“Μεσαιωνική Πόλη της Ρόδου: Για ένα νέο ξεκίνημα

 

Άρθρο του βου­λευ­τή Δω­δε­κα­νή­σου Δη­μή­τρη Γάκη για τα προ­βλή­μα­τα, τις δυ­να­τό­τη­τες και τις προ­ο­πτι­κές της Με­σαιω­νι­κής Πόλης της Ρόδου

Του­ρι­σμός – πο­λι­τι­σμός – βιώ­σι­μη πόλη

Το φε­τι­νό φθι­νό­πω­ρο απο­τέ­λε­σε ένα ορό­ση­μο στην πο­ρεία της Χώρας την τε­λευ­ταία δε­κα­ε­τία. Μιας πο­ρεί­ας που ση­μα­δεύ­τη­κε από τις οδυ­νη­ρές για την ελ­λη­νι­κή κοι­νω­νία επι­πτώ­σεις των Μνη­μο­νί­ων και της Επι­τρο­πεί­ας. Ση­μα­το­δο­τεί την επί­τευ­ξη ενός στό­χου που είχε θέσει εξαρ­χής η Ελ­λη­νι­κή Κυ­βέρ­νη­ση για την έξοδο από την κρίση με την κοι­νω­νία όρθια. Σή­με­ρα, μπο­ρού­με εύ­λο­γα να ισχυ­ρι­στού­με ότι το με­γά­λο στοί­χη­μα κερ­δή­θη­κε αλλά αυτό δεν αμ­βλύ­νει τις ευ­θύ­νες όλων μας απέ­να­ντι στο μέλ­λον που έχου­με να σχε­διά­σου­με για την ανά­πτυ­ξη τις ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας και την πρό­ο­δο της ελ­λη­νι­κής κοι­νω­νί­ας.

Κάθε άλλο μά­λι­στα. Μπο­ρού­με πλέον να μι­λά­με για την υπέρ­βα­ση ενός συ­στή­μα­τος που ήταν άναρ­χο και κρα­τι­κο­δί­αι­το, που εκ­με­ταλ­λευό­ταν την αν­θρώ­πι­νη ερ­γα­σία και κα­τέ­στρε­φε το πε­ρι­βάλ­λον, που σπα­τα­λού­σε φυ­σι­κούς και πό­ρους και εκ­με­ταλ­λευό­ταν αν­θρώ­πι­νη ερ­γα­σία χωρίς καμία πρό­νοια για το Μέλ­λον. Μπο­ρού­με να προ­χω­ρή­σου­με στη δια­μόρ­φω­ση ενός μα­κρό­πνο­ου σχε­δί­ου για μια ανά­πτυ­ξη που θα είναι δί­καιη, βιώ­σι­μη, αει­φό­ρα.

Σε αυτήν την με­γά­λη προ­σπά­θεια θα βα­σι­στού­με στα με­γά­λα συ­γκρι­τι­κά πλε­ο­νε­κτή­μα­τα της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας, το Πε­ρι­βάλ­λον, τον Του­ρι­σμό, τον Πο­λι­τι­σμό, μέσα όμως από ένα νέο πρί­σμα, με μια άλλη προ­ο­πτι­κή, με δια­φο­ρε­τι­κούς στό­χους και με νέα ερ­γα­λεία.

Πρό­τυ­πο πο­λι­τι­στι­κής ανά­πτυ­ξης σ’ όλη την Ανα­το­λι­κή Με­σό­γειο

Μέσα από μια τέ­τοια οπτι­κή, αξί­ζει να ξε­κι­νή­σου­με από σή­με­ρα το διά­λο­γο για ένα από τα ση­μα­ντι­κό­τε­ρα πο­λι­τι­στι­κά μνη­μεία της Χώρας μας αλλά και ολό­κλη­ρης της Ευ­ρώ­πης. Τη με­σαιω­νι­κή πόλη της Ρόδου. Ανα­γνω­ρι­σμέ­νη από την UNESCO ως μνη­μείο πα­γκό­σμιας πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, είναι επί­σης ένας από τους ση­μα­ντι­κό­τε­ρους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς, όχι μόνο για την Δω­δε­κά­νη­σο και την Ελ­λά­δα, αλλά και πα­γκο­σμί­ως.

Ακρι­βώς γι’ αυτή της την τε­ρά­στια ση­μα­σία, είναι λάθος να επα­να­παυό­μα­στε και να αφή­νου­με τις εξε­λί­ξεις να μας προ­λα­βαί­νουν. Οφεί­λου­με, αντί­θε­τα, να ανα­γνω­ρί­ζου­με τα προ­βλή­μα­τα που υπάρ­χουν σή­με­ρα, έτσι ώστε να πα­ρέμ­βου­με εγκαί­ρως και, ταυ­τό­χρο­να, να ορα­μα­τι­ζό­μα­στε ένα μέλ­λον αντά­ξιο του λα­μπρού πα­ρελ­θό­ντος της.

Γιατί προ­βλή­μα­τα υπάρ­χουν. Προ­βλή­μα­τα που έρ­χο­νται από πολ­λές δε­κα­ε­τί­ες πίσω, κλη­ρο­νο­μιά μιας ανά­πτυ­ξης άναρ­χης, χωρίς σχέ­διο και χωρίς προ­γραμ­μα­τι­σμό. Πα­ρεμ­βά­σεις που αλ­λοιώ­νουν το χα­ρα­κτή­ρα του δο­μη­μέ­νου πε­ρι­βάλ­λο­ντος αφε­νός (κα­τά­λη­ψη των ελεύ­θε­ρων χώρων και των πλα­τειών από τρα­πε­ζο­κα­θί­σμα­τα, πα­ρεμ­βά­σεις στην αρ­χι­τε­κτο­νι­κή των κτη­ρί­ων), προ­βλή­μα­τα που οδη­γούν τους μό­νι­μους κα­τοί­κους να εγκα­τα­λεί­πουν την πόλη αφε­τέ­ρου και την με­τα­τρέ­πουν στα­δια­κά σε χώρο του­ρι­στι­κής αγο­ράς και νυ­χτε­ρι­νής δια­σκέ­δα­σης (ελ­λεί­ψεις στις υπο­δο­μές και στις πα­ρε­χό­με­νες υπη­ρε­σί­ες, ποιό­τη­τα των κα­τοι­κιών, ηχο­ρύ­παν­ση). Και αυτά δεν είναι διό­λου ασή­μα­ντα.

Γιατί για τους του­ρι­στι­κούς προ­ο­ρι­σμούς με ένα τόσο ση­μα­ντι­κό ιστο­ρι­κό και πο­λι­τι­στι­κό φορ­τίο, όπως η Ρόδος, η αυ­θε­ντι­κό­τη­τα και η ποι­κι­λία των πο­λι­τι­στι­κών αξιών είναι εκτός των άλλων προ­ϋ­πό­θε­ση για τη δια­τή­ρη­ση της ελ­κυ­στι­κό­τη­τάς τους.

Πυ­λώ­νες ανά­πτυ­ξης

Με τα δε­δο­μέ­να αυτά, οφεί­λου­με να κι­νη­θού­με προς δύο κα­τευ­θύν­σεις:

Πρώτο, τη δια­τή­ρη­ση-απο­κα­τά­στα­ση-ανά­δει­ξη-προ­στα­σία του αρ­χι­τε­κτο­νι­κού  και ιστο­ρι­κού  χα­ρα­κτή­ρα της Πα­λιάς Πόλης.

Δεύ­τε­ρο, στο σχε­δια­σμό πο­λι­τι­κών που θα εν­θαρ­ρύ­νουν τους μό­νι­μους κα­τοί­κους να συ­νε­χί­σουν να ζουν στην πόλη τους και που θα ενι­σχύ­ουν τους δε­σμούς τους με το χώρο και τα μνη­μεία του.  

Μπο­ρού­με λοι­πόν να απα­ριθ­μή­σου­με με βάση αυ­τούς τους δύο άξο­νες κά­ποιους άμε­σους ή με­σο­πρό­θε­σμους στό­χους. Εν­δει­κτι­κούς ανα­γκα­στι­κά και επι­γραμ­μα­τι­κά δια­τυ­πω­μέ­νους:

Κα­ταρ­χάς, την ολο­κλή­ρω­ση και εφαρ­μο­γή του πο­λε­ο­δο­μι­κού σχε­δια­σμού της Με­σαιω­νι­κής Πόλης.

Την υιο­θέ­τη­ση πο­λι­τι­κών για τη χω­ρο­θέ­τη­ση των του­ρι­στι­κών επι­χει­ρή­σε­ων και εγκα­τα­στά­σε­ων και τη δια­χεί­ρι­ση των επι­σκε­πτών με τρόπο βιώ­σι­μο.

Την προ­στα­σία και ανά­δει­ξη των μνη­μεί­ων και του φυ­σι­κού πε­ρι­βάλ­λο­ντος. Ο του­ρι­σμός μπο­ρεί να ανα­πτύ­ξει, πε­ρισ­σό­τε­ρο από κάθε άλλη οι­κο­νο­μι­κή δρα­στη­ριό­τη­τα, συ­νέρ­γειες σε αλ­λη­λε­πί­δρα­ση με το πε­ρι­βάλ­λον και την κοι­νω­νία  και προς αυτήν την κα­τεύ­θυν­ση οφεί­λου­με να κι­νη­θού­με.

Την ενί­σχυ­ση και βελ­τί­ω­ση της ποιό­τη­τας ζωής για τους μό­νι­μους κα­τοί­κους της Πα­λιάς Πόλης. Βελ­τί­ω­ση σε υπο­δο­μές, σε δί­κτυα, σε παι­δεία και υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας αλλά και με προ­γράμ­μα­τα για την απο­κα­τά­στα­ση των μό­νι­μων κα­τοι­κιών, με στόχο να δια­τη­ρη­θεί η πόλη ζω­ντα­νή. Γι’ αυτό δώ­σα­με πα­λιό­τε­ρα τη μάχη για να μην υπο­βαθ­μι­στεί το 10^ο Δη­μο­τι­κό μέσα στην Παλιά Πόλη.

Την ευαι­σθη­το­ποί­η­ση των νέων για το θέμα της προ­στα­σί­ας και δια­τή­ρη­σης των μνη­μεί­ων μέσα από ει­δι­κά εκ­παι­δευ­τι­κά προ­γράμ­μα­τα, που θα τους φέ­ρουν σε επαφή με το πα­ρελ­θόν και την Ιστο­ρία της πόλης τους και του νη­σιού τους.

Την κα­θιέ­ρω­ση ημέ­ρας ελεύ­θε­ρης ει­σό­δου στα Μνη­μεία.

Την εκ­με­τάλ­λευ­ση των νέων τε­χνο­λο­γιών και της πλη­ρο­φο­ρι­κής για την ανά­πτυ­ξη της πο­λι­τι­στι­κής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας στον του­ρι­σμό. Σε συν­δυα­σμό με τις τε­χνο­λο­γι­κές και­νο­το­μί­ες η συ­νερ­γα­τι­κή και αλ­λη­λέγ­γυα οι­κο­νο­μία μπο­ρούν να ανα­πτυ­χθούν μειώ­νο­ντας το κό­στος και αυ­ξά­νο­ντας την ποιό­τη­τα και προ­βάλ­λο­ντας τα συ­γκρι­τι­κά πλε­ο­νε­κτή­μα­τα του τόπου μας και να συ­ντε­λέ­σουν σε μια πιο ήπια και πιο ποιο­τι­κή του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη..

Την ανά­λη­ψη πρω­το­βου­λιών για διε­θνείς συ­νέρ­γειες, για τη δι­κτύ­ω­ση και την επαφή με άλλες πό­λεις στην Ευ­ρώ­πη, που απο­τε­λούν μνη­μεία πο­λι­τι­στι­κής κλη­ρο­νο­μιάς, όπως προ­τεί­να­με για τη συ­γκρό­τη­ση δι­κτύ­ου τει­χι­σμέ­νων πό­λε­ων στον Ευ­ρω­παϊ­κό Νότο. Πρό­κει­ται για δρά­σεις που στο­χεύ­ουν εκτός των άλλων στην ανταλ­λα­γή τε­χνο­γνω­σί­ας και καλών πρα­κτι­κών, ση­μα­ντι­κών για μια «άλλου τύπου» του­ρι­στι­κή ανά­πτυ­ξη και προ­βο­λή του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος.

Τέλος, αλλά όχι λι­γό­τε­ρο ση­μα­ντι­κό, οφεί­λου­με να δια­σφα­λί­σου­με εκεί­νους τους μη­χα­νι­σμούς που θα επι­τρέ­ψουν στην το­πι­κή κοι­νω­νία να συμ­με­τέ­χει στις απο­φά­σεις αλλά και δίνει μορφή και σχήμα στις πο­λι­τι­κές, συν­δια­μορ­φώ­νο­ντάς τις και συν-θέ­το­ντας το πλαί­σιο και τις δια­στά­σεις της ανά­πτυ­ξης και υιο­θε­τώ­ντας τους πε­ριο­ρι­σμούς που θε­ω­ρεί ανα­γκαί­ους για τον πε­ριο­ρι­σμό των αρ­νη­τι­κών επι­πτώ­σε­ων στο φυ­σι­κό και δο­μη­μέ­νο πε­ρι­βάλ­λον. Το νέο θε­σμι­κό πλαί­σιο για την Το­πι­κή Αυ­το­διοί­κη­ση ευ­νο­εί τη συμ­με­το­χή, τις συ­μπρά­ξεις, τις συν­θέ­σεις. Μπο­ρεί να απο­τε­λέ­σει προ­ω­θη­τι­κό πα­ρά­γο­ντα σε σχέ­δια μα­κράς πνοής.

Ολο­κλη­ρώ­νο­ντας, μπο­ρού­με να συ­νο­ψί­σου­με ότι ανά­με­σα σε μια πόλη-μου­σείο και σε μια πόλη προ­ϊ­όν μα­ζι­κού του­ρι­σμού και κα­τα­νά­λω­σης, οφεί­λου­με να ανα­ζη­τή­σου­με τη χρυσή τομή, υπερ­βαί­νο­ντας και τους δυο κιν­δύ­νους, για μια πόλη ζω­ντα­νή, φι­λι­κή προς τους κα­τοί­κους και τους επι­σκέ­πτες της, βιώ­σι­μη.

Μια «Έξυ­πνη» πόλη, που με τη χρήση της σύγ­χρο­νης ψη­φια­κής τε­χνο­λο­γί­ας και οι­κο­νο­μί­ας θα ξε­δι­πλώ­σει το δυ­να­μι­κό της Με­σαιω­νι­κής Πόλης και θα εν­σω­μα­τώ­σει αρ­μο­νι­κά τους πο­λι­τι­στι­κούς χώ­ρους της Ρόδου στην κα­θη­με­ρι­νό­τη­τα των πο­λι­τών και στις κοι­νω­νι­κές-ανα­πτυ­ξια­κές και οι­κο­νο­μι­κές  δρα­στη­ριό­τη­τες των νη­σιού.

Και αξί­ζει να ερ­γα­στού­με, κα­θέ­νας από τη θέση του, για την επι­τυ­χία μιας τέ­τοιας προ­σπά­θειας, που μπο­ρεί να απο­τε­λέ­σει πρό­τυ­πο για τη μελ­λο­ντι­κή ανά­πτυ­ξη ολό­κλη­ρης της Χώρας μας.