Πάνω από 700 σεισμοί έχουν προκληθεί από ανθρώπινες δραστηριότητες -6 στην Ελλάδα

Σε 728 εκτι­μώ­νται οι κατα­γε­γραμ­μέ­νοι σεισμοί στον πλανήτη μας, οι οποίοι κατά τα τελευ­ταία 150 χρόνια μπορεί να οφεί­λο­νται σε διά­φο­ρες ανθρώ­πι­νες δρα­στη­ριό­τη­τες και όχι σε καθαρά φυσικά αίτια.

Από αυτούς, οι έξι φέρο­νται να έχουν συμβεί στην Ελλάδα, όλοι στο πλαίσιο δημιουρ­γίας φραγ­μά­των και τεχνη­τών λιμνών.

Οι γεω­ε­πι­στή­μο­νες που είναι υπεύ­θυ­νοι για τη «Βάση Δεδο­μέ­νων Ανθρω­πο­γε­νών Σεισμών» (HiQuake), την πιο πλήρη του είδους της διεθνώς, έκαναν τη σχετική ανα­κοί­νωση στο περιο­δικό Seismological Research Letters της Σει­σμο­λο­γι­κής Εται­ρείας της Αμε­ρι­κής.

Σύμφωνα με τα τελευ­ταία στοι­χεία, οι τρεις κυριό­τε­ρες αιτίες πρό­κλη­σης σεισμών είναι οι εξορυκτικές-μεταλλευτικές δρα­στη­ριό­τη­τες (37% – συχνά εξαι­τίας της κατάρ­ρευ­σης στοών), η δημιουρ­γία μεγάλων φραγ­μά­των νερού (23%) και οι συμ­βα­τι­κές μέθοδοι άντλη­σης πετρε­λαίου και αερίου (15%).

Αλλες αιτίες είναι οι δρα­στη­ριό­τη­τες γεω­θερ­μι­κής ενέρ­γειας (8%), οι υπό­γειες πυρη­νι­κές εκρή­ξεις (3%), ακόμη και η ανέ­γερση μεγάλων ουρα­νο­ξυ­στών που ασκούν μεγάλο βάρος στο υπέ­δα­φος (0,5%). Όχι αμε­λη­τέοι (4%) είναι επίσης οι σεισμοί εξαι­τίας αντι­συμ­βα­τι­κών μεθόδων άντλη­σης πετρε­λαίου και φυσικού αερίου με χρήση της τεχνι­κής της υδραυ­λι­κής ρωγ­μά­τω­σης (εισροή νερού με μεγάλη πίεση σε υπόγεια ρήγματα).

Η βάση δεδο­μέ­νων Human-Induced Earthquake Database (HiQuake), η οποία είναι ελεύ­θερα προ­σβά­σιμη στη διεύ­θυνση inducedearthquakes.org

ανα­πτύ­χθηκε το 2016 από Βρε­τα­νούς επι­στή­μο­νες των πανε­πι­στη­μίων Ντάραμ και Νιού­κα­στλ, με επι­κε­φα­λής τον υδρο­γε­ω­λόγο Μάιλς Ουίλσον.

Οι επι­στή­μο­νες βασί­σθη­καν τόσο σε επι­στη­μο­νι­κές μελέτες, όσο και σε ανα­φο­ρές των μέσων ενη­μέ­ρω­σης.

Ο παλαιό­τε­ρος ανθρω­πο­γε­νής σεισμός που περι­λαμ­βά­νει η βάση δεδο­μέ­νων, είναι από το 1868 στην Αυστρα­λία και απο­δί­δε­ται σε εξο­ρυ­κτική δρα­στη­ριό­τητα.

Οι περισ­σό­τε­ροι ανθρω­πο­γε­νείς σεισμοί είναι μικροί της τάξης των τριών έως τεσ­σά­ρων βαθμών, αλλά ορι­σμέ­νοι είναι πολύ ισχυροί.

Ο ισχυ­ρό­τε­ρος σεισμός που περι­λαμ­βά­νε­ται στη βάση δεδο­μέ­νων, είναι αυτός ισχύος 7,9 βαθμών, ο οποίος προ­κλή­θηκε στην περιοχή Σιτσουάν της Κίνας το 2008 πιθανώς λόγω της δημιουρ­γίας ενός μεγάλου φράγ­μα­τος νερού σε από­σταση λίγων χιλιο­μέ­τρων από το επί­κε­ντρο. Αλλά και ο πιο πρό­σφα­τος κατα­στρο­φι­κός σεισμός στο Νεπάλ ισχύος 7,8 βαθμών το 2015 απο­δό­θηκε από ορι­σμέ­νους επι­στή­μο­νες στην άντληση υπό­γειων υδάτων.

Συχνά, προ­ϋ­πάρ­χει τεκτο­νικό στρες προ­ερ­χό­μενο από φυσικές γεω­λο­γι­κές δυνά­μεις και η ανθρώ­πινη δρα­στη­ριό­τητα απο­τε­λεί την τελευ­ταία σταγόνα στο ποτήρι, που «πυρο­δο­τεί» το σεισμό.

Εξίσου συχνή όμως είναι η δια­φω­νία ειδικών και μη κατά πόσο ένας σεισμός οφεί­λε­ται (και) στους ανθρώ­πους.

Οι ίδιοι οι δημιουρ­γοί της HiQuake ανα­γνώ­ρι­σαν πως είναι πολύ δύσκολο να υπάρχει σαφής από­δειξη ότι όντως ένας σεισμός οφεί­λε­ται στους ανθρώ­πους, αν και αυτό, όπως είπαν, δεν πρέπει να μας καθη­συ­χά­ζει.

Τα φράγ­ματα στην Ελλάδα και οι 6 σεισμοί

Στην Ελλάδα, σύμφωνα με τη διεθνή βάση δεδο­μέ­νων, έχουν πιθανώς γίνει έξι σεισμοί σχε­τι­ζό­με­νοι με την ανθρώ­πινη δρα­στη­ριό­τητα, όλοι στο πλαίσιο της δημιουρ­γίας φραγ­μά­των και αντί­στοι­χων τεχνη­τών λιμνών που συγκρα­τούν μεγά­λους όγκους νερού: Μαρα­θώνα (1938 – 5,7 βαθμοί), Κρε­μα­στών Αιτωλοακαρνανίας-Ευρυτανίας (1966 – 6,2 βαθμοί), Καστρα­κίου Αιτωλοακαρνανίας-Αχελώου (1969 – 4,6 βαθμοί), Πουρ­να­ρίου ‘Αρτας-Αράχθου (1981 – 5,6 βαθμοί), Ασω­μά­των Βέροιας (1984 – 5,4 βαθμοί) και Πολυ­φύ­του Κοζάνης-Αλιάκμονα (1995 – 6,5 βαθμοί – ο ισχυ­ρό­τε­ρος ανθρω­πο­γε­νής σεισμός στη χώρα μας).

«Όλες οι ανθρω­πο­γε­νείς δρα­στη­ριό­τη­τες επη­ρε­ά­ζουν τις δυνά­μεις που δρουν στο φλοιό της Γης, για παρά­δειγμα προ­σθέ­το­ντας ή αφαι­ρώ­ντας μάζα, συνεπώς δεν πρέπει να μας εκπλήσ­σει ότι η Γη αντιδρά σε αυτές τις αλλαγές, μερικές φορές με πρό­κληση σεισμών», δήλωσε ο Ουίλσον.

Σύμφωνα με τις εκτι­μή­σεις του, θα πρέπει να ανα­μέ­νε­ται αύξηση των ανθρω­πο­γε­νών σεισμών στο μέλλον, καθώς οι πιέσεις στη Γη εκ μέρους των ανθρώ­πων θα αυξη­θούν, π.χ. λόγω της εντει­νό­με­νης ανα­ζή­τη­σης και αξιο­ποί­η­σης της υπό­γειας γεω­θερ­μι­κής ενέρ­γειας ή της μελ­λο­ντι­κής υπό­γειας απο­θή­κευ­σης του διο­ξει­δίου του άνθρακα, για να μην επι­βα­ρύ­νει ως «αέριο του θερ­μο­κη­πίου» την κλι­μα­τική αλλαγή.

Επίσης, τα ορυχεία τείνουν να φθάνουν όλο και βαθύ­τερα και να είναι όλο και πιο εκτε­τα­μένα, τα μεγάλα φράγ­ματα νερού γίνο­νται όλο και συχνό­τερα, ενώ κτί­ζο­νται όλο και μεγα­λύ­τερα κτίρια σε διάφορα μέρη του κόσμου λόγω της αύξησης του παγκό­σμιου πλη­θυ­σμού.

matrix24.gr