Πότε και πόσο μπορούν να μειωθούν οι φόροι-Η επόμενη ημέρα

Το χαρτί των φορο­ε­λα­φρύν­σεων επι­χει­ρεί να τρα­βή­ξει η κυβέρ­νηση προ­κει­μέ­νου να κερ­δί­σει τους χαμέ­νους ψηφό­φο­ρους.

Τα τελευ­ταία οκτώ χρόνια νοι­κο­κυ­ριά και επι­χει­ρή­σεις βίωσαν έναν φορο­λο­γικό Αρμα­γεδ­δώνα. Η μεσαία τάξη εξο­ντώ­θηκε χάνο­ντας πάνω από το 35% των εισο­δη­μά­των της, ενώ οι Ελληνες είδαν την αξία της ακί­νη­της περιου­σίας τους να μειώ­νε­ται σχεδόν στο μισό.

Σήμερα ανοίγει και πάλι η κου­βέ­ντα για τους φόρους. Αλλά το ερώτημα εξα­κο­λου­θεί να παρα­μέ­νει ανοικτό για την επόμενη μέρα: Μπορούν να μειω­θούν, πότε και πόσο;

Ναι, απα­ντούν οικο­νο­μι­κοί ανα­λυ­τές σε έρευνα που πραγ­μα­το­ποί­η­σαν «Τα Νέα του Σαβ­βα­το­κύ­ρια­κου», αρκεί – όπως λένε – να υπάρχει ισχυρή πολι­τική βούληση για κάτι τέτοιο. Με δεδο­μένο ότι και την «επόμενη μέρα» θα υπάρχει ισχυρή επο­πτεία και επι­τή­ρηση από τους δανει­στές, οι φορο­ε­λα­φρύν­σεις είναι εφικτές εφόσον θα συνο­δεύ­ο­νται από στο­χευ­μέ­νες μειώ­σεις στις κρα­τι­κές δαπάνες.

Το συνο­λικό όφελος που θα μπο­ρούσε να είχε το Δημόσιο από την εξοι­κο­νό­μηση δαπανών υπο­λο­γί­ζε­ται ότι φθάνει τα 2 δισ. ευρώ σε βάθος τετρα­ε­τίας, γεγονός που θα μπο­ρούσε να χρη­μα­το­δο­τή­σει σημα­ντι­κές μειώ­σεις στη φορο­λο­γία.

Μείωση ΕΝΦΙΑ

Για παρά­δειγμα, ο ΕΝΦΙΑ, ο οποίος κάθε χρόνο επι­βα­ρύ­νει με 2,65 δισ. ευρώ τους ιδιο­κτή­τες ακι­νή­των, θα μπο­ρούσε – σύμφωνα με την έρευνα – να μειωθεί κατά 30% στα­διακά εντός διετίας με ταυ­τό­χρονη όμως προ­σαρ­μογή των αντι­κει­με­νι­κών αξιών στα επίπεδα των τιμών που επι­κρα­τούν στην αγορά.

Το δημο­σιο­νο­μικό κόστος του συγκε­κρι­μέ­νου μέτρου υπο­λο­γί­ζε­ται ότι φθάνει τα 800 εκατ. ευρώ και όπως λένε οι ειδικοί το μεγα­λύ­τερο μέρος θα μπο­ρούσε να καλυ­φθεί από τη μείωση των κατα­να­λω­τι­κών δαπανών του Δημο­σίου κατά 12%, τη βελ­τί­ωση των απο­τε­λε­σμά­των των ΔΕΚΟ και όλων των ΝΠΔΔ. Μόνο από τις δύο αυτές παρεμ­βά­σεις το Δημόσιο θα κατά­φερνε να εξοι­κο­νο­μή­σει ποσό της τάξεως των 600 εκατ. ευρώ.

Σε κάθε περί­πτωση η μείωση του ΕΝΦΙΑ εκτι­μά­ται ότι θα συμ­βά­λει στην ανα­θέρ­μανση της αγοράς των ακι­νή­των, η οποία κατέρ­ρευσε την τελευ­ταία δεκα­ε­τία, φέρ­νο­ντας πρό­σθετα έσοδα στα δημόσια ταμεία.

Οι τιμές μόνο των δια­με­ρι­σμά­των έχουν υπο­χω­ρή­σει πάνω από 42% με τις μεγα­λύ­τε­ρες απώ­λειες να κατα­γρά­φο­νται στα δύο μεγάλα αστικά κέντρα, την Αθήνα και τη Θεσ­σα­λο­νίκη.

Στο φορο­λο­γικό σχέδιο της επό­με­νης ημέρας εντάσ­σο­νται και οι μειώ­σεις στη φορο­λο­γία των φυσικών προ­σώ­πων. Εκτι­μά­ται ότι ο πρώτος συντε­λε­στής της φορο­λο­γι­κής κλί­μα­κας θα μπο­ρούσε από 22% που είναι σήμερα και εφαρ­μό­ζε­ται για εισο­δή­ματα έως 20.000 ευρώ να μειωθεί στο 9%.

Με τη μείωση αυτή, ελα­φρύ­νο­νται σημα­ντικά τα νοι­κο­κυ­ριά και κυρίως όσοι κληθούν να πλη­ρώ­σουν έξτρα φόρο έως 600 ευρώ τον χρόνο λόγω της μείωσης κατά 3.000 ευρώ του αφο­ρο­λο­γή­του ορίου το 2020 στο «καλό» σενάριο ή από το 2019 στη χει­ρό­τερη περί­πτωση. Βέβαια, οι ειδικοί θεωρούν ότι για την ενερ­γο­ποί­ηση του μέτρου αυτού θα πρέπει ο στόχος του πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος να μειωθεί στο 2% του ΑΕΠ, κάτι που προ­βλέ­πε­ται να γίνει μετά το 2022.

Αλλα μέτρα που θα μπο­ρού­σαν να ληφθούν είναι τα εξής:

– Εξορ­θο­λο­γι­σμός της ευθύνης των διοι­κού­ντων για φορο­λο­γι­κές και ασφα­λι­στι­κές οφειλές.

– Καθιέ­ρωση του θεσμού «lump sum taxation», δηλαδή επιβολή ενός φόρου με ειδικό σταθερό συντε­λε­στή, για πολίτες υψηλού πλούτου που μετοι­κούν στην Ελλάδα και προ­έρ­χο­νται για παρά­δειγμα από την Ελβετία, την Ιταλία, τον Ηνωμένο Βασί­λειο, την Κύπρο.

– Μείωση του φορο­λο­γι­κού συντε­λε­στή για έσοδα που προ­κύ­πτουν από έρευνα και ανά­πτυξη και για πνευ­μα­τική ιδιο­κτη­σία που δημιουρ­γεί­ται στην Ελλάδα.

Περισ­σό­τε­ρες επεν­δύ­σεις

Η φορο­λο­γική πολι­τική της επό­με­νης ημέρας θα πρέπει να επι­κε­ντρώ­νε­ται στη μείωση των φορο­λο­γι­κών βαρών για τις επι­χει­ρή­σεις που θα συμ­βά­λει στην επα­νεκ­κί­νηση της οικο­νο­μίας.

Στα μέτρα που θα μπο­ρού­σαν να ληφθούν περι­λαμ­βά­νο­νται:

– Η μείωση του φορο­λο­γι­κού συντε­λε­στή για τις επι­χει­ρή­σεις από 29% σήμερα στο 20% στα­διακά εντός της διετίας, για να προ­σεγ­γί­σει η χώρα μας τους εται­ρι­κούς φορο­λο­γι­κούς συντε­λε­στές που εφαρ­μό­ζουν η Ισπανία, η Ολλαν­δία, η Πορ­το­γα­λία και η Σλο­βα­κία.

Το δημο­σιο­νο­μικό κόστος της εφαρ­μο­γής του συγκε­κρι­μέ­νου μέτρου υπο­λο­γί­ζε­ται σε 500 εκατ. ευρώ. Κόστος που μπορεί να καλυ­φθεί από την κατάρ­γηση δομών που δημιουρ­γή­θη­καν από τις αρχές του 2015 και από τη στρα­τη­γική εκχω­ρή­σεων (outsourcing) στον ιδιω­τικό τομέα. Μέτρα από τα οποία θα μπο­ρούσε το κράτος να εξοι­κο­νό­μηση 400 εκατ. ευρώ την τετρα­ε­τία ενώ επι­πλέον έσοδα θα προ­έλ­θουν από την προ­σέλ­κυση επεν­δύ­σεων λόγω του σημα­ντικά ευνοϊ­κό­τε­ρου φορο­λο­γι­κού περι­βάλ­λο­ντος.

– Η μείωση του φόρου στα μερί­σματα από 15% που ισχύει σήμερα σε 5%. Το μέτρο αυτό όπως επι­ση­μαί­νουν οικο­νο­μι­κοί ανα­λυ­τές είναι δυνατόν να εφαρ­μο­στεί άμεσα ενώ όσον αφορά το κόστος ανέρ­χε­ται σε 400 εκατ. ευρώ.

Το μεγα­λύ­τερο μέρος του κόστους αυτού θα μπο­ρούσε να καλυ­φθεί από τη δια­τή­ρηση της ανα­λο­γίας 1 προς 5 στις προ­σλή­ψεις – απο­χω­ρή­σεις στο Δημόσιο, μέτρο το οποίο θα μπο­ρούσε να εξοι­κο­νο­μή­σει 300 εκατ. ευρώ στην τετρα­ε­τία.

Σύμφωνα με τους οικο­νο­μι­κούς ανα­λυ­τές, με τη μείωση των φορο­λο­γι­κών συντε­λε­στών από 29% σε 20% και των μερι­σμά­των από το 15% σε 5% προ­κύ­πτει πραγ­μα­τι­κός φορο­λο­γι­κός συντε­λε­στής (effective tax rate) 24% ενώ στο εισό­δημα των φυσικών προ­σώ­πων προ­βλέ­πε­ται συντε­λε­στής 45% για ποσά άνω των 40.000 ευρώ.

ΦΠΑ.

Η μείωση του στόχου του πρω­το­γε­νούς πλε­ο­νά­σμα­τος στο 2% του ΑΕΠ, δηλαδή μετά το 2022, θα επι­τρέ­ψει τη μείωση και των συντε­λε­στών του ΦΠΑ. Στην περί­πτωση αυτή, θα μπο­ρούσε ο κανο­νι­κός συντε­λε­στής ΦΠΑ να μειωθεί από το 24% στο 22%, ο μεσαίος από το 13% στο 11% με παράλ­ληλη κατάρ­γηση του πολύ χαμηλού συντε­λε­στή 6%, ο οποίος επι­βάλ­λε­ται σήμερα στα φάρμακα και τα βιβλία, τις εφη­με­ρί­δες και τα θέατρα. Η μείωση του ΦΠΑ εκτι­μά­ται ότι θα τονώσει την κατα­νά­λωση.

Μαρία Βουρ­γάνα