Απειλούνται με διάβρωση οι ακτογραμμές της χώρας

Σύμφωνα τα όσα παρου­σί­ασε την Τετάρτη (σε ημερίδα του Τεχνι­κού Επι­με­λη­τη­ρίου

Ελλάδας για τη διά­βρωση των ακτών) ο διευ­θυ­ντής του Εργα­στη­ρίου Φυσικής Γεω­γρα­φίας και καθη­γη­τής Ωκε­α­νο­γρα­φίας και Φυσικής Γεω­γρα­φίας στο Πανε­πι­στή­μιο Αθηνών κ. Σερα­φείμ Πούλος, το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα αντι­με­τω­πί­ζουν οι ακτές της Κρήτης και της Δυτικής Μακε­δο­νίας, όπου το 65,8 % και το 45,1% των παρα­λιών βρί­σκε­ται υπό διά­βρωση. Με άλλα λόγια έχει δια­πι­στω­θεί οπι­σθο­χώ­ρηση της ακτο­γραμ­μής, δηλαδή απώλεια παρά­κτιας γης, η οποία έχει συντε­λε­στεί είτε φυσιο­λο­γικά π.χ. λόγω τοπικών γεω­λο­γι­κών και θαλάσ­σιων διερ­γα­σιών (π.χ. τεκτο­νική βύθιση, άνοδος στάθμης – κλι­μα­τική αλλαγή κλπ.), είτε τεχνητά από τον άνθρωπο (φράγ­ματα ποταμών, τεχνικά έργα κλπ).

Σε κακή κατά­σταση βρί­σκο­νται και οι ακτο­γραμ­μές της Στερεάς Ελλάδας (39%), της Θεσ­σα­λίας (36,7%), της Ηπείρου (33,8%), της Ανα­το­λι­κής Μακε­δο­νίας και Θράκης (31,9%), της Πελο­πον­νή­σου (26,3%), των νησιών του Ιονίου (24,4%), της Δυτικής Ελλάδας (23%),, της Αττικής (22,6%), του Βορείου Αιγαίου (17,6%) και του Νοτίου Αιγαίου (14,7%).

Οι αριθμοί κατα­δει­κνύ­ουν το μέγεθος του προ­βλή­μα­τος από τη διά­βρωση των ελλη­νι­κών ακτών. Στην Γυρά­πε­τρα Λευ­κά­δας, την περίοδο 1960 – 2006, κατα­γρά­φηκε οπι­σθο­χώ­ρηση των παρα­λιών κατά 10 – 30 μέτρα (22-65 εκα­το­στά τον χρόνο). Αντι­στοί­χως, στις εκβολές του Αλφειού, η οπι­σθο­χώ­ρηση φτάνει τα 350 – 400 μέτρα (το διά­στημα 1945 – 2003), στην Επι­σκοπή Ρεθύ­μνου τα 30 μέτρα (την περίοδο 1992 – 2007), στις Εκβολές του Έβρου 40 – 130 μέτρα (1960-2000), στον Μόλο Πάρου τα 20 μέτρα (1945 – 2010) και στην Πλάκα Λασι­θίου τα 4,3 – 10,3 μέτρα (1945 -2014).

Σύμφωνα με τα σενάρια που παρου­σί­ασε ο καθη­γη­τής, η οπι­σθο­χώ­ρηση της παρα­λια­κής ακτο­γραμ­μής λόγω ανύ­ψω­σης της θαλάσ­σιας στάθμης (εξαι­τίας της κλι­μα­τι­κής αλλαγής) μπορεί να είναι σε ένα συντη­ρη­τικό σενάριο για το 2100 τα 0,4 μέτρα και να φτάσει σε ένα δυσμε­νές σενάριο τα 0,8 μέτρα.

Όπως επε­σή­μανε ο κ. Πούλος, τα  μέτρα για την αντι­με­τώ­πιση της διά­βρω­σης αφορούν είτε «σκληρές» ακτο­μη­χα­νι­κές λύσεις, όπως βρα­χί­ο­νες, κυμα­το­θραύ­στες, παρά­κτιους τοίχους κ.ά. είτε πιο «ήπιες» λύσεις όπως είναι ο εμπλου­τι­σμός των παρα­λιών, η αλλαγή της παρά­κτιας κλίσης (υπο­θα­λάσ­σιας) ή η στα­θε­ρο­ποί­ηση των αμμο­θι­νών.

Την ίδια ώρα που η παρά­κτια χώρα δια­βρώ­νε­ται, η ελλη­νική πολι­τεία, εν έτει 2017, δεν έχει ακόμη χαραγ­μένο αιγιαλό, παρά μόνο για απο­σπα­σμα­τικά τμήματα, τα οποία προ­σεγ­γί­ζουν το 20% του συνόλου. Κι αυτό 77 χρόνια από την πρώτη φορά που η ελλη­νική πολι­τεία απο­φά­σισε να καθο­ρί­σει και να προ­στα­τεύ­σει τον αιγιαλό με τον ανα­γκα­στικό νόμο 2344/40 και 16 χρόνια έπειτα από τις νεώ­τε­ρες ρυθ­μί­σεις του 2001. Μετά από πολλές παρα­τά­σεις, για διά­φο­ρους λόγους (συχνά ανε­ξή­γη­τους), το έργο ανα­μέ­νε­ται ότι θα είναι έτοιμο στα μέσα του 2018 (άλλωστε απο­τε­λεί και μνη­μο­νιακή υπο­χρέ­ωση).

Ως τότε πρέπει η προ­κα­ταρ­κτική γραμμή που έχουν ετοι­μά­σει, ήδη από το 2008, οι υπη­ρε­σίες της ΕΚΧΑ (Εθνικό Κτη­μα­το­λό­γιο και Χαρ­το­γρά­φηση) να διορ­θω­θεί στα σημεία όπου δια­πι­στώ­νο­νται προ­βλή­ματα ώστε να γίνει ορι­στική. Δια­φο­ρε­τικά, ο νόμος ορίζει ότι η προ­κα­ταρ­κτική γίνεται αυτό­ματα και ορι­στική, με ορατό τον κίνδυνο να εμφα­νι­στούν προ­βλή­ματα αντί­στοιχα με όσα ανέ­δειξε η ανάρ­τηση των δασικών χαρτών, όπου επι­δο­τού­με­νες αγρο­τι­κές εκτά­σεις εμφα­νί­στη­καν ως δασικές.

– Περίπου το 97% της ελλη­νι­κής ακτο­γραμ­μής (περί τα 16.000 χλμ.) περι­λαμ­βά­νει περισ­σό­τε­ρες από 7.384 παρα­λίες με συνο­λικό εμβαδόν 52 km2 (τετρα­γω­νικά χιλιό­με­τρα)

– Περίπου 3.950 παρα­λίες βρί­σκο­νται στον νησιω­τικό χώρο.

– Τα πλάτη των παρα­λιών είναι μικρά: περίπου το 67% έχουν πλάτος μικρό­τερο από 25 μέτρα και το 24% έχουν πλάτος 25 με 50 μέτρα.

 – Η του­ρι­στική ανά­πτυξη συγκε­ντρώ­νε­ται κυρίως στο 22% των παρα­λιών

 – Τα μεγα­λύ­τερα ποσοστά ανα­πτυγ­μέ­νων του­ρι­στικά παρα­λιών, ανά περιοχή βρί­σκο­νται στην Κρήτη (34%), στην Πελο­πόν­νη­στο (26%), στο Ιόνιο (23%) και στο Αιγαίο (20%).

 – Από τις ανα­πτυγ­μέ­νες του­ρι­στικά παρα­λίες, στο 50% υπάρ­χουν υπο­δο­μές και στο 55% εξ αυτών παρά­κτια έργα προ­στα­σίας από τη διά­βρωση.

Το ΒΗΜΑ