Η γενιά των 300 ευρώ: Δουλεύουν μόνο για το φαγητό

Πριν την κρίση όλοι μιλού­σαν για τη γενιά των 700 ευρώ, ενώ ο ΣΥΡΙΖΑ υπο­σχό­ταν κατώ­τατο μισθό 751 ευρώ – Σήμερα όμως, ύστερα από 2,5 χρόνια δια­κυ­βέρ­νη­σης από τον ΣΥΡΙΖΑ, οι νέοι στη χώρα μας εργά­ζο­νται για τα μισά λεφτά, με μισθούς κάτω από 400 ευρώ μεικτά

Κωστής Πλάν­τζος, Αργύρης Παπα­στά­θης

Σε παρίες που δου­λεύ­ουν μόνο και μόνο για να πλη­ρώ­νουν φόρους και να μην εισπράτ­τουν επι­δό­ματα μετέ­τρεψε τους εργα­ζό­με­νους η οικο­νο­μική πολι­τική της τελευ­ταίας τριε­τίας και ιδιαί­τερα τους νέους. Ο κατώ­τα­τος μισθός μερικής απα­σχό­λη­σης κατρα­κύ­λησε κατά 11%, δηλαδή κόπηκε ένας μισθός τον χρόνο!

Και αυτό, παρότι μέχρι το ξέσπα­σμα της κρίσης το 2010, ο ΣΥΡΙΖΑ μιλούσε για τη «γενιά των 700 ευρώ», ενώ όταν μπήκε η χώρα στα μνη­μό­νια υπο­σχό­ταν κατώ­τατο μισθό 751 ευρώ. Σήμερα, όμως, μετά το τρίτο μνη­μό­νιο και 2,5 χρόνια δια­κυ­βέρ­νη­σης από τον ΣΥΡΙΖΑ, οι νέοι στη χώρα μας εργά­ζο­νται για τα μισά λεφτά, με μισθούς κάτω πια και από τα 400 ευρώ μεικτά ή τα 360 ευρώ τον μήνα καθαρά.

Τα στοι­χεία των Ταμείων και του υπουρ­γείου Εργα­σίας και Κοι­νω­νι­κών Ασφα­λί­σεων (με βάση τον Ιανουά­ριο για λόγους επο­χι­κό­τη­τας και συγκρι­σι­μό­τη­τας) απο­κα­λύ­πτουν ότι, αντί να αυξη­θούν οι μισθοί, την τελευ­ταία τριετία αυξά­νο­νται μόνο οι φόροι – και κυρίως οι έμμεσοι που πλήτ­τουν όλους, ανε­ξαρ­τή­τως οικο­νο­μι­κής επι­φά­νειας. Οι εργα­ζό­με­νοι έχασαν πάνω κι από έναν ολό­κληρο μισθό τον χρόνο.

Συγκε­κρι­μένα:

■ Από 1.059,18 ευρώ που ήταν ο μέσος μισθός τον Ιανουά­ριο του 2014, τον Ιανουά­ριο του 2017 (τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία του ΕΦΚΑ) είχε πέσει πλέον στα 956,34 ευρώ μεικτά. Η εξέλιξη αυτή δια­μορ­φώ­θηκε από τις ασφυ­κτι­κές οικο­νο­μι­κές και πολι­τι­κές κατα­στά­σεις της περιό­δου αυτής (τριπλές εκλο­γι­κές ανα­με­τρή­σεις τη διετία 2014-2015, δημο­ψή­φι­σμα, απειλή Grexit, φυγή κεφα­λαίων, capital controls κ.λπ.). Την τριετία αυτή ο μέσος μισθός κοβόταν 30-40 ευρώ τον χρόνο. Ετσι, οι εργα­ζό­με­νοι έχασαν πάνω από 100 ευρώ τον μήνα σε σχέση με το 2014 ή συνο­λικά 1.250 ευρώ τον χρόνο. Αυτό σημαί­νει ότι ενώ το 2014 ο μέσος εργα­ζό­με­νος στον ιδιω­τικό τομέα έπαιρνε 12.710 ευρώ τον χρόνο μεικτά, το 2017 βγάζει πλέον 11.476 ευρώ, δηλαδή έχασε ένα ολό­κληρο μηνιά­τικο που έπαιρνε ως το 2014.

Ειδικά οι εργα­ζό­με­νοι με ελα­στι­κές μορφές απα­σχό­λη­σης, που κυρίως είναι νέοι αλλά και ηλι­κιω­μέ­νοι που δεν μπορούν να βρουν σταθερή εργασία, έχασαν ακόμα περισ­σό­τερα. Το 2014 έπαιρ­ναν 443,56 ευρώ μεικτά κατά μέσο όρο. Το 2017 ο μέσος μισθός έπεσε κάτω και από τα 400 ευρώ, στα 394,13 ευρώ. Η μεγα­λύ­τερη μείωση σημειώ­θηκε στη διάρ­κεια του 2015, όπου οι εργα­ζό­με­νοι με ελα­στι­κές μορφές απα­σχό­λη­σης έχασαν 25 ευρώ τον μήνα ή πάνω και από μισό μισθό τον χρόνο (12 Χ 25 = 300 ευρώ ετησίως). Και συνο­λικά από το 2014 μέχρι το 2017, οι πιο φτωχοί εργα­ζό­με­νοι στη χώρα έχασαν 49,43 ευρώ, δηλαδή 600 ευρώ τον χρόνο ή σχεδόν ενάμιση μισθό ετησίως!

  
Μονα­δικό φαι­νό­μενο

Στην τελευ­ταία τριετία όπου η Ευρω­ζώνη είχε βγει πια από την κρίση, γεγονός που έπρεπε να έχει συμπα­ρα­σύ­ρει και την ελλη­νική οικο­νο­μία, μειώ­σεις μισθών παρα­τη­ρού­νται μόνο στην Ελλάδα και πουθενά αλλού στην Ευρώπη. Γι’ αυτό και «οι εργα­ζό­με­νοι φτωχοί» έγιναν θέμα δημο­σιο­γρα­φι­κής έρευνας από το γερ­μα­νικό «Der Spiegel». Αντα­πο­κρι­τής του περιο­δι­κού μάλιστα ήταν εκείνος που χάλασε την απο­χαι­ρε­τι­στή­ρια επί­σκεψη στην Αθήνα του Γερούν Ντάι­σελ­μπλουμ, στις 25 Σεπτεμ­βρίου, όταν πήρε το μικρό­φωνο για να κάνει την τελευ­ταία ερώτηση στο συνέ­δριο του Economist και είπε ευθέως στον απερ­χό­μενο πρόεδρο του Eurogroup: «Καλά όσα λέτε για την πορεία και τις προ­ο­πτι­κές της Ευρω­ζώ­νης, αλλά πώς θα ζήσουν σήμερα οι νέοι στην Ελλάδα με 200 ή 300 ευρώ τον μήνα;». Φυσικά κατα­χει­ρο­κρο­τή­θηκε από τους παρι­στά­με­νους στην κατά­με­στη αίθουσα.

Ο Γερούν Ντάι­σελ­μπλουμ απέφυγε να απα­ντή­σει τότε, λέγο­ντας μόνο ότι πονάει και θλί­βε­ται. Στην ερώτηση του «Spiegel» απά­ντησε ο ανα­πλη­ρω­τής υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών Γιώργος Χου­λια­ρά­κης, που μιλούσε στο ίδιο συνέ­δριο, λέγο­ντας ότι «όσο θα ανε­βαί­νει η ελλη­νική οικο­νο­μία και θα βελ­τιώ­νο­νται η παρα­γω­γι­κό­τητα και οι δεξιό­τη­τες των νέων, τόσο θα ανε­βαί­νουν και οι μισθοί τους».

Απέφυγε έτσι να πέσει στην ευκολία να επα­να­λά­βει την παλαιό­τερη εξαγ­γε­λία, ότι η κυβέρ­νηση θα αυξήσει «διά νόμου» τον κατώ­τατο μισθό 751 ευρώ στον ιδιω­τικό τομέα. Και ενδε­χο­μέ­νως ευτυχώς αν σκεφτεί κανείς τι κατά­ληξη είχε εκείνη η εξαγ­γε­λία. Γιατί θα μπο­ρούσε να απο­τε­λέ­σει έως και αντι­κεί­μενο μελέτης στα οικο­νο­μικά πανε­πι­στή­μια όλου του κόσμου κάποτε, πώς μπορούν τα 511 και τα 586 ευρώ του ελά­χι­στου μισθού, αντί για 751, να κατα­ντή­σουν μόλις 200 ή 300 ευρώ.

Θύματα εξα­πά­τη­σης

Μέχρι και πριν από δυόμισι χρόνια, ακόμα και μετά την εκλογή της σημε­ρι­νής κυβέρ­νη­σης, κυριαρ­χούσε η εξαγ­γε­λία για «κατώ­τατο μισθό 751 ευρώ». Υπουρ­γοί όπως ο κ. Πάνος Σκουρ­λέ­της υπό­σχο­νταν πως θα έχει γίνει πράξη μέχρι το καλο­καίρι του 2016. Εν έτει 2017, όμως, και ενώ τον Μάρτιο υπε­γράφη νέα Εθνική Συλ­λο­γική Σύμ­βα­σης Εργα­σίας, ο κατώ­τα­τος μισθός παρέ­μεινε παγω­μέ­νος, καθώς η ελλη­νική οικο­νο­μία παρέ­μενε ακόμη σε ύφεση. Ηταν μονό­δρο­μος να συμβεί αυτό λόγω των μνη­μο­νίων; Ενδε­χο­μέ­νως όχι, αν ληφθεί υπ’ όψιν τι συνέβη σε άλλες χώρες που βρέ­θη­καν επίσης σε πρό­γραμμα διά­σω­σης. Οπως έχει επι­ση­μά­νει μιλώ­ντας σε συνέ­δριο για την εργασία η σημε­ρινή διοι­κή­τρια του ΟΑΕΔ και καθη­γή­τρια Οικο­νο­μι­κών της Εργα­σίας και της Κοι­νω­νι­κής Πολι­τι­κής στο Πάντειο Πανε­πι­στή­μιο Μαρία Καρα­με­σίνη, «κατά τη διάρ­κεια της πρό­σφα­της οικο­νο­μι­κής κρίσης, ο κατώ­τα­τος μισθός πάγωσε σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. που πήραν δάνεια από διε­θνείς θεσμούς. Σε όλες όμως ο κατώ­τα­τος μισθός αυξή­θηκε όταν έληξε η περί­ο­δος του παγώ­μα­τος. Εντέλει, σε όλες τις χώρες της Ε.Ε. ο πραγ­μα­τι­κός κατώ­τα­τος μισθός αυξή­θηκε μεταξύ 2008 και 2016, με εξαί­ρεση την Ελλάδα, όπου κατα­βα­ρα­θρώ­θηκε και δεν εξα­σφα­λί­ζει πλέον προ­στα­σία από τη φτώχεια, ενώ απο­τε­λεί πλήγμα στην αξιο­πρέ­πεια των νέων».

Την ίδια ώρα στην Ε.Ε. συζη­τεί­ται η πρόταση για μία κοινή ευρω­παϊκή νόρμα σχετικά με το ύψος του κατώ­τα­του μισθού στο 60% του διά­με­σου μισθού κάθε οικο­νο­μίας, που μπορεί να βγάλει από τη φτώχεια περίπου 28.000.000 εργα­ζό­με­νους.

Ανεργία: 135.000 περισ­σό­τε­ροι σε 24 μήνες

Η κυβέρ­νηση επι­χαί­ρει ότι λόγω της στα­θε­ρο­ποί­η­σης της οικο­νο­μίας -αλλά και της μείωσης των μισθών- μειώ­θηκε η ανεργία, ενώ επιρ­ρί­πτει ευθύνη στις προη­γού­με­νες κυβερ­νή­σεις που θεσμο­θέ­τη­σαν τις ελα­στι­κές μορφές απα­σχό­λη­σης.

Η μείωση όμως των ποσο­στών της ανερ­γίας που επι­τυγ­χά­νε­ται με νέες μειώ­σεις μισθών, με μερική απα­σχό­ληση και με φυγή των νέων επι­στη­μό­νων στο εξω­τε­ρικό «δεν είναι ούτε ουσια­στική, ούτε συν­δυά­ζε­ται με αύξηση μισθών. Aντιθέτως δημιουρ­γεί μια νέα γενιά “φτωχών” εργα­ζο­μέ­νων των 360 ευρώ, απο­κλει­στικό δημιούρ­γημα του κ. Τσίπρα και της κυβέρ­νη­σης ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ», επι­ση­μαί­νει ο πρώην υπουρ­γός Εργα­σίας και αρμό­διος τομε­άρ­χης της Νέας Δημο­κρα­τίας Γιάννης Βρού­τσης, και συνε­χί­ζει:

«Αρκεί να δει κανείς και να συγκρί­νει από τα αδιά­ψευ­στα και απόλυτα ακριβή στοι­χεία στην “Εργάνη” τη δρα­μα­τική επι­δεί­νωση στην αγορά εργα­σίας τη διετία 2015-2016 σε σύγκριση με τη διετία 2013-2014 που έχουμε στοι­χεία. Οι πίνακες στα ετήσια τεύχη από την “Εργάνη” δεί­χνουν ότι τη διετία 2015-2016 οι εργα­ζό­με­νοι με απο­δο­χές κάτω από 500 ευρώ μεικτά (400 καθαρά) είναι περισ­σό­τε­ροι από την προη­γού­μενη διετία κατά 134.989».

Διεθνώς, πάντως, το πρό­βλημα δεν εστιά­ζε­ται στην ύπαρξη των ευέ­λι­κτων μορφών απα­σχό­λη­σης. Στόχος τους δεν είναι να υπο­κα­τα­στή­σουν τη δημιουρ­γία ποιο­τι­κών νέων θέσεων εργα­σίας με πλήρη και καλά αμει­βό­μενη απα­σχό­ληση, αλλά έχουν συμπλη­ρω­μα­τικό χαρα­κτήρα και συνυ­πάρ­χουν σε όλες τις ανε­πτυγ­μέ­νες χώρες. Το πρό­βλημα στην Ελλάδα είναι η απόλυτη κυριαρ­χία τους τα τελευ­ταία 2 χρόνια σε βάρος των θέσεων πλήρους απα­σχό­λη­σης. Τα στοι­χεία της «Εργάνης» απο­τε­λούν αδιά­ψευ­στο μάρτυρα της ιστο­ρι­κής ανα­τρο­πής που συντε­λέ­στηκε σε βάρος των εργα­ζο­μέ­νων. Το 2016 ο ρυθμός νέων προ­σλή­ψεων ανέ­κτησε τη δυνα­μική που είχε προτού κατα­λά­βει ο ΣΥΡΙΖΑ την εξουσία, αλλά το 2013 η πλήρης απα­σχό­ληση κυριαρ­χούσε με 63,73% (έναντι 36,27% των ευέ­λι­κτων μορφών απα­σχό­λη­σης), ενώ τον Ιούλιο του 2017 οι ευέ­λι­κτες μορφές εκτι­νά­χθη­καν στο 54,26%, σε βάρος της πλήρους απα­σχό­λη­σης που κατέρ­ρευσε στο 45,74%.

Τέσ­σε­ρις ιστο­ρίες με «εργα­ζό­με­νους φτωχούς»

του Βασίλη Τσα­κί­ρο­γλου

Βασίλης Κεφαλάς

34 ετών, δια­νο­μέας πίτσας

«€4 την ώρα,  ενώ πληρώνω και το μηχα­νάκι»

«Ημουν φοι­τη­τής σε σχολή μηχα­νι­κών αυτο­κι­νή­των, δουλεύω όμως ντε­λί­βερι εδώ και 13 χρόνια, 36 ώρες την εβδο­μάδα -συνήθως σε βάρδιες εκτός κανο­νι­κού ωραρίου. Παίρνω 4 ευρώ την ώρα, αλλά πληρώνω από την τσέπη μου τη βενζίνη και τα σέρβις για το μηχα­νάκι. Και δεν έχω ασφά­λιση. Το αφε­ντικό μου πλη­ρώ­νει μόνο ένα μέρος της ασφα­λι­στι­κής εισφο­ράς. Και με όλα αυτά, όμως, είμαι από τους τυχε­ρούς. Δεν είμαι ανα­γκα­σμέ­νος να δουλεύω “μαύρα” όπως κάνουν τρεις στους τέσ­σε­ρις από τους συνα­δέλ­φους που δου­λεύ­ουν κούριερ. Αλλά ζω μόνος και δεν έχω καμία τύχη να κάνω οικο­γέ­νεια. Τα λεφτά που παίρνω φτάνουν μόνο για τα απο­λύ­τως απα­ραί­τητα».

Στελ­λίνα Αντω­νίου

24 ετών, μπαρ­γού­μαν στο ΚΘΒΕ

Πώς ζεις με 240 ευρώ τον μήνα

«Εχω σπου­δά­σει Ελλη­νική Φιλο­λο­γία και Λογο­τε­χνία, αλλά επί του παρό­ντος δεν γίνο­νται προ­σλή­ψεις εκπαι­δευ­τι­κών στα δημόσια σχολεία. Η μόνη δουλειά που κατά­φερα να βρω είναι στο εστια­τό­ριο του Κρα­τι­κού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος. Παίρνω 240 ευρώ τον μήνα στο χέρι. Εργά­ζο­μαι τρεις ημέρες την εβδο­μάδα, πολλές φορές έως και 12 ώρες. Συγκα­τοικώ με μια φίλη μου. Είναι 22 ετών και ο μισθός της είναι περίπου ίδιος με τον δικό μου. Τα χρήματα μάς φτάνουν ίσα-ίσα για να αγο­ρά­ζουμε τρόφιμα και να μοι­ρα­ζό­μα­στε ένα πακέτο τσιγάρα. Οταν έχουμε λεφτά εξο­φλούμε τους λογα­ρια­σμούς μας, πάντα όμως η προ­τε­ραιό­τητά μας είναι να πλη­ρώ­νουμε για τη θέρ­μανση. Οι εργα­ζό­με­νοι στην Ελλάδα δεν έχουμε πλέον δικαιώ­ματα, κάποιος είναι ευχα­ρι­στη­μέ­νος ακόμη και εάν παίρνει ψίχουλα. Ξεκινάς με θέσεις εργα­σίας μερικής απα­σχό­λη­σης όσο είσαι φοι­τη­τής, για το χαρ­τζι­λίκι. Και ξαφνικά, μια μέρα συνει­δη­το­ποιείς ότι αυτή είναι η δουλειά μου, η ύπαρξή μου».

Γιώργος Γεωρ­γιά­δης 

27 ετών, καθη­γη­τής Αγγλι­κών στο­νι­διω­τικό τομέα

Δουλειά για 7 μήνες χωρίς ασφά­λιση

«Εργά­ζο­μαι 25 ώρες την εβδο­μάδα, αλλά επι­σή­μως φαί­νε­ται ότι ο εργο­δό­της μου με πλη­ρώ­νει μόνο για 15 προ­κει­μέ­νου να γλι­τώ­νει τις ασφα­λι­στι­κές εισφο­ρές και να μην είναι υπο­χρε­ω­μέ­νος να με αντι­με­τω­πί­ζει ως εργα­ζό­μενο πλήρους απα­σχό­λη­σης. Η αμοιβή μου είναι 500 ευρώ τον μήνα, αλλά μόνο για 9 από τους 12 μήνες του χρόνου. Οπότε στην πραγ­μα­τι­κό­τητα παίρνω 375 ευρώ τον μήνα. Νιώθω τριπλά χαμένος: δεν έχω πλήρη ασφά­λιση, δεν παίρνω υπε­ρω­ρίες ή επι­πλέον αμοιβή όταν δουλεύω αργίες και δεν θα πάρω καν ολό­κληρο το επίδομα ανερ­γίας εάν χάσω τη δουλειά μου. Μένω με την αδελφή μου που είναι δασκάλα σε δημόσιο σχολείο. Πολλές φορές δεν έχουμε λεφτά για να βγά­λουμε τον μήνα – αλλά τα πράγ­ματα θα μπο­ρού­σαν να είναι και χει­ρό­τερα. Από τους φίλους που έχω από το πανε­πι­στή­μιο μόνο οι τρεις στους δέκα έχουν βρει μόνιμη δουλειά ως καθη­γη­τές. Οι τρεις έφυγαν από την Ελλάδα και οι άλλοι παλεύ­ουν να τα βγάλουν πέρα κάνο­ντας άσχετες δου­λειές».

Μάρκος Καρύδης 30 ετών,

 υπάλ­λη­λος σε φαστ φουντ

 «Μένω ακόμη με τη μητέρα μου»

«Είμαι από­φοι­τος ΤΕΦΑΑ αλλά δεν βρήκα δουλειά ως γυμνα­στής. Οι συν­θή­κες δου­λειάς στα φαστ φουντ είναι άθλιες. Οι μισοί από τους συνα­δέλ­φους μου ανα­γκά­ζο­νται να δου­λεύ­ουν ανα­σφά­λι­στοι. Ενα φεγγάρι είχαμε στο μαγαζί δίδυμα αδέλφια και το αφε­ντικό ασφά­λιζε μόνο τον έναν από τους δύο. Δουλεύω 40 ώρες την εβδο­μάδα και παίρνω 490 ευρώ τον μήνα. Δεν μου πλη­ρώ­νουν υπε­ρω­ρίες, ούτε κάτι επι­πλέον αν δουλέψω Χρι­στού­γεννα ή αργίες. Η εκμε­τάλ­λευση των εργα­ζο­μέ­νων είναι ακόμη πιο άγρια σε μικρές επι­χει­ρή­σεις. Μας παρα­κο­λου­θούν διαρκώς με κάμερες. Μένω ακόμη με τη μητέρα μου γιατί δεν υπάρχει καμία περί­πτωση με τον μισθό μου να νοι­κιάσω δικό μου δια­μέ­ρι­σμα. Μαζί με τη μαμά μου με το ζόρι κατα­φέρ­νουμε να πλη­ρώ­σουμε τις δόσεις του στε­γα­στι­κού δανείου για το σπίτι. Τα λεφτά σπάνια μας φτάνουν για περισ­σό­τερο από τις πρώτες δύο εβδο­μά­δες του μήνα».

newmoney.gr