Ετος ολομέτωπης επίθεσης το 2018 κατά της βραχυχρόνιας μίσθωσης ακινήτων από ιδιώτες

Γράφει

ο Νεκτά­ριος Καλο­γή­ρου

Ετος ολο­μέ­τω­πης επί­θε­σης κατά της παρά­νο­μης, βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης ακι­νή­των θα είναι το 2018 και προς τον αγώνα αυτό έχουν ήδη αρχίσει να συμπα­ρα­τάσ­σο­νται όλες οι οργα­νώ­σεις και τα επι­με­λη­τή­ρια που έχουν ως αντι­κεί­μενο, άμεσα ή έμμεσα, τον του­ρι­σμό. Την ίδια στιγμή, όλο και περισ­σό­τε­ροι ιδιώτες τρο­πο­ποιούν τα σπίτια τους ώστε να τα μετα­τρέ­ψουν σε μικρά κατα­λύ­ματα και να πολ­λα­πλα­σιά­σουν τα έσοδά τους.

Πιο συγκε­κρι­μένα, φέτος οι επι­χει­ρη­μα­τίες του του­ρι­σμού θα επι­δο­θούν σε ανοικτό «πόλεμο» κατά των ιδιωτών που προ­σφέ­ρουν τα σπίτια τους ως κατα­λύ­ματα για τους του­ρί­στες. Ο «πόλεμος» αυτός έχει κριθεί ως ανα­πό­φευ­κτος, καθώς ολό­κληρη η του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία δέχεται αυξα­νό­με­νης έντασης κλυ­δω­νι­σμούς από τα χιλιά­δες αδήλωτα σπίτια που έχουν μετα­τρα­πεί σε μικρά ξενο­δο­χεία.

Πόσοι είναι οι ιδιώτες

που ενοι­κιά­ζουν;

Το ερώτημα αυτό είναι το πιο κρίσιμο για το ελλη­νικό, του­ρι­στικό οικο­δό­μημα. Ο συνο­λι­κός αριθμός των ιδιωτών που προ­σφέ­ρουν τα σπίτια τους για του­ρί­στες (Ελληνες και αλλο­δα­πούς) εξα­κο­λου­θεί να απο­τε­λεί ένα μεγάλο ερω­τη­μα­τικό. Ακόμα και το ίδιο το airbnb, όπως και το homeaway έχουν υιο­θε­τή­σει στις πλατ­φόρ­μες τους ασφα­λι­στι­κές δικλεί­δες ώστε να μην γίνεται ορατός ο συνο­λι­κός αριθμός των ακι­νή­των που προ­σφέ­ρο­νται σε κάθε περιοχή.

Το μόνο σίγουρο είναι πως σήμερα η πιο μεγάλη πλατ­φόρμα βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης παρου­σιά­ζει πως έχει προς ενοι­κί­αση του­λά­χι­στον 300 κατα­λύ­ματα (2 έως 6 κλίνες) σε κάθε μεγάλη πόλη της Ελλάδας. Ο αριθμός των 300 προ­τει­νό­με­νων κατα­λυ­μά­των απο­τε­λεί την «οροφή» των επι­λο­γών για τον κάθε ταξι­διώτη που επι­λέ­γει να ταξι­δέ­ψει με προ­ο­ρι­σμό τη Ρόδο, την Αθήνα, τη Θεσ­σα­λο­νίκη ή όπου αλλού.

Υπεν­θυ­μί­ζε­ται ότι η δυνα­τό­τητα βρα­χυ­χρό­νιας μίσθω­σης δόθηκε προς τους ιδιώτες μετά την κατάρ­γηση της σχε­τι­κής απα­γο­ρευ­τι­κής νομο­θε­τι­κής ρύθ­μι­σης. Η άρση της απα­γό­ρευ­σης είχε γίνει το Νοέμ­βριο του 2015. Αυτό σημαί­νει ότι οι επι­πτώ­σεις προς την του­ρι­στική βιο­μη­χα­νία δεν έχουν φανεί σε όλη τους τη διά­σταση, διότι ακόμα τώρα οι Ελληνες έχουν αρχίσει να αντι­λαμ­βά­νο­νται τις δυνα­τό­τη­τες που τους προ­σφέ­ρουν τα ακίνητά τους.

Εξαγ­γέλ­θηκε Μητρώο Ακι­νή­των Βρα­χυ­χρό­νιας Δια­μο­νής

Τάξη στο αχανές αυτό τοπίο θα επι­χει­ρή­σει να θέσει το Μητρώο Ακι­νή­των Βρα­χυ­χρό­νιας Δια­μο­νής. Το Μητρώο θα ελέγ­χε­ται από την Ανε­ξάρ­τητη Αρχή Δημο­σίων Εσόδων, τα όργανα της οποίας θα είναι και υπεύ­θυνα για τον έλεγχο τήρησης των φορο­λο­γι­κών υπο­χρε­ώ­σεων που απορ­ρέ­ουν από μια τέτοια δρα­στη­ριό­τητα.

Η απόφαση προ­βλέ­πει ότι για να ξεκι­νή­σει ένας ιδιώτης να δια­θέ­τει το σπίτι του, ή ένα μέρος του σπιτιού του για ενοι­κί­αση, θα πρέπει προη­γου­μέ­νως να κάνει εγγραφή στο Μητρώο. Ο αριθμός εγγρα­φής θα πρέπει να παρου­σιά­ζε­ται σε κάθε αγγελία ενοι­κί­α­σης του ακι­νή­του. Το πρό­στιμο για μη εγγραφή ανέρ­χε­ται σε 5.000 ευρώ, ποσό που το Ξενο­δο­χειακό Επι­με­λη­τή­ριο Ελλάδος (ΞΕΕ) ζήτησε να μετα­τρα­πεί σε 50.000 ευρώ. Η απαί­τηση στη­ρί­ζε­ται στο σκε­πτικό ότι «το πεντο­χί­λιαρο είναι μικρό ποσό (ανα­λο­γικά με τα μισθώ­ματα που εισπράτ­το­νται από πολυ­τε­λείς βίλλες) και δεν μπορεί να λει­τουρ­γή­σει απο­τρε­πτικά στην παρα­νο­μία».

Η δράση αυτή, αν και απο­τε­λεί σημα­ντικό βήμα, ακόμα δεν έχει εφαρ­μο­στεί. Η απόφαση προ­έ­βλεπε την εκκί­νηση λει­τουρ­γίας του Μητρώου αμέσως με την έλευση του 2018. Ο πρώτος μήνας του νέου έτους έχει ήδη παρέλ­θει και το μέτρο δεν έχει αρχίσει να εφαρ­μό­ζε­ται.

Αθέ­μι­τος φορο­λο­γι­κός

αντα­γω­νι­σμός

Η ενοι­κί­αση μιας κατοι­κίας με τον μήνα φορο­λο­γεί­ται με συντε­λε­στή 15% επί των εσόδων, εφόσον αυτά δεν υπερ­βαί­νουν τα 12.000 ευρώ ετησίως. Για μεγα­λύ­τερα ποσά, η κλίμακα ανε­βαί­νει στους συντε­λε­στές 35% και 45% ανάλογα με τα έσοδα. Η ίδια φορο­λο­γική κλίμακα ισχύει και για εκεί­νους που ενοι­κιά­ζουν τα σπίτια τους με τη μέρα.

Από την άλλη πλευρά, οι επι­χει­ρη­μα­τίες – ιδιο­κτή­τες του­ρι­στι­κών κατα­λυ­μά­των, τηρώ­ντας βιβλία εσόδων – εξόδων, φορο­λο­γού­νται με συντε­λε­στή 40% επί των κερδών και υπο­χρε­ού­νται στην προ­κα­τα­βολή φόρου 100% για το επόμενο έτος. Επι­πρό­σθετα, τα οργα­νω­μένα κατα­λύ­ματα πρέπει να εισπράτ­τουν από τον πελάτη το νέο Τέλος Δια­νυ­κτέ­ρευ­σης, το οποίο στη συνέ­χεια θα πρέπει να το απο­δώ­σουν στο κράτος. Τα κατα­λύ­ματα των ιδιωτών εξαι­ρού­νται του Τέλους.

Πρέπει να σημειω­θεί ότι οι επαγ­γελ­μα­τίες της του­ρι­στι­κής αγοράς γνω­ρί­ζουν καλά ότι ποσοστό 20% έως 30% των δια­νυ­κτε­ρεύ­σεων στα κατα­λύ­ματα γίνο­νται από επα­να­λαμ­βα­νό­με­νους (ικα­νο­ποι­η­μέ­νους) πελάτες. Το ίδιο ισχύει και για τα κατα­λύ­ματα των ιδιωτών, γεγονός που δημιουρ­γεί τις συν­θή­κες πλη­ρω­μής στη «ρεσε­ψιόν» του σπιτιού με ειδικές τιμές χωρίς από­δειξη είσπρα­ξης.

Στραγ­γα­λί­ζο­νται τα μικρά,

οικο­γε­νειακά κατα­λύ­ματα

Το μεγάλο πρό­βλημα δεν είναι πως έχουν πολ­λα­πλα­σια­στεί τα δια­θέ­σιμα δωμάτια, αλλά ο εξευ­τε­λι­σμός των τιμών τους. Οι τιμές δια­νυ­κτέ­ρευ­σης στα κατα­λύ­ματα των ιδιωτών κυμαί­νο­νται σε εξαι­ρε­τικά χαμηλά επίπεδα. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό ότι δια­μέ­ρι­σμα 80 τμ, παρα­θα­λάσ­σιο, στην πόλη της Ρόδου, με τέσ­σε­ρις κλίνες προ­σφέ­ρε­ται για τον προσεχή Μάιο έναντι 43 ευρώ ανά δια­νυ­κτέ­ρευση.

Οι τιμές των ακι­νή­των των ιδιωτών είναι χαμηλές διότι δεν περι­λαμ­βά­νουν ρεσε­ψιόν, ούτε και πρωινό· δεν περι­λαμ­βά­νουν αλλαγή σε κλι­νο­σκε­πά­σματα, ούτε και πρό­βλεψη για τις φθορές που υφί­στα­ται ο χώρος από τη χρήση. Στα παρα­πάνω πρέπει να συνυ­πο­λο­γι­στούν οι πιο χαμηλοί φόροι και η μη υπο­χρέ­ωση σε ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές αν πρό­κει­ται για μικρά εισο­δή­ματα (έως 12.000 ευρώ ετησίως).

Στον αντα­γω­νι­σμό των τιμών, τα παρα­δο­σιακά, οικο­γε­νειακά κατα­λύ­ματα χάνουν τη μάχη. Μάλιστα πρό­κει­ται για μια μάχη που γίνεται προς δύο πλευρές: Τόσο έναντι των κατα­λυ­μά­των των ιδιωτών, όσο και έναντι των προ­σφο­ρών που κάνουν τα μεγάλα ξενο­δο­χεία.

Τέλος ο δια­κρι­τι­κός τίτλος για τους ιδιώτες

Σε μια προ­σπά­θεια να απο­κα­λυ­φθεί το μέγεθος της εξά­πλω­σης των χώρων βρα­χυ­χρό­νιας δια­μο­νής και της έκτασης της συντε­λού­με­νης φορο­δια­φυ­γής (επειδή προ­κα­λεί αθέμιτο αντα­γω­νι­σμό) έχει προ­ω­θη­θεί η ακό­λουθη ρύθμιση:

Θα απα­γο­ρευ­τεί στους ιδιώτες ιδιο­κτή­τες να χρη­σι­μο­ποιούν δια­κρι­τικό τίτλο για τους χώρους που προ­σφέ­ρουν. Αν για παρά­δειγμα, κάποιο πρόσωπο έχει δια­μέ­ρι­σμα στην πόλη της Ρόδου και το προ­σφέ­ρει προς ενοι­κί­αση υπό τον δια­κρι­τικό τίτλο «The ancient Colossus Apartment», αυτό ως δυνα­τό­τητα θα καταρ­γη­θεί. Η ρύθμιση θα προ­βλέ­πει για τον συγκε­κρι­μένο ιδιώτη να χρη­σι­μο­ποιεί το ονο­μα­τε­πώ­νυμό του, ως όνομα του κατα­λύ­μα­τος που προ­σφέ­ρει.

Δια­κρι­τικό τίτλο θα έχουν δικαί­ωμα να έχουν μόνο όσα κατα­λύ­ματα λει­τουρ­γούν ως αυτό­νο­μες επι­χει­ρή­σεις και οι ιδιο­κτή­τες τους είναι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τίες με αντί­στοιχο ΚΑΔ στην εφορία, τήρηση βιβλίου εσόδων – εξόδων, φορο­λό­γηση με 40% επί των κερδών και με υπο­χρέ­ωση κατα­βο­λής ασφα­λι­στι­κών εισφο­ρών. Ετσι, θα δημιουρ­γη­θεί ένα αρχείο who is who (ιδιώτες και επαγ­γελ­μα­τίες) άμεσα προ­σβά­σιμο από όλους.

Η αλλαγή αυτή ήδη έχει συμπε­ρι­λη­φθεί σε σχετικό νομο­σχέ­διο που συντά­χθηκε μετά από δια­βού­λευση (προ­ω­θή­θηκε από την Ομο­σπον­δία Ιδιο­κτη­τών Του­ρι­στι­κών Κατα­λυ­μά­των Δωδε­κα­νή­σου) και εντός του τρέ­χο­ντος έτους θα γίνει Νόμος του Κράτους. Μάλιστα με το ίδιο Νομο­σχέ­διο προ­ω­θεί­ται η απόδοση των δια­κρι­τι­κών τίτλων να γίνεται από τα κατά τόπους Επι­με­λη­τή­ρια κι όχι από το Ξενο­δο­χειακό Επι­με­λη­τή­ριο Ελλάδος που ισχύει σήμερα. Η αλλαγή αυτή θα τονώσει τα ταμεία των κατά τόπους Εμπο­ρι­κών και Βιο­μη­χα­νι­κών Επι­με­λη­τη­ρίων, τα οποία για κάθε δια­κρι­τικό τίτλο κατα­λυ­μά­των θα εισπράτ­τουν παρά­βολα που θα κυμαί­νο­νται από 400 έως 600 ευρώ (το ΞΕΕ μέχρι πέρυσι εισέ­πραττε 600 ευρώ παρά­βολο για κάθε δια­κρι­τικό τίτλο που χορη­γούσε).

Στόχος όλων είναι

να επι­κρα­τή­σει νομι­μό­τητα

Επί της ουσίας όλες οι προ­ω­θού­με­νες αλλαγές δεν πρό­κει­ται να τερ­μα­τί­σουν τις βρα­χυ­χρό­νιες μισθώ­σεις δια­μο­νής. Αλλωστε αυτές απο­τε­λούν προϊόν που υπάρχει στην παγκό­σμια οικο­νο­μία και η Ελλάδα δεν πρό­κει­ται να απο­τε­λέ­σει εξαί­ρεση. Ωστόσο, στόχος όλων των μέτρων είναι να τεθεί ένα τέρμα στο αχαρ­το­γρά­φητο τοπίο που επι­κρα­τεί σήμερα στο συγκε­κρι­μένο κλάδο και βάσει μελετών (ένα από τα συμπε­ρά­σματα δύο μελετών του ΞΕΕ) έχει προ­κα­λέ­σει: «Την απώλεια χιλιά­δων θέσεων εργα­σίας και εκα­το­ντά­δων εκα­τομ­μυ­ρίων δημο­σίων εσόδων ετησίως, αφε­τέ­ρου δε την καλ­λιέρ­γεια μιας κουλ­τού­ρας παρα­σι­τι­σμού και φορο­δια­φυ­γής με σημα­ντι­κές αρνη­τι­κές κοι­νω­νι­κές επι­πτώ­σεις στους κατοί­κους και στην ποιό­τητα του του­ρι­στι­κού μας προ­ϊ­ό­ντος».