Δύσκολες οι… διακοπές στην Ελλάδα για Ελληνες-Είδος προς εξαφάνιση στα νησιά του Αιγαίου

Σε λίγα χρόνια στα νησιά του Αιγαίου δια­κο­πές θα μπορούν να κάνουν μόνον ξένοι και οι Ελληνες να πηγαί­νουν εκεί κολυ­μπώ­ντας…

Υπερ­βολή; Μπορεί, αλλά κατα­δει­κνύει γλαφυρά την εικόνα που δια­γρά­φε­ται. Για παρά­δειγμα, η απουσία επεν­δύ­σεων σε ξενο­δο­χεια­κές υπο­δο­μές, εξαι­τίας του πλήθους των αντι­κι­νή­τρων που έχουν επι­βλη­θεί και των φορο­λο­γι­κών αυξή­σεων σε συν­δυα­σμό με την αυξη­μένη ζήτηση από το εξω­τε­ρικό. Ανάλογη είναι η εικόνα και στην ακτο­πλοΐα. Ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός αλλάζει δρα­στικά.

Στη Μύκονο έχει ήδη συμβεί. Οι Ελληνες σπα­νί­ζουν και σε μέρη όπως ο Scorpios, η Παράγκα ή η Ψαρού, οι Γερ­μα­νοί και οι Αραβες πλειο­ψη­φούν εύκολα. Και αν η Μύκονος μπορεί να χαρα­κτη­ρι­στεί ιδιαί­τερη περί­πτωση ή φαι­νό­μενο, τότε τι να πει κανείς για λιγό­τερο ανα­γνω­ρί­σιμα διεθνώς νησιά, όπως η Φολέ­γαν­δρος ή και η Μήλος. Εδω υπάρ­χουν υψηλές πλη­ρό­τη­τες και τιμές, από τα τέλη Ιουνίου έως τα τέλη Σεπτεμ­βρίου.

Αλλά ακόμα και σε νησιά της λεγό­με­νης άγονης γραμμής, όπως η Πάτμος, η οποία μέχρι πριν από λίγα χρόνια δεν έβλεπε του­ρί­στα πριν από τις 20 Ιουλίου και ποτέ μετά τις 20 Αυγού­στου, τώρα δυσκο­λεύ­ε­ται να φιλο­ξε­νή­σει σε υψηλής ποιό­τη­τας κατα­λύ­ματα επι­σκέ­πτες απο τις αρχές του καλο­και­ριού. Το νησί αυτό των Δωδε­κα­νή­σων απο­τε­λεί ίσως μοντέλο για το τι συμ­βαί­νει. Δια­θέ­τει μόνον ένα πεντά­στερο ξενο­δο­χείο, μικρού μεγέ­θους και λιγοστά άλλα οργα­νω­μένα ξενο­δο­χεία. Τα πλοία δεν είναι καθη­με­ρινά και έτσι όποιος θέλει να κάνει το –κατ’ ελά­χι­στον– επτάωρο, συνήθως βραδινό, ακτο­πλοϊκό ταξίδι με την οικο­γέ­νειά του, για να βρει καμπίνα και θέση για το αυτο­κί­νητο τον Ιούλιο πρέπει να έχει μερι­μνή­σει πολλές εβδο­μά­δες νωρί­τερα. Τυγ­χά­νει αυξα­νό­με­νης ανα­γνω­ρι­σι­μό­τη­τας, κυρίως μεταξύ Γερ­μα­νών και Γάλλων και παγίως μεταξύ των Ιταλών. Ξεχει­λί­ζουν έτσι πλέον τα υψηλής ποιό­τη­τας δωμάτια, που μέχρι προ διετίας ήταν δια­θέ­σιμα ακόμα και στα 150 ευρώ τη βραδιά το πρώτο δεκα­πεν­θή­μερο του Ιουλίου. Φέτος, ανά­λο­γες τιμές ήταν δια­θέ­σι­μες μόνον στις αρχές Ιουνίου. Μαζί με του πεντά­στε­ρου ξενο­δο­χείου τις τιμές, όμως, ανέ­βη­καν και των κάθε λογής στού­ντιο και δωμα­τίων. Ολα αυτά είναι λίγο ώς πολύ «παρε­νέρ­γειες» της αλμα­τώ­δους αύξησης των ξένων του­ρι­στών σε μια όλο και μεγα­λύ­τερη σεζόν και της δυσκο­λίας εύρεσης εισι­τη­ρίων για τις ακτο­πλοϊ­κές συγκοι­νω­νίες κατά την κορύ­φωση της θερινής περιό­δου. Η αυξη­μένη ζήτηση από το εξω­τε­ρικό για τους ελλη­νι­κούς προ­ο­ρι­σμούς έχει οδη­γή­σει και τις τιμές σε επίπεδα, που αν και όχι υψηλά με βάση τα διεθνή στά­νταρντ, είναι πλέον δυσπρό­σιτα για τα ελλη­νικά νοι­κο­κυ­ριά, των οποίων το δια­θέ­σιμο εισό­δημα έχει μειωθεί κατά 34,6% την τελευ­ταία επτα­ε­τία.

Ο κίν­δυ­νος να γίνουν απλη­σί­α­στες οι δια­κο­πές για τους Ελληνες δεν είναι απλώς υπαρ­κτός. Είναι ήδη γεγονός για ένα ολοένα και μεγα­λύ­τερο μέρος του πλη­θυ­σμού, ακόμα και για άνω του μέσου όρου εισο­δή­ματα.

Ο εσω­τε­ρι­κός του­ρι­σμός, στο σύνολο του τομέα, κρα­τούσε την περίοδο προ κρίσης 2006-2008 περίπου το 25% του συνόλου των εσόδων (περίπου 4 δισ. ευρώ λένε τα στοι­χεία των ειδικών). Κατά τη διάρ­κεια της κρίσης το ποσοστό αυτό κατέρ­ρευσε, φτά­νο­ντας το 2015 να κατα­γρά­φει μείωση 67%.

Πλέον, ολοένα και λιγό­τε­ροι Ελληνες κλεί­νουν δια­κο­πές, πάνε για λιγό­τε­ρες ημέρες, ψάχνουν φτηνή διαμονή και δεν πλη­ρώ­νουν για υπη­ρε­σίες προ­στι­θέ­με­νης αξίας, όπως ακριβά φαγητά, ποτά, εκδρο­μές και spa.

Σε μια ελεύ­θερη οικο­νο­μία προ­σφο­ράς και ζήτησης τα ξενο­δο­χεία δεν θα μπο­ρού­σαν παρά να έχουν πλέον αντι­κα­τα­στή­σει το κενό των Ελλήνων με ξένους επι­σκέ­πτες. Αυτή η πρα­κτική αρχίζει να επε­κτεί­νε­ται και στους προ­ο­ρι­σμούς που ανέ­κα­θεν στη­ρί­ζο­νταν σε μεγάλο βαθμό στην ελλη­νική αγορά. Την άγονη γραμμή για παρά­δειγμα. Ομως, είναι θέμα επι­βί­ω­σης και γι’ αυτές τις περιο­χές να προ­σπα­θούν να απευ­θύ­νο­νται πια πιο στο­χευ­μένα και συστη­μα­τικά σε αλλο­δα­πούς επι­σκέ­πτες. Την ίδια ώρα, ενώ το ξενο­δο­χειακό στοκ την τελευ­ταία επτα­ε­τία έχει παρα­μεί­νει λίγο πολύ αμε­τά­βλητο (9.000 ξενο­δο­χεία και 25.000 μικρά κατα­λύ­ματα με μόλις το 40% των ξενο­δο­χεια­κών κλινών σε πεντά­στερα συγκρο­τή­ματα), οι ξένες αερο­πο­ρι­κές αυξή­σεις εκτο­ξεύ­τη­καν από 15 εκατ. το 2010 σε 23,5 εκατ. το 2015 και 25 εκατ. το 2016. Φέτος ανα­μέ­νε­ται να φτάσουν τα 28 εκατ. σύμφωνα με παρά­γο­ντες της του­ρι­στι­κής αγοράς. Την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου παρα­τη­ρεί­ται συνο­λικά αύξηση 10,1% των διεθνών αερο­πο­ρι­κών αφίξεων σε σχέση με το πρώτο πεντά­μηνο του 2016.

Δηλαδή, οι ξένοι τείνουν να διπλα­σια­στούν μέσα σε λίγα χρόνια. Οπως όμως διπλα­σιά­στηκε στα ξενο­δο­χεία και ο ΦΠΑ… Και σαν να μην έφτανε αυτό, ως αντι­κί­νη­τρο για επεν­δύ­σεις απο τον ερχό­μενο Ιανουά­ριο θα επι­βάλ­λε­ται και τέλος δια­νυ­κτέ­ρευ­σης με ό,τι αυτό σημαί­νει γα την αντα­γω­νι­στι­κό­τητα των ελλη­νι­κών ξενο­δο­χείων.

Ωστόσο, ο «συνω­στι­σμός» των ξένων που «εκτο­πί­ζει» τους Ελληνες, δεν έχει συνο­δευ­τεί με ανάλογο άλμα στις ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις. Αντι­θέ­τως, αυτές υπο­χω­ρούν. Σύμφωνα με την Τράπεζα της Ελλάδος, το 2016, ενώ οι αφίξεις και οι δια­νυ­κτε­ρεύ­σεις αυξή­θη­καν, οι ταξι­διω­τι­κές εισπρά­ξεις μειώ­θη­καν κατά 6,8%, παρά την οριακή αύξηση (κατά 0,2%) των τιμών δια­νυ­κτέ­ρευ­σης σε ξενο­δο­χεία με βάση τον σχετικό δείκτη της ΕΛΣΤΑΤ.

Και όμως, πριν από πέντε χρόνια, μια έκθεση της McKinsey που είχε παραγ­γεί­λει το ελλη­νικό Δημόσιο από κοινού με την Ε.Ε., για να εντο­πι­στούν οι τομείς που μπορούν να φέρουν την ανά­πτυξη στην Ελλάδα το είχε προ­βλέ­ψει: Σημεί­ωνε ότι για να μπο­ρέ­σει ο ελλη­νι­κός του­ρι­σμός να φέρει προ­στι­θέ­μενη αξία στην οικο­νο­μία έπρεπε να προ­στε­θούν 250.000 κλίνες πεντά­στε­ρων ξενο­δο­χείων, με τις 100.000 εξ αυτών να προ­έρ­χο­νται από νεό­δμητα συγκρο­τή­ματα και τις άλλες 150.000 από ανα­βαθ­μί­σεις υπαρ­χό­ντων. Τότε εκτι­μή­θηκε πως χρειά­ζο­νταν περί τα 3,3 δισ. ευρώ επεν­δύ­σεων ετησίως, έως το 2021, για να καλυ­φθεί η αύξηση των του­ρι­στών, υπό τον όρο να φτάσουν τα 35 εκατ. οι αφίξεις και οι εισπρά­ξεις τα 40 δισ. Τον Οκτώ­βριο του 2016, αυτή τη φορά η PwC, επα­νήλθε στο θέμα και υπο­λό­γισε τις επεν­δυ­τι­κές ανάγκες στα 6,5 δισ. ευρώ έως το 2021. Να σημειω­θεί ότι παρό­μοιο, αν και μικρό­τε­ρης εντά­σεως, έλλειμμα κεφα­λαίου επεν­δύ­σεων έχει και η ακτο­πλοΐα.

Καθη­με­ρινή