Η γιορτή του λοπιού το Σάββατο 4 Αυγούστου στην Κατταβιά

Την εκδή­λωση συν­διορ­γα­νώ­νει η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου στο πλαίσιο της ανά­δει­ξής του ως προϊόν ΠΟΠ και ΠΓΕ

 

Η Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου συν­διορ­γα­νώ­νει με την Τοπική Κοι­νό­τητα Κατ­τα­βιάς, την στήριξη του Συλ­λό­γου Νεο­λαίας Κατ­τα­βιάς «Αγία Παρα­σκευή» τον Αθλη­τικό Σύλλογο Κατ­τα­βιάς και την Εκκλη­σια­στική Επι­τροπή Κατ­τα­βιάς, την «Γιορτή του λοπιού» το Σάββατο 4 Αυγού­στου 2018.

 

Στην εκδή­λωση, τα μέλη της Λέσχης Αρχι­μα­γεί­ρων Κυκλά­δων – Δωδε­κα­νή­σου θα μαγει­ρέ­ψουν την παρα­δο­σιακή φασο­λάδα και άλλους ντό­πιους μεζέδες με βάση το λόπι.

 

Οι εκδη­λώ­σεις θα ξεκι­νή­σουν από την προη­γού­μενη μέρα, στις 3 Αυγού­στου με ομιλία στο Πολι­τι­στικό Κέντρο της Τοπικής Κοι­νό­τη­τας Κατ­τα­βιάς, όπου θα γίνει ενη­μέ­ρωση για την αξία της πιστο­ποί­η­σης των ντόπιων προ­ϊ­ό­ντων και αναφορά στο ιστο­ρικό της πιστο­ποί­η­σης του λοπιού από την Περι­φέ­ρεια Νοτίου Αιγαίου.

 

Το λόπι της Κατ­τα­βιάς με τις προ­σπά­θειες της Περι­φέ­ρειας Νοτίου Αιγαίου, ανα­κη­ρύ­χθηκε προϊόν Προ­στα­τευό­με­νης  Ονο­μα­σίας Προ­έ­λευ­σης και Προ­στα­τευό­με­νης  Γεω­γρα­φι­κής Ένδει­ξης και κατο­χυ­ρώ­θηκε στο Μητρώο προ­ϊ­ό­ντων ΠΟΠ και ΠΓΕ της Ευρω­παϊ­κής Ένωσης.

 

Άλλα ντόπια προ­ϊ­ό­ντα που κατο­χυ­ρώ­θη­καν με την ίδια δια­δι­κα­σία, είναι το μελε­κούνι της Ρόδου, το κρα­σο­τύρι της Κω και την σιτάκα της Κάσου.

 

Τι είναι το λόπι της Κατ­τα­βιάς

Στην έρευνα που έγινε από εται­ρεία που ανέλαβε την σύνταξη του φακέλου της αίτησης προς το υπουρ­γείο στα στοι­χεία τεκ­μη­ρί­ω­σης,ανα­φέ­ρο­νται τα εξής για το λόπι:

 

«Ο δεσμός του Φασο­λιού Κατ­τα­βιάς /Λόπι Κατ­τα­βιάς Ρόδου με την οριο­θε­τη­μένη ζώνη βασί­ζε­ται στα ιδιαί­τερα ποιο­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά του και στην φήμη του. Τα εδάφη όπου καλ­λιερ­γεί­ται η νάνα ποι­κι­λία ξηρού φασο­λιού Κατ­τα­βιάς Ρόδου / λοπιού Κατ­τα­βιάς Ρόδου απέχουν από τη θάλασσα ένα χιλιό­με­τρο το μέγιστο και είναι αργι­λο­α­σβε­στώδη.

 

Τα καλύ­τερα χωράφια για την καλ­λιέρ­γεια του φασο­λιού βάσει επι­στη­μο­νι­κής βιβλιο­γρα­φίας είναι τα αργι­λο­αμ­μώδη και τα βαθιά. Όπως προ­α­να­φέρ­θηκε πριν την σπορά πραγ­μα­το­ποιού­νται δύο οργώ­ματα του χωρα­φιού, προ­κει­μέ­νου να βελ­τιω­θεί η ικα­νό­τητα των εδαφών της περιο­χής (αργι­λο­α­σβε­στώδη) να συγκρα­τούν υγρασία και θρε­πτικά στοι­χεία, ούτως ώστε να μπορεί η καλ­λιέρ­γεια να αντα­πε­ξέλ­θει σε περι­βάλ­λον υδα­τι­κού stress (άνυδρη καλ­λιέρ­γεια).

 

Το κλίμα της οριο­θε­τη­μέ­νης γεω­γρα­φι­κής ζώνης χαρα­κτη­ρί­ζε­ται ως εύκρατο και τυπικό μεσο­γειακό νησιω­τικό κλίμα με ήπιο και σχετικά υγρό χειμώνα και ξηρό καλο­καίρι. Οι βρο­χο­πτώ­σεις πριν την σπορά, τους μήνες Ιανουά­ριο και Φεβρουά­ριο, καθώς και μετέ­πειτα μετά την σπορά, βοηθούν τα εδάφη να δια­τη­ρή­σουν την απαι­τού­μενη υγρασία, προ­κει­μέ­νου τα φασόλια Κατ­τα­βιάς Ρόδου / λόπια Κατ­τα­βιάς Ρόδου να καλ­λιερ­γη­θούν σε συν­θή­κες υδα­τι­κού stress – άνυδρη καλ­λιέρ­γεια.

 

Το ιδιαί­τερο αυτό μικρο­κλίμα της περιο­χής της Κατ­τα­βιάς είναι ιδανικό για την καλ­λιέρ­γεια της νάνας ποι­κι­λίας ξηρού φασο­λιού λόγω του ότι το φασόλι είναι φυτό, θερ­μό­φιλο, ηλιό­φιλο και απαι­τη­τικό σε εδαφική υγρασία. Η συγκε­κρι­μένη ποι­κι­λία καλ­λιερ­γεί­ται του­λά­χι­στον από το έτος 1932 επί Ιτα­λι­κής Διοί­κη­σης των Δωδε­κα­νή­σων. Οι ντόπιοι παρα­γω­γοί συνε­χί­ζουν μέχρι και σήμερα να εφαρ­μό­ζουν παρα­δο­σια­κές τεχνι­κές στην καλ­λιέρ­γεια του φασο­λιού Κατ­τα­βιάς Ρόδου / λοπιού Κατ­τα­βιάς Ρόδου, οι οποίες μετα­φέρ­θη­καν από γενιά σε γενιά. Λόγω της αστά­θειας που χαρα­κτη­ρί­ζει τις κλι­μα­τι­κές συν­θή­κες της περιο­χής και ιδίως, το βρο­χο­με­τρικό ύψος και τις θερ­μο­κρα­σίες, μόνον οι γεωργοί που δια­θέ­τουν τοπική εμπει­ρία είναι σε θέση να προσ­διο­ρί­σουν το κατάλ­ληλο χρονικό σημείο για τη σπορά, την συγκο­μιδή και την ξήρανση

 

Το τελικό προϊόν αποκτά τις ιδιαί­τε­ρες ιδιό­τη­τές του χάρη στον συν­δυα­σμό της αργι­λο­α­σβε­στώ­δους σύστα­σης των εδαφών, της άνυδρης καλ­λιέρ­γειας, των χαρα­κτη­ρι­στι­κών του κλί­μα­τος που επι­κρα­τεί κατά την περίοδο της ωρί­μαν­σης και των τεχνι­κών παρα­γω­γής που δια­τη­ρούν από πατέρα σε γιο εδώ και έναν αιώνα οι ντόπιοι παρα­γω­γοί. Η νόστιμη γεύση του προ­ϊ­ό­ντος (ήπια γλυκιά γεύση) οφεί­λε­ται στην υψηλή περιε­κτι­κό­τητα σε υδα­τάν­θρα­κες, στην επι­λε­χθείσα από τους ντό­πιους παρα­γω­γούς νάνα ποι­κι­λία ξηρού φασο­λιού που έχει προ­σαρ­μο­στεί στην περιοχή και στην άνυδρη καλ­λιέρ­γεια. Οι αυξη­μέ­νοι υδα­τάν­θρα­κες, προσ­δί­δουν την ήπια γλυκιά γεύση στα παρα­γό­μενα φασόλια. Επι­πρό­σθετα, ο γενό­τυ­πος της ποι­κι­λίας και οι περι­βαλ­λο­ντι­κοί παρά­γο­ντες κατά την περίοδο της ανά­πτυ­ξης του φυτού και της ωρί­μαν­σης του σπόρου επη­ρε­ά­ζουν τα ποιο­τικά χαρα­κτη­ρι­στικά του σπόρου.

 

Τα φασόλια Κατ­τα­βιάς Ρόδου / λόπια Κατ­τα­βιάς Ρόδου χαρα­κτη­ρί­ζο­νται από τους κατα­να­λω­τές ως καλό­βρα­στα, λόγω του μικρού χρόνου μαγει­ρέ­μα­τός τους. Το ποιο­τικό αυτό χαρα­κτη­ρι­στικό έχει μεγάλη σημασία για τους κατα­να­λω­τές και απο­δί­δε­ται στον λεπτό φλοιό των σπερ­μά­των και στην υψηλή περιε­κτι­κό­τητά τους σε υδα­τάν­θρα­κες. Από επι­στη­μο­νι­κές μελέτες έχει δια­πι­στω­θεί ότι η αυξη­μένη περιε­κτι­κό­τητα των σπερ­μά­των φασο­λιού σε υδα­τάν­θρα­κες μειώνει τον χρόνο μαγει­ρέ­μα­τος, γιατί ευνοεί την απορ­ρό­φηση νερού κατά το βράσιμο και μειώνει τη συγκόλ­ληση των σπερ­μά­των μεταξύ τους. Ο μικρός χρόνος μαγει­ρέ­μα­τος των φασο­λιών Κατ­τα­βιάς Ρόδου / λοπιών Κατ­τα­βιάς Ρόδου προ­κύ­πτει και από το σχετικό τεστ βρα­στι­κό­τη­τας που διε­νερ­γή­θηκε.

 

Η φήμη του προ­ϊ­ό­ντος συν­δέ­ε­ται αφενός, με τα ιδιό­τυπα οργα­νο­λη­πτικά χαρα­κτη­ρι­στικά του προ­ϊ­ό­ντος, τα οποία μπορούν να απο­δο­θούν στις ιδιαι­τε­ρό­τη­τες της συγκε­κρι­μέ­νης γεω­γρα­φι­κής περιο­χής και αφε­τέ­ρου, με τον ιστο­ρικό δεσμό του προ­ϊ­ό­ντος με την οριο­θε­τη­μένη γεω­γρα­φική περιοχή».