ΙΟΒΕ: Στα 16,1 δισ. ευρώ ετησίως η «αξία» της επιβατηγού ναυτιλίας

«Η συμβολή της επι­βα­τη­γού ναυ­τι­λίας στην ελλη­νική οικο­νο­μία»

Η πορεία του κλάδου της επι­βα­τη­γού ναυ­τι­λίας και η σημα­ντική συμβολή του στην ελλη­νική οικο­νο­μία εξε­τά­ζο­νται σε νέα μελέτη του Ιδρύ­μα­τος Οικο­νο­μι­κών και Βιο­μη­χα­νι­κών Ερευνών (ΙΟΒΕ) με τίτλο «Η συμβολή της επι­βα­τη­γού ναυ­τι­λίας στην ελλη­νική οικο­νο­μία».

Σύμφωνα με τη μελέτη του ΙΟΒΕ, οι μετα­βο­λές στο εξω­τε­ρικό περι­βάλ­λον την τελευ­ταία διετία ευνό­η­σαν τον κλάδο της επι­βα­τη­γού ναυ­τι­λίας. Ως απο­τέ­λε­σμα, η ζήτηση ακτο­πλοϊ­κών υπη­ρε­σιών ανέ­καμψε στα­διακά έπειτα από την υπο­χώ­ρηση των προη­γού­με­νων ετών.

Η ενί­σχυση των αφίξεων από το εξω­τε­ρικό και η δια­φαι­νό­μενη ανά­καμψη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας δημιουρ­γούν θετικές προ­ο­πτι­κές για την ανά­πτυξη του κλάδου τα επόμενα έτη, ωστόσο ανη­συ­χίες προ­κα­λεί η αύξηση των τιμών των ναυ­τι­λια­κών καυ­σί­μων.

Επι­πλέον, οι υπο­βαθ­μι­σμέ­νες λιμε­νι­κές υπο­δο­μές και η υψηλή φορο­λο­γία επη­ρε­ά­ζουν αρνη­τικά τη δρα­στη­ριό­τητα του κλάδου.

Βασικά μεγέθη

Στις εσω­τε­ρι­κές ακτο­πλοϊ­κές γραμμές σημειώ­θηκε το 2016 άνοδος κατά 1,6% στους επι­βά­τες, με την αύξηση να είναι σημα­ντικά υψη­λό­τερη στα οχήματα (13%). Ωστόσο, σε σχέση με το 2009 η επι­βα­τική κίνηση έχει υπο­χω­ρή­σει κατά 16%.

Αντί­στοιχα, στις γραμμές της Αδρια­τι­κής η επι­βα­τική κίνηση από τα λιμάνια της χώρας δια­μορ­φώ­θηκε το 2016 σε περίπου 1,5 εκατ. επι­βά­τες, ελαφρώς υψη­λό­τερα σε σχέση με το 2012 και το 2013, αλλά κατά περίπου 33% χαμη­λό­τερα σε σχέση με το 2009.

Η ελλη­νική επι­βα­τη­γός ναυ­τι­λία παρα­μέ­νει μια από τις μεγα­λύ­τε­ρες στην Ευρώπη, καθώς μέσω αυτής πραγ­μα­το­ποιεί­ται το 17% της θαλάσ­σιας επι­βα­τι­κής κίνησης στο σύνολο της ΕΕ. Στην Ελλάδα παρα­τη­ρεί­ται ο μεγα­λύ­τε­ρος αριθμός λιμένων μεταξύ των χωρών της ΕΕ από τα οποία εκτε­λού­νται θαλάσ­σιες συγκοι­νω­νίες (145), ενώ ο Πει­ραιάς απο­τε­λεί το μεγα­λύ­τερο σε επι­βα­τική κίνηση λιμάνι της ΕΕ (7,9 εκατ. επι­βά­τες το 2015).

Επο­μέ­νως, ο κλάδος έχει αυξη­μένη σημασία για την οικο­νο­μία της Ελλάδας, σε σύγκριση με τις υπό­λοι­πες χώρες της ΕΕ, στη­ρί­ζο­ντας κατα­λυ­τικά τον του­ρι­σμό και την οικο­νο­μική δρα­στη­ριό­τητα στις νησιω­τι­κές περιο­χές της χώρας.

Ο κλάδος της επι­βα­τη­γού ναυ­τι­λίας συνει­σφέ­ρει σημα­ντικά και στην ανά­πτυξη του εξω­τε­ρι­κού εμπο­ρίου της Ελλάδας, μέσα από το μετα­φο­ρικό έργο στις γραμμές της Αδρια­τι­κής θάλασ­σας. Εκτι­μά­ται ότι η αξία των εμπο­ρευ­μά­των που διο­χε­τεύ­τη­καν στο εξω­τε­ρικό από τα λιμάνια Πατρών και Ηγου­με­νί­τσας ξεπέ­ρασε τα 1,4 δισ. ευρώ το 2016. Αυτά τα δύο λιμάνια κατα­τάσ­σο­νται στην 2η και 3η θέση αντί­στοιχα στην Ελλάδα, μετά το λιμάνι του Πειραιά, σε όρους όγκου εμπο­ρευ­μα­τι­κής κίνησης εξω­τε­ρι­κού (εξαι­ρου­μέ­νων των καυ­σί­μων και του ξηρού φορτίου).

Συνο­λική συμβολή στην οικο­νο­μία

Στη μελέτη του ΙΟΒΕ εκτι­μά­ται ότι η ζήτηση για ακτο­πλοϊ­κές μετα­φο­ρές στις εσω­τε­ρι­κές γραμμές συνει­σέ­φερε το 2016 περίπου 2,3 δισ. ευρώ στο ΑΕΠ της χώρας, στη­ρί­ζο­ντας 34,2 χιλ. θέσεις εργα­σίας στην ελλη­νική οικο­νο­μία, εκ των οποίων 5,4 χιλ. αφο­ρού­σαν άμεσα στην εγχώρια ακτο­πλοΐα.

Αν ληφθούν υπόψη και οι κατα­λυ­τι­κές επι­δρά­σεις που συν­δέ­ο­νται με τον του­ρι­σμό, την ανά­πτυξη του πρω­το­γενή και μετα­ποι­η­τι­κού τομέα στις νησιω­τι­κές περι­φέ­ρειες της χώρας και το εξα­γω­γικό εμπόριο που πραγ­μα­το­ποιεί­ται από τα λιμάνια Πατρών και Ηγου­με­νί­τσας, η συνο­λική συνει­σφορά της επι­βα­τη­γού ναυ­τι­λίας εκτι­μά­ται, σε όρους ΑΕΠ, σε 16,1 δισ. ευρώ ή 9,2% του συνο­λι­κού ΑΕΠ της χώρας το 2016. Σε όρους απα­σχό­λη­σης, η συνο­λική συνει­σφορά του κλάδου δια­μορ­φώ­θηκε σε 349 χιλ. θέσεις εργα­σίας (ή 9,7% της συνο­λι­κής απα­σχό­λη­σης).

Προ­ο­πτι­κές και προ­κλή­σεις

Όσον αφορά στις προ­ο­πτι­κές του κλάδου, η ανα­με­νό­μενη ενί­σχυση των αφίξεων του­ρι­στών από το εξω­τε­ρικό δημιουρ­γεί θετική δυνα­μική. Θετική ανα­μέ­νε­ται να είναι η επί­δραση και από τη δια­φαι­νό­μενη ανά­καμψη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας.

Η ευρύ­τερη χρήση του ηλε­κτρο­νι­κού εισι­τη­ρίου επίσης ανα­μέ­νε­ται να συνει­σφέ­ρει θετικά στη λει­τουρ­γία και την αύξηση της αντα­γω­νι­στι­κό­τη­τας του κλάδου.

Ωστόσο, η αύξηση στις τιμές των ναυ­τι­λια­κών καυ­σί­μων το 2017 θα επη­ρε­ά­σει αρνη­τικά τα χρη­μα­το­οι­κο­νο­μικά απο­τε­λέ­σματα των επι­χει­ρή­σεων του κλάδου.

Μεσο­πρό­θε­σμα, οι προ­ο­πτι­κές του κλάδου επη­ρε­ά­ζο­νται αρνη­τικά από τις υπο­βαθ­μι­σμέ­νες λιμε­νι­κές υπο­δο­μές, καθώς στα περισ­σό­τερα λιμάνια της χώρας ο εξο­πλι­σμός υπο­δο­χής παρα­μέ­νει ανε­παρ­κής, ενώ και οι ράμπες χαρα­κτη­ρί­ζο­νται προ­βλη­μα­τι­κές.

Επι­πλέον, σημα­ντικό ζήτημα απο­τε­λεί η υπο­χρέ­ωση προ­σαρ­μο­γής στη χρήση νέου τύπου καυ­σί­μων από το 2020, η οποία θα έχει ως απο­τέ­λε­σμα την αύξηση του κόστους ναυ­πή­γη­σης, μετα­σκευών και λει­τουρ­γίας των πλοίων.

Σύμφωνα με το ΙΟΒΕ, η προ­σαρ­μογή του κλάδου στα νέα δεδο­μένα απαιτεί συστη­μα­τική προ­σπά­θεια περιο­ρι­σμού του κόστους εκμε­τάλ­λευ­σης, με δια­τή­ρηση της καλύ­τε­ρης δυνατής προ­σφο­ράς ακτο­πλοϊ­κών υπη­ρε­σιών.

Προς την κατεύ­θυνση αυτή μπορεί να συμ­βάλ­λει η μείωση των συντε­λε­στών ΦΠΑ στα εισι­τή­ρια της ακτο­πλο­ΐας.

Στην Ελλάδα, κατα­γρά­φε­ται ο δεύ­τε­ρος υψη­λό­τε­ρος συντε­λε­στής ΦΠΑ στην ΕΕ-28 (24%), όταν στην Ιταλία – χώρα με συγκρί­σιμο όγκο επι­βα­τι­κής κίνησης μέσω θαλάσ­σης στην ΕΕ – ο αντί­στοι­χος συντε­λε­στής δια­μορ­φώ­νε­ται στο 10%.

Εκτι­μά­ται στη μελέτη ότι η μείωση του συντε­λε­στή ΦΠΑ στα ακτο­πλοϊκά εισι­τή­ρια, υπό συγκε­κρι­μέ­νες προ­ϋ­πο­θέ­σεις, θα μπο­ρούσε να ενι­σχύ­σει την οικο­νο­μία των νησιω­τι­κών περιο­χών της χώρας χωρίς να προ­κα­λεί αρνη­τικό δημο­σιο­νο­μικό απο­τέ­λε­σμα.

euro2day.gr