Μάστιγα η παιδική παχυσαρκία στην Ευρώπη-Ψηλά στη λίστα η Ελλάδα

Σταθερή, αλλά αξιο­ση­μεί­ωτη αύξηση των δεικτών παχυ­σαρ­κίας κατα­γρά­φε­ται στους εφήβους σε ολό­κληρη την Ευρώπη, από το 2002 και έπειτα, όπως προ­κύ­πτει από νέα έκθεση του Παγκό­σμιου Οργα­νι­σμού Υγείας (ΠΟΥ), η οποία δημο­σιο­ποιεί­ται σήμερα, στο πλαίσιο του Ευρω­παϊ­κού Συνε­δρίου για την Παχυ­σαρ­κία, στην Πορ­το­γα­λία.

Δρα­μα­τική αύξηση των ωρών μπροστά στον υπο­λο­γι­στή, ελαφρά πτώση της άσκησης στην εφηβεία είναι τα αρνη­τικά στοι­χεία της νέας έκθεσης, ενώ στα θετικά, είναι η μείωση της κατα­νά­λω­σης ανα­ψυ­κτι­κών και η μικρή αύξηση κατα­νά­λω­σης λαχα­νι­κών.

Τα Ελλη­νό­πουλα παρα­μέ­νουν πολύ ψηλά στη λίστα όσον αφορά τα ποσοστά για τα υπέρ­βαρα και παχύ­σαρκα παιδιά ανά χώρα, με ανο­δι­κές τάσεις που είναι πιο ξεκά­θα­ρες για τα παιδιά, κυρίως μέχρι την ηλικία των 11 ετών.

«Παρά τις συνε­χείς προ­σπά­θειες για την αντι­με­τώ­πιση της παι­δι­κής παχυ­σαρ­κίας, εκτι­μά­ται ότι ένας στους τρεις έφηβους στην Ευρώπη εξα­κο­λου­θεί να είναι υπέρ­βα­ρος ή παχύ­σαρ­κος, με τα υψη­λό­τερα ποσοστά να παρα­τη­ρού­νται στις χώρες της Νότιας Ευρώπης και της Μεσο­γείου. Αυτό που προ­κα­λεί ιδιαί­τερη ανη­συ­χία είναι ότι η επι­δη­μία βρί­σκε­ται σε άνοδο στις χώρες της Ανα­το­λι­κής Ευρώπης, όπου ιστο­ρικά τα αντί­στοιχα ποσοστά ήταν χαμη­λό­τερα» δηλώνει η Δρ Zsuzsanna Jakab, περι­φε­ρειακή διευ­θύ­ντρια του ΠΟΥ για την Ευρώπη.

Οι αλλαγές των συνη­θειών σε αριθ­μούς

Οι ώρες καθι­στι­κής ζωής -η οποία συν­δέ­ε­ται άμεσα με την παχυσαρκία-μπροστά στις οθόνες των υπο­λο­γι­στών, αυξή­θη­καν σημα­ντικά σε αγόρια και κορί­τσια. Πλέον, πάνω από τα μισά κορί­τσια περνούν τις καθη­με­ρι­νές, περισ­σό­τε­ρες από 2 ώρες την ημέρα μπροστά στην οθόνη του υπο­λο­γι­στή. Ποσοστό πεντα­πλά­σιο απ’ αυτό που είχε κατα­γρα­φεί σε παλαιό­τερη έρευνα του 2002.

Την ίδια χρονιά, 3 στα 10 αγόρια περ­νού­σαν πάνω από 2 ώρες μπροστά από τις οθόνες, όταν σήμερα 8 στα 10 αγόρια είναι κολ­λη­μένα στον υπο­λο­γι­στή για περισ­σό­τε­ρες από 2 ώρες καθη­με­ρινά.

Από το 2002 έως το 2014 μειώ­θηκε κατά το ήμισυ η καθη­με­ρινή κατα­νά­λωση ανα­ψυ­κτι­κών στα κορί­τσια, που σε κάποιες χώρες σχεδόν μηδε­νί­στηκε, ιδίως στα κορί­τσια ηλικίας 11 ετών. Η μείωση της καθη­με­ρι­νής κατα­νά­λω­σης ανα­ψυ­κτι­κών στα αγόρια ήταν σε κάποιες περι­πτώ­σεις μεγα­λύ­τερη από αυτή των κορι­τσιών. Στα αγόρια ηλικίας 11 ετών μειώ­θηκε από το 20% περίπου στο 5%.

Θετικό πάντως είναι το γεγονός πως η κατα­νά­λωση φρούτων παρα­μέ­νει σταθερή στις παιδιά ηλικίας 11 έως 15 ετών, από το 2002 έως και το 2014, ενώ εξαι­ρε­τικά παρή­γορο είναι ότι σε αγόρια και κορί­τσια αυξή­θηκε η κατα­νά­λωση λαχα­νι­κών τα 12 αυτά χρόνια. Η χρήση γλυκών, αν και αυξή­θηκε απότομα το 2006, σήμερα δείχνει να έχει περιο­ρι­στεί σημα­ντικά.

Όσον αφορά την άσκηση, μέτρια έως ήπια άσκηση για 60 λεπτά την ημέρα έκαναν το 2014 ένα στα 10 κορί­τσια και 2 στα δέκα αγόρια, δείκτης που σημειώ­νει ελαφρά πτώση σε σχέση με το 2002.

Η παιδική παχυ­σαρ­κία ως μία από τις σοβα­ρό­τε­ρες προ­κλή­σεις για τη δημόσια υγεία τον 21ο αιώνα

Τα παχύ­σαρκα παιδιά δια­τρέ­χουν μεγα­λύ­τερο κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, άσθμα­τος, δυσκο­λιών στον ύπνο, μυο­σκε­λε­τι­κών προ­βλη­μά­των και εκδή­λω­σης καρ­διαγ­γεια­κών παθή­σεων στο μέλλον, καθώς και απου­σιών από το σχολείο, ψυχο­λο­γι­κών προ­βλη­μά­των και κοι­νω­νι­κής απο­μό­νω­σης.

Ο δρ Joao Breda, διευ­θυ­ντής Προ­γραμ­μά­των για τη Δια­τροφή, τη Φυσική Δρα­στη­ριό­τητα και την Παχυ­σαρ­κία στο Περι­φε­ρειακό Γραφείο του ΠΟΥ για την Ευρώπη, υπο­γραμ­μί­ζει ότι η παχυ­σαρ­κία έχει σοβαρές συνέ­πειες που φτάνουν μέχρι το μέλλον: «Οι περισ­σό­τε­ροι νέοι δεν θα ξεπε­ρά­σουν την παχυ­σαρ­κία: περίπου τέσ­σε­ρις στους πέντε εφήβους που είναι παχύ­σαρ­κοι θα συνε­χί­σουν να έχουν προ­βλή­ματα βάρους και ως ενή­λι­κες. Ως εκ τούτου, θα φέρουν και ως ενή­λι­κες αυξη­μένο κίνδυνο κακής υγείας, στιγ­μα­τι­σμού και δια­κρί­σεων. Επι­προ­σθέ­τως, ο χρόνιος χαρα­κτή­ρας της παχυ­σαρ­κίας μπορεί να περιο­ρί­σει την κοι­νω­νική κινη­τι­κό­τητα και να συμ­βά­λει στη δια­τή­ρηση , από γενιά σε γενιά, ενός επι­ζή­μιου κύκλου φτώ­χειας και νοση­ρό­τη­τας».

Η έκθεση επι­ση­μαί­νει τις συνε­χι­ζό­με­νες ανι­σό­τη­τες στην παχυ­σαρ­κία μεταξύ των νέων. Σε γενικές γραμμές, οι έφηβοι μικρό­τε­ρης ηλικίας, τα αγόρια και όσοι ζουν σε οικο­γέ­νειες χαμη­λό­τε­ρης κοι­νω­νι­κο­οι­κο­νο­μι­κής θέσης είναι πιο πιθανό να είναι παχύ­σαρ­κοι. Αυτά τα ευρή­ματα κατα­δει­κνύ­ουν ότι οι προ­σπά­θειες για την προ­α­γωγή της υγείας και την πρόληψη ασθε­νειών που απο­σκο­πούν στη μείωση της παι­δι­κής παχυ­σαρ­κίας δεν είναι επαρκώς απο­τε­λε­σμα­τι­κές για τις ομάδες αυτές.

Η πρόληψη και η δύναμη της

Οι πολι­τι­κές πρω­το­βου­λίες και οι παρεμ­βά­σεις πρέπει να στο­χεύ­ουν τους εφήβους υψηλού κιν­δύ­νου στο πλαίσιο της οικο­γέ­νειας, του σχο­λείου και της ευρύ­τε­ρης κοι­νό­τη­τας και να δίνουν προ­τε­ραιό­τητα σε πολι­τι­κές που βελ­τιώ­νουν την πρό­σβαση των νέων στην υγιεινή δια­τροφή, εκτι­μούν οι ειδικοί. Απαι­τού­νται επίσης προ­σπά­θειες για τη βελ­τί­ωση του δομη­μέ­νου περι­βάλ­λο­ντος, έτσι ώστε η φυσική δρα­στη­ριό­τητα να απο­κα­τα­στα­θεί ως ανα­πό­σπα­στο μέρος της καθη­με­ρι­νής ζωής.

Ημε­ρη­σία