Γιώργος Α. Παπανδρέου στη “δ”: Αδήριτη ανάγκη η εθνική συνεννόηση για την προώθηση των μεγάλων αλλαγών που χρειάζεται η χώρα

Συ­νέ­ντευ­ξη στη Μαίρη Φώτη

Μή­νυ­μα για εθνι­κή συ­νεν­νό­η­ση στέλ­νει σή­με­ρα, με συ­νέ­ντευ­ξή του στην «δη­μο­κρα­τι­κή», ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός, πρό­ε­δρος της Σο­σια­λι­στι­κής Διε­θνούς και πρό­ε­δρος του Κι­νή­μα­τος Δη­μο­κρα­τών Σο­σια­λι­στών κ. Γιώρ­γος Α. Πα­παν­δρέ­ου, ώστε, όπως λέει, να προ­ω­θη­θούν οι με­γά­λες αλ­λα­γές που χρειά­ζε­ται η χώρα.

Ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός, στη συ­νέ­ντευ­ξή του με αφορ­μή την ολο­κλή­ρω­ση του Συ­μπο­σί­ου της Σύμης, μιλά για την ανά­γκη να αλ­λά­ξει εκ βά­θρων η χώρα αλλά και για την αντί­στα­ση του «τέ­ρα­τος του πε­λα­τεια­σμού και του πα­ρα­σι­τι­σμού, που ως λερ­ναία ύδρα, δη­μιουρ­γεί συ­νε­χώς προ­βλή­μα­τα».

Ανα­φέ­ρε­ται ακόμα, στις ερ­γα­σί­ες του Συ­μπο­σί­ου της Σύμης στη Ρόδο, αλλά και στην σπου­δαιό­τη­τα του θε­σμού, μέσω του οποί­ου επι­χει­ρεί­ται η δια­μόρ­φω­ση και­νο­τό­μων ιδεών, ρι­ζο­σπα­στι­κών προ­τά­σε­ων και προ­ο­δευ­τι­κών απα­ντή­σε­ων, που «πρώ­τοι εμείς, οι Έλ­λη­νες, η χώρα, έχου­με από­λυ­τη ανά­γκη».

Ο πρό­ε­δρος της Σο­σια­λι­στι­κής Διε­θνούς, επι­ση­μαί­νει ότι οι προ­ο­δευ­τι­κοί πο­λί­τες, οι δη­μο­κρά­τες σο­σια­λι­στές, έχουν χρέος να απο­τε­λέ­σουν τον κα­τα­λύ­τη για να οι­κο­δο­μη­θεί ένα βιώ­σι­μο μέλ­λον για τη χώρα και τους πο­λί­τες της, με ισχυ­ρή Δη­μο­κρα­τία και επα­να­λαμ­βά­νει πως απα­ραί­τη­τη προ­ϋ­πό­θε­ση είναι «να αλ­λά­ξου­με», πα­ρα­πέ­μπο­ντας στο σύν­θη­μα των εκλο­γών του 2009 «ή αλ­λά­ζου­με, ή βου­λιά­ζου­με», που πα­ρα­μέ­νει πε­ρισ­σό­τε­ρο επί­και­ρο από ποτέ.

Στη συ­νέ­ντευ­ξή του κάνει ιδιαί­τε­ρη ανα­φο­ρά στη Ρόδο, και στον κα­τα­λυ­τι­κό ρόλο που έχει δια­δρα­μα­τί­σει ανά τους αιώ­νες, ως με­γά­λο σταυ­ρο­δρό­μι κό­σμων και πο­λι­τι­σμών, προ­σβλέ­πο­ντας οι συμ­με­τέ­χο­ντες του Συ­μπο­σί­ου να γί­νουν φίλοι και «Από­στο­λοι» του πλού­του μας και των συ­γκρι­τι­κών πλε­ο­νέ­κτη­μά­των μας, όταν γυ­ρί­σουν στον τόπο τους…

• Κύριε πρό­ε­δρε, έχουν πε­ρά­σει λίγα μόλις 24ωρα, από την ολο­κλή­ρω­ση των ερ­γα­σιών του Συ­μπο­σί­ου της Σύμης, ένα ομο­λο­γου­μέ­νως επι­τυ­χη­μέ­νο Συ­μπό­σιο, τις οποί­ες πα­ρα­κο­λού­θη­σαν προ­σω­πι­κό­τη­τες διε­θνούς εμ­βέ­λειας και εγνω­σμέ­νου κύ­ρους, από όλο τον κόσμο. Πώς επε­λέ­γη η Ρόδος για τη φε­τι­νή διορ­γά­νω­ση;

Ένας από τους στό­χους του Συ­μπο­σί­ου της Σύμης, ήταν και πα­ρα­μέ­νει η προ­βο­λή της Ελ­λά­δας και του πο­λι­τι­σμού της, όσο και η δια­σύν­δε­σή της με το διε­θνές γί­γνε­σθαι – από την ιστο­ρία μέχρι το σή­με­ρα και το αύριο. Για την 20ή επέ­τειο του Συ­μπο­σί­ου της Σύμης επι­λέ­ξα­με τη Ρόδο, γιατί όπως και η Σύμη αρ­χι­κά, βρί­σκε­ται σε ένα με­γά­λο σταυ­ρο­δρό­μι κό­σμων και πο­λι­τι­σμών. Οι κα­λε­σμέ­νοι μας έχουν την ευ­και­ρία να απο­λαύ­σουν το φυ­σι­κό κάλ­λος, τη με­σο­γεια­κή κου­ζί­να, αλλά και την ιστο­ρία, τον πο­λι­τι­σμό του τόπου. Να γί­νουν φίλοι και «Από­στο­λοι» του πλού­του μας και των συ­γκρι­τι­κών πλε­ο­νέ­κτη­μά­των μας, όταν γυ­ρί­σουν στον τόπο τους.

• Η πρω­το­τυ­πία της ανοι­χτής διά­λε­ξης που πραγ­μα­το­ποι­ή­σα­τε στο πλαί­σιο του Συ­μπο­σί­ου της Σύμης, ήταν σε αυτό το πνεύ­μα;

Αυτή ήταν η πρό­θε­σή μας. Η Ρόδος, με την θέση και την ιστο­ρία της ήταν ιδα­νι­κή το­πο­θε­σία. Να σας θυ­μί­σω πως το θέμα του φω­τει­νού Συ­μπο­σί­ου μας ήταν «Δα­μά­ζο­ντας την Πα­γκο­σμιο­ποί­η­ση – Η Ατζέ­ντα για για τα Επό­με­να Εί­κο­σι Χρό­νια». Έτσι ορ­γα­νώ­σα­με την επί­σκε­ψη των συμ­με­τε­χό­ντων στην Παλιά Πόλη, επι­χει­ρώ­ντας πα­ράλ­λη­λα και για πρώτη φορά, μία πιο ενερ­γή σχέση με τον τόπο διε­ξα­γω­γής της διορ­γά­νω­σης και την το­πι­κή κοι­νω­νία.

Η ανοι­χτή συ­ζή­τη­ση – συ­νε­δρί­α­ση, που έγινε στο «Κα­τά­λυ­μα της Ισπα­νί­ας», είχε τρεις δια­λέ­ξεις, που η κάθε μία από δια­φο­ρε­τι­κή οπτι­κή, εξέ­τα­ζε το πώς η Ρόδος απο­τέ­λε­σε ιστο­ρι­κά ένα θε­τι­κό πα­ρά­δειγ­μα τόπου δια­λό­γου και σε­βα­σμού των δια­φο­ρε­τι­κών πο­λι­τι­σμών. Η πρώτη, ήταν της βρα­βευ­μέ­νης κα­θη­γή­τριας Με­σαιω­νι­κής και Βυ­ζα­ντι­νής ιστο­ρί­ας στο Kings College της Με­γά­λης Βρε­τα­νί­ας, Τζού­ντιθ Χέριν, ενώ ακο­λού­θη­σε ο ιστο­ρι­κός Dr E.J.S Bruns. Την ανοι­χτή διά­λε­ξη έκλει­σε η κα­θη­γή­τρια στο The Fletcher School του Πα­νε­πι­στη­μί­ου Tufts των ΗΠΑ, Δρ Ελι­σά­βετ Προ­δρό­μου.

• Ποιες είναι εκεί­νες οι θε­μα­τι­κές ή αξίες που εσείς βλέ­πε­τε να δια­τρέ­χουν την ιστο­ρία μέχρι σή­με­ρα – πώς θα εν­νο­ού­σα­με την πα­γκο­σμιο­ποί­η­ση στο πα­ρελ­θόν και πώς σή­με­ρα;

Ακού­σα­με και στις δια­λέ­ξεις που προ­α­νέ­φε­ρα, για το πώς συ­νυ­πήρ­χαν οι πο­λι­τι­σμοί στο πα­ρελ­θόν, μέσα και από το πα­ρά­δειγ­μα της Ρόδου. Αν θέ­λε­τε, λοι­πόν, αυτά μπο­ρεί να είναι στοι­χεία μίας καλώς εν­νο­ού­με­νης πα­γκο­σμιο­ποί­η­σης, όταν μι­λά­με για εκεί­νο το πλαί­σιο και τις συν­θή­κες που οδη­γούν αν­θρώ­πους από δια­φο­ρε­τι­κούς τό­πους, γλώσ­σα και πο­λι­τι­σμό, να συ­νυ­πάρ­ξουν δη­μιουρ­γι­κά για το καλό όλων. Σή­με­ρα, δυ­στυ­χώς, μπο­ρού­με να μι­λή­σου­με και για ένα αρ­κε­τά δια­φο­ρε­τι­κό φαι­νό­με­νο που έχει να κάνει κυ­ρί­ως με την οι­κο­νο­μι­κή ανι­σό­τη­τα, ως πηγή πολ­λών δει­νών, ακόμα και συ­γκρού­σε­ων. Ένα φαι­νό­με­νο που επι­τεί­νε­ται όταν υπάρ­χει πα­γκο­σμιο­ποι­η­μέ­νο­χρή­μα, αλλά όχι πα­γκο­σμιο­ποι­η­μέ­νος έλεγ­χος. Όταν η Δη­μο­κρα­τία – όπως και η αυ­το­νο­μία της πο­λι­τι­κής, είναι σε υπο­χώ­ρη­ση. Το πα­ρά­δειγ­μα της φο­ρο­λο­γί­ας είναι απτό για όλους: δεν μπο­ρεί σε μία χώρα να πλη­ρώ­νουν φό­ρους μόνο όσοι δεν έχουν την οι­κο­νο­μι­κή επι­φά­νεια και άρα τη δυ­να­τό­τη­τα να εξά­γουν τα κέρδη τους μέσω φο­ρο­λο­γι­κών πα­ρα­δεί­σων, απο­μυ­ζώ­ντας πα­ράλ­λη­λα εθνι­κούς πό­ρους, κάτι που κά­νουν πολ­λοί ισχυ­ροί οι­κο­νο­μι­κοί πα­ρά­γο­ντες. Με άλλα λόγια, όταν πα­γκο­σμιο­ποί­η­ση ση­μαί­νει ανα­δια­νο­μή προς τα πάνω, τότε μι­λά­με για ένα τε­ρά­στιο κοι­νω­νι­κό πρό­βλη­μα με εκρη­κτι­κές συ­νέ­πειες ακόμα και για τις πιο ανε­πτυγ­μέ­νες κοι­νω­νί­ες, όπως αυτές των ΗΠΑ και της Με­γά­λης Βρε­τα­νί­ας.

• Κύριε πρό­ε­δρε, ο διά­λο­γος που ανα­πτύ­χθη­κε στο Συ­μπό­σιο και οι ιδέες που κα­τα­τέ­θη­καν, πώς θα πά­ρουν το δρόμο προς την πράξη, προς την πο­λι­τι­κή δράση, ει­δι­κά σή­με­ρα που χώρες και λαοί τα­λα­νί­ζο­νται από με­γά­λες προ­κλή­σεις και οι Έλ­λη­νες ιδιαί­τε­ρα βιώ­νουν μια πρω­τό­γνω­ρη κρίση;

Κα Φώτη, το ερώ­τη­μά σας από μόνο του, απο­τε­λεί ζή­τη­μα ενός ολό­κλη­ρου ξε­χω­ρι­στού Συ­μπο­σί­ου. Γιατί, του­λά­χι­στον στη χώρα μας, όλα αυτά τα με­γά­λα προ­βλή­μα­τα στα οποία ανα­φέρ­θη­κα, ενώ τα βιώ­νουν οι Έλ­λη­νες με τον πλέον δρα­μα­τι­κό τρόπο, εντού­τοις στον δη­μό­σιο διά­λο­γο απο­τε­λούν είδη εν ανε­παρ­κεία. Ίσως γιατί, με την ανά­δει­ξή τους, ανα­δει­κνύ­ο­νται και οι ευ­θύ­νες όλων εκεί­νων που ευ­θύ­νο­νται γιατί μας οδή­γη­σαν στο χεί­λος μιας εθνι­κής κα­τα­στρο­φής. Και το χει­ρό­τε­ρο είναι ότι, η μη ανά­δει­ξη των πραγ­μα­τι­κών προ­βλη­μά­των, των πραγ­μα­τι­κών αι­τιών της κρί­σης, ση­μαί­νει και τη μη κα­τα­νό­η­σή τους, επο­μέ­νως και τη μη απο­δο­χή τους, που θα απο­τε­λού­σε και την αφε­τη­ρία για την αντι­με­τώ­πι­σή τους.

Πρό­βλη­μα που δεν γί­νε­ται απο­δε­κτό, δεν μπο­ρεί να λυθεί. Έτσι, η κρίση πα­ρα­μέ­νει και αν δεν ανα­λη­φθούν άμεσα πρω­το­βου­λί­ες, οι κρί­σεις θα επα­νέρ­χο­νται ως συ­στη­μι­κό φαι­νό­με­νο. Ανα­λο­γι­στεί­τε, σε πόσα ζη­τή­μα­τα ανα­φερ­θή­κα­με πριν. Προ­βλή­μα­τα που τα­λα­νί­ζουν κα­θη­με­ρι­νά τους Έλ­λη­νες. Πόσα από αυτά, συ­ζη­τού­νται; Κα­νέ­να επί της ου­σί­ας.

Κα Φώτη, με την ευ­και­ρία του Συ­μπο­σί­ου στο νησί σας, αλλά και της συ­ζή­τη­σής μας, αι­σθά­νο­μαι την ανά­γκη, την ευ­θύ­νη θα έλεγα, απέ­να­ντι στους πο­λί­τες και τη χώρα, να απευ­θυν­θώ σε όλες τις πο­λι­τι­κές και κοι­νω­νι­κές δυ­νά­μεις του τόπου, επι­ση­μαί­νο­ντας την αδή­ρι­τη ανά­γκη της εθνι­κής συ­νεν­νό­η­σης για την προ­ώ­θη­ση των με­γά­λων αλ­λα­γών που χρειά­ζε­ται η χώρα. Η χώρα πρέ­πει να αλ­λά­ξει εκ βά­θρων για να αντι­με­τω­πί­σου­με το στρε­βλό οι­κο­δό­μη­μα που όλοι βιώ­νου­με. Την πε­ρί­ο­δο 2009-11 κά­να­με μια με­γά­λη προ­σπά­θεια προς αυτήν την κα­τεύ­θυν­ση, αλλά δυ­στυ­χώς, όσοι ακο­λού­θη­σαν, δεν συ­νέ­χι­σαν. Βλέ­πε­τε, το τέρας του πε­λα­τεια­σμού και του πα­ρα­σι­τι­σμού, που ως λερ­ναία ύδρα δη­μιουρ­γεί συ­νε­χώς προ­βλή­μα­τα, αντι­στέ­κε­ται. Άλ­λους τους ανα­γκά­ζει σε υπο­τα­γή και άλλοι απο­δει­κνύ­ο­νται πρό­θυ­μοι υπη­ρέ­τες.

Αυτή είναι η πραγ­μα­τι­κή μάχη που έχου­με χρέος να δώ­σου­με. Γι’ αυτό και στο Συ­μπό­σιό μας, επι­χει­ρού­με να δια­μορ­φώ­σου­με και­νο­τό­μες ιδέες, ρι­ζο­σπα­στι­κές προ­τά­σεις, προ­ο­δευ­τι­κές, για να εί­μα­στε χρή­σι­μοι για τους πο­λί­τες και τις χώρες μας. Προ­ο­δευ­τι­κές απα­ντή­σεις, που πρώ­τοι εμείς, οι Έλ­λη­νες, η χώρα, έχου­με από­λυ­τη ανά­γκη. Για να αλ­λά­ξου­με. Για να οι­κο­δο­μή­σου­με ένα βιώ­σι­μο μέλ­λον. Με ισχυ­ρή Δη­μο­κρα­τία. Με πο­λι­τι­κή απαλ­λαγ­μέ­νη από εξαρ­τή­σεις. Με μια βιώ­σι­μη οι­κο­νο­μία. Με βιώ­σι­μες θέ­σεις ερ­γα­σί­ας. Για να αι­σθαν­θούν όλοι οι Έλ­λη­νες αξιο­πρέ­πεια και να πο­ρεύ­ο­νται με πε­ρη­φά­νια σε αυτόν τον δύ­σκο­λο κόσμο, που δεν γνω­ρί­ζει πια σύ­νο­ρα.

Και εμείς, ως προ­ο­δευ­τι­κοί πο­λι­τι­κοί, δη­μο­κρά­τες σο­σια­λι­στές, έχου­με χρέος να απο­τε­λέ­σου­με τον κα­τα­λύ­τη, για αυτήν την εθνι­κή υπό­θε­ση.

Κύριε πρό­ε­δρε σας ευ­χα­ρι­στώ πολύ.

Εγώ σας ευ­χα­ρι­στώ για τη συ­νέ­ντευ­ξη και όλους τους Ρο­δί­τες για τη ζεστή φι­λο­ξε­νία τους όλες αυτές τις μέρες.