Εξωση από το νόμο Κατσέλη – Ερχονται μεγάλες ανατροπές

^«Εξώ­σεις» για χι­λιά­δες δα­νειο­λή­πτες που απο­λαμ­βά­νουν χωρίς να δι­καιού­νται τις ευ­ερ­γε­τι­κές δια­τά­ξεις του νόμου Κα­τσέ­λη για την προ­στα­σί­ας της πρώ­της κα­τοι­κί­ας έρ­χο­νται από τον Μάιο. Η ει­σα­γω­γή της άρσης του τρα­πε­ζι­κού απορ­ρή­του για όσους θέ­λουν να εντα­χθούν στο κα­θε­στώς προ­στα­σί­ας έως το τέλος του 2018, αλλά και για εκεί­νους που οι αι­τή­σεις τους εκ­κρε­μούν, σε συν­δυα­σμό με το τέλος της φά­μπρι­κας των αλ­λε­πάλ­λη­λων ανα­βο­λών στα δι­κα­στή­ρια και μια σειρά ακόμα αλ­λα­γών που έρ­χο­νται κλεί­νουν τα πα­ρα­θυ­ρά­κια του νόμου για τους στρα­τη­γι­κούς κα­κο­πλη­ρω­τές, ώστε στο μέλ­λον να προ­χω­ρούν γρη­γο­ρό­τε­ρα οι υπο­θέ­σεις όσων έχουν πραγ­μα­τι­κά ανά­γκη την προ­στα­σία του νόμου.

Κυ­βέρ­νη­ση, δα­νει­στές αλλά και τρά­πε­ζες στο­χεύ­ουν με τις αλ­λα­γές αυτές να αντι­με­τω­πί­σουν το πρό­βλη­μα των στρα­τη­γι­κών κα­κο­πλη­ρω­τών, τα δά­νεια των οποί­ων αντι­προ­σω­πεύ­ουν πε­ρί­που το 20% των κόκ­κι­νων δα­νεί­ων που υπο­λο­γί­ζο­νται στα 25 δισ. ευρώ.

Tη λήψη μιας σει­ράς μέ­τρων για την ανα­μόρ­φω­ση και την αυ­στη­ρο­ποί­η­ση του νόμου Κα­τσέ­λη επι­τάσ­σει και η έκ­θε­ση συμ­μόρ­φω­σης της Κο­μι­σιόν.

Η ελ­λη­νι­κή κυ­βέρ­νη­ση έχει ήδη συμ­φω­νή­σει μια σειρά αλ­λα­γών που εκτι­μά­ται ότι θα κά­νουν τον νόμο πιο λει­τουρ­γι­κό ενώ τον ερ­χό­με­νο Μάρ­τιο ανα­μέ­νε­ται να γί­νουν οι τε­λευ­ταί­ες προ­σαρ­μο­γές σε επί­πε­δο τε­χνι­κών κλι­μα­κί­ων ώστε στη συ­νέ­χεια να πά­ρουν τον δρόμο για τη Βουλή και να έχουν θε­σμο­θε­τη­θεί το αρ­γό­τε­ρο έως τον Μάιο. Κοι­νός τόπος όλων των πλευ­ρών είναι ότι θα πρέ­πει να γί­νε­ται έλεγ­χος σε βάθος όσων αι­τού­νται προ­στα­σί­ας από την αρχή της δια­δι­κα­σί­ας και όχι όταν ο φά­κε­λος φτά­νει στο δι­κα­στή­ριο.
Ετσι η άρση του τρα­πε­ζι­κού απόρ­ρη­του που θα μπο­ρούν να ζη­τούν οι πι­στω­τές για να ανα­ζη­τούν κρυμ­μέ­να πε­ριου­σια­κά στοι­χεία του οφει­λέ­τη σε Ελ­λά­δα και εξω­τε­ρι­κό όσο και ο ου­σια­στι­κός έλεγ­χος του φα­κέ­λου στη Γραμ­μα­τεία του Ει­ρη­νο­δι­κεί­ου θα οδη­γή­σουν στον απο­κλει­σμό με­γά­λου αριθ­μού δα­νειο­λη­πτών που δεν δι­καιού­νται προ­στα­σία.

Από τα στοι­χεία που υπάρ­χουν απο­δει­κνύ­ε­ται ότι μέχρι σή­με­ρα πε­ρισ­σό­τε­ροι από 20.000 δα­νειο­λή­πτες ήταν αυτοί που έχουν πα­ραι­τη­θεί των δια­δι­κα­σιών όταν έφτα­σε η ημε­ρο­μη­νία της εκ­δί­κα­σης της υπό­θε­σής τους. Ωστό­σο, για με­γά­λο χρο­νι­κό διά­στη­μα είχαν κα­τα­φέ­ρει να πα­γώ­σουν τις δια­δι­κα­σί­ες και τα ανα­γκα­στι­κά μέτρα εκτέ­λε­σης εις βάρος τους. Πα­ράλ­λη­λα πε­ρί­που το 40% με 45% των αι­τή­σε­ων που υπο­βάλ­λο­νται προς υπα­γω­γή στο κα­θε­στώς προ­στα­σί­ας στο τέλος απορ­ρί­πτο­νται αφού οι οφει­λέ­τες δεν πλη­ρούν τα κρι­τή­ρια του νόμου κα­θυ­στε­ρώ­ντας όμως ση­μα­ντι­κά, λόγω της συσ­σώ­ρευ­σης υπο­θέ­σε­ων στα δι­κα­στή­ρια, εκεί­νους που πλη­ρούν τα κρι­τή­ρια και θέ­λουν να τε­λειώ­νουν.

Αυ­στη­ρός έλεγ­χος στα οι­κο­νο­μι­κά

Κομ­βι­κό ση­μείο στις αλ­λα­γές που έρ­χο­νται στον Νόμο Κα­τσέ­λη – Στα­θά­κη είναι η υπο­χρε­ω­τι­κή άρση του τρα­πε­ζι­κού απορ­ρή­του όσων αι­τη­θούν ή όσων έχουν αι­τη­θεί υπα­γω­γή στον νόμο και ανα­μέ­νουν ημε­ρο­μη­νία για την εκ­δί­κα­ση της υπό­θε­σής τους. Δα­νει­στές και κυ­βέρ­νη­ση έχουν συμ­φω­νή­σει ότι θα πρέ­πει οι πι­στω­τές να έχουν την δυ­να­τό­τη­τα πλή­ρους ελέγ­χου της οι­κο­νο­μι­κής κα­τά­στα­σης του οφει­λέ­τη από τα πρώτα στά­δια της δια­δι­κα­σί­ας ώστε να απο­κλεί­ο­νται όσοι ενώ έχουν δεν πλη­ρώ­νουν. Για τον σκοπό αυτό οι οφει­λέ­τες θα πα­ραι­τού­νται του δι­καιώ­μα­τός τους για τρα­πε­ζι­κό απόρ­ρη­το και οι εμπλε­κό­με­νοι πι­στω­τές  θα έχουν πρό­σβα­ση και θα ανα­ζη­τούν στοι­χεία οι­κο­νο­μι­κής κα­τά­στα­σης ακόμα και σε βάθος χρό­νου.
Οι αι­τή­σεις θα περ­νούν από το μι­κρο­σκό­πιο ει­δι­κής επι­τρο­πής που θα συ­στα­θεί. Η άρση του απορ­ρή­του θα ξε­κι­νή­σει από όσους θα κά­νουν αί­τη­ση υπα­γω­γής στον νόμο το τρέ­χον έτος και αμέ­σως μετά θα επε­κτα­θεί και σε εκεί­νους των οποί­ων η υπό­θε­ση εκ­κρε­μεί.
Η λο­γι­κή αυτής της αλ­λα­γής έγκει­ται στο γε­γο­νός ότι θα μπο­ρούν να απο­κλεί­ο­νται εξ αρχής οι στρα­τη­γι­κοί κα­κο­πλη­ρω­τές, οι οποί­οι, ενώ έχουν οφει­λές, δια­τη­ρούν κα­τα­θέ­σεις σε πι­στω­τι­κά ιδρύ­μα­τα ή δια­θέ­τουν ακί­νη­τη πε­ριου­σία ακόμη και εκτός Ελ­λά­δος και την οποία απο­κρύ­πτουν. Πα­ράλ­λη­λα  ο έλεγ­χος των αι­τή­σε­ων και των φα­κέ­λων που υπο­βάλ­λο­νται στα ει­ρη­νο­δι­κεία θα γίνει πιο ου­σια­στι­κός ώστε να απορ­ρί­πτο­νται εξ αρχής όσοι δεν πλη­ρούν τα κρι­τή­ρια. Μά­λι­στα οι εμπλε­κό­με­νοι (τρά­πε­ζες – Δη­μό­σιο – ιδιώ­τες) θα υπο­χρε­ού­νται οι ίδιοι να πα­ρέ­χουν τα ανα­γκαία έγ­γρα­φα στο δι­κα­στή­ριο αντί του οφει­λέ­τη. Σή­με­ρα στις γραμ­μα­τεί­ες των ει­ρη­νο­δι­κεί­ων γί­νε­ται απλά ένας τυ­πι­κός έλεγ­χος  για την πλη­ρό­τη­τα των δι­καιο­λο­γη­τι­κών του φα­κέ­λου, χωρίς να εξε­τά­ζε­ται αν τα στοι­χεία δι­καιο­λο­γούν την υπο­βο­λή αί­τη­σης υπα­γω­γής στον νόμο, με απο­τέ­λε­σμα να εξα­σφα­λί­ζε­ται προ­στα­σία μέχρι την εκ­δί­κα­ση της υπό­θε­σης που παίρ­νει αρ­κε­τό χρόνο.

Τέλος οι ανα­βο­λές στα δι­κα­στή­ρια

Τέλος θα μπει στην ιδιαί­τε­ρα προ­σφι­λή πρα­κτι­κή των ανα­βο­λών που χρη­σι­μο­ποιούν οι στρα­τη­γι­κοί κα­κο­πλη­ρω­τές για να κερ­δί­ζουν χρόνο και να μην πλη­ρώ­νουν τις υπο­χρε­ώ­σεις τους.

Στις προ­τά­σεις στις οποί­ες συμ­φώ­νη­σαν κυ­βέρ­νη­ση και δα­νει­στές προ­βλέ­πε­ται ότι δα­νειο­λή­πτης ο οποί­ος έπει­τα από δύο ανα­βο­λές εκ­δί­κα­σης της υπό­θε­σής του δεν εμ­φα­νι­στεί στο δι­κα­στή­ριο ή ζη­τή­σει ξανά ανα­βο­λή, θα χάνει αυ­το­μά­τως το δι­καί­ω­μα υπα­γω­γής στον νόμο Κα­τσέ­λη. Επι­πλέ­ον θα χά­νουν το δι­καί­ω­μα της υπα­γω­γής στους στο νόμο Κα­τσέ­λη και την προ­στα­σία που πα­ρέ­χει, και εκεί­νοι που στην πε­ρί­πτω­ση ακύ­ρω­σης της ακρό­α­σης της υπό­θε­σής τους δεν ζη­τή­σουν οι ίδιοι νέα ημε­ρο­μη­νία ακρό­α­σης εντός ενός μηνός.

Με την αλ­λα­γή αυτή κυ­βερ­νη­τι­κά στε­λέ­χη εκτι­μούν ότι θα κλεί­σει το πα­ρα­θυ­ρά­κι που χρη­σι­μο­ποιού­σαν όσοι επι­τή­δειοι απο­λάμ­βα­ναν ασυ­λία από τις υπο­χρε­ώ­σεις τους τρα­βώ­ντας χρο­νι­κά τις υπο­θέ­σεις τους μέσω ανα­βο­λών.

Στην ίδια κα­τεύ­θυν­ση, ανα­μέ­νε­ται να γίνει με­τα­φο­ρά υπο­θέ­σε­ων από ει­ρη­νο­δι­κεία στα οποία λι­μνά­ζουν σή­με­ρα εκα­το­ντά­δες υπο­θέ­σεις σε όμορα, τα οποία δεν έχουν με­γά­λο αριθ­μό υπο­θέ­σε­ων.

Ετσι εκτι­μά­ται ότι δε­κά­δες υπο­θέ­σεις που έχουν πάρει ημε­ρο­μη­νί­ες εκ­δί­κα­σης ακόμα και για μετά το 2023 θα διεκ­πε­ραιω­θούν νω­ρί­τε­ρα.

Ο ορι­σμός του δι­κα­στη­ρί­ου που θα εκ­δι­κά­σει την υπό­θε­ση θα γί­νε­ται με βάση την κύρια κα­τοι­κία του οφει­λέ­τη, ώστε να πε­ριο­ρι­στεί το φαι­νό­με­νο της  επι­λο­γής άλλου δι­κα­στη­ρί­ου από τον οφει­λέ­τη, συ­νή­θως με χι­λιά­δες υπο­θέ­σεις σε εκ­κρε­μό­τη­τα, γε­γο­νός που έχει οδη­γή­σει σε συσ­σώ­ρευ­ση αι­τή­σε­ων σε δι­κα­στή­ρια της πε­ρι­φέ­ρειας. Θε­σμοί και τρά­πε­ζες έχουν επι­ση­μά­νει ότι η απο­νο­μή δι­καιο­σύ­νης είναι ιδιαί­τε­ρα αργή και απο­τε­λεί βα­σι­κό εμπό­διο στην αντι­με­τώ­πι­ση των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δα­νεί­ων.

Οι ασυ­νε­πείς χά­νουν την ασπί­δα τους

Αλ­λα­γές έρ­χο­νται και στις προ­ϋ­πο­θέ­σεις έκ­πτω­σης δα­νειο­λη­πτών από τον Νόμο Κα­τσέ­λη. Σή­με­ρα με την κα­τά­θε­ση της αί­τη­σης προ­στα­τεύ­ε­ται ο αιτών από πλει­στη­ρια­σμούς και κα­τα­σχέ­σεις με αυ­τό­μα­τη ανα­στο­λή των ανα­γκα­στι­κών μέ­τρων. Με τον τρόπο αυτό, δη­λα­δή, προ­στα­τεύ­ε­ται αυ­το­μά­τως τόσο η πρώτη κα­τοι­κία όσο και τα υπό­λοι­πα πε­ριου­σια­κά στοι­χεία και οι κα­τα­θέ­σεις του έως την εκ­δί­κα­ση της υπό­θε­σης. Σύμ­φω­να με τον ισχύ­ο­ντα νόμο, μετά την πά­ρο­δο δύο μηνών από την κα­τά­θε­ση της αί­τη­σης του δα­νειο­λή­πτη και εφό­σον οι πι­στω­τές δεν έχουν συμ­βι­βα­στεί προ­δι­κα­στι­κά αλλά η αί­τη­ση είναι πα­ρα­δε­κτή, ο ει­ρη­νο­δί­κης απο­φα­σί­ζει για την εξά­μη­νη ανα­στο­λή των κα­τα­διω­κτι­κών μέ­τρων ενα­ντί­ον του δα­νειο­λή­πτη και του ορί­ζει το ύψος της δόσης που θα κα­τα­βά­λει προς κάθε πι­στω­τή που έχει συ­μπε­ρι­λά­βει στην αί­τη­ση έως το τε­λι­κό δι­κα­στή­ριο.
Εφό­σον ο δα­νειο­λή­πτης δεν είναι συ­νε­πής, ο νόμος προ­βλέ­πει ότι με από­φα­ση δι­κα­στη­ρί­ου μπο­ρεί να εκ­πέ­σει της προ­στα­σί­ας. Με τις αλ­λα­γές που πρό­κει­ται να γί­νουν θα προ­βλέ­πε­ται ότι θα παύει αυ­τό­μα­τα η ανα­στο­λή των ανα­γκα­στι­κών μέ­τρων εις βάρος οφει­λε­τών όταν δια­πι­στώ­νε­ται πως αν και έχουν πάρει προ­σω­ρι­νή από­φα­ση και είναι υπο­χρε­ω­μέ­νοι να πλη­ρώ­νουν ελά­χι­στη δόση έχουν στα­μα­τή­σει να πλη­ρώ­νουν. Κάτι ανά­λο­γο θα ισχύ­ει και στην πε­ρί­πτω­ση που παύ­ουν να πλη­ρώ­νουν και οι δα­νειο­λή­πτες που έχουν πάρει ορι­στι­κή από­φα­ση από το δι­κα­στή­ριο. Η εντο­λή θα δί­νε­ται ύστε­ρα από την ει­δο­ποί­η­ση που θα λαμ­βά­νει ο οφει­λέ­της από τους πι­στω­τές του απέ­να­ντι στους οποί­ους δεν είναι συ­νε­πής. Εκτός προ­στα­σί­ας όμως θα βρί­σκο­νται αυ­τό­μα­τα και όσα νοι­κο­κυ­ριά στο μέλ­λον δια­πι­στω­θεί ότι απέ­κρυ­ψαν από δόλο οι­κο­νο­μι­κά στοι­χεία ή με­τέ­βα­λαν την πε­ριου­σια­κή τους κα­τά­στα­ση με σκοπό να απο­φύ­γουν την εκ­ποί­η­ση πε­ριου­σια­κών τους στοι­χεί­ων.

Ποιες θα είναι οι υπο­χρε­ώ­σεις των εγ­γυ­η­τών

Ανα­φο­ρι­κά με τους εγ­γυ­η­τές, εξε­τά­ζε­ται το εν­δε­χό­με­νο να δοθεί η δυ­να­τό­τη­τα απαλ­λα­γής σε όσους εκ­πλη­ρώ­σουν τις υπο­χρε­ώ­σεις τους. Δη­λα­δή, ο εγ­γυ­η­τής θα απο­δε­σμεύ­ε­ται εφό­σον τή­ρη­σε τους όρους για τους οποί­ους εγ­γυ­ή­θη­κε το δά­νειο του οφει­λέ­τη. Καμία αλ­λα­γή όμως δεν θα προ­βλέ­πε­ται σύμ­φω­να με πα­ρά­γο­ντες της κυ­βέρ­νη­σης ανα­φο­ρι­κά με το θέμα των εγ­γυ­η­τών δα­νεί­ων που έχουν κα­τα­στεί λη­ξι­πρό­θε­σμα ως προς τις δια­δι­κα­σί­ες που πρέ­πει να ακο­λου­θούν. Συ­γκε­κρι­μέ­να κάθε εγ­γυ­η­τής θα πρέ­πει να ξε­κι­νά όλες τις ανα­γκαί­ες δια­δι­κα­σί­ες εφό­σον πλη­ροί τους όρους για να υπα­χθεί στον Νόμο Κα­τσέ­λη ώστε να μη βρε­θεί υπό τον κίν­δυ­νο να χάσει την πρώτη του κα­τοι­κία. Σή­με­ρα αρ­κε­τοί θε­ω­ρούν ότι εφό­σον ζη­τή­σει την υπα­γω­γή του ο πι­στω­τής και η αί­τη­ση γίνει απο­δε­κτή, αυτό ισχύ­ει αυ­τό­μα­τα και για τον εγ­γυ­η­τή.
Ομως είναι λάθος, ο εγ­γυ­η­τής ο ίδιος θα πρέ­πει να κι­νή­σει τις σχε­τι­κές δια­δι­κα­σί­ες.
Επι­πλέ­ον, ση­μα­ντι­κό ση­μείο στις αλ­λα­γές που έρ­χο­νται είναι και η απλο­ποί­η­ση της δια­δι­κα­σί­ας πα­ρα­χώ­ρη­σης της κρα­τι­κής επι­δό­τη­σης που μπο­ρεί να ορί­ζει το δι­κα­στή­ριο σε πε­ρι­πτώ­σεις οι­κο­νο­μι­κά ασθε­νέ­στε­ρων οφει­λε­τών προς τους πι­στω­τές τους.
Με μία υπεύ­θυ­νη δή­λω­ση οι οφει­λέ­τες θα μπο­ρούν χωρίς γρα­φειο­κρα­τι­κές δια­δι­κα­σί­ες να πα­ρα­χω­ρούν το δι­καί­ω­μα στις τρά­πε­ζες ή το Δη­μό­σιο ή σε τρί­τους  ώστε να ει­σπράτ­τουν το μέρος της επι­δό­τη­σης ανά­λο­γα με τις οφει­λές και την από­φα­ση του δι­κα­στη­ρί­ου. Αυτό αφορά τις πε­ρι­πτώ­σεις οφει­λε­τών με κύρια κα­τοι­κία αντι­κει­με­νι­κής αξίας 120.000 και ετή­σιο ει­σό­δη­μα που υπερ­βαί­νει τις εύ­λο­γες δα­πά­νες δια­βί­ω­σης. Σε αυτές τις πε­ρι­πτώ­σεις  το Δη­μό­σιο μπο­ρεί να κα­λύ­ψει για διά­στη­μα τριών ετών έως και το 95% των μη­νιαί­ων δό­σε­ων.

Τα ΝΕΑ