Πίσω από τη «λάμψη» του ελληνικού τουρισμού

Είναι κοινό μυ­στι­κό ότι ο του­ρι­σμός είναι ο το­μέ­ας που πα­ρου­σιά­ζει την πιο ση­μα­ντι­κή -και οι­κο­νο­μι­κά ου­σια­στι­κή για το ΑΕΠ- άνοδο στα χρό­νια της κρί­σης. Άνοδο που δια­χέ­ε­ται και σε πλή­θος άλλων το­μέ­ων της οι­κο­νο­μί­ας, αυ­ξά­νο­ντας τη ζή­τη­ση για αγρο­τι­κά και βιο­μη­χα­νι­κά προ­ϊ­ό­ντα, καθώς και για δια­φό­ρων ειδών υπη­ρε­σί­ες. Για φέτος δε, ανα­μέ­νε­ται νέο ρεκόρ αφί­ξε­ων, καθώς οι προ­κρα­τή­σεις κι­νή­θη­καν σε εντυ­πω­σια­κά επί­πε­δα. Σε ση­μείο που ορι­σμέ­νες μο­νά­δες έχουν ήδη σχε­δόν «κλεί­σει» τη δυ­να­μι­κό­τη­τά τους.

Μέσα στο πλαί­σιο αυτών των «καλών νέων» έχει όμως νόημα να θέ­σου­με με­ρι­κά καί­ρια ερω­τή­μα­τα:

1. Σε ποιο βαθμό η αύ­ξη­ση αυτή οφεί­λε­ται στο γε­γο­νός ότι διά­φο­ρες χώρες στα ανα­το­λι­κά πα­ρά­λια της Με­σο­γεί­ου πλήτ­το­νται από δυ­σμε­νή γε­γο­νό­τα που συμ­βαί­νουν στο έδα­φός τους, πε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νης και της Τουρ­κί­ας;

2. Πόσο κοντά εί­μα­στε στην «οροφή» της ικα­νό­τη­τας υπο­δο­χής του­ρι­στών βρα­χυ­με­σο­πρό­θε­σμα, ακόμη κι αν συ­νε­χι­στούν οι ευ­νοϊ­κές -για την ελ­λη­νι­κό του­ρι­σμό- κα­τα­στά­σεις στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή;

3. Ποιες ενέρ­γειες έχουν γίνει προ­κει­μέ­νου να με­γα­λώ­σει η «σεζόν», που για πολ­λές πε­ριο­χές της χώρας μας πε­ριο­ρί­ζε­ται σε 3-4 μήνες;

4. Πώς θα προ­σελ­κύ­σου­με του­ρι­σμό υψη­λό­τε­ρου ει­σο­δη­μα­τι­κού επι­πέ­δου, προ­κει­μέ­νου να βελ­τιω­θεί η «με­τα­τρο­πή» των αφί­ξε­ων σε του­ρι­στι­κή δα­πά­νη;

Χωρίς να μα­κρη­γο­ρή­σου­με, ως ένα βαθμό η αύ­ξη­ση στην του­ρι­στι­κή κί­νη­ση οφεί­λε­ται στα βά­σα­να των γει­το­νι­κών πε­ριο­χών, που ανα­δει­κνύ­ουν την ελ­κυ­στι­κό­τη­τα της χώρας μας στην ευ­ρύ­τε­ρη πε­ριο­χή. Κι ένα με­γά­λο κί­νη­τρο είναι οι φτη­νό­τε­ρες τιμές (με εξαί­ρε­ση πολύ συ­γκε­κρι­μέ­να νησιά), σε σχέση με την προ κρί­σης πε­ρί­ο­δο. Γι’ αυτό και το «μέσο έσοδο» ανά του­ρί­στα δεν έχει αυ­ξη­θεί ανά­λο­γα με την αύ­ξη­ση των αφί­ξε­ων.

Το γε­γο­νός αυτό ση­μαί­νει ότι στα­δια­κά πλη­σιά­ζου­με το «τα­βά­νι» της δυ­να­τό­τη­τας φι­λο­ξε­νί­ας, γε­γο­νός που θα έπρε­πε να οδη­γή­σει σε συ­στη­μα­τι­κή προ­σπά­θεια επι­μή­κυν­σης της του­ρι­στι­κής σεζόν. Ση­μαί­νει επί­σης ότι μπο­ρεί να προ­σελ­κύ­ου­με πολύ πε­ρισ­σό­τε­ρους επι­σκέ­πτες, πλην όμως δεν έχου­με κα­τα­φέ­ρει (πάλι με εξαί­ρε­ση ορι­σμέ­να πολύ συ­γκε­κρι­μέ­να νησιά) να αυ­ξή­σου­με το ει­σο­δη­μα­τι­κό τους επί­πε­δο, γε­γο­νός που προ­φα­νέ­στα­τα συν­δέ­ε­ται με την ύπαρ­ξη αντί­στοι­χων υπο­δο­μών, σε ό,τι αφορά όχι μόνο τα κα­τα­λύ­μα­τα αλλά και τις δια­θέ­σι­μες «πα­ρο­χές» στη γύρω πε­ριο­χή.

Έν­νοιες όπως ο θε­μα­τι­κός και ο συ­νε­δρια­κός του­ρι­σμός πα­ρα­μέ­νουν σε εμ­βρυα­κή μορφή στη χώρα μας, απο­τε­λώ­ντας μία εν πολ­λοίς ανεκ­με­τάλ­λευ­τη πηγή πλού­του. Με ελά­χι­στες εξαι­ρέ­σεις, σε θέ­μα­τα ορ­γά­νω­σης και εξυ­πη­ρέ­τη­σης του «πε­λά­τη», συχνά ακόμη και σε θέ­μα­τα στοι­χειώ­δους ευ­γέ­νειας, εί­μα­στε πολλά χι­λιό­με­τρα πίσω από τον αντα­γω­νι­σμό, ακόμη κι όταν συ­γκρί­νο­νται «πε­ντά­στε­ρα» ξε­νο­δο­χεία.

Όσο για το πε­ρί­φη­μο θέμα των γε­νι­κό­τε­ρων υπο­δο­μών, κα­λύ­τε­ρα να μην το συ­ζη­τή­σου­με. Είτε πρό­κει­ται για ορ­γα­νω­μέ­νη οι­κι­στι­κή και πο­λε­ο­δο­μι­κή πο­λι­τι­κή, είτε για την ορ­γά­νω­ση και υλο­ποί­η­ση επεν­δύ­σε­ων με βάση έναν γε­νι­κό­τε­ρο σχε­δια­σμό, οι ελ­λεί­ψεις είναι τε­ρά­στιες.

Και σαν να μην έφτα­νε αυτό, η δρο­μο­λό­γη­ση με­γά­λων του­ρι­στι­κών επεν­δύ­σε­ων γί­νε­ται με κα­θυ­στε­ρή­σεις που φα­ντά­ζουν απί­στευ­τες. Το πε­ρί­φη­μο «Κόστα Να­βα­ρί­νο», η με­γά­λη επέν­δυ­ση του εφο­πλι­στή Κων­στα­ντα­κό­που­λου στη Μεσ­ση­νία, χρειά­στη­κε πε­ρί­που τρεις δε­κα­ε­τί­ες για να ολο­κλη­ρω­θεί, εξαι­τί­ας δια­φό­ρων γρα­φειο­κρα­τι­κών εμπο­δί­ων. Άλλο τόσο σχε­δόν πε­ρι­μέ­νουν τις αδειο­δο­τή­σεις και τις δι­κα­στι­κές απο­φά­σεις οι Βρε­τα­νοί επεν­δυ­τές του «Κάβο Σί­δε­ρο» στη Ση­τεία της Κρή­της. Το ρεκόρ βέ­βαια πρέ­πει να το έχει -κατά δια­βο­λι­κή σύμ­πτω­ση- η έκτα­ση της… Αφά­ντου στη Ρόδο, η οποία «αξιο­ποιεί­ται», χωρίς να αξιο­ποι­η­θεί, από τα μέσα της δε­κα­ε­τί­ας του… 1970!

Ακόμη όμως και το πιο ση­μα­ντι­κό «θέμα» της χώρας μας, πέρα από την ήλιο, τον ου­ρα­νό και τη θά­λασ­σα, τα αρ­χαιο­λο­γι­κά μνη­μεία, πα­ρα­μέ­νουν στην πράξη ανα­ξιο­ποί­η­τα, στις πε­ρισ­σό­τε­ρες πε­ριο­χές της χώρας, είτε πα­ρου­σιά­ζο­ντας θλι­βε­ρή ει­κό­να, συχνά πλή­ρους εγκα­τά­λει­ψης, είτε λει­τουρ­γώ­ντας με ελ­λι­πές προ­σω­πι­κό, εντε­λώς ανεκ­παί­δευ­το στα του του­ρι­σμού και ωρά­ρια που συχνά θυ­μί­ζουν τις χει­ρό­τε­ρες πε­ριό­δους των δη­μό­σιων υπη­ρε­σιών.

Εν ολί­γοις, ο ελ­λη­νι­κός του­ρι­σμός εξα­κο­λου­θεί σε με­γά­λο βαθμό να με­γα­λουρ­γεί όχι τόσο διότι «εμείς», δη­λα­δή το κρά­τος, οι Δήμοι και ο ίδιος ο ιδιω­τι­κός το­μέ­ας, εντέ­λει, έχου­με κάνει όσα θα έπρε­πε να κά­νου­με, αλλά ως… «Θείο Δώρο».

Η «βιο­μη­χα­νι­κή» αντί­λη­ψη, το ορ­γα­νω­μέ­νο σχέ­διο, το «όραμα», πά­σχει και στον χώρο του του­ρι­σμού, υπέρ της συ­νη­θι­σμέ­νης ελ­λη­νι­κής νο­ο­τρο­πί­ας της… αρ­πα­χτής. Γε­γο­νός που απο­τυ­πώ­νε­ται άλ­λω­στε στο ύψος των χρεών που έχουν οι πε­ρισ­σό­τε­ρες με­γά­λες του­ρι­στι­κές επι­χει­ρή­σεις της χώρας, ακόμη και μετά από αρ­κε­τά χρό­νια αυ­ξη­μέ­νης ζή­τη­σης.

Γιώρ­γος Πα­πα­νι­κο­λά­ου-euro2day.gr