Αποκαλυπτική κατάθεση του προέδρου της Τράπεζας Δωδ/σου

Εν αναμονή ενη­μέ­ρω­σης από την Τράπεζα της Ελλάδος των ονο­μά­των των εμπλε­κο­μέ­νων υπαλ­λή­λων στην αξιο­λό­γηση της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου αλλά και εκείνων που απο­φά­σι­σαν την ανά­κληση της αδείας λει­τουρ­γίας της, τελεί η Πται­σμα­το­δί­κης Ρόδου κ. Αικ. Γαλάνη, προ­κει­μέ­νου να δια­βι­βά­σει τη δικο­γρα­φία, που έχει σχη­μα­τι­στεί, για τη δια­πί­στωση τυχόν τελέ­σεως του αδι­κή­μα­τος της παρά­βα­σης καθή­κο­ντος, σε Πται­σμα­το­δίκη των Αθηνών.

Στα πλαίσια της προ­κα­ταρ­κτι­κής εξέ­τα­σης, που διε­νερ­γεί­ται, με κατε­πεί­γον χαρα­κτήρα, εξαι­ρε­τικό ενδια­φέ­ρον παρου­σιά­ζουν, τα όσα κατέ­θεσε, εξε­τα­ζό­με­νος, ο πρό­ε­δρος του Διοι­κη­τι­κού Συμ­βου­λίου της Συνε­ται­ρι­στι­κής Τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου κ. Γ. Φρόνας.

Όπως απο­κα­λύ­πτει σήμερα η “δημο­κρα­τική”, ο κ. Φρόνας, αφού ανα­φέρ­θηκε στο ιστο­ρικό της ίδρυσης της τρά­πε­ζας, στο χαρα­κτήρα και τον στόχο της για αυτό­νομη χρη­μα­το­δό­τηση των Δωδε­κα­νη­σια­κών επι­χει­ρη­μα­τι­κών αναγκών επε­σή­μανε ότι η τράπεζα απο­τε­λούσε την τρίτη μεγα­λύ­τερη σε μέγεθος Συνε­ται­ρι­στική Τράπεζα της Ελλάδος, μετά την Παγκρή­τια Τράπεζα και τη Συνε­ται­ρι­στική Τράπεζα Χανίων.

Ωστόσο, την τελευ­ταία διετία, όπως τόνισε, λόγω της ύφεσης και της δημο­σιο­νο­μι­κής κρίσης, παρου­σί­ασε για πρώτη φορά στα­θε­ρο­ποί­ηση μεγεθών και ζημιο­γό­νες χρήσεις.

Ο κ. Φρόνας, εξήγησε μεταξύ άλλων ότι η συνεχής και διαρκώς βαθύ­τερη χρη­μα­το­οι­κο­νο­μική κρίση, σε συν­δυα­σμό με την πρω­τό­γνωρη αστά­θεια του πολι­τι­κού περι­βάλ­λο­ντος το έτος 2012 και την επα­κό­λουθη κυπριακή κρίση το 2013 είχαν ως απο­τέ­λε­σμα αφενός τη ραγδαία αύξηση των καθυ­στε­ρού­με­νων και μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δανείων, που στα­διακά έφθασαν στο 25% – 30% του συνόλου των δανείων για ολό­κληρη την τρα­πε­ζική αγορά και αφε­τέ­ρου την από­συρση σημα­ντι­κού μέρους των κατα­θέ­σεών της. Επι­πλέον, λόγω της βαθιάς ύφεσης, όπως κατέ­θεσε, μερίδα των συνε­ταί­ρων της τρά­πε­ζας προ­έ­βη­σαν σε αιτή­σεις για εξαγορά των συνε­ται­ρι­στι­κών τους μερίδων.

Ανα­φέρ­θηκε εν συνε­χεία στις ενέρ­γειες που προέβη από το έτος 2011 για την αντι­με­τώ­πιση της κατά­στα­σης. Το 2011 ο δείκτης κεφα­λαια­κής επάρ­κειας των Εμπο­ρι­κών Τρα­πε­ζών ήταν ήδη αρνη­τι­κός, ενώ οι Συνε­ται­ρι­στι­κές Τρά­πε­ζας μεταξύ των οποίων και η Συνε­ται­ρι­στική Τράπεζα Δωδε­κα­νή­σου, είχαν θετικό δείκτη.

Από τα μέσα του 2011 και όλο το 2012 έκανε επα­νει­λημ­μένα δια­βή­ματα στο Υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών και στην Τράπεζα της Ελλάδος για να συμπε­ρι­λη­φθούν οι Συνε­ται­ρι­στι­κές Τρά­πε­ζες στο πρό­γραμμα ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­σης των Ελλη­νι­κών Τρα­πε­ζών μέσω της υπα­γω­γής τους στο Ταμείο Χρη­μα­το­δο­τι­κής Στα­θε­ρό­τη­τας, το οποίο διέθετε 50 δις ευρώ. Οι προ­σπά­θειες όμως αυτές δεν τελε­σφό­ρη­σαν.

Επε­σή­μανε παρα­πέρα ότι η Τράπεζα της Ελλάδος, το μονα­δικό προ­λη­πτικό μέτρο ανα­συ­γκρό­τη­σης του θεσμού των Συνε­ται­ρι­στι­κών Τρα­πε­ζών που έλαβε ήταν η πρόταση περιο­ρι­σμέ­νων νομο­θε­τι­κών αλλαγών για την «εται­ρική δια­κυ­βέρ­νηση» των Συνε­ται­ρι­στι­κών Τρα­πε­ζών, αλλά κανένα σχέδιο λει­τουρ­γίας και ανά­πτυ­ξής τους στον ελλη­νικό χώρο.

Σε ό,τι αφορά την τελευ­ταία αύξηση του μετο­χι­κού κεφα­λαίου ο κ. Φρόνας κατέ­θεσε μεταξύ άλλων ότι την 02.09.2013 η τράπεζα, ως όφειλε, υπέβαλε στην Επι­τροπή Κεφα­λαια­γο­ράς το ενη­με­ρω­τικό δελτίο της αύξησης κεφα­λαίου προς έγκριση. Λόγω καθυ­στέ­ρη­σης της έκδοσης σχε­τι­κής έγκρι­σης από την Επι­τροπή Κεφα­λαια­γο­ράς, η οποία εν τέλει εκδό­θηκε την 03.10.2013 και αναρ­τή­θηκε στον ιστό­τοπο της Επι­τρο­πής την 04.10.2013, η Τράπεζα της Ελλάδος με την υπ’ αριθμ. 2526/8048/24.10.2013 επι­στολή της έθεσε ως κατα­λη­κτική ημε­ρο­μη­νία ολο­κλή­ρω­σης της αύξησης για όλες τις συνε­ται­ρι­στι­κές τρά­πε­ζες την 22.11.2013.

Με βάση το Ενη­με­ρω­τικό Δελτίο της αύξησης του Συνε­ται­ρι­στι­κού Κεφα­λαίου της Τρά­πε­ζας το οποίο ενέ­κρινε η Επι­τροπή Κεφα­λαια­γο­ράς, στο Δ.Σ. της οποίας συμ­με­τείχε και εκπρό­σω­πος της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, η αύξηση του κεφα­λαίου προ­βλέ­φθηκε μέχρι του ποσού των 17.006.254,50€ με σκοπό την όσο το δυνατόν μεγα­λύ­τερη ενδυ­νά­μωση των κεφα­λαίων της Τρά­πε­ζας και κυρίως την βελ­τί­ωση του Δείκτη Κεφα­λαια­κής Επάρ­κειας (Δ.Κ.Ε.).

Ο κ. Φρόνας κατέ­θεσε κατη­γο­ρη­μα­τικά ότι η Τράπεζα της Ελλάδος, ποτέ δεν ζήτησε από την Τράπεζα αύξηση κεφα­λαίου συγκε­κρι­μέ­νου ποσού. Ζητούσε απλώς μέτρα για την απο­κα­τά­σταση του δείκτη. Στο Ενη­με­ρω­τικό δε Δελτίο της Αύξησης Κεφα­λαίου, είχε κατα­στή­σει σαφές ότι οι άμεσες κεφα­λαια­κές ανάγκες της, στις 31/10/2013, για την επί­τευξη του ελα­χί­στου Δείκτη Κεφα­λαια­κής Επάρ­κειας της Τρά­πε­ζας, δεν υπερ­βαί­νουν τα 6 εκ. €.

Γινόταν από τότε δηλαδή σαφής προσ­διο­ρι­σμός του ανα­γκαίου ποσού της αύξησης στα 6 εκ. περίπου ευρώ.

Σε αυτή την πολι­τική δεν υπήρξε καμία αρνη­τική αντί­δραση ή αντί­θετη υπό­δειξη από το αρμόδιο προς τούτο επο­πτικό όργανο, την Τράπεζα της Ελλάδος.

Την 18.10.2013 η τράπεζα υπέβαλε στην Τράπεζα της Ελλάδος τη δήλωση του τρι­μή­νου 30.06.2013 έως 30.09.2013, από την οποία προ­έ­κυ­πτε η βελ­τί­ωση του Δείκτη Κεφα­λαια­κής Επάρ­κειας (ΔΚΕ) της τρά­πε­ζας σε 7,43%, με απο­τέ­λε­σμα το απαι­τού­μενο ποσό κεφα­λαίων για την πλήρη απο­κα­τά­στασή του (ήτοι την άνοδο άνω του ελα­χί­στου ορίου του 9%) να ανέρ­χε­ται σε 3.814.000 € .

Η Συνε­ται­ρι­στική, κατόπιν σχε­τι­κών αιτη­μά­των οφει­λε­τών της, προέβη σε ρύθμιση απαι­τή­σεων σε ορι­στική καθυ­στέ­ρηση σύμφωνα με τα ορι­ζό­μενα στην εγκύ­κλιο 13/2009 της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος. Η εν λόγω εγκύ­κλιος εκδό­θηκε την 30.07.2009, σύμφωνα δε με αυτή, τα πιστω­τικά ιδρύ­ματα δύνα­νται, για ορι­σμένα από τα δάνεια για τα οποία, λόγω κάποιας δυσμε­νούς αλλαγής στην οικο­νο­μική κατά­σταση του οφει­λέτη, δια­φαί­νε­ται ότι είναι ευλόγως πιθανό να μην απο­πλη­ρω­θούν, σύμφωνα με τους αρχι­κούς όρους της σύμ­βα­σης, να προ­βαί­νουν σε τρο­πο­ποί­ηση των όρων τους, προ­σφέ­ρο­ντας στον οφει­λέτη ευνοϊ­κό­τε­ρους όρους και συγκε­κρι­μένα όρους τους οποίους δε θα προ­σέ­φε­ραν για νέα δάνεια με τα ίδια χαρα­κτη­ρι­στικά κιν­δύ­νου.

Με γνώμονα τις οδηγίες και τις κατευ­θυ­ντή­ριες γραμμές της ανωτέρω εγκυ­κλίου, η Συνε­ται­ρι­στική Τράπεζα Δωδε­κα­νή­σου ήδη από το 2012 είχε προ­γραμ­μα­τί­σει προς ενί­σχυση του Δείκτη Κεφα­λαια­κής Επάρ­κειας (Δ.Κ.Ε.) την εκκα­θά­ριση του χαρ­το­φυ­λα­κίου των καθυ­στε­ρού­με­νων δανείων της.

Ο κ. Φρόνας κατέ­θεσε ότι μονα­δική ευκαι­ρία εφαρ­μο­γής του εξυ­για­ντι­κού προ­γράμ­μα­τος της τρά­πε­ζας ήταν το τρίτο τρίμηνο του έτους 2013, καθώς τη χρονική εκείνη περίοδο επήλθε στα­θε­ρο­ποί­ηση του πολι­τι­κού κλί­μα­τος στη χώρα ενώ η επο­χι­κό­τητα της οικο­νο­μίας των επι­χει­ρή­σεων, που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στα Δωδε­κά­νησα, ευνό­η­σαν την κατα­βολή μέρους των ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών, ανα­γκαία προ­ϋ­πό­θεση για την επιτυχή ανα­διάρ­θρωση και ρύθμιση συγκε­κρι­μέ­νων καθυ­στε­ρού­με­νων δανεια­κών συμ­βά­σεων.

Την 21.10.2013, κατά την διάρ­κεια δηλαδή της αύξησης κεφα­λαίου, η τράπεζα απέ­στειλε στην Τράπεζα της Ελλάδος την υπ’ αριθμ. ΑΠ 36375 επι­στολή της με την οποία επε­ξη­γεί ανα­λυ­τι­κώς τους λόγους της θετικής μετα­βο­λής του Δείκτη Κεφα­λαια­κής Επάρ­κειας του πιστω­τι­κού ιδρύ­μα­τος την 30.09.2013. Η Τράπεζα της Ελλάδος ουδεμία αντίρ­ρηση γνω­στο­ποί­ησε ανα­φο­ρικά με τη συγκε­κρι­μένη κατη­γο­ριο­ποί­ηση, το ύψος του ΔΚΕ και άρα το υπο­λει­πό­μενο ποσό για την απο­κα­τά­σταση του ΔΚΕ.

Παρά τα πιε­στικά χρονικά όρια, ολο­κλή­ρωσε εμπρο­θέ­σμως την αύξηση του κεφα­λαίου της δια της οποίας άντλησε το ποσό των 5.334.197,50 ευρώ και ενη­μέ­ρωσε σχε­τι­κώς την Τράπεζα της Ελλάδος με το υπ’ αριθμ. 36671/25.11.2013 έγγραφό της. Με βάση την αύξηση κεφα­λαίου, ο ΔΚΕ της δια­μορ­φώ­θηκε στο 9,85%.

Την επόμενη ημέρα, ήτοι την 26.11.2013, η Τράπεζα της Ελλάδος ενη­μέ­ρωσε την τράπεζα δια του υπ’ αριθμ. ΑΠ 2733/8713 εγγρά­φου της ότι ανέθεσε στην εταιρία «ΧΑΤΖΗΠΑΥΛΟΥ, ΣΟΦΙΑΝΟΣ & ΚΑΜΠΑΝΗΣ Ανώνυμη Εταιρία Ορκωτών Ελεγ­κτών και Συμ­βού­λων Επι­χει­ρή­σεων» (Deloitte) την αξιο­λό­γηση του χαρ­το­φυ­λα­κίου των δανείων, που ρυθ­μί­στη­καν κατά την περίοδο 30.06.2013 έως 30.09.2013.

Την 03.12.2013, η Τράπεζα της Ελλάδος ενη­με­ρώ­νει για πρώτη φορά την τράπεζα Δωδε­κα­νή­σου δια του υπ’ αριθμ. ΑΠ 2762/8896/02.12.2013 εγγρά­φου της ότι κατά τις εκτι­μή­σεις της, οι ρυθ­μί­σεις δανείων που διε­νερ­γή­θη­καν την περίοδο 30.06.2013 έως 30.09.2013 δεν πληρούν τα κρι­τή­ρια της εγκυ­κλίου Ε.Δ. 13/2009 διότι το σύνολο σχεδόν των περι­πτώ­σεων αφορά πελάτες οι οποίοι βρί­σκο­νται σε ιδιαί­τερα δυσχερή οικο­νο­μική θέση.

Με βάση την ανωτέρω υπο­κει­με­νική εκτί­μηση, η Τράπεζα της Ελλάδος προέβη αιφ­νι­δίως και δη μετά τη λήξη της προ­θε­σμίας της αύξησης κεφα­λαίου, σε επα­να­τα­ξι­νό­μηση των εν λόγω πιστού­χων στην ίδια κατη­γο­ρία με αυτή της 30.06.2013, ήτοι στην κατη­γο­ρία των ορι­στι­κών καθυ­στε­ρή­σεων, με απο­τέ­λε­σμα το απαι­τού­μενο ποσό για την απο­κα­τά­σταση της κεφα­λαια­κής βάσης της αιτού­σας να ανέλθει από 3.814.000 € σε 11.251.000 €.

Με την ίδια ως άνω επι­στολή, η Τράπεζα της Ελλάδος κάλεσε την διοί­κηση της τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου να εκθέσει τις απόψεις της την 06.12.2013, ημέρα Παρα­σκευή.

Την 06.12.2013, μέλη του διοι­κη­τι­κού συμ­βου­λίου της Τρά­πε­ζας Δωδε­κα­νή­σου και στελέχη της έδωσαν το παρών αυτο­προ­σώ­πως σε συνά­ντηση με στελέχη της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος, κατά την οποία εξέ­θε­σαν τις απόψεις τους ανα­φο­ρικά με τη σύννομη ρύθμιση και κατη­γο­ριο­ποί­ηση των υπό αμφι­σβή­τηση δανείων και άρα την επάρ­κεια του αντλη­θέ­ντος κεφα­λαίου.

Παρόλα αυτά, η Τράπεζα της Ελλάδος, αγνο­ώ­ντας πλήρως το σχέδιο ανά­καμ­ψης που της υπο­βλή­θηκε, χωρίς να λάβει ιεραρ­χικά κανένα άλλο ισο­δύ­ναμο μέτρο του ν. 3601/2007 και χωρίς να παρά­σχει καμία απο­λύ­τως προ­θε­σμία στην τράπεζα Δωδε­κα­νή­σου για να συμ­μορ­φω­θεί με τις αλλαγές που η ίδια η Τράπεζα της Ελλάδος αιφ­νι­δίως επέφερε στην ταξι­νό­μηση των ρυθ­μι­σμέ­νων δανείων της τρά­πε­ζας την 03.12.2012 και μάλιστα μετά τη λήξη της κατα­λη­κτι­κής προ­θε­σμίας αύξησης του κεφα­λαίου, την 08.12.2013, ημέρα Κυριακή και εξέδωσε την απόφαση για την ανά­κληση της άδειας.

Ο κ. Φρόνας τόνισε ότι η Τράπεζα της Ελλάδος έλαβε εις βάρος της Συνε­ται­ρι­στι­κής το συγκε­κρι­μένο επα­χθέ­στατο μέτρο χωρίς τα χρη­μα­το­οι­κο­νο­μικά μεγέθη να έχουν εμφα­νί­σει έντονη επι­δεί­νωση, σε τέτοιο βαθμό ώστε η κατά­σταση να θεω­ρεί­ται μη ανα­στρέ­ψιμη, ενώ ήταν δυνατή η λήψη άλλων ισο­δύ­να­μων μέτρων σε εύλογο χρονικό διά­στημα και κυρίως ενώ τη δια­βε­βαί­ω­σαν ότι η τράπεζα μπορεί να αντλή­σει τα αιτη­θέ­ντα πρό­σθετα κεφά­λαια άμεσα.