Τεράστια η εγκατάλειψη της αγροτικής γης στο Νομό

Απολύτως απογοητευτικά είναι για τον πρωτογενή τομέα τα στοιχεία που αφορούν στις αγροτικές εκτάσεις της Δωδεκανήσου, αφού από τα 440 χιλιάδες στρέμματα καλλιεργήσιμης έκτασης, έχουν εγκαταλειφθεί τα 138 χιλιάδες στρέμματα. Η τεράστια αυτή έκταση είναι ικανή να θρέψει ολόκληρο τον πληθυσμό του Νομού κι όμως παραμένει ανεκμετάλλευτη.
Οι καλλιέργειες που κυριαρχούν στη Δωδεκάνησο είναι οι δενδρώδεις που υπερβαίνουν τα 185 χιλιάδες στρέμματα. Αυτές οι εκτάσεις είναι κυρίως ελαιώνες και εσπεριδοειδή. Αυτού του είδους οι καλλιέργειες δεν απαιτούν από τους αγρότες καθημερινή απασχόληση, αλλά απλώς μερική απασχόληση ανά μήνα. Τα στρέμματα αυτά αν συνυπολογιστούν σε εκείνα που έχουν εγκαταλειφθεί τότε φαίνεται ανάγλυφα το πόσο μικρή είναι η απασχόληση των Δωδεκανησίων στον πρωτογενή τομέα.
Η πραγματική γεωργική απασχόληση φαίνεται στις θερμοκηπιακές καλλιέργειες και στις οργανωμένες υπαίθριες κηπευτικές. Αυτές στη Δωδεκάνησο καλύπτουν έκταση 11 χιλιάδων στρεμμάτων χωρίς να περιλαμβάνονται οι αμπελώνες που καλύπτουν έκταση 17 χιλιάδων στρεμμάτων. Το άθροισμα των δύο τελευταίων (συνολικά 28 χιλιάδες στρέμματα) είναι η γη των επαγγελματιών αγροτών, είναι εκείνη που τροφοδοτεί τα καταστήματα με προϊόντα και ήταν εκείνη που «αντιστάθηκε» στο εύκολο χρήμα του τουρισμού και του εμπορίου.
Οι ομάδες των αγροτών που δημιουργήθηκαν για να καλύψουν τις προϋποθέσεις που έθετε το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης προκειμένου να διεκδικήσουν δημόσια γη, ίσως θα πρέπει να στραφούν προς τους ιδιώτες γαιοκτήμονες. Εκεί το «έδαφος» για συμφωνίες είναι πιο εύφορο και σαφώς πιο εύκολο. Είναι χαρακτηριστικό πως μόνο με μία μεμονωμένη προσπάθεια, που είχε γίνει πριν μερικούς μήνες, απέδωσε συμφωνίες εκμετάλλευσης ιδιωτικής, αγροτικής γης συνολικής επιφάνειας 65 στρεμμάτων. Αυτή η έκταση ανήκει σε ιδιώτες οι οποίοι την παραχώρησαν σε επαγγελματίες για εκμετάλλευση με αμοιβαίο όφελος.
Πρέπει να σημειωθεί πως ακόμα δεν έχει καταστεί σαφές τι θα γίνει με τα δεκάδες χιλιάδες στρέμματα σιτηρών που καλλιεργούνταν στη Ρόδο προκειμένου να δικαιολογείται η είσπραξη επιδοτήσεων. Η διακοπή των ευρωπαϊκών ενισχύσεων για τον κλάδο αυτό είναι πολύ πιθανό να περιορίσει σημαντικά και αυτού του είδους τις καλλιέργειες.
Το βέβαιον είναι πως ο πρωτογενής τομέας στη Δωδεκάνησο βρίσκεται σε κομβικό σημείο. Η έλλειψη κινήτρων για τις αγροτικές καλλιέργειες στα νησιά, τα οικονομικά προβλήματα των κεντρικών πελατών (ΚΑΪΡ, χονδρέμποροι κλπ), η οικονομική ανέχεια του ευρέως καταναλωτικού κοινού, οδηγούν σε ακόμα μεγαλύτερη εγκατάλειψη της γης. Παρότι η Δωδεκάνησος κατέχει ρεκόρ σε εγκατάλειψη γης (το 35% της καλλιεργήσιμης, όταν οι Χανιώτες έχουν εγκαταλείψει μόλις το 3% αυτής της γης), εάν συνεχιστεί η αδιάφορη στάση με την οποία αντιμετωπίζονται οι επαγγελματίες ή οι ημιεπαγγελματίες αγρότες, τότε πολύ σύντομα τα προβλήματα της τοπικής κοινωνίας θα είναι πολλαπλάσια.
Αντιθέτως, εάν υπάρξουν γενναίες και πραγματικές πολιτικές για τους ανθρώπους που αγαπούν την παραγωγή, τότε τα αποτελέσματα μπορεί να είναι θεαματικά για όλους.