Πιερ Υβ Κουστώ: Δίδαγμα η αρχαία Ελλάδα για το περιβάλλον

Τα στοι­χεία προ­κα­λούν σοκ: 8 εκα­τομ­μύ­ρια τόνοι πλα­στι­κών διαρ­ρέ­ουν στους ωκε­α­νούς και τις θάλασ­σες ετησίως με απο­τέ­λε­σμα να πλήτ­το­νται του­λά­χι­στον 600 είδη εκ των οποίων το 15% βρί­σκε­ται υπό εξα­φά­νιση ενώ το κόστος για τους Ευρω­παί­ους αλιείς ανέρ­χε­ται στα 80 εκα­τομ­μύ­ρια δολάρια το χρόνο. Υπάρχει όμως διέ­ξο­δος και μάλιστα αυτή βρί­σκε­ται στο παρελ­θόν σύμφωνα με το γιο του μεγάλου εξε­ρευ­νητή των ωκεανών, Πιερ Υβ Κουστώ.

Μέχρι το 2050 σύμφωνα με μελέτη που δημο­σιεύ­τηκε στις Βρυ­ξέλ­λες, οι ωκεανοί θα εμπε­ριέ­χουν περισ­σό­τερα πλα­στικά παρά ψάρια, και το 99% των θαλάσ­σιων πτηνών θα έχουν στα στο­μά­χια τους πλα­στικό όπως επίσης και το 52% των θαλάσ­σιων χελωνών. Στην Ευρώπη πιο συγκε­κρι­μένα απορ­ρί­πτο­νται στις θάλασ­σες 100.000 τόνοι απο­βλή­των. Η πλειο­ψη­φία των πλα­στι­κών απορ­ριμ­μά­των είναι μιας χρήσης με αυτά να απο­τε­λού­νται από: 2.5 δισ. συσκευα­σίες φαγητού, 580 δισ. γόπες τσι­γά­ρων, 16 δισ. πλα­στικά κύπελλα καφέ, 36,4 δισ. καλα­μά­κια για ανα­ψυ­κτικά και 46 δισ. πλα­στικά μπου­κά­λια!

«Στόχος μας είναι ένας ωκεανός απαλ­λαγ­μέ­νος από τα πλα­στικά» δήλωσε ο Επί­τρο­πος Περι­βάλ­λο­ντος της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής κ. Καρ­μέ­νου Βέλα ενώ συνέ­χισε «στο πλαίσιο των προ­τά­σεων Γιούν­κερ σκο­πεύ­ουμε σε επίπεδο Ευρω­παϊ­κής Ένωσης να ανα­κυ­κλώ­νουμε το σύνολο των πλα­στι­κών μέχρι το 2030». Σημα­ντική θα είναι η αύξηση της χρη­μα­το­δό­τη­σης μέσω του EFSI (Σχέδιο Γιούν­κερ) με κυριό­τερο χρη­μα­το­δο­τικό εργα­λείο την «έξυπνη χρη­μα­το­δό­τηση».

«Πρέπει όμως να αλλά­ξουμε συμπε­ρι­φορά, όλοι έχουμε ένα σημα­ντικό ρόλο να παί­ξουμε στη μείωση των πλα­στι­κών» κατέ­ληξε ο Επί­τρο­πος.

Σημα­ντικά στοι­χεία όμως παρου­σί­ασε ο Πιερ Υβ Κουστώ γιος του Ζακ Υβ για την κατά­σταση των ωκεανών σήμερα. Σύμφωνα με αυτά το 70% των πλα­στι­κών παρα­μέ­νουν στον πυθμένα, το 15% επι­πλέει ενώ το υπό­λοιπο 15% βρί­σκε­ται στην στήλη ύδατος μεταξύ επι­φά­νειας και το βυθό. Έρευνα του εταίρου της Euractiv εφη­με­ρί­δας The Guardian είχε απο­κα­λύ­ψει ότι το 80% του πόσιμου νερού στην Ευρώπη περιέ­χει μικρο­πλα­στικά.

Ωστόσο ιδιαί­τερο ενδια­φέ­ρον είχε η αναφορά του Κουστώ στην αρχαία Ελλάδα. Όπως δήλωσε απο­κλει­στικά στη Euractiv.gr «Κατά τη διάρ­κεια της τελευ­ταίας μου επί­σκε­ψης στην Σαντο­ρίνη επι­σκέ­φτηκα τον αρχαιο­λο­γικό χώρο στο Ακρω­τήρι. Εκεί εντυ­πω­σιά­στηκα από τον τρόπο που οι Αρχαίοι Έλληνες απο­θή­κευαν σε πιθάρια το λάδι και το κρασί τους. Νομίζω ότι μπο­ρούμε να πάρουμε μαθή­ματα από αυτό».

Τι μαθή­ματα όμως μπο­ρούμε να πάρουμε την Αρχαία Ελλάδα; Η απά­ντηση μπορεί να προ­κα­λέ­σει έκπληξη αλλά έχει ενδια­φέ­ρον: «το πρό­βλημα που καλού­μα­στε να αντι­με­τω­πί­σουμε σήμερα είναι κάτι το οποίο απα­σχό­λησε όλους τους μεγά­λους πολι­τι­σμούς στο παρελ­θόν: η παρα­γωγή, η απο­θή­κευση και η μετα­φορά προ­ϊ­ό­ντων και εμπο­ρευ­μά­των. Τον τελευ­ταίο αιώνα ο τρόπος που επι­λέ­ξαμε να το κάνουμε δεν ήταν βιώ­σι­μος» ενώ ανα­φο­ρικά με το μέλλον «δεν είμαι αισιό­δο­ξος, ωστόσο πιστεύω ότι έχουμε μια ελπίδα αν οι άνθρω­ποι αλλά­ξουν συμπε­ρι­φορά».

Ο εκπρό­σω­πος του ΟΗΕ για το Περι­βάλ­λον στις Βρυ­ξέλ­λες ανα­φέρ­θηκε στις λύσεις για την έξοδο από την κρίση: «χρεια­ζό­μα­στε θεσμικό πλαίσιο και οικο­νο­μικά κίνητρα και εθε­λο­ντική δράση. Επίσης η προ­ώ­θηση της κυκλι­κής οικο­νο­μίας είναι απα­ραί­τητη» είπε ενώ τόνισε ότι «θα πρέπει να μειώ­σουμε την παρα­γωγή τόσο των μιας χρήσης πλα­στι­κών όσο και αυτών που δεν ανα­κυ­κλώ­νο­νται για παρά­δειγμα στα καλ­λυ­ντικά και στα αυτο­κί­νητα».

Στις 6-7 Δεκεμ­βρίου ο ΟΗΕ διορ­γα­νώ­νει παγκό­σμια συν­διά­σκεψη με θέμα «προς ένα κόσμο χωρίς μόλυνση» ενώ παράλ­ληλα ήδη τρέχει καμπά­νια ενη­μέ­ρω­σης και δράσης στην οποία καλεί κυβερ­νή­σεις, εται­ρίες και την κοι­νω­νία των πολιτών να συμ­με­τέ­χουν στην πρω­το­βου­λία και να ανα­λά­βουν τοπικές δράσεις