ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΕΙΣ

Μ. Σφυρίου, ψυχολόγος: «Στην εποχή μας διαπιστώνεται αύξηση των ψυχικών διαταραχών και αυτοκτονιών»!

Μαίρη Φώτη 8 λεπτά ανάγνωση
ΜΑΡΙΑ ΣΦΥΡΙΟΥ
Στην εποχή μας διαπιστώνεται αύξηση των ψυχικών διαταραχών και αυτοκτονιών»!

Μ. ΣΦΥΡΙΟΥ, ΨΥΧΟΛΟΓΟΣ

  • Συνέντευξη
  • στη Μαίρη Φώτη

Η ψυχική μας υγεία στον καιρό της κρίσης, της ανερ­γίας, της οικο­νο­μι­κής δυσπρα­γίας, του άγχους και της δια­τά­ρα­ξης των κοι­νω­νι­κών ισορ­ρο­πιών έχει κλο­νι­στεί. Η προ­σαρ­μογή στα νέα δεδο­μένα της καθη­με­ρι­νό­τη­τας είναι μια δύσκολη και επίπονη δια­δι­κα­σία γι αυτό και τα ψυχικά νοσή­ματα έχουν πολ­λα­πλα­σια­στεί.

Με συνέ­ντευξή της σήμερα στην «δημο­κρα­τική» η ψυχο­λό­γος Μαρία Σφυρίου, δίνει πολύ­τι­μες συμ­βου­λές για την προ­στα­σία της ψυχικής μας υγείας, για το πώς θα δια­τη­ρή­σουμε την ψυχική μας ισορ­ρο­πία αλλά και για το πόσο εξοι­κειω­μέ­νοι είμαστε με την επί­σκεψη στον ψυχο­λόγο.

Ανα­φέ­ρε­ται στα προ­βλή­ματα που προ­κά­λεσε η οικο­νο­μική κρίση, η κρίση αξιών και ηθικής στις δια­προ­σω­πι­κές και κοι­νω­νι­κές σχέσεις και υπερ­το­νί­ζει την σπου­δαιό­τητα της βοή­θειας από τους «για­τρούς της ψυχής» για να καλυ­τε­ρεύ­σουμε την καθη­με­ρι­νό­τητά μας και να θερα­πεύ­σουμε τον ψυχικό πόνο.

Θα ήθελα να ξεκι­νή­σουμε την συνέ­ντευξη ρωτώ­ντας σας, πόσο «φρο­ντί­ζει» στη σημε­ρινή, δύσκολη εποχή, ο άνθρω­πος την ψυχή του;

Αρχικά, να σας ευχα­ρι­στήσω την φιλο­ξε­νία στις σελίδες της «δημο­κρα­τι­κής» και για την ευκαι­ρία που μου δίνετε να μιλή­σουμε για ένα τόσο σημα­ντικό θέμα. Δυστυ­χώς, στην σημε­ρινή εποχή, παρ΄όλο που έχουμε κατα­κό­ρυφη αύξηση των ψυχικών δια­τα­ρα­χών και των αυτο­κτο­νιών, ο άνθρω­πος δεν φρο­ντί­ζει την ψυχή του όσο το έχει ανάγκη. Εχει απορ­ρο­φη­θεί στις δυσκο­λίες της καθη­με­ρι­νό­τη­τας και την ψυχική του υγεία την αφήνει στην άκρη, θέτο­ντας άλλες προ­τε­ραιό­τη­τες.

Γιατί επι­λέ­γει να την αφήσει στην άκρη;

Γιατί πολλές φορές δεν έχει τον χρόνο ίσως ούτε και τα χρήματα, τα οποία παίζουν πλέον πολύ σημα­ντικό ρόλο. Ισως να θεω­ρεί­ται και πολυ­τέ­λεια για κάποιους, χωρίς όμως τελικά να είναι. Ο άνθρω­πος είναι εξοι­κειω­μέ­νος να φρο­ντί­ζει το σώμα του περισ­σό­τερο και όχι τόσο την ψυχή του. Αν για παρά­δειγμα πονέσει κάπου θα απευ­θυν­θεί στον γιατρό για να εντο­πί­σει το πρό­βλημα, αλλά δεν κάνει το ίδιο όταν πονάει η ψυχή του. Στον ψυχο­λόγο δυσκο­λεύ­ε­ται ακόμα και σήμερα να απευ­θυν­θεί.

Φαντά­ζει πολυ­τέ­λεια, παρά το γεγονός ότι έχουμε αύξηση των ψυχικών δια­τα­ρα­χών και των νοση­μά­των, μας μας είπατε.

Ναι και η αύξηση επήλθε επειδή δεν φρο­ντί­ζει την ψυχή του. Η ανάγκη είναι πολύ μεγάλη αλλά ακόμα και σήμερα δεν θα κατα­φύ­γει κανείς εύκολα στον ψυχο­λόγο.

Μία τόσο δύσκολη περί­ο­δος, όπως αυτή που βιώ­νουμε σήμερα, στον καιρό της οικο­νο­μι­κής κρίσης αλλά και της κρίσης των αξιών, πώς μπορεί κάποιος να δια­φυ­λά­ξει την ψυχική του ισορ­ρο­πία;

Η αλήθεια είναι πως ποτέ άλλοτε η κατά­θλιψη, το άγχος, και τα ψυχο­κοι­νω­νικά προ­βλή­ματα δεν ήταν τόσο στενά συν­δε­δε­μένα με ό,τι συμ­βαί­νει σήμερα, δηλαδή την οικο­νο­μική κρίση και την κρίση αξιών, όπως είπατε. Υπάρχει όμως τρόπος να δια­φυ­λα­χθεί η ψυχική μας ισορ­ρο­πία, αλλά­ζο­ντας τον τρόπο που χει­ρι­ζό­μα­στε τις κατα­στά­σεις… Τις δια­προ­σω­πι­κές μας σχέσεις, τις παγιω­μέ­νες αντι­λή­ψεις για την ζωή. Αυτό βέβαια δεν είναι απλό, δεν μπορούν αυτά να αλλά­ξουν τόσο εύκολα όσο ακού­γε­ται. Οι άνθρω­ποι προ­σπα­θούν να τα αλλά­ξουν από μόνοι τους χωρίς συστη­μα­τική βοήθεια από κάποιον ειδικό ψυχικής υγείας.

Αυτό μπορεί να το κάνει κάποιος μόνος του;

Επι­λέ­γο­ντας να το αντι­με­τω­πί­σει κανείς μόνος του, μπορεί να ανα­κου­φι­στεί προ­σω­ρινά, μιλώ­ντας σε κάποιον φίλο, σε κάποιον άνθρωπο που εμπι­στεύ­ε­ται. Όταν μοι­ρα­ζό­μα­στε το πρό­βλημα, νιώ­θουμε ότι κάτι καλύ­τερο συμ­βαί­νει όμως με τον τρόπο αυτό δεν αντι­με­τω­πί­ζουμε το πρό­βλημα στην πηγή του, κι έτσι ανα­κου­φι­ζό­μα­στε προ­σω­ρινά. Όταν οι δυσκο­λίες επι­μέ­νουν, μας εμπο­δί­ζουν να ζήσουμε μια φυσιο­λο­γική ζωή και τότε είναι που θα πρέπει να απο­δε­χθούμε το πρό­βλημα και να παρα­δε­χθούμε ότι η βοήθεια ενός ψυχολόγου-ψυχοθεραπευτή είναι απα­ραί­τητη ώστε να ανα­ζη­τή­σουμε τα βαθύ­τερα αίτια που μας οδή­γη­σαν σε αδιέ­ξοδο, για να μπο­ρέ­σουμε να τα αντι­με­τω­πί­σουμε και να βελ­τιώ­σουμε την ζωή μας. Τα προ­βλή­ματα, λοιπόν, που δεν λύνο­νται, συσ­σω­ρεύ­ο­νται με τον χρόνο και γι αυτό βλέ­πουμε να αυξά­νο­νται οι δια­τα­ρα­χές, οι αυτο­κτο­νίες τελευ­ταία, όπως και η κατά­θλιψη που, δυστυ­χώς, παρου­σιά­ζει πολύ μεγάλη αύξηση.

Μπορεί κάποιος να έχει κατά­θλιψη και να μην το έχει κατα­λά­βει;

Κατα­θλι­πτικά συμ­πτώ­ματα, ναι. Ωστόσο είναι δύσκολο να πάσχει κανείς από κατά­θλιψη και να μην το αντι­λη­φθεί, διότι σε μια τέτοια περί­πτωση ο άνθρω­πος υπο­λει­τουρ­γεί στην καθη­με­ρι­νό­τητά του. Αν κάποιος, έγκαιρα δια­πι­στώ­σει τα κατα­θλι­πτικά συμ­πτώ­ματα και απευ­θυν­θεί στον ειδικό, είναι πολύ πιο εύκολο να αντι­με­τω­πί­σει το πρό­βλημα, πριν αυτό εξε­λι­χθεί.

Τι χρειά­ζε­ται επο­μέ­νως να κάνουμε μόλις παρα­τη­ρή­σουμε στον εαυτό μας ορι­σμέ­νες ψυχο­λο­γι­κές δυσκο­λίες όπως υπερ­βο­λικό άγχος, ψυχο­σω­μα­τικά συμ­πτώ­ματα κ.λπ.; Είναι αυτό το «καμπα­νάκι» για να απευ­θυν­θούμε σε έναν ειδικό;

Ναι, είναι ένα πολύ δυνατό «καμπα­νάκι» θα έλεγα. Ειδικά όταν παρου­σιά­ζε­ται ψυχο­σω­μα­τικό σύμ­πτωμα, που τώρα τελευ­ταία επίσης συνα­ντάμε συχνά. Το σώμα μας αντιδρά, όταν δεν έχει άλλο τρόπο να σου πει «δεν μπορώ άλλο, με έχεις φορ­τώ­σει πάρα πολύ με το άγχος και πρέπει να πάρω ανάσα». Τα ψυχο­σω­μα­τικά εκδη­λώ­νο­νται είτε με πόνο, είτε-πολύ συχνά- με έλκος στο στομάχι, αλλά και με διά­φο­ρους άλλους τρόπους.

Είναι πάντως γεγονός ότι το άγχος μας έχει κυριεύ­σει, ακούμε όλο και συχνό­τερα τους γύρω μας να το επι­κα­λού­νται, παρ΄όλα αυτά δεν απευ­θύ­νο­νται εύκολα σε ψυχο­λόγο.

Είναι αλήθεια αυτό, συνήθως απευ­θύ­νο­νται σε γιατρό ή πολλοί προ­τι­μούν την εύκολη λύση της λήψης αγχο­λυ­τι­κών φαρ­μά­κων.

Μπορεί κάποιος να πάρει φάρμακα από μόνος του;

Συμ­βαί­νει κι αυτό από μόνος του, αλλά για να πάρει κάποιος φάρμακα απαι­τεί­ται η συντα­γο­γρά­φηση από ιατρό, κυρίως από ψυχί­α­τρο. Η λήψη σκευα­σμά­των θα τους ανα­κου­φί­σει προ­σω­ρινά, αλλά και πάλι με τον τρόπο αυτό, δεν φτάνεις στην πηγή του προ­βλή­μα­τος. Στην βαριά ψυχο­πα­θο­λο­γία όμως τα φάρμακα είναι απα­ραί­τητα και σε συν­δυα­σμό με την ψυχο­θε­ρα­πεία είναι η καλύ­τερη αντι­με­τώ­πιση. Στις περι­πτώ­σεις χρόνιου άγχους όμως, όπως το έχουμε όλοι στο μυαλό μας, τα φάρμακα από μόνα τους δεν θα επι­λύ­σουν το πρό­βλημα, θα το επι­κα­λύ­ψουν. Πολλές φορές μου ζητούν οι θερα­πευό­με­νοι να τους χορη­γήσω φάρμακα, κάτι που φυσικά δεν κάνω, διότι αυτή είναι αρμο­διό­τητα του ψυχιά­τρου. Ο κόσμος δυστυ­χώς ψάχνει την εύκολη και την γρήγορη λύση, βάζο­ντας σε δεύτερη μοίρα την ψυχο­θε­ρα­πεία.

Ποια είναι η κατά­σταση της ψυχο­θε­ρα­πείας σήμερα; Απο­τε­λεί ακόμα ταμπού ή έχουμε εξοι­κειω­θεί πλέον με την επί­σκεψη στον ψυχο­λόγο;

Μπορώ να πω ότι τα πράγ­ματα είναι πλέον καλύ­τερα σε σχέση με τα προη­γού­μενα χρόνια, χωρίς αυτό να σημαί­νει ότι έχουμε φτάσει στο επι­θυ­μητό επίπεδο. Ο κόσμος έχει εξοι­κειω­θεί αλλά όχι τόσο, όσο το έχει ανάγκη. Υπάρχει ακόμα ταμπού και ειδικά σε μικρό­τε­ρες κοι­νω­νίες, όπως είναι η Ρόδος. Κάποιοι δεν αισθά­νο­νται ακόμα έτοιμοι είτε να απευ­θυν­θούν σε ψυχο­λόγο είτε να τους δει κάποιος να μπαί­νουν στο γραφείο του ψυχο­λό­γου. Δεν συμ­βαί­νει βέβαια πάντα αυτό, αλλά υπάρ­χουν ακόμα άνθρω­ποι που το αντι­με­τω­πί­ζουν έτσι. Ερευνες, έχουν δείξει ότι η ψυχο­θε­ρα­πεία συμ­βάλ­λει στην γενι­κό­τερη βελ­τί­ωση της υγείας, οπότε ωφε­λι­μό­τερο είναι να αφή­σουμε πίσω μας τα ταμπού και να ανα­ζη­τή­σουμε βοήθεια.

Οι νέοι, είναι περισ­σό­τερο εξοι­κειω­μέ­νοι;

Δεν έχει να κάνει με την ηλικία. Μου έχει τύχει περι­στα­τικό να έρθει ο γονέας για το παιδί του και ο έφηβος να μην θέλει να ακο­λου­θή­σει. Ή επίσης να έρθει η μητέρα για το ενήλικο παιδί της και ο ενή­λι­κας να αρνεί­ται, να μην πιστεύει ότι γίνεται δουλειά στο γραφείο του ψυχο­λό­γου. Με το ζόρι δεν μπορεί να γίνει θερα­πεία, δεν θα υπάρχει απο­τέ­λε­σμα.

Πώς επι­λέ­γουμε σε ποιον ψυχο­λόγο να απευ­θυν­θούμε; Αυτό είναι ένα μεγάλο άγχος για τους εν δυνάμει θερα­πευό­με­νους.

Πρέπει να επι­λέ­ξουμε πολύ προ­σε­κτικά τον ψυχο­λόγο μας διότι είναι πολύ σημα­ντικό να δημιουρ­γη­θεί μια δυνατή σχέση εμπι­στο­σύ­νης μεταξύ του θερα­πευτή και του θερα­πευό­με­νου, έτσι ώστε να έχει απο­τε­λέ­σματα η ψυχο­θε­ρα­πεία. Πολύ σημα­ντικό ρόλο για την έκβαση της ψυχο­θε­ρα­πείας είναι και η εξει­δί­κευση του θερα­πευτή. Ανα­λό­γως με το πρό­βλημα δηλαδή που αντι­με­τω­πί­ζουμε, να απευ­θυν­θούμε στον ειδικό που έχει την κατάλ­ληλη εξει­δί­κευση. Κάποιοι επι­λέ­γουν τον θερα­πευτή ακόμα και με βάση το φύλο, άλλοι αισθά­νο­νται άνετα να μιλή­σουν σε έναν άνδρα και άλλοι σε γυναίκα. Είναι κι αυτό ένα κρι­τή­ριο όμως θεωρώ ότι το βασι­κό­τερο κρι­τή­ριο θα πρέπει να είναι η εξει­δί­κευση.

Ποιοι είναι οι συχνό­τε­ροι λόγοι για τους οποίους ζητούν την βοήθειά σας;

Συμ­πτώ­ματα έντονου άγχους, δια­τα­ραχή πανικού, κατά­θλιψη, προ­βλή­ματα στις οικο­γε­νεια­κές σχέσεις και ιδιαί­τερα προ­βλή­ματα επι­κοι­νω­νίας με τον σύντροφο, είναι από τα συχνό­τερα περι­στα­τικά που έρχο­νται στο γραφείο. Πολύ συχνό φαι­νό­μενο επίσης είναι και οι δύσκο­λες συμπε­ρι­φο­ρές των παιδιών και των εφήβων, τις οποίες οι γονείς αδυ­να­τούν να αντι­με­τω­πί­σουν και έρχο­νται στο γραφείο ζητώ­ντας συμ­βου­λές, προ­κει­μέ­νου να βοη­θη­θούν.

Οι περισ­σό­τε­ροι ολο­κλη­ρώ­νουν τον κύκλο των θερα­πειών;

Όχι, δυστυ­χώς οι περισ­σό­τε­ροι δεν το κατα­νο­ούν αυτό. Πολλές φορές έρχο­νται, αφήνουν στην μέση την θερα­πεία και ξανάρ­χο­νται όταν παρου­σια­στεί ξανά το πρό­βλημα. Πρέπει να γίνει κατα­νοητό ότι είναι απα­ραί­τητο για να υπάρχει απο­τέ­λε­σμα, να υπάρχει και συνέ­χεια στην θερα­πεία.

Η ψυχή για­τρεύ­ε­ται τελικά;

Ναι βεβαίως για­τρεύ­ε­ται. Ο θερα­πευό­με­νος θα κληθεί να αντι­με­τω­πί­σει τις ανα­σφά­λειές του, τους φόβους του, τις αρνη­τι­κές πεποι­θή­σεις του και μέσα σε αυτό το επι­κοι­νω­νιακό χώρο που του δίνει θερα­πευ­τής, με ασφά­λεια, θα έρθει σε επαφή με τις άγνω­στες πτυχές του εαυτού του και στην ουσία, έτσι θα επέλθει η προ­σω­πική ανά­πτυξη. Πρώτα θα γνω­ρί­σει τον εαυτό του καλύ­τερα και έπειτα ο ίδιος θα γίνει ο θερα­πευ­τής του εαυτού του.

Η ψυχο­θε­ρα­πεία όμως είναι και μια δια­δι­κα­σία που τρο­μά­ζει…

Ισως μας τρο­μά­ζει η αλλαγή… Και σε αυτό να αντι­στε­κό­μα­στε, παρ΄όλο που την επι­θυ­μούμε. Με την βοήθεια του θερα­πευτή εκλεί­πει η αντί­σταση και τότε επέρ­χε­ται η αλλαγή και μέσα από την αλλαγή η ανα­κού­φιση. Αυτό το συναί­σθημα είναι λυτρω­τικό αλλά απαι­τεί­ται προη­γου­μέ­νως πολλή δουλειά με τον εαυτό μας.

Οι νέοι γονείς απευ­θύ­νο­νται στον ψυχο­λόγο;

Οι νέοι γονείς, ιδιαί­τερα οι νέες μαμάδες, ενη­με­ρώ­νο­νται πάρα πολύ και δια­βά­ζουν αρκετά, θέλο­ντας να προ­σφέ­ρουν το καλύ­τερο στο παιδί τους. Νοιά­ζο­νται πολύ να μεγα­λώ­σουν ισορ­ρο­πη­μένα παιδιά δια­σφα­λί­ζο­ντάς τους ψυχική ισορ­ρο­πία. Αυτή είναι μια πολύ σημα­ντική εξέλιξη.

Κάποιος που δεν αντι­με­τω­πί­ζει προ­βλή­ματα, δεν έχει ψυχικά νοσή­ματα αλλά θέλει απλώς να καλυ­τε­ρεύ­σει την ζωή του, να βοη­θή­σει τον εαυτό του, μπορεί να επι­σκε­φθεί έναν ψυχο­λόγο;

Βεβαίως. Μακάρι να υπήρχαν πολλοί άνθρω­ποι που να σκέ­φτο­νται έτσι. Ολοι έχουμε ανάγκη την προ­σω­πική ανά­πτυξη, κανείς δεν γεν­νή­θηκε γνω­ρί­ζο­ντας τέλεια τον εαυτό του και έχοντας πλήρη αυτο­γνω­σία.

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.