“Γιατί πέθανε η Νανά Καραγιάννη;”

Για αυτή την και­νούρ­για μάστιγα, η οποία απειλεί όλο και περισ­σό­τερο κυρίως νέα κορί­τσια, που θέλουν να μοιά­σουν στα σχεδόν απο­στε­ω­μένα μοντέλα και στις «επώ­νυ­μες» του life style, γράφει η Στέλλα Κάσ­δα­γλη, δημο­σιο­γρά­φος, συγ­γρα­φέας και πρώην πάσχουσα:

«…Προ­σπαθώ να πω, στους εφήβους, σε πολλά σχολεία όπου μιλάω για την ψυχο­γενή ανο­ρε­ξία και στους ενή­λι­κες  ότι όταν πάσχεις από μια ψυχική ασθέ­νεια, όπως η ανο­ρε­ξία, δε γίνεται να βασι­στείς στο μυαλό σου, που νοσεί, για να σε βγάλει από την αρρώ­στια. Χρειά­ζε­ται να ζητή­σεις εξω­τε­ρική βοήθεια, από έναν ψυχο­θε­ρα­πευτή -ίσως και από μία ομάδα ειδικών, και μόνο έτσι μπορείς να βρεις το δρόμο προς τη θερα­πεία. Αλλιώς: κανένας δεν μπορεί να ξεπε­ρά­σει ορι­στικά μόνος του την ψυχο­γενή ανο­ρε­ξία, χωρίς παρέμ­βαση από ένα σύστημα εξω­τε­ρικό, που δεν έχει μπλε­χτεί χει­ρο­πό­δαρα στο φαύλο κύκλο της αρρώ­στιας. Από την άλλη, δε θέλω και δεν πρέπει να τους δημιουρ­γήσω την εντύ­πωση ότι δεν έχουν -δεν έχουμε- τη δύναμη να ορί­σουμε τη ζωή μας, να γίνουμε καλά. Γιατί είναι μοι­ρο­λα­τρικό και γιατί δεν είναι αλήθεια. Η δια­δι­κα­σία της θερα­πείας, όταν γίνεται με δέσμευση και με ειλι­κρί­νεια, όταν γίνεται δηλαδή όπως πρέπει να γίνει για να σε βοη­θή­σει να γίνεις καλά, είναι άγρια εμπει­ρία. Δεν έχει εύκολες λύσεις, δεν έχει πολλές ανά­παυ­λες, δεν έχει άμεσες αντα­μοι­βές, δεν έχει απο­τε­λέ­σματα της στιγμής. Δε γίνεται με μισή καρδιά. Δε γίνεται επειδή το θέλησε κάποιος άλλος κι εσύ κού­νη­σες το κεφάλι και είπες “εντάξει, ναι” για να μην τον στε­νο­χω­ρή­σεις. Δε γίνεται χωρίς να σκε­φτείς δεκα­πέ­ντε φορές να την παρα­τή­σεις, δε γίνεται χωρίς πισω­γυ­ρί­σματα αλλά και χωρίς αυτή την εσω­τε­ρική πίεση που σε ανα­γκά­ζει να πας μόνο μπροστά. Και μόνο εσύ μπορείς να κατα­φέ­ρεις να τη φέρεις εις πέρας. Γι’ αυτό και η απόφαση να γίνει κάποιος καλά, να γλι­τώ­σει από τη δυστυ­χία αυτής της αρρώ­στιας και να γλι­τώ­σει και από το θάνατο (1 στους 5 ανθρώ­πους που πάσχουν από ανο­ρε­ξία πεθαί­νουν από τις επι­πλο­κές της) είναι το πρώτο και το πιο απα­ραί­τητο βήμα για να το κατα­φέ­ρει. Όσους ψυχο­θε­ρα­πευ­τές κι αν έχει στη διάθεσή του κανείς, όσο μεγάλη ομάδα ειδικών κι αν τον στη­ρί­ζει στην προ­σπά­θειά του, στο τέλος της ημέρας δεν πρό­κει­ται να έχουν κανένα απο­τέ­λε­σμα αν ο ίδιος δεν έχει μέσα του να τον καίει μια συνει­δητή και ακα­τα­νί­κητη επι­θυ­μία να ζήσει και να ζήσει ευτυ­χι­σμέ­νος -ή του­λά­χι­στον πιο ευτυ­χι­σμέ­νος απ’ ό,τι νιώθει όταν ζυγί­ζε­ται τρείς και τέσ­σε­ρις φορές την ημέρα, όταν περνάει το 90% του χρόνου του πει­να­σμέ­νος και όταν δυσκο­λεύ­ε­ται να επι­κοι­νω­νή­σει ακόμα και με τους ανθρώ­πους που τον αγαπούν περισ­σό­τερο στον κόσμο. Μα όλοι θέλουμε να είμαστε ευτυ­χι­σμέ­νοι, θα πείτε. Γιατί είναι τόσο δύσκολο για τους ανθρώ­πους που πάσχουν από ανο­ρε­ξία να το θελή­σουν κι αυτοί; Γιατί για έναν άνθρωπο που πάσχει από ανο­ρε­ξία, πιο σημα­ντικό από το να είναι ευτυ­χι­σμέ­νος είναι το να είναι δυνατός. Γιατί η ανο­ρε­ξία, ως ψυχική ασθέ­νεια, έχει ενσω­μα­τω­μένη μέσα της την επι­βρά­βευση της δύναμης. Γιατί κάθε φορά που δεν τρως ή που τρως πάρα πολύ λίγο ή που ζυγί­ζε­σαι και έχεις χάσει 100 γραμ­μά­ρια ή που ζυγί­ζε­σαι και δεν έχεις πάρει, τελο­σπά­ντων, 50, νιώθεις την αίσθηση του ελέγχου και της υπε­ρο­χής να κατα­κλύ­ζει ολό­κληρο το είναι σου σαν ναρ­κω­τικό. Και δεν υπάρχει σχεδόν τίποτα, για τους περισ­σό­τε­ρους ανο­ρε­ξι­κούς, που να τους κάνει να θέλουν να παραι­τη­θούν από αυτή την από­λαυση, η οποία τους δίνει τη σιγου­ριά ότι θα κατα­φέ­ρουν να επι­βιώ­σουν, σε μια ζωή όπου νιώθουν ότι δεν ελέγ­χουν τίποτε άλλο απο­τε­λε­σμα­τικά. Δεν ξέρω σε ποια τυχαία γεγο­νότα, σε ποιες νευ­ρι­κές συν­δέ­σεις, σε ποια γονίδια ή συμ­πτώ­σεις μπορεί να οφεί­λε­ται το γεγονός ότι κάποιοι άνθρω­ποι έχουν την ευκαι­ρία, για μια στιγμή, να κοι­τά­ξουν μέσα από ένα παρά­θυρο και να νιώσουν, πραγ­μα­τικά να νιώσουν, ότι υπάρ­χουν πιο σημα­ντικά πράγ­ματα από το να αισθά­νε­ται κανείς δυνατός. Η Νανά Καρα­γιάννη δεν πρόλαβε να κοι­τά­ξει από κει μέσα. Προ­σπά­θησε να γίνει καλά, όμως βαθιά μέσα της ένιωθε πως αν γινόταν καλά θα έχανε τη δύναμή της. Θα έχανε τη δύναμή της και θα πέθαινε. Γι’ αυτό η Νανά Καρα­γιάννη πέθανε . Κι όσα λόγια και αν γράψω, δεν μπορώ να εξηγήσω καλύ­τερα τη σπα­ρα­χτι­κό­τητα αυτού του παρα­λό­γου. Αν θέλουμε να κάνουμε κάτι για τους υπό­λοι­πους ανθρώ­πους που ζουν με ανο­ρε­ξία, αλλά και για όλους εμάς, ας προ­σπα­θή­σουμε να βρούμε για τον εαυτό μας και να δώσουμε στους γύρω μας λόγους να επι­θυ­μή­σουν να είναι και άλλα πράγ­ματα στη ζωή τους, πέρα από δυνατοί.» Στέλλα Κάσδαλη