύρωση του αφορολόγητου

Οι περισ­σό­τε­ροι από τους φορο­λο­γού­με­νους αυτούς είναι υπο­χρε­ω­μέ­νοι να έχουν εξο­φλή­σει τις δαπάνες για την κατο­χύ­ρωση της έκπτω­σης φόρου μέσω χρε­ω­στι­κών ή πιστω­τι­κών καρτών ή μέσω ηλε­κτρο­νι­κής τρα­πε­ζι­κής (e-banking) ή με άλλες ηλε­κτρο­νι­κές μεθό­δους πλη­ρω­μής, ενώ για πολύ λιγό­τε­ρους οι δαπάνες θα ανα­γνω­ρί­ζο­νται ακόμη κι αν έχουν εξο­φλη­θεί με μετρητά, αρκεί να έχουν εκδοθεί και δια­φυ­λα­χθεί οι σχε­τι­κές απο­δεί­ξεις λια­νι­κών συναλ­λα­γών.

Πέναλτι…Ουσια­στικά, για την εξα­σφά­λιση έκπτω­σης φόρου έως 1.900-2.100 ευρώ, η οποία ισο­δυ­να­μεί με αφο­ρο­λό­γητο 8.636-9.545 ευρώ, απο­μέ­νουν πλέον 81 μέρες στους συγκε­κρι­μέ­νους φορο­λο­γού­με­νους. Οσοι δεν προ­λά­βουν να καλύ­ψουν τα απαι­τού­μενα ποσοστά δαπανών θα επι­βα­ρυν­θούν με την υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής φόρου 22% επί των ακά­λυ­πτων ποσών. Ιδιαί­τερη προσοχή πρέπει να επι­δεί­ξουν όσοι «πια­στούν» στα τεκ­μή­ρια της Εφορίας. Οι φορο­λο­γού­με­νοι αυτοί θα πρέπει να πραγ­μα­το­ποι­ή­σουν έως τις 31-12-2018 δαπάνες οι οποίες θα ισο­δυ­να­μούν με ποσοστά 10%-18,75% όχι επί των χαμηλών πραγ­μα­τι­κών εισο­δη­μά­των τους αλλά επί των πιο υψηλών τεκ­μαρ­τών εισο­δη­μά­των. Στις κατη­γο­ρίες αυτές περι­λαμ­βά­νο­νται όχι μόνο χαμη­λό­μι­σθοι και χαμη­λο­συ­ντα­ξιού­χοι αλλά και περι­στα­σιακά απα­σχο­λού­με­νοι φοι­τη­τές, περι­στα­σιακά απα­σχο­λού­με­νες νοι­κο­κυ­ρές, άνεργοι και λοιποί φορο­λο­γού­με­νοι με πενιχρά πραγ­μα­τικά εισο­δή­ματα.

Τι ισχύειΣύμφωνα ειδι­κό­τερα με τα όσα προ­βλέ­πει η ισχύ­ουσα φορο­λο­γική νομο­θε­σία:

1 Κάθε μισθω­τός, συντα­ξιού­χος και κατά κύριο επάγ­γελμα αγρότης, για να εξα­σφα­λί­σει, στη φορο­λο­γική δήλωση που θα υπο­βά­λει το 2019, ετήσια έκπτωση φόρου εισο­δή­μα­τος έως 1.900 – 2.100 ευρώ, η οποία αντι­στοι­χεί σε αφο­ρο­λό­γητο 8.636 έως 9.545 ευρώ, θα πρέπει κατά το χρονικό διά­στημα από την 1η-1-2018 έως και την 31η-12-2018 να έχει εξο­φλή­σει με χρε­ω­στι­κές ή πιστω­τι­κές κάρτες ή μέσω e-banking έξοδα για αγορές αγαθών ή υπη­ρε­σιών, συνο­λι­κού ποσού ίσου με ποσοστό:

* 10% του ετησίου – πραγ­μα­τι­κού ή τεκ­μαρ­τού – ατο­μι­κού εισο­δή­μα­τός του, εφόσον το εισό­δημα αυτό ανέρ­χε­ται έως 10.000 ευρώ

* 10% επί των πρώτων 10.000 ευρώ και 15% επί του υπερ­βάλ­λο­ντος ποσού, για εισο­δή­ματα μεταξύ 10.001 και 30.000 ευρώ

* 10% επί των πρώτων 10.000 ευρώ, 15% επί των επό­με­νων 20.000 ευρώ και 20% επί του υπερ­βάλ­λο­ντος ποσού, εφόσον το ετήσιο ατομικό εισό­δημα ξεπερνά τις 30.000 ευρώ.

Σε περί­πτωση κατά την οποία το τεκ­μαρτό εισό­δημα, δηλαδή αυτό που προ­κύ­πτει από την εφαρ­μογή των τεκ­μη­ρίων δια­βί­ω­σης και από­κτη­σης περιου­σια­κών στοι­χείων, είναι μεγα­λύ­τερο του δηλω­θέ­ντος και η επι­πλέον διαφορά δεν καλύ­πτε­ται από τον φορο­λο­γού­μενο, το ύψος της ετήσιας δαπάνης για αγορές αγαθών και λήψη υπη­ρε­σιών που πρέπει να έχει εξο­φλη­θεί με ηλε­κτρο­νικά μέσα πλη­ρω­μής για να κατο­χυ­ρω­θεί η έκπτωση φόρου προσ­διο­ρί­ζε­ται ως ποσοστό επί του (υψη­λό­τε­ρου) τεκ­μαρ­τού κι όχι επί του (χαμη­λό­τε­ρου) δηλω­θέ­ντος εισο­δή­μα­τος. Π.χ. εάν το συνο­λικό πραγ­μα­τικό εισό­δημα ενός μισθω­τού φορο­λο­γού­με­νου είναι 10.000 ευρώ και το τεκ­μαρτό είναι 15.000 ευρώ, τότε το συνο­λικό ποσό των δαπανών που πρέπει να έχει εξο­φλή­σει έως τις 31-12-2018 με ηλε­κτρο­νικά μέσα πλη­ρω­μής δεν ανέρ­χε­ται σε 1.000 ευρώ (10% Χ 10.000 ευρώ), αλλά σε 1.750 ευρώ {(10% Χ 10.000 ευρώ) + (15% Χ 5.000 ευρώ)}.

2 Σε κάθε περί­πτωση μη κάλυψης του ποσού δαπάνης το «ακά­λυ­πτο» ποσό θα φορο­λο­γεί­ται με 22%.

«Μετράνε»3 Στο ποσό των δαπανών που απαι­τεί­ται να έχουν πραγ­μα­το­ποι­η­θεί με «πλα­στικό» ή «ηλε­κτρο­νικό χρήμα», για να καλυ­φθεί το αφο­ρο­λό­γητο όριο, περι­λαμ­βά­νο­νται όλα σχεδόν τα έξοδα για αγορές αγαθών και λήψη υπη­ρε­σιών. Συγκε­κρι­μένα, λαμ­βά­νο­νται υπόψη έξοδα για να αγο­ρα­στούν αγαθά και να παρα­σχε­θούν υπη­ρε­σίες

των παρα­κάτω κατη­γο­ριών:

* Δια­τροφή και μη αλκο­ο­λούχα ποτά: Ψωμί, δημη­τριακά, ρύζι, ζυμα­ρικά, κρέας, ψάρια, αλλα­ντικά, γαλα­κτο­κο­μικά, έλαια, φρούτα, λαχα­νικά, σοκο­λά­τες, γλυκά, παγωτά, χυμοί, νερό, ανα­ψυ­κτικά κ.λπ.

* Αλκο­ο­λούχα ποτά και καπνός: Αλκο­ο­λούχα, οινο­πνευ­μα­τώδη ποτά, κρασιά, μπύρες, καπνός, τσιγάρα, πούρα, που­ρά­κια.

* Ενδυση και υπόδηση: Υφά­σματα, ενδύ­ματα, καθα­ρι­σμός και μετα­ποί­ηση ενδυ­μά­των, παπού­τσια, επι­διορ­θώ­σεις υπο­δη­μά­των.

* Στέγαση: Ηλε­κτρικό ρεύμα, ύδρευση, φυσικό αέριο, υγρα­έ­ριο, πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης, απο­χέ­τευση, κοι­νό­χρη­στα, δημο­τικά τέλη, επι­σκευή και συντή­ρηση κατοι­κία, εργα­σίες, υδραυ­λι­κού, ηλε­κτρο­λό­γου, ελαιο­χρω­μα­τι­στή, υπη­ρε­σίες για τη συντή­ρηση πολυ­κα­τοι­κιών.

* Διαρκή αγαθά, είδη νοι­κο­κυ­ριού και υπη­ρε­σίες: Επιπλα, δια­κο­σμη­τικά είδη, έπιπλα κήπου, φωτι­στικά, χαλιά, μοκέτες, κουρ­τί­νες, κλι­νο­σκε­πά­σματα, οικια­κές συσκευές, ψυγεία, πλυ­ντή­ρια, ηλε­κτρι­κές κου­ζί­νες, κλι­μα­τι­στικά, συσκευές θέρ­μαν­σης, εργα­λεία, υπη­ρε­σίες καθα­ρι­σμού, είδη καθα­ρι­σμού κ.ά.

* Μετα­φο­ρές: Ποδή­λατα, ανταλ­λα­κτικά και αξε­σουάρ αυτο­κι­νή­του, καύσιμα, λιπα­ντικά, μίσθωση γκαράζ και χώρων στάθ­μευ­σης, μαθή­ματα οδή­γη­σης, εισι­τή­ρια τρένου, λεω­φο­ρείων, ταξί, αερο­πλά­νων και πλοίων. Τα διόδια δεν περι­λαμ­βά­νο­νται διότι οι εται­ρίες εκμε­τάλ­λευ­σης αυτο­κι­νη­το­δρό­μων δεν έχουν επι­τρέ­ψει ακόμη την εξό­φλησή τους από τους οδηγούς μέσω πιστω­τι­κών ή χρε­ω­στι­κών καρτών.

* Επι­κοι­νω­νίες: Κινητή και σταθερή τηλε­φω­νία, σύνδεση Internet, ταχυ­δρο­μι­κές υπη­ρε­σίες.

* Αναψυχή, πολι­τι­στι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες: Υπο­λο­γι­στές, κάμερες, μουσικά όργανα, άνθη, κατοι­κί­δια ζώα, αθλη­τι­κές δρα­στη­ριό­τη­τες, θέατρα, κινη­μα­το­γρά­φος, συναυ­λίες, μουσεία, βιβλία, εφη­με­ρί­δες, περιο­δικά, πακέτα δια­κο­πών.

* Εκπαί­δευση: Δίδα­κτρα για προ­σχο­λική, πρω­το­βάθ­μια, δευ­τε­ρο­βάθ­μια και τρι­το­βάθ­μια εκπαί­δευση.

* Υγεία: Επι­σκέ­ψεις σε ιατρούς-οδοντιάτρους, φάρμακα, νοσήλια, φακοί επαφής και υγρά καθα­ρι­σμού, τεστ εγκυ­μο­σύ­νης, οινό­πνευμα καθαρό, ιατρικά προ­ϊ­ό­ντα, γυαλιά μυωπίας, πατε­ρί­τσες, πιε­σό­με­τρο, ζώνες παθή­σεων, θερα­πευ­τι­κές συσκευές και εξο­πλι­σμός, μικρο­βιο­λο­γι­κές εξε­τά­σεις, φυσιο­θε­ρα­πείες κ.ά.

* Ξενο­δο­χεία, καφέ, εστια­τό­ρια, κυλι­κεία.

* Αλλα αγαθά και υπη­ρε­σίες: Κουρεία, κομ­μω­τή­ρια, κοσμή­ματα, ρολόγια, είδη για μωρά, οίκοι ευγη­ρίας και ιδρύ­ματα για άτομα με ειδικές ανάγκες, υπη­ρε­σίες για βοήθεια στο σπίτι, ασφά­λιση κατοι­κίας, υγείας, οχη­μά­των.

* Λογα­ρια­σμοί ηλε­κτρι­κού ρεύ­μα­τος και φυσικού αερίου: Για τους λογα­ρια­σμούς που είναι σε όνομα δια­φο­ρε­τικό από αυτόν που τους εξοφλεί, γίνο­νται δεκτές πλη­ρω­μές, εφόσον ο κατα­βάλ­λων τη δαπάνη είναι και ο πραγ­μα­τι­κός χρήστης του ακι­νή­του.

* Κοι­νό­χρη­στα: Στην περί­πτωση δαπανών των κοι­νό­χρη­στων χώρων, οι οποίες εξο­φλού­νται από τον δια­χει­ρι­στή της πολυ­κα­τοι­κίας με ηλε­κτρο­νικά μέσα πλη­ρω­μής, οι εν λόγω δαπάνες λαμ­βά­νο­νται υπόψη μετά τον επι­με­ρι­σμό τους στους ενοί­κους ή στους ιδιο­κτή­τες των ορι­ζό­ντιων ιδιο­κτη­σιών.

* Αγορές με κάρτες στο εξω­τε­ρικό: Δαπάνες από­κτη­σης αγαθών και λήψης παροχής υπη­ρε­σιών που γίνο­νται είτε στην Ελλάδα είτε σε κράτη-μέλη της Ευρω­παϊ­κής Ενωσης ή του Ε.Ο.Χ. και έχουν εξο­φλη­θεί με ηλε­κτρο­νικά μέσα λαμ­βά­νο­νται υπόψη για την έκπτωση φόρου. Οι συναλ­λα­γές μπορεί να έχουν γίνει από τον ίδιο τον φορο­λο­γού­μενο ή τη σύζυγό του ή το άλλο μέλος του συμ­φώ­νου συμ­βί­ω­σης ή τα εξαρ­τώ­μενα μέλη.

Δαπάνες συζύγων4 Το ποσό των δαπανών δηλώ­νε­ται ατομικά από κάθε σύζυγο ή από κάθε μέρος συμ­φώ­νου συμ­βί­ω­σης. Σε περί­πτωση που καλύ­πτε­ται το απαι­τού­μενο ποσό δαπανών από οποιον­δή­ποτε εκ των δύο συζύγων, το τυχόν πλε­ο­νά­ζον ποσό δύναται κατά την εκκα­θά­ριση της δήλωσης να μετα­φερ­θεί στον άλλο σύζυγο για τυχόν κάλυψη του ελά­χι­στου απαι­τού­με­νου ποσού δαπανών.

Τρόποι από­δει­ξης5 Για την από­δειξη της εξό­φλη­σης με ηλε­κτρο­νικά μέσα πλη­ρω­μής των δαπανών από­κτη­σης αγαθών και υπη­ρε­σιών οι φορο­λο­γού­με­νοι δεν χρειά­ζε­ται να κρατάνε τις χάρ­τι­νες απο­δεί­ξεις, καθώς γίνεται δεκτό κάθε πρό­σφορο μέσο όπως:

* Κατά­σταση κίνησης τρα­πε­ζι­κού λογα­ρια­σμού (bank statement).

* Αντί­γραφο κίνησης τρα­πε­ζι­κού λογα­ρια­σμού

* Ανα­λυ­τική εικόνα καρτών

* Απο­δει­κτικά κατά­θε­σης ή εξό­φλη­σης

* Αντί­γραφο εκδι­δό­με­νης από­δει­ξης πλη­ρω­μής τερ­μα­τι­κού μηχα­νή­μα­τος (POS).

Τα δικαιο­λο­γη­τικά δεν προ­σκο­μί­ζο­νται στην Εφορία αλλά πρέπει να φυλάσ­σο­νται για 5 χρόνια.

Δαπάνες που εξαι­ρού­νταιΣτις δαπάνες που λαμ­βά­νο­νται υπόψη για την κατο­χύ­ρωση της έκπτω­σης φόρου δεν περι­λαμ­βά­νο­νται:

* Τα ενοίκια

* Τα τέλη κυκλο­φο­ρίας

* Οι αγορές οχη­μά­των (αυτο­κι­νή­των, δικύ­κλων), σκαφών, αερο­πλά­νων και αερο­σκα­φών

* Οι αγορές κατοι­κιών, οικο­πέ­δων και λοιπών ακι­νή­των

* Οι πλη­ρω­μές φόρων

* Οι πλη­ρω­μές δόσεων δανείων

* Οι αγορές επεν­δυ­τι­κών προ­ϊ­ό­ντων (μετοχών, ομο­λό­γων κ.λπ.).

Εξαι­ρέ­σεις: Ποιοι κατο­χυ­ρώ­νουν με… μετρητά

Απαλ­λάσ­σο­νται από την υπο­χρέ­ωση να έχουν εξο­φλή­σει με «πλα­στικό» χρήμα ή άλλα μέσα ηλε­κτρο­νι­κής πλη­ρω­μής τις δαπάνες που κατο­χυ­ρώ­νουν την έκπτωση φόρου οι παρα­κάτω κατη­γο­ρίες φορο­λο­γου­μέ­νων:

* Φορο­λο­γού­με­νοι 70 ετών και άνω, δηλαδή γεν­νη­θέ­ντες έως και την 31η Δεκεμ­βρίου 1948.

* Ατομα με ποσοστό ανα­πη­ρίας 80% και άνω.

* Φορο­λο­γού­με­νοι που βρί­σκο­νται σε δικα­στική συμπα­ρά­σταση.

* Φορο­λο­γι­κοί κάτοι­κοι της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ., που υπο­χρε­ού­νται σε υποβολή δήλωσης στην Ελλάδα και φορο­λο­γού­νται με την κλίμακα από μισθωτή εργασία και συντά­ξεις, εφόσον του­λά­χι­στον το 90% του παγκό­σμιου εισο­δή­μα­τός τους απο­κτά­ται στην Ελλάδα ή εφόσον απο­δει­κνύ­ουν ότι το φορο­λο­γη­τέο εισό­δημά τους είναι τόσο χαμηλό ώστε θα δικαιού­νταν της μείωσης του φόρου δυνάμει της φορο­λο­γι­κής νομο­θε­σίας του κράτους της κατοι­κίας τους.

* Δημό­σιοι λει­τουρ­γοί και δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι που υπη­ρε­τούν στην αλλο­δαπή, καθώς και φορο­λο­γι­κοί κάτοι­κοι Ελλάδας που δια­βιούν ή εργά­ζο­νται στην αλλο­δαπή, με την επι­φύ­λαξη της προη­γού­με­νης παρα­γρά­φου.

* Ανή­λι­κοι που υπο­χρε­ού­νται σε υποβολή δήλωσης φορο­λο­γίας εισο­δή­μα­τος και φορο­λο­γού­νται με την κλίμακα των μισθω­τών και συντα­ξιού­χων.

* Φορο­λο­γού­με­νοι που κατοι­κούν μόνιμα σε χωριά με πλη­θυ­σμό έως 500 κατοί­κους και σε νησιά με πλη­θυ­σμό κάτω των 3.100 κατοί­κων.

* Οι φορο­λο­γού­με­νοι που δεν έχουν εισό­δημα από καμία κατη­γο­ρία ή έχουν εισό­δημα μόνο από κεφά­λαιο (από ακίνητα, τόκους κατα­θέ­σεων κ.λπ.) ή και από υπε­ρα­ξία μετα­βί­βα­σης κεφα­λαίου και το τεκ­μαρτό τους εισό­δημα δεν υπερ­βαί­νει το ποσό των 9.500 ευρώ.

* Οι φορο­λο­γού­με­νοι που είναι εγγε­γραμ­μέ­νοι στο μητρώο ανέργων του ΟΑΕΔ, για τη διαφορά που προ­κύ­πτει μεταξύ του τεκ­μαρ­τού και του συνο­λι­κού εισο­δή­μα­τός τους, η οποία φορο­λο­γεί­ται με την κλίμακα φορο­λο­γίας εισο­δή­μα­τος των μισθω­τών και των συντα­ξιού­χων.

* Οι φορο­λο­γού­με­νοι που είναι δικαιού­χοι Κοι­νω­νι­κού Εισο­δή­μα­τος Αλλη­λεγ­γύης (ΚΕΑ).

* Οι υπη­ρε­τού­ντες την υπο­χρε­ω­τική στρα­τιω­τική τους θητεία.

* Οι φορο­λο­γού­με­νοι που βρί­σκο­νται σε κατά­σταση μακρο­χρό­νιας νοση­λείας.

Οι φορο­λο­γού­με­νοι οι οποίοι ανήκουν σε μία ή περισ­σό­τε­ρες από τις παρα­πάνω κατη­γο­ρίες οφεί­λουν να καλύ­ψουν τα προ­α­να­φερ­θέ­ντα ποσοστά του ετησίου εισο­δή­μα­τος (10%-18,75%) με δαπάνες αγοράς και παροχής υπη­ρε­σιών, εξο­φλη­θεί­σες με μετρητά. Για τον λόγο αυτό οφεί­λουν να ζητούν, να λαμ­βά­νουν και να δια­κρα­τούν τις απο­δεί­ξεις.