Γ. Καββαθάς: «Η υπερφορολόγηση αποτελεί τροχοπέδη για την ανάπτυξη της οικονομίας»

Κύριε Καββαθά, να ξεκι­νή­σουμε από την αξιο­λό­γηση η οποία φαί­νε­ται ότι φέρνει κι άλλα μέτρα. Τελικά, τι απο­τε­λέ­σματα έχει η συστη­μα­τική υπερ-φορολόγηση για τις επι­χει­ρή­σεις και κατ’ επέ­κταση για την κοι­νω­νία;

Κατ΄ αρχάς είναι σημα­ντικό να ανα­φέ­ρουμε ότι το κλεί­σιμο της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης είχε ένα θετικό ψυχο­λο­γικό αντί­κτυπο στην αγορά, υπό το πρίσμα ότι σε κάθε δια­πραγ­μά­τευση για την ολο­κλή­ρωση των αξιο­λο­γή­σεων δημιουρ­γεί­ται μια γενική ανη­συ­χία για επερ­χό­μενα νέα και επώδυνα μέτρα με αρνη­τι­κές συνέ­πειες στην αγορά. Όπως δυστυ­χώς έχουμε βιώσει πλεί­στες φορές τα τελευ­ταία χρόνια το κλεί­σιμο των εκά­στοτε αξιο­λο­γή­σεων σχεδόν πάντα συνο­δεύ­ε­ται με κάποια νέα και δυσβά­στα­κτα μέτρα. Το κλεί­σιμο της δεύ­τε­ρης αξιο­λό­γη­σης δεν απο­τέ­λεσε εξαί­ρεση ως προς αυτό. Το θετικό είναι ότι δεν προ­βλέ­πε­ται για το επόμενο διά­στημα η ανάγκη υιο­θέ­τη­σης νέων μέτρων άμεσης επι­βά­ρυν­σης της πραγ­μα­τι­κής οικο­νο­μίας,αλλά μόνο μέτρα διαρ­θρω­τι­κού χαρα­κτήρα. Φαί­νε­ται, δηλαδή, πως το επόμενο διά­στημα θα υπάρξει μια σχετική ηρεμία στην αγορά που υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις μπορεί να είναι ευερ­γε­τική για το σύνολο της οικο­νο­μίας. Από την άλλη είναι γεγονός ότι η υπέρ-φορολόγηση απο­τε­λεί τρο­χο­πέδη για την ανά­πτυξη της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας και την επι­βί­ωση των μικρών και πολύ μικρών επι­χει­ρή­σεων μέσα σε ένα ιδιαί­τερα περιο­ρι­στικό περι­βάλ­λον. Ωστόσο φαί­νε­ται πως έχουν πλέον ωρι­μά­σει οι συν­θή­κες για να αρχί­σουμε να συζη­τάμε σοβαρά πολι­τι­κές μείωσης των φόρων, χωρίς το φόβο η προ­σπά­θεια αυτή να ναρ­κο­θε­τη­θεί από φυγό­κε­ντρες δυνά­μεις εντός ή εκτός της χώρας.

Η κυβέρ­νηση πανη­γυ­ρί­ζει ότι ‘βγήκαμε στις αγορές’. Στην πράξη και στην τσέπη του κατα­να­λωτή και του μικρο­με­σαίου επι­χει­ρη­μα­τία, πώς μετα­φρά­ζε­ται όμως αυτό;

Η έξοδος στις αγορές συν­δέ­ε­ται με την δυνα­τό­τητα λήψης πολι­τι­κών απο­φά­σεων χωρίς την υπο­χρέ­ωση έγκρι­σης αυτών από τους θεσμούς. Θα μπο­ρούσε κάποιος να ισχυ­ρι­στεί ότι η έξοδος στις αγορές ισο­δυ­να­μεί με έξοδο από τα μνη­μό­νια. Υπό αυτή την οπτική είναι πολύ σημα­ντικό πριν επι­χει­ρή­σουμε να κάνουμε το άλμα της εξόδου προς τις αγορές να έχουμε δοκι­μά­σει τις δυνά­μεις μας και να αξιο­λο­γή­σουμε τόσο τις προ­θέ­σεις όσο και το βαθμό εμπι­στο­σύ­νης των αγορών. Ελπί­ζουμε η πρό­σφατη και επι­τυ­χη­μένη έκδοση ομο­λό­γων να απο­τε­λεί μέρος ενός στρα­τη­γι­κού σχεδίου εξόδου στις αγορές μετά την λήξη του τρίτου μνη­μο­νίου που θα μας επι­τρέ­ψει να απε­μπλα­κούμε από την επι­τρο­πεία. Αυτό εάν επι­τευ­χθεί θα σημαί­νει ότι έχουμε ανα­κτή­σει την εμπι­στο­σύνη των αγορών και ίσως να μας επι­τρέ­ψει να αλλά­ξουμε το μείγμα της οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής χαράσ­σο­ντας μια άλλη προ­σέγ­γιση κυρίως στην φορο­λο­γική πολι­τική, γεγονός που θα έχει θετικές συνέ­πειες για τις μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις αλλά και το σύνολο της κοι­νω­νίας.

Κατά την γνώμη σας, η υπο­χρε­ω­τική εγκα­τά­σταση τερ­μα­τι­κής μηχανής POS και απο­δο­χής ηλε­κτρο­νι­κών συναλ­λα­γών με κάρτες, διευ­κο­λύ­νει την ρευ­στό­τητα και τις επι­χει­ρή­σεις;

Κατ’ αρχάς θα πρέπει να θυμίσω ότι οι μικρές και πολύ μικρές επι­χει­ρή­σεις ήταν απρο­ε­τοί­μα­στες όταν επι­βλή­θη­καν τα capital controls. Ωστόσο πολύ γρήγορα προ­σαρ­μό­στη­καν στις νέες συν­θή­κες γεγονός που κατα­δει­κνύει την ευε­λι­ξία τους και την προ­σαρ­μο­στι­κό­τητα τους. Σύμφωνα άλλωστε και με τις έρευνες του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ τον Ιούλιο του 2015 μόλις το 30% των επι­χει­ρή­σεων κατά μέσο όρο διέθετε τερ­μα­τικό POS, ενώ το αντί­στοιχο ποσοστό τον Ιανουά­ριο του 2017 άγγιξε το 70%. Αυτό κατα­δεί­κνυε ότι οι επι­χει­ρή­σεις είχαν γρήγορα και σε ένα πολύ υψηλό ποσοστό προ­σαρ­μο­στεί στις νέες συν­θή­κες. Με βάση αυτά θεωρώ ότι η υπο­χρε­ω­τι­κό­τητα απο­δο­χής ηλε­κτρο­νι­κών συναλ­λα­γών με κάρτες ήταν ένα μέτρο εκ του περισ­σού, ιδιαί­τερα μάλιστα αφού ούτε συνο­δεύ­τηκε με την θεσμο­θέ­τηση ακα­τά­σχε­του λογα­ρια­σμού, ούτε υπο­λό­γισε και περι­πτώ­σεις που θα έπρεπε να εξαι­ρε­θούν από το πεδίο εφαρ­μο­γής για λει­τουρ­γι­κούς κυρίως λόγους. Σε κάθε περί­πτωση η ΓΣΕΒΕΕ θα συνε­χί­σει να διεκ­δι­κεί την θεσμο­θέ­τηση ακα­τά­σχε­του επι­χει­ρη­μα­τι­κού λογα­ρια­σμού ώστε να μην ενταθεί η έλλειψη ρευ­στό­τη­τας που αντι­με­τω­πί­ζουν οι επι­χει­ρή­σεις και να μπο­ρέ­σουν να δια­τη­ρή­σουν την δυνα­τό­τητα χρη­μα­το­δό­τη­σης της καθη­με­ρι­νής τους λει­τουρ­γίας.

Ο Του­ρι­σμός θεω­ρεί­ται η κινη­τή­ρια δύναμη και ο μοχλός ανά­πτυ­ξης της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας. Είναι αρκετό όμως αυτό, χωρίς τις ξένες επεν­δύ­σεις και τις απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις μεγάλου βελη­νε­κούς με μακρινό ορί­ζο­ντα για ανά­πτυξη;

Ο του­ρι­σμός δίχως αμφι­βο­λία είναι ένας από τους κλάδους που στη­ρί­ζε­ται η ελλη­νική οικο­νο­μία. Δεν θα πρέπει ωστόσο να ξεχνάμε ότι ο του­ρι­σμός είναι μια εξω­στρε­φής επι­χει­ρη­μα­τική δρα­στη­ριό­τητα ιδιαί­τερα ευάλωτη στις διε­θνείς εξε­λί­ξεις. Στην παρούσα φάση είμαστε ευνοη­μέ­νοι ως προς αυτό. Δεν σημαί­νει όμως ότι η ευνοϊκή αυτή περί­ο­δος θα συνε­χι­στεί εσαεί. Θα πρέπει συνεπώς να αξιο­ποι­ή­σουμε την συγκυ­ρία για να πολ­λα­πλα­σιά­σουμε την γκάμα και τις δυνα­τό­τη­τες του του­ρι­στι­κού προ­ϊ­ό­ντος, με στόχο την επι­μή­κυνση της του­ρι­στι­κής περιό­δου. Από την άλλη η ελλη­νική οικο­νο­μία δεν μπορεί να στη­ρί­ζε­ται μόνο σε ένα κλάδο. Για την ανά­πτυξη όμως και άλλων κλάδων χρειά­ζο­νται επεν­δύ­σεις που σημαί­νει ότι καταρ­χήν απαι­τεί­ται η ύπαρξη ενός φιλικού και κυρίως στα­θε­ρού επι­χει­ρη­μα­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος. Και όσο αυτή η συνθήκη δεν ισχύει δύσκολα θα γίνουν επεν­δύ­σεις στην Ελλάδα. Όσον αφορά το πρό­γραμμα απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεων τα πράγ­ματα είναι πιο σύνθετα. Θα πρέπει, στο πλαίσιο πάντα των συμ­φω­νη­θέ­ντων με τους εταί­ρους μας, να προ­σέ­ξουμε ώστε να μην εκχω­ρη­θεί η εκμε­τάλ­λευση σε ιδιώτες αγαθών ή/και υπη­ρε­σιών κοι­νω­νι­κού χαρα­κτήρα και δημό­σιου συμ­φέ­ρο­ντος, χωρίς τις απα­ραί­τη­τες εγγυ­ή­σεις. Παράλ­ληλα είναι ανα­γκαίο να προ­ω­θη­θούν γρήγορα οι απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις των οποίων η δρα­στη­ριό­τητα έχει εξω­στρεφή χαρα­κτήρα.

Μπο­ρείτε να φαντα­στείτε την Ελλάδα εκτός ευρω­ζώ­νης ή έστω με παράλ­ληλο νόμισμα; Πόσο θα ήταν εφικτό αυτό το σενάριο;

Η συζή­τηση ως προς αυτά τα σενάρια έχει κλείσει. Στην παρούσα συγκυ­ρία το κρίσιμο είναι να εργα­στούμε για την έξοδο της ελλη­νι­κής οικο­νο­μίας από την κρίση και η επα­να­φορά της σε μια κανο­νι­κό­τητα.