Ερχοναι ανατιμήσεις 15%-20% σε βασικά αγαθά λόγω πετρελαίου

του Δημήτρη Μαρ­κό­που­λου

Μεγάλα δεινά για τις τσέπες των Ελλήνων φέρνει το κύμα αυξή­σεων στις τιμές των καυ­σί­μων ως απο­τέ­λε­σμα τριών παρα­γό­ντων: της διε­θνούς κρίσης στον πετρε­λαϊκό κόσμο, και δη στη Συρία και στις σχέσεις ΗΠΑ – Ιράν, των υπερ­βο­λι­κών φόρων που η κυβέρ­νηση έχει επι­βά­λει και της αδυ­να­μίας εκ μέρους της να πατάξει τη λαθρε­μπο­ρία που κοστί­ζει.

Δεν είναι τυχαίοι οι φόβοι που εκφρά­στη­καν από ομήγυρη βιο­μη­χά­νων σε συζή­τηση που έγινε προ ημερών σε αθη­ναϊκό ξενο­δο­χείο για κύμα ανα­τι­μή­σεων που θα ακο­λου­θή­σει ακόμα και εντός του καλο­και­ριού αν δεν υπάρξει απο­κλι­μά­κωση των τιμών στο πετρέ­λαιο. Ενα κύμα όμως που μετά τις ανα­τι­μή­σεις που υπήρξαν στις αρχές του 2017 από την αύξηση των έμμεσων φόρων θα σημάνει εκ νέου ακρί­βεια σε βασικά αγαθά της τάξης του 15%-20%.

Δεν πρέπει να λησμο­νούμε ότι η βιο­μη­χα­νία έχει μεγάλη εξάρ­τηση από τις τιμές του πετρε­λαίου οι οποίες καθο­ρί­ζουν το κόστος παρα­γω­γής αλλά και δια­κί­νη­σης και μετα­φο­ράς. Η αύξηση των καυ­σί­μων, λοιπόν, δημιουρ­γεί ασφυ­κτικά δεδο­μένα και φέρνει την Ελλάδα ξανά στα μεγέθη που υπήρχαν προ πέντε ετών. Κι αν με τους έμμε­σους φόρους του 2017 μεγάλες πολυ­ε­θνι­κές ή ελλη­νι­κές εται­ρείες επέ­λε­ξαν τον δρόμο της απορ­ρό­φη­σης των αυξή­σεων, άρα και των κρα­δα­σμών, πλέον αυτό δεν μπορεί να συμβεί σήμερα. Ταυ­τό­χρονα όμως με τους υπαρ­κτούς φόβους για ακρί­βεια στα ράφια, έχει πάρει φωτιά και η μέση τιμή της αμό­λυ­βδης, η οποία δια­μορ­φώ­νε­ται πλέον στα 1,85 ευρώ το λίτρο, ενώ στα νησιά ξεπερνά ακόμα και τα 1,895 ευρώ ή ακόμα και τα 2 ευρώ ανά λίτρο. Στο πλαίσιο αυτό, μέχρι και τα τέλη της εβδο­μά­δας σε περισ­σό­τερα από 22 νησιά και νομούς η τιμή της βεν­ζί­νης είναι πάνω από 1,90 ευρώ ανά λίτρο, ενώ ενδε­χο­μέ­νως αν συνε­χι­στεί αυτή η σύνθετη κατά­σταση και το φθι­νό­πωρο, θα επι­φέ­ρει καίρια πλήγ­ματα στα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά που θα θελή­σουν να ζεστα­θούν. Ακόμη, αυτή η νέα συνθήκη βάζει σε προ­βλη­μα­τι­σμό μετά από καιρό εκα­τομ­μύ­ρια οδηγούς που θα πλη­ρώ­σουν το μάρμαρο.

Κοι­τά­ζουν αμήχανα 

Με την κυβέρ­νηση να παρα­κο­λου­θεί μάλλον αμήχανη και μου­δια­σμένη, δίχως σοβαρές απα­ντή­σεις και σχέδιο, τη νέα κατά­σταση, τα πράγ­ματα δεί­χνουν ότι πηγαί­νουμε σε ένα πραγ­μα­τικά θερμό για τις τσέπες μας καλο­καίρι. Το ενδια­φέ­ρον στοι­χείο είναι ότι η κυβέρ­νηση επί τρία και πλέον χρόνια δεν έδειχνε να ανη­συ­χεί γι’ αυτό το πρό­βλημα, πολύ απλά γιατί δεν της είχε προ­κύ­ψει. Οι τιμές διεθνώς είχαν απο­κλι­μα­κω­θεί ενώ δεν έλειπαν ακόμα και τα κυβερ­νη­τικά στελέχη που στα θετικά της δια­κυ­βέρ­νη­σης πίστω­ναν αυτή την κατά­σταση. Να όμως που τα πράγ­ματα -ή η αληθινή ζωή- τους δια­ψεύ­δουν.

Σαφώς η αύξηση του βαρε­λιού μπρεντ, που στις αρχές του μήνα ήταν στη σφαίρα των 73 δολα­ρίων και σήμερα πήγε κοντά στα 80 ευρώ λόγω των κυρώ­σεων των ΗΠΑ στο Ιράν, είναι ένας σημα­ντι­κός λόγος. Εξάλλου οι διε­θνείς κρίσεις πάντοτε επη­ρέ­α­ζαν, επη­ρε­ά­ζουν και θα επη­ρε­ά­ζουν την πορεία των καυ­σί­μων. Σύμφωνα όμως με αρμό­διες πηγές, το γεγονός ότι για καιρό οι τιμές έμεναν χαμηλά, καθώς δεν υπήρχε διεθνής κρίση, οδήγησε τους μηχα­νι­σμούς ελέγχου σε χαλα­ρό­τητα και ατονία.

Ας μην ξεχνάμε ότι μόλις προ ολίγων μηνών, σύμφωνα με έγγραφο της Διεύ­θυν­σης Ελέγχου Δια­κί­νη­σης και Απο­θή­κευ­σης Καυ­σί­μων για τους ελέγ­χους που διε­νερ­γούν τα κινητά συνερ­γεία του υπουρ­γείου Περι­βάλ­λο­ντος και Ενέρ­γειας, το οποίο κατέ­θεσε στη Βουλή ο αρμό­διος υπουρ­γός Γιώργος Στα­θά­κης, οι έλεγχοι μειώ­θη­καν κατά 53%, ενώ τα πρό­στιμα που επι­βλή­θη­καν ήταν 90% λιγό­τερα σε αξία.

Τ

ότε η ηγεσία του υπουρ­γείου μιλούσε για προ­βλή­ματα που απέρ­ρεαν από τις μειώ­σεις λόγω μνη­μο­νίων και την κατάρ­γηση των αμοιβών των Κλι­μα­κίων Ελέγχου Δια­κί­νη­σης και Απο­θή­κευ­σης Καυ­σί­μων, γνωστών ως ΚΕΔΑΚ. Παρά τις δεσμεύ­σεις που υπήρξαν τότε, δεκάδες επαγ­γελ­μα­τίες του κυκλώ­μα­τος καυ­σί­μων μιλούν για όργιο κερ­δο­σκο­πίας, ενώ παρέμ­βαση έκανε στη Βουλή και η τομε­άρ­χης Οικο­νο­μίας και Ανά­πτυ­ξης Ντόρα Μπα­κο­γιάννη.

Η ίδια μίλησε για καπέλα και για άνευ λόγου αύξηση της τιμής της βεν­ζί­νης κατά 4 λεπτά, μέσα σε λίγες ώρες από την ανα­κοί­νωση της ανόδου της διε­θνούς τιμής του βαρε­λιού του πετρε­λαίου, παρόλο που οι ποσό­τη­τες οι οποίες δια­τί­θε­νται στην ελλη­νική αγορά είχαν αγο­ρα­στεί στο παρελ­θόν σε πολύ χαμη­λό­τε­ρες τιμές.

Θα πρέπει να πούμε ότι, βάσει των δεδο­μέ­νων του Παρα­τη­ρη­τη­ρίου Τιμών Υγρών Καυ­σί­μων, το τελευ­ταίο διά­στημα παρα­τη­ρεί­ται σε πολλές περιο­χές της χώρας η τιμή του λίτρου της αμό­λυ­βδης να φτάνει τα 2 ευρώ, τη στιγμή που ο πανελ­λα­δι­κός μέσος όρος στις 9 Μαΐου ήταν 1,593 ευρώ.

Οι έλεγχοι δυστυ­χώς δεν φτάνουν και πολλοί πρα­τη­ριού­χοι κινή­θη­καν ανε­ξέ­λεγ­κτα. Μάλιστα μέσα σε μόλις λίγες ώρες υπήρξαν καπέλα στην τιμή της βεν­ζί­νης κατά 4 λεπτά. Σε ό,τι αφορά το ζήτημα των ανα­τι­μή­σεων στα καύσιμα, τοπο­θε­τή­θηκε εντός των ημερών και ο Σύν­δε­σμος Εται­ριών Εμπο­ρίας Πετρε­λαιοει­δών Ελλάδος (ΣΕΕΠΕ), σημειώ­νο­ντας ότι οι αυξή­σεις στις λια­νι­κές τιμές των καυ­σί­μων, σύμφωνα με τα στοι­χεία από το Παρα­τη­ρη­τή­ριο Τιμών, είναι μικρό­τε­ρες από την αύξηση των διεθνών τιμών. Οπως επι­ση­μαί­νει ο ΣΕΕΠΕ, από τα μέσα του 2017 μέχρι σήμερα, οι διε­θνείς τιμές τόσο του αργού όσο και των προ­ϊ­ό­ντων του ακο­λου­θούν ανοδική πορεία καθώς το αργό μπρεντ από τον Ιούλιο του 2017 έχει αυξηθεί κατά 66%-70%, ενώ οι διε­θνείς τιμές πετρε­λαιοει­δών, και συγκε­κρι­μένα της αμό­λυ­βδης βεν­ζί­νης 95 οκτα­νίων, κατά 40%-50%.

«Οι λια­νι­κές τιμές στην αντλία, όπως τις παρα­κο­λου­θεί το Παρα­τη­ρη­τή­ριο Τιμών, δεν έχουν ακο­λου­θή­σει αυτή την αύξηση του κόστους. Είναι προ­φα­νές ότι έχει σημειω­θεί μείωση του περι­θω­ρίου κέρδους στο λιανικό επίπεδο, δηλαδή το κέρδος που αφορά το κομμάτι επι­χει­ρή­σεις εμπο­ρίας, μετα­φο­ρείς και πρα­τη­ριού­χοι», υπο­στη­ρί­ζει ο ΣΕΕΠΕ.

Περιο­χές που πήραν φωτιά 

Σε κάθε περί­πτωση, φωτιά δεί­χνουν να έχουν πάρει οι τιμές καυ­σί­μων κυρίως σε του­ρι­στι­κές περιο­χές της χώρας. Στη Σαντο­ρίνη τα πρα­τή­ρια πουλάνε με μέσο όρο τα 1,87-1,90 ευρώ ανά λίτρο. Στα υπό­λοιπα Κυκλα­δο­νή­σια έχει σπάσει ακόμη και το φράγμα των 2 ευρώ ανά λίτρο, ενώ σε περισ­σό­τερα από 22 νησιά και νομούς η τιμή της βεν­ζί­νης είναι πάνω από 1,90 ευρώ ανά λίτρο, ενώ υψη­λό­τατη είναι και η τιμή του πετρε­λαίου κίνησης και του μαζούτ.

Στα Δωδε­κά­νησα η βενζίνη κοστί­ζει 1,768 ευρώ το λίτρο, στη Σάμο 1,743 ευρώ, στην Ευρυ­τα­νία 1,724 ευρώ, στο Λασίθι 1,702 ευρώ κ.ο.κ. Παρά ταύτα δεν πρέπει να ξεχνάμε από πού ακριβώς προ­έρ­χε­ται αυτή η πορεία των τιμών. Η εύκολη ανάλυση έχει να κάνει με τον διεθνή παρά­γο­ντα. Ολοι όμως γνω­ρί­ζουν ότι είμαστε η τρίτη πιο ακριβή χώρα της Ε.Ε. στην αμό­λυ­βδη. Και αυτό διότι στην τιμή του καυ­σί­μου τα 3/4 είναι φόροι.

Οπως έχουν κατά καιρούς τονίσει οι πρα­τη­ριού­χοι, εάν απα­λει­φθούν οι φόροι, η Ελλάδα θα βρεθεί αυτό­ματα κάτω από τη 10η θέση. Μάλιστα οι ίδιες πηγές θυμί­ζουν ότι ως κατα­να­λω­τές πλη­ρώ­νουμε μέχρι και εισφορά 1,2% στις τιμές καυ­σί­μων με σκοπό την επι­δό­τηση του κόστους μετα­φο­ράς σε νησιά και παρα­με­θό­ριες περιο­χές, χωρίς όμως τα χρήματα αυτά να χρη­σι­μο­ποιού­νται γι’ αυτό τον σκοπό.

Την απο­κά­λυψη έχει κάνει ο ΣΕΕΠΕ εξη­γώ­ντας ότι για πολλά νησιά υπήρχε κάποτε ένας ειδικός κρα­τι­κός λογα­ρια­σμός ο οποίος τρο­φο­δο­τού­νταν από μια εισφορά στην τιμή αντλίας και επι­δο­τούσε τις μετα­φο­ρές. Το Δημόσιο εδώ και λίγα χρόνια συνε­χί­ζει να εισπράτ­τει με άλλο όνομα αυτά τα χρήματα, έχοντας όμως καταρ­γή­σει την επι­δό­τηση. Δηλαδή εισπράτ­τει χωρίς πλέον να απο­δί­δει. Αυτό έχει αυξήσει αντί­στοιχα το πραγ­μα­τικό κόστος μετα­φο­ράς και η αύξηση έχει περάσει προ­φα­νώς στην αντλία.

Πηγή newmoney.gr