Τιμούν τουρίστες που δίνουν ετήσιο «παρών» στην Κάρπαθο

Μα­κα­ρού­νες, θυ­μα­ρί­σιο μέλι, τσι­πού­ρες, κα­τσι­κά­κι και τυρί, ντό­πιος μπα­κλα­βάς, άγρια ομορ­φιά που απλώ­νε­ται εξευ­γε­νι­σμέ­νη στα ψηλά βουνά, τα βρά­χια και τις ατέ­λειω­τες πα­ρα­λί­ες. Η τα­βέρ­να της Ευ­δο­ξί­ας, η θέα του Ζέ­φυ­ρου στην Ολυ­μπο, τα κο­κτέιλ στο Στέμα και τα μα­κρο­βού­τια στον Αγιο Νι­κό­λαο. Τι να πρω­το­γευ­τεί και πού να πρω­το­κο­λυ­μπή­σει κα­νείς στην Κάρ­πα­θο; Στο δεύ­τε­ρο με­γα­λύ­τε­ρο νησί της Δω­δε­κα­νή­σου, το οποίο επι­σκέ­πτο­νται του­ρί­στες από 17 και πλέον χώρες, όποιος πη­γαί­νει, ξα­να­πη­γαί­νει. Κάτι που εκτι­μούν οι Καρ­πα­θιώ­τες. Γι’ αυτό και ο δή­μαρ­χος του νη­σιού, Ηλίας Λά­μπρος, απο­φά­σι­σε να πραγ­μα­το­ποιεί­ται ει­δι­κή γιορ­τή στις 27 Σε­πτεμ­βρί­ου, πα­γκό­σμια ημέρα του­ρι­σμού, όπου τι­μώ­νται οι επι­σκέ­πτες που φτά­νουν στην Κάρ­πα­θο κάθε κα­λο­καί­ρι. Το ίδιο θα γίνει και φέτος.

Στο νησί των 6.100 μό­νι­μων κα­τοί­κων, κύρια ενα­σχό­λη­ση είναι ο του­ρι­σμός και ακο­λου­θεί η κτη­νο­τρο­φία, η με­λισ­σο­κο­μία, η ελαιο­πα­ρα­γω­γή και η αλιεία. «Οταν σπού­δα­ζα στην Αθήνα, σε όποιον έλεγα ότι είμαι από την Κάρ­πα­θο, έπρε­πε να εξη­γή­σω ότι είναι το νησί ανά­με­σα στην Κρήτη και τη Ρόδο. Πλέον θαρρώ ότι ο τόπος μας είναι ευ­ρύ­τε­ρα γνω­στός στην Ελ­λά­δα», λέει ο κ. Λά­μπρος χα­μο­γε­λώ­ντας. Βέ­βαια τότε, πριν από πε­ρί­που 30 χρό­νια, το δρο­μο­λό­γιο από τον Πει­ραιά στο νησί διαρ­κού­σε έως και 40 ώρες!

Η Κάρ­πα­θος πέ­ρα­σε δια­δο­χι­κά από τα χέρια των Ρω­μαί­ων και των Βυ­ζα­ντι­νών, των Γε­νο­βέ­ζων, των Ενε­τών, των Οθω­μα­νών. Κα­τα­λή­φθη­κε στρα­τιω­τι­κά από τους Ιτα­λούς το 1912 και απε­λευ­θε­ρώ­θη­κε το 1944. Οι Ιτα­λοί δια­τη­ρούν ακόμα ισχυ­ρούς δε­σμούς με το νησί, αφού το 25% των επι­σκε­πτών είναι από την Ιτα­λία. Ακο­λου­θούν Αυ­στρια­κοί με 10%, Νορ­βη­γοί, Γερ­μα­νοί, Φιν­λαν­δοί, Τσέ­χοι, Ολ­λαν­δοί, Ρώσοι. Πολ­λοί Ιτα­λοί και Ολ­λαν­δοί έχουν αγο­ρά­σει γη, ώστε να επι­σκέ­πτο­νται και τον χει­μώ­να την Κάρ­πα­θο.

Στο όμορ­φο μα­κρό­στε­νο νησί με τα πρα­σι­νο­γά­λα­ζα πε­ντα­κά­θα­ρα νερά και το με­γά­λο υψό­με­τρο, ο του­ρι­σμός αυ­ξά­νε­ται κάθε χρόνο και είναι τρι­πλά­σιος των μό­νι­μων κα­τοί­κων του. Η σεζόν ανοί­γει από την 1η Απρι­λί­ου και κλεί­νει στις 30 Οκτω­βρί­ου. Από τον Ια­νουά­ριο, όμως, υπο­δέ­χε­ται κόσμο. Δια­θέ­τει 8.500 κλί­νες, που αυ­ξά­νο­νται, ενώ αρ­κε­τοί ντό­πιοι ενέ­τα­ξαν τα αρ­χο­ντι­κά τους σπί­τια στην Airbnb ώστε οι του­ρί­στες να ζή­σουν σε ένα πα­ρα­δο­σια­κό σπίτι. Πε­ρί­που 780 πτή­σεις τσάρ­τερ προ­σγειώ­νο­νται στο διε­θνές αε­ρο­δρό­μιο Καρ­πά­θου, το οποίο αρ­κε­τές φορές τα­λαι­πω­ρεί ερ­γα­ζο­μέ­νους και επι­βά­τες με το χα­λα­σμέ­νο air condition. Καθώς οι ξένοι επι­σκέ­πτες απο­τε­λούν τον κύριο όγκο, σε πολ­λές τα­βέρ­νες και μπα­ρά­κια οι ερ­γα­ζό­με­νοι είναι ξένοι.

«Το νησί μας είχε με­γά­λη με­τα­νά­στευ­ση. Ο κύ­ριος όγκος με­τέ­βη στην Αμε­ρι­κή και την Αυ­στρα­λία. Με­τα­ξύ των δύο πο­λέ­μων οι μό­νι­μοι κά­τοι­κοι ήταν 35.000 και τώρα είναι 6.100. Αυτή η με­τα­νά­στευ­ση ήταν η αφορ­μή της ει­σό­δου συ­ναλ­λάγ­μα­τος, εκ­κί­νη­σης του του­ρι­σμού, ίδρυ­σης μι­κρών ξε­νο­δο­χεια­κών μο­νά­δων και επα­να­πα­τρι­σμού πολ­λών απο­δή­μων», εξη­γεί ο δή­μαρ­χος. Στό­χος τους να επεν­δύ­σουν στην Κάρ­πα­θο. Επί­σης, από τα πιο δυ­να­τά ση­μεία του του­ρι­σμού της Καρ­πά­θου είναι οι ομο­γε­νείς που επι­σκέ­πτο­νται το νησί με την οι­κο­γέ­νειά τους, κάθε κα­λο­καί­ρι, επι­ση­μαί­νει ο δή­μαρ­χος.

Οι επι­χει­ρη­μα­τί­ες ανα­μέ­νουν να με­τρή­σουν τις θε­τι­κές συ­νέ­πειες του μέ­τρου του με­τα­φο­ρι­κού ισο­δύ­να­μου, ώστε να προ­μη­θεύ­σουν κα­λύ­τε­ρα και με λι­γό­τε­ρο κό­στος τα κα­τα­στή­μα­τά τους. Η ακτο­πλοϊ­κή σύν­δε­ση είναι σχε­τι­κά καλή, τρεις φορές εβδο­μα­διαί­ως με τον Πει­ραιά και μία φορά με Ηρά­κλειο και Ρόδο. «Με την επι­δό­τη­ση της γραμ­μής το τα­ξί­δι από 22 ώρες έγινε 16, ενώ με την το­πο­θέ­τη­ση σύγ­χρο­νου πλοί­ου, οι δια­κο­πές ξε­κι­νούν για τις οι­κο­γέ­νειες από το κα­ρά­βι», εξη­γεί ο κ. Λά­μπρος. Η αε­ρο­πο­ρι­κή σύν­δε­ση με την Αθήνα για τους 7 μήνες της θε­ρι­νής σεζόν είναι 16 πτή­σεις την εβδο­μά­δα και επτά προς τη Ρόδο, ενώ τον χει­μώ­να είναι επτά προς την Αθήνα και τρεις προς τη Ρόδο.

Οι κα­να­κά­ρη­δες

Αν και… κα­να­κά­ρης ο δή­μαρ­χος, δη­λα­δή πρω­τό­το­κος γιος, με τέσ­σε­ρις αδερ­φές, οι γο­νείς του, όπως μας εξο­μο­λο­γή­θη­κε, δεν τή­ρη­σαν την πα­ρά­δο­ση ανα­φο­ρι­κά με την κλη­ρο­νο­μιά, κι αυτό το σχο­λιά­ζει θε­τι­κά. Το σύ­στη­μα με­τα­βί­βα­σης της πε­ριου­σί­ας στους κα­να­κά­ρη­δες και στις κα­να­κά­ρες (πρω­τό­το­κες κόρες) στην Κάρ­πα­θο, έχει κάνει αί­σθη­ση διε­θνώς.

Ει­δι­κά μετά την έκ­δο­ση της με­λέ­της του Γάλ­λου αν­θρω­πο­λό­γου Μπερ­νάρ Βερ­νιέ, «Κοι­νω­νι­κή γέ­νε­ση των αι­σθη­μά­των: Πρω­τό­το­κοι και υστε­ρό­το­κοι στην Κάρ­πα­θο». Στην Ολυ­μπο, τον πα­ρα­δο­σια­κό οι­κι­σμό σε υψό­με­τρο 310 μ., όπου οι γυ­ναί­κες φο­ρούν ακόμα πα­ρα­δο­σια­κές φο­ρε­σιές, ο Βερ­νιέ είδε την πα­τρι­κή πε­ριου­σία να με­τα­βι­βά­ζε­ται στον κα­να­κά­ρη και τη μη­τρι­κή στην κα­να­κά­ρα, ανέ­λυ­σε τις γα­μή­λιες στρα­τη­γι­κές και πε­ριέ­γρα­ψε την κα­τάρ­ρευ­ση του συ­στή­μα­τος λόγω της με­τα­νά­στευ­σης, αλλά και του ξε­ση­κω­μού των αδι­κη­μέ­νων υστε­ρό­το­κων.

Εργα «ανάσα» για τους κα­τοί­κους

Τρία με­γά­λα έργα που έχουν χρη­μα­το­δο­τη­θεί από ευ­ρω­παϊ­κά προ­γράμ­μα­τα ΕΣΠΑ ανα­μέ­νε­ται να ανα­κου­φί­σουν τους Καρ­πα­θιώ­τες: α) ο βιο­λο­γι­κός κα­θα­ρι­σμός που θα λύσει για την πρω­τεύ­ου­σα και τα Πη­γά­δια το χρό­νιο πρό­βλη­μα της απο­χέ­τευ­σης λόγω της αμ­φι­θε­α­τρι­κής κτί­σης της πόλης. β) Το φράγ­μα Σχοι­νά, αί­τη­μα 15ετίας, ανα­μέ­νε­ται να λει­τουρ­γή­σει έως το τέλος του 2018. «Η μεί­ω­ση των βρο­χο­πτώ­σε­ων έχει δη­μιουρ­γή­σει με­γά­λο πρό­βλη­μα στην υδρο­δό­τη­ση του νη­σιού. Με το φράγ­μα, μέσα σε τρία χρό­νια θα συ­γκε­ντρω­θούν 1,3 εκατ. κ.μ. νερού, που θα υδρο­δο­τούν τα Πη­γά­δια. Ετσι θα δια­κο­πεί η υδρο­δό­τη­ση από τα όμορα χωριά, που έχουν επι­βα­ρυν­θεί, με απο­τέ­λε­σμα σε αρ­κε­τές γει­το­νιές να πραγ­μα­το­ποιού­νται συ­στη­μα­τι­κές δια­κο­πές νερού. γ) Το Κέ­ντρο Υγεί­ας Καρ­πά­θου θα με­τε­γκα­τα­στα­θεί σε νέο υπερ­σύγ­χρο­νο κτί­ριο, που πα­ρα­χώ­ρη­σε η εκ­κλη­σία για τη δη­μιουρ­γία του Νο­σο­κο­μεί­ου Αγιος Ιω­άν­νης της Καρ­πά­θου, 3 χλμ. έξω από την πρω­τεύ­ου­σα. «Μόνη μας ανη­συ­χία είναι αν θα υπάρ­ξει ορ­γα­νό­γραμ­μα και το απα­ραί­τη­το ια­τρι­κό και βοη­θη­τι­κό προ­σω­πι­κό», συ­μπλη­ρώ­νει ο κ. Λά­μπρος.

Αυτό, όμως, που τα­λαι­πω­ρεί τους κα­τοί­κους εδώ και δύο χρό­νια είναι το κτι­ρια­κό πρό­βλη­μα του Γυ­μνα­σί­ου και του Επαγ­γελ­μα­τι­κού Λυ­κεί­ου, με απο­τέ­λε­σμα 200 μα­θη­τές και μα­θή­τριες να κά­νουν απο­γευ­μα­τι­νά μα­θή­μα­τα, έως ότου προ­χω­ρή­σει η με­λέ­τη στα­τι­κό­τη­τας. Αυτό το θέμα κάνει αρ­κε­τούς γο­νείς να σκέ­φτο­νται να με­τα­κο­μί­σουν εκτός Καρ­πά­θου, προ­κει­μέ­νου τα παι­διά τους να έχουν φυ­σιο­λο­γι­κή σχο­λι­κή ζωή.

πηγή kathimerini.gr