Κομισιόν: Λιγότερη ανάπτυξη και «ναι» σε μέτρα-αντίμετρα

Κα­τε­βά­ζει τις προ­βλέ­ψεις για την πο­ρεία του ΑΕΠ φέτος και το 2019 η Ευ­ρω­παϊ­κή Επι­τρο­πή. Πα­ράλ­λη­λα, όμως, βλέ­πει επί­τευ­ξη των δη­μο­σιο­νο­μι­κών στό­χων στη διε­τία και ενερ­γο­ποί­η­ση των μέ­τρων και των αντί­με­τρων. Τα ανο­δι­κά και κα­θο­δι­κά ρίσκα.

«Κόφτη» στις προ­βλέ­ψεις για την ανά­πτυ­ξη της ελ­λη­νι­κής οι­κο­νο­μί­ας το 2018 και το 2019 βάζει η Κο­μι­σιόν με τις εα­ρι­νές της προ­βλέ­ψεις, εκτι­μώ­ντας πα­ράλ­λη­λα ότι θα επι­τευ­χθούν οι στό­χοι για πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 3,5% του ΑΕΠ στη διε­τία, με εφαρ­μο­γή των προ­νο­μο­θε­τη­μέ­νων μέ­τρων αλλά και των αντί­με­τρων, ώστε να υπάρ­χει ου­δέ­τε­ρη δη­μο­σιο­νο­μι­κή επί­πτω­ση.

Ο πήχης για τον ρυθμό ανά­πτυ­ξης το­πο­θε­τεί­ται πλέον στο 1,9% για φέτος και στο 2,3% για το 2019 (από 2,5% ανά έτος στις προη­γού­με­νες προ­βλέ­ψεις, μετά την επι­βρά­δυν­ση (1,4%) «στο τέλος μιας καλής χρο­νιάς», πέ­ρυ­σι.

Στο κρί­σι­μο μέ­τω­πο των πλε­ο­να­σμά­των, η Κο­μι­σιόν δίνει ψήφο εμπι­στο­σύ­νης για την επί­τευ­ξή τους τη διε­τία 2018-19, με τις προ­βλέ­ψεις να λαμ­βά­νουν υπόψη την εφαρ­μο­γή των μέ­τρων που έχουν λη­φθεί στη διάρ­κεια του προ­γράμ­μα­τος όσο και την εφαρ­μο­γή των με­τα­μνη­μο­νια­κών μέ­τρων για τη μεί­ω­ση των συ­ντά­ξε­ων και του αφο­ρο­λο­γή­του τη διε­τία 2019-20. Το πα­κέ­το μέ­τρων, επι­ση­μαί­νει η Κο­μι­σιόν, προ­βλέ­πει τον επα­νυ­πο­λο­γι­σμό όλων των συ­ντά­ξε­ων με βάση τις νέες με­θό­δους, οδη­γώ­ντας σε εξοι­κο­νο­μή­σεις 1% του ΑΕΠ.

Ο δη­μο­σιο­νο­μι­κός αντί­κτυ­πος του μέ­τρου αυτού ση­μειώ­νε­ται πως θα εξου­δε­τε­ρω­θεί από την εφαρ­μο­γή αντί­με­τρων.

Παρ’ όλα αυτά υπάρ­χουν κα­θο­δι­κοί κίν­δυ­νοι στις προ­βλέ­ψεις, με ιδιαί­τε­ρη ανα­φο­ρά να γί­νε­ται:

1. στις πρό­σφα­τες απο­φά­σεις του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας ανα­φο­ρι­κά με «συ­γκε­κρι­μέ­νες πα­ρελ­θού­σες με­ταρ­ρυθ­μί­σεις των απο­δο­χών», δε­δο­μέ­νου ότι το μέ­γε­θος και η κα­τα­γρα­φή των συ­γκε­κρι­μέ­νων επι­πτώ­σε­ων δεν έχει ακόμα ξε­κα­θα­ρί­σει,

2. στην έγκαι­ρη ολο­κλή­ρω­ση των τρε­χου­σών με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων, πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της ανα­προ­σαρ­μο­γής των αντι­κει­με­νι­κών αξιών για τον υπο­λο­γι­σμό του ΕΝΦΙΑ.

Ολη η ανά­λυ­ση για την Ελ­λά­δα

Η ελ­λη­νι­κή οι­κο­νο­μία ανα­πτύ­χθη­κε με ρυθμό 1,4% πέ­ρυ­σι, ση­μα­το­δο­τώ­ντας την πρώτη φορά από το 2007 που η ανά­πτυ­ξη του πραγ­μα­τι­κού ΑΕΠ ξε­πέ­ρα­σε το 1%. Η οι­κο­νο­μι­κή ανά­καμ­ψη ανα­μέ­νε­ται να επι­τα­χυν­θεί, υπο­θέ­το­ντας πως θα ολο­κλη­ρω­θεί επι­τυ­χώς το πρό­γραμ­μα στή­ρι­ξης, όπως το­νί­ζει στις εα­ρι­νές της προ­βλέ­ψεις η Κο­μι­σιόν. Η ανερ­γία ανα­μέ­νε­ται να υπο­χω­ρή­σει κάτω του 20% μέχρι το 2019, για πρώτη φορά από το 2011. Έχο­ντας επι­τύ­χει δη­μο­σιο­νο­μι­κό πλε­ό­να­σμα το 2017, για δεύ­τε­ρη συ­νε­χό­με­νη χρο­νιά, η Ελ­λά­δα βρί­σκε­ται εντός τρο­χιάς επί­τευ­ξης του στό­χου για πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 3,5% τόσο το 2018 όσο και το 2019.

Επι­βρά­δυν­ση στο τέλος μιας καλής χρο­νιάς

Πιο ανα­λυ­τι­κά, σύμ­φω­να με τις εα­ρι­νές προ­βλέ­ψεις της Κο­μι­σιόν, το πραγ­μα­τι­κό ΑΕΠ της Ελ­λά­δας ανα­πτύ­χθη­κε με ρυθμό 1,4% το 2017, αν και η ανά­πτυ­ξη το τε­λευ­ταίο τρί­μη­νο του έτους ήταν μόλις 0,1% σε τρι­μη­νιαία βάση (σε επο­χι­κά προ­σαρ­μο­σμέ­νους όρους), που αντι­στοι­χεί σε άνοδο 1,9% σε σύ­γκρι­ση με την αντί­στοι­χη πε­ρί­ο­δο του προη­γού­με­νου έτους. Αν και τα στοι­χεία αυτά ήταν χα­μη­λό­τε­ρα των προ­βλέ­ψε­ων, ωστό­σο είναι η πρώτη φορά από το 2006 που η οι­κο­νο­μία της Ελ­λά­δας κα­τέ­γρα­ψε ανά­πτυ­ξη και τα τέσ­σε­ρα τρί­μη­να του έτους.

Σε ό,τι αφορά τη σύν­θε­ση της ανά­πτυ­ξης του ΑΕΠ, οι επεν­δύ­σεις αυ­ξή­θη­καν κατά 9,6% με ση­μα­ντι­κή αύ­ξη­ση το τε­λευ­ταίο τρί­μη­νο, κυ­ρί­ως λόγω των εται­ρι­κών επεν­δύ­σε­ων. Ως εκ τού­του, οι επεν­δύ­σεις έγι­ναν ο βα­σι­κός «οδη­γός» της ανά­πτυ­ξης, με συ­νει­σφο­ρά 1,1 πο­σο­στιαί­ων μο­νά­δων. Η ιδιω­τι­κή κα­τα­νά­λω­ση πρό­σθε­σε μόλις 0,1 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες, ενώ η δη­μό­σια κα­τα­νά­λω­ση αφαί­ρε­σε 0,2 μο­νά­δες από την ανά­πτυ­ξη. Ο εξα­γω­γι­κός το­μέ­ας επω­φε­λή­θη­κε της υψη­λό­τε­ρης ζή­τη­σης στο εξω­τε­ρι­κό, ωστό­σο οι ει­σα­γω­γές που έγι­ναν προ­κει­μέ­νου να το­νω­θούν οι εξα­γω­γές και οι επεν­δύ­σεις πα­ρέ­μει­ναν υψη­λές, με απο­τέ­λε­σμα να μειώ­νε­ται η συ­νει­σφο­ρά του εξω­τε­ρι­κού τομέα.

Στα­δια­κή επι­τά­χυν­ση τα επό­με­να χρό­νια

Η Κο­μι­σιόν ανα­θε­ω­ρεί προς τα κάτω, σε σχέση με τις χει­με­ρι­νές προ­βλέ­ψεις, τις εκτι­μή­σεις της για τον ρυθμό ανά­πτυ­ξης του πραγ­μα­τι­κού ΑΕΠ, που τώραανα­μέ­νε­ται να δια­μορ­φω­θεί στο 1,9% το 2018 και στο 2,3% το 2019. Όπως ανα­φέ­ρει στην εα­ρι­νή της έκ­θε­ση η Κο­μι­σιόν, αυτό αντα­να­κλά την επί­δρα­ση που θα έχει στο 2018 η χα­μη­λό­τε­ρη του ανα­με­νό­με­νου ανά­πτυ­ξη κατά το τε­λευ­ταίο τρί­μη­νο του 2017. Επι­πλέ­ον, οι άτο­νες επι­δό­σεις στην ιδιω­τι­κή κα­τα­νά­λω­ση υπο­δη­λώ­νουν πως τα νοι­κο­κυ­ριά μπο­ρεί να είναι πιο πιε­σμέ­να οι­κο­νο­μι­κά απ’ όσο εκτι­μώ­νταν προη­γου­μέ­νως και πως οι ση­μα­ντι­κές βελ­τιώ­σεις στην απα­σχό­λη­ση παίρ­νουν πε­ρισ­σό­τε­ρο χρόνο για να «με­τα­φρα­στούν» σε ανά­πτυ­ξη της κα­τα­νά­λω­σης.  Οι επεν­δύ­σεις ανα­μέ­νε­ται να συ­νε­χί­σουν να ανα­πτύσ­σο­νται δυ­να­μι­κά και τις δύο χρο­νιές, με τη στή­ρι­ξη των πε­ραι­τέ­ρω βελ­τιώ­σε­ων του οι­κο­νο­μι­κού κλί­μα­τος και του συ­νε­χι­ζό­με­νου προ­γράμ­μα­τος ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σε­ων. Οι προ­σπά­θειες της κυ­βέρ­νη­σης να εκ­κα­θα­ρί­σει τις εκ­κρε­μείς οφει­λές της, οι άμε­σες ξένες επεν­δύ­σεις και η στή­ρι­ξη από τους διε­θνείς χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κούς θε­σμούς ανα­μέ­νε­ται να πα­ρά­σχουν επι­πλέ­ον ρευ­στό­τη­τα.

Οι εξα­γω­γές ανα­μέ­νε­ται να συ­νε­χί­σουν να εμ­φα­νί­ζουν καλές επι­δό­σεις. Με βάση τις προ­κρα­τή­σεις, ο του­ρι­στι­κός κλά­δος ανα­μέ­νε­ται να έχει μια ακόμα πολύ ευ­νοϊ­κή σεζόν φέτος. Οι εξα­γω­γές αγα­θών ανα­μέ­νε­ται να αγ­γί­ξουν ιστο­ρι­κά υψηλά. Ωστό­σο, η ζή­τη­ση για ει­σα­γω­γές επί­σης ανα­μέ­νε­ται να είναι ισχυ­ρή λόγω της επεν­δυ­τι­κής ανά­πτυ­ξης. Ως απο­τέ­λε­σμα, οι κα­θα­ρές εξα­γω­γές δεν είναι πι­θα­νό να συμ­βά­λουν πολύ στη συ­νο­λι­κή ανά­πτυ­ξη.

Η ανά­καμ­ψη της αγο­ράς ερ­γα­σί­ας ανα­μέ­νε­ται να συ­νε­χι­στεί τα επό­με­να έτη. Η απα­σχό­λη­ση αυ­ξή­θη­κε κατά 2,1% το 2017. Η ανερ­γία μειώ­θη­κε στο 21,5% και ανα­μέ­νε­ται να υπο­χω­ρή­σει κάτω από το 20% μέχρι το 2019.

Οι πλη­θω­ρι­στι­κές πιέ­σεις ανα­μέ­νε­ται να πα­ρα­μεί­νουν υπο­το­νι­κές φέτος και του χρό­νου, λόγω μιας με­γα­λύ­τε­ρης του ανα­με­νό­με­νου επί­δρα­σης της βάσης σύ­γκρι­σης  από τα φο­ρο­λο­γι­κά μέτρα του προη­γού­με­νου έτους και μιας βρα­δεί­ας ανά­καμ­ψης στην ιδιω­τι­κή κα­τα­νά­λω­ση. Ομοί­ως, η αύ­ξη­ση των μι­σθών ανα­μέ­νε­ται να είναι μικρή.

Σύμ­φω­να με την Κο­μι­σιόν, οι προ­ο­πτι­κές εξαρ­τώ­νται από την ομαλή ολο­κλή­ρω­ση της τέ­ταρ­της και τε­λευ­ταί­ας αξιο­λό­γη­σης και υπο­θέ­τουν την επι­τυ­χή ολο­κλή­ρω­ση του προ­γράμ­μα­τος στή­ρι­ξης του ESM. Τα πτω­τι­κά ρίσκα ως προς την πρό­βλε­ψη είναι εντο­νό­τε­ρα και σχε­τί­ζο­νται με τη χρη­μα­το­δό­τη­ση επεν­δύ­σε­ων και τις πε­ρι­φε­ρεια­κές γε­ω­πο­λι­τι­κές εντά­σεις.

Εντός τρο­χιάς για επι­τυ­χή ολο­κλή­ρω­ση του προ­γράμ­μα­τος

Όπως ανα­φέ­ρε­ται στις εα­ρι­νές προ­βλέ­ψεις της Κο­μι­σιόν, το πλε­ό­να­σμα της γε­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης της Ελ­λά­δας έφτα­σε το 0,8% του ΑΕΠ το 2017, υπε­ρα­πο­δί­δο­ντας ση­μα­ντι­κά -κατά πε­ρί­που 2½% του ΑΕΠ- του στό­χου για πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 1,75%, σύμ­φω­να με τον ορι­σμό του προ­γράμ­μα­τος του ESM. Αυτό το απο­τέ­λε­σμα στη­ρί­χθη­κε από πολλά μέτρα, ιδιαί­τε­ρα τη συ­ντα­ξιο­δο­τι­κή με­ταρ­ρύθ­μι­ση του 2016 και τη με­ταρ­ρύθ­μι­ση στην έμ­με­ση φο­ρο­λό­γη­ση. Ωστό­σο, η με­τα­γε­νέ­στε­ρη επί­δρα­ση της υπε­ρα­πό­δο­σης είναι πι­θα­νό να είναι πε­ριο­ρι­σμέ­νη, καθώς επι­τεύ­χθη­κε εν μέρει μέσω των χα­μη­λό­τε­ρων του ανα­με­νό­με­νου δα­πα­νών και μιας σει­ράς προ­σω­ρι­νών πα­ρα­γό­ντων, πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης της πλη­ρω­μής λη­ξι­πρό­θε­σμων φόρων μέσω της εθε­λο­ντι­κής απο­κά­λυ­ψης.

Η Ελ­λά­δα προ­βλέ­πε­ται να επι­τύ­χει τον στόχο του ESM για πρω­το­γε­νές πλε­ό­να­σμα 3,5% του ΑΕΠ το 2018 και να τον δια­τη­ρή­σει το 2019, όπως έχει συμ­φω­νη­θεί στο πλαί­σιο της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης του προ­γράμ­μα­τος. Η πρό­βλε­ψη συ­νυ­πο­λο­γί­ζει τα δη­μο­σιο­νο­μι­κά μέτρα που υιο­θε­τή­θη­καν κατά τη διάρ­κεια του προ­γράμ­μα­τος, πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των μέ­τρων που συμ­φω­νή­θη­καν τον Μάιο του 2017 να υιο­θε­τη­θούν μετά τη λήξη του προ­γράμ­μα­τος. Λόγω της προ­βλε­πό­με­νης συμ­μόρ­φω­σης προς τους δη­μο­σιο­νο­μι­κούς στό­χους, η Κο­μι­σιόν υπο­θέ­τει πως αυτό το πα­κέ­το μέ­τρων θα εφαρ­μο­στεί με τρόπο που θα είναι ου­δέ­τε­ρος για τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό. Το πα­κέ­το μέ­τρων πε­ρι­λαμ­βά­νει ανα­προ­σαρ­μο­γή όλων των συ­ντά­ξε­ων με τον νέο τρόπο υπο­λο­γι­σμού των συ­ντά­ξε­ων, κάτι που θα οδη­γή­σει σε εξοι­κο­νό­μη­ση 1% του ΑΕΠ το 2019. Η δη­μο­σιο­νο­μι­κή επί­πτω­ση αυτού ανα­μέ­νε­ται να αντι­σταθ­μι­στεί από μια αύ­ξη­ση των κοι­νω­νι­κών και επεν­δυ­τι­κών δα­πα­νών.

Η πρό­βλε­ψη δεν συ­νυ­πο­λο­γί­ζει τις συ­νε­χι­ζό­με­νες δη­μο­σιο­νο­μι­κές-διαρ­θρω­τι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις και τις επα­να­λαμ­βα­νό­με­νες μειω­μέ­νες δα­πά­νες σε σχέση με τους στό­χους του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού που έχουν υιο­θε­τη­θεί, κάτι που απο­τε­λεί ση­μα­ντι­κό ανο­δι­κό ρίσκο. Τα πτω­τι­κά ρίσκα σχε­τί­ζο­νται κυ­ρί­ως με τις πρό­σφα­τες απο­φά­σεις του Συμ­βου­λί­ου της Επι­κρα­τεί­ας για ορι­σμέ­νες προη­γού­με­νες με­ταρ­ρυθ­μί­σεις για τους μι­σθούς, καθώς ακόμα δεν έχουν απο­σα­φη­νι­στεί το μέ­γε­θος και η κα­τα­γρα­φή των επι­πτώ­σε­ων, και με την έγκαι­ρη ολο­κλή­ρω­ση των συ­νε­χι­ζό­με­νων με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων, πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νου του επα­νυ­πο­λο­γι­σμού των αντι­κει­με­νι­κών αξιών των ακι­νή­των για τον ΕΝΦΙΑ.

Συ­νο­λι­κά, το πλε­ό­να­σμα της γε­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης ανα­μέ­νε­ται να φτά­σει το 0,4% του ΑΕΠ το 2018 και το 0,2% του ΑΕΠ το 2019. Ενό­ψει του προ­βλε­πό­με­νου πε­ριο­ρι­σμού του χά­σμα­τος της οι­κο­νο­μι­κής πα­ρα­γω­γής, το διαρ­θρω­τι­κό ισο­ζύ­γιο της γε­νι­κής κυ­βέρ­νη­σης ανα­μέ­νε­ται να μειω­θεί από ένα πλε­ό­να­σμα πε­ρί­που 2½% του ΑΕΠ το 2018 στο πε­ρί­που 1½% του ΑΕΠ το 2019. Ο λόγος του χρέ­ους προς το ΑΕΠ μειώ­θη­κε από το 180,8% το 2016 στο 178,6% το 2017 και προ­βλέ­πε­ται να μειω­θεί πε­ραι­τέ­ρω, λόγω των υψη­λών πρω­το­γε­νών πλε­ο­να­σμά­των και του τα­χύ­τε­ρου ρυθ­μού ονο­μα­στι­κής ανά­πτυ­ξης.

Πηγή euro2day.gr