Ανεβαίνει το θερμόμετρο στα hotspots του Ανατολικού Αιγαίου

Επτα­κό­σιοι εβδο­μή­ντα επτά νέοι πρό­σφυ­γες και μετα­νά­στες ήρθαν στην Ελλάδα μέσα σε μια εβδο­μάδα! Από την Πέμπτη 16 έως και την Τετάρτη 22 Μαρτίου κατα­φθά­νουν στα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου κατά μέσο όρο περισ­σό­τερα από 100 άτομα ημε­ρη­σίως, σύμφωνα με τα στοι­χεία του συντο­νι­στι­κού οργάνου της κυβέρ­νη­σης για το προ­σφυ­γικό.

Οι δήμαρ­χοι των πέντε νησιών που έχουν hotspots (Λέσβος, Χίος, Σάμος, Κως και Λέρος) είχαν χαμη­λώ­σει πρό­σφατα τους τόνους στην αντι­πα­ρά­θεση με την κυβέρ­νηση για τους πρό­σφυ­γες – είχαν επι­τύ­χει αύξηση των του­ρι­στι­κών κρα­τή­σεων καθώς και οφέλη από την ΕΕ για τους δημότες τους – όμως, όπως πλη­ρο­φο­ρεί­ται «Το Βήμα», η κόντρα με το υπουρ­γείο Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής συνε­χί­ζε­ται και ανα­μέ­νε­ται να δυσχε­ρά­νει τη δια­χεί­ριση του προ­σφυ­γι­κού σε περίοδο έξαρσης.

Ενα από τα βασικά σημεία τριβής παρα­μέ­νει η ίδρυση κέντρων κρά­τη­σης στα νησιά. Οι δήμαρ­χοι αντι­δρούν και ζητούν να δημιουρ­γη­θούν εντός των υπαρ­χό­ντων hotspots, όμως όπως τονίζει ο υπουρ­γός Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής Γιάννης Μου­ζά­λας στο «Βήμα» αυτό απο­τε­λεί συνταγή «για να καούν τα hotspots». Λέει χαρα­κτη­ρι­στικά: «Φαντα­στείτε να κρα­τού­νται εκεί άνθρω­ποι και οι συγ­γε­νείς τους να βρί­σκο­νται δίπλα στο camp. Είναι βέβαιο ότι η κατά­σταση θα ξεφύγει κάποια στιγμή από τον έλεγχο». Και κατα­λή­γει: «Η κυβέρ­νηση θα προ­χω­ρή­σει με το σχέδιό της». Ο κ. Μου­ζά­λας σημειώ­νει επίσης ότι υπάρ­χουν δήμαρ­χοι που απαι­τούν, για παρά­δειγμα, «να μην ξεπε­ρά­σουν οι πρό­σφυ­γες τους 1.200 στο νησί τους. Πώς μπορώ εγώ να εγγυηθώ κάτι τέτοιο;».

Σημείο δια­φο­ράς απο­τε­λεί ακόμη και ο αριθμός των προ­σφύ­γων που ανα­κοι­νώ­νει το συντο­νι­στικό όργανο της κυβέρ­νη­σης για το προ­σφυ­γικό με τον αριθμό που κάθε δήμαρ­χος υπο­στη­ρί­ζει ότι φιλο­ξε­νεί­ται στο νησί του. «Το Βήμα» αντι­πα­ρέ­βαλε πρό­σφατα τα στοι­χεία του συντο­νι­στι­κού με εκείνα που μας παρείχε καθένας από τους δημάρ­χους Λέσβου, Χίου, Σάμου και Λέρου χωριστά και η διαφορά κυμαι­νό­ταν από λίγες ως πολλές εκα­το­ντά­δες άτομα – με το συντο­νι­στικό να εμφα­νί­ζει σε καθεμία περί­πτωση υψη­λό­τε­ρους αριθ­μούς. Η απά­ντηση που μας έδωσε το υπουρ­γείο Μετα­να­στευ­τι­κής Πολι­τι­κής είναι ότι «το υπουρ­γείο ανα­γνω­ρί­ζει τα επίσημα νούμερα που δίνουν οι επί­ση­μοι φορείς της ελλη­νι­κής πολι­τείας που έχουν την ευθύνη για τις κατα­γρα­φές. Ούτε οι δήμοι ούτε οι ΜΚΟ έχουν αυτή την αρμο­διό­τητα».

«Ολοι οι ευά­λω­τοι έφυγαν από τα νησιά και ήρθαν στην ηπει­ρω­τική Ελλάδα, ακόμη και αν δεν είχαν κατα­θέ­σει αίτηση ασύλου. Ετσι, άδεια­σαν τα νησιά» προ­σθέ­τει ο κ. Μου­ζά­λας ανα­φε­ρό­με­νος στην απο­συμ­φό­ρηση που επι­τεύ­χθηκε τις τελευ­ταίες εβδο­μά­δες, κυρίως σε Λέσβο, Χίο και Σάμο, η οποία απει­λεί­ται από την πρό­σφατη αύξηση των αφίξεων.

Σημείο-«κλειδί» για τη δια­τή­ρηση των αριθμών σε χαμηλά επίπεδα είναι το άσυλο. «Η συμ­φω­νία Τουρ­κίας – ΕΕ προ­βλέ­πει ότι οι Σύροι πρέπει να επι­στρέ­φο­νται στην Τουρκία καθώς το αίτημά τους για άσυλο πρέπει να απορ­ρί­πτε­ται ως “απα­ρά­δε­κτο” να εξε­τα­σθεί στην Ελλάδα (όχι ως “αβάσιμο”) και όλες οι υπό­λοι­πες εθνι­κό­τη­τες να επι­στρέ­φο­νται επίσης στην Τουρκία ως ασφαλή τρίτη χώρα για να κατα­θέ­σουν εκεί το αίτημα» λέει στο «Βήμα» δικη­γό­ρος που συμ­με­τείχε σε μια από τις τρι­με­λείς επι­τρο­πές που εξέ­τα­ζαν τα αιτή­ματα ασύλου στα νησιά (και ο οποίος θέλησε να δια­τη­ρή­σει την ανω­νυ­μία του). «Οι επι­τρο­πές όμως έβγαλαν παρα­δε­κτά τα αιτή­ματα. Το σκορ στις πρώτες 80 περι­πτώ­σεις έφθασε σε 78 παρα­δε­κτά να εξε­τα­σθούν στην Ελλάδα και δύο απα­ρά­δε­κτα».

Το πρό­βλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι ότι «δεν υπάρχει κυβερ­νη­τική πράξη που να ανα­γνω­ρί­ζει την Τουρκία ως ασφαλή τρίτη χώρα. Κανένας υπουρ­γός δεν τολμάει να υπο­γρά­ψει κάτι τέτοιο. Ηθελαν να κάνουμε εμείς αυτή τη δουλειά». Ο συνο­μι­λη­τής μας συμ­με­τείχε στις επι­τρο­πές που εξέ­τα­ζαν αιτή­ματα ασύλου στα νησιά ως τα μέσα Ιουλίου 2016. «Οι δύο πρώτες απο­φά­σεις των νέων επι­τρο­πών για Σύρους αιτού­ντες άσυλο ήταν πως είναι απα­ρά­δε­κτο να εξε­τα­σθεί το αίτημα στην Ελλάδα και πως η Τουρκία είναι ασφαλής τρίτη χώρα. Πρό­κει­ται για τις δύο υπο­θέ­σεις που εξε­τά­ζο­νται αυτή τη στιγμή στο Συμ­βού­λιο της Επι­κρα­τείας. Υστερα από εκείνες τις δύο πρώτες περι­πτώ­σεις, δεν έχει εκδοθεί καμία άλλη απόφαση για Σύρους στα νησιά – εκτός από τους ευά­λω­τους που απο­τε­λούν περίπου το ένα τρίτο των Σύρων. Ολοι περι­μέ­νουν να ανα­λά­βει την ευθύνη το ΣτΕ» του οποίου η απόφαση ανα­μέ­νε­ται γύρω στο Πάσχα.

Τι θα συμβεί αν καταρ­ρεύ­σει η συμ­φω­νία ΕΕ – Τουρ­κίας

Εν όψει του δημο­ψη­φί­σμα­τος στην Τουρκία για την ενί­σχυση των εξου­σιών του προ­έ­δρου στα μέσα Απρι­λίου και λόγω της παροχής κατα­φυ­γίου σε τούρ­κους «πρα­ξι­κο­πη­μα­τίες» από ευρω­παϊ­κές χώρες, ο Ερντο­γάν έχει πολ­λα­πλα­σιά­σει τελευ­ταίως τις απειλές ότι θα ανοίξει τις «πύλες» για να περά­σουν στην Ελλάδα τα τρία εκα­τομ­μύ­ρια προ­σφύ­γων που φιλο­ξε­νεί στη χώρα του. Ολο και περισ­σό­τε­ροι ειδικοί όμως εκτι­μούν ότι η απειλή του τούρκου προ­έ­δρου έχει απο­δυ­να­μω­θεί. Οι ευρω­παίοι αξιω­μα­τού­χοι και οι κυβερ­νή­σεις των κρατών-μελών θεωρούν επι­τυ­χη­μένη τη συμ­φω­νία ΕΕ – Τουρ­κίας για το προ­σφυ­γικό, με την έννοια ότι μειώ­θη­καν σημα­ντικά οι ροές. Το κλεί­σιμο του «βαλ­κα­νι­κού δια­δρό­μου» περιό­ρισε τις ευκαι­ρίες να περάσει ένας πρό­σφυ­γας παρά­νομα στη Γερ­μα­νία ή αλλού. Ταυ­τό­χρονα αύξησε τις τιμές που ζητούν οι δια­κι­νη­τές για να κρύψουν π.χ. ένα άτομο σε νταλίκα και να τον φθάσουν ακτο­πλοϊ­κώς και οδικώς μέχρι το Μιλάνο. Οπως πλη­ρο­φο­ρεί­ται «Το Βήμα», οι τιμές που χρε­ώ­νουν οι δια­κι­νη­τές από Αθήνα κυμαί­νο­νται από 800 ως 2.500 ευρώ το κεφάλι.

Επι­πλέον, από τις 15 Μαρτίου επα­να­τέ­θηκε σε εφαρ­μογή ο κανο­νι­σμός του Δου­βλί­νου που προ­βλέ­πει ότι όποιος πρό­σφυ­γας ή μετα­νά­στης εισέλ­θει σε ευρω­παϊκή χώρα μετά από αυτή την ημε­ρο­μη­νία θα επι­στρα­φεί στη χώρα πρώτης εισόδου στην ΕΕ για να κατα­θέ­σει εκεί αίτηση για άσυλο. Αυτό σημαί­νει ότι οι επι­στρο­φές θα πραγ­μα­το­ποιού­νται κατά κύριο λόγο στην Ελλάδα και στην Ιταλία, χώρες που δεν απο­τε­λούν τελικό προ­ο­ρι­σμό των προ­σφύ­γων.

Τέλος ο «σκό­πι­μος», όπως καταγ­γέλ­λουν πολλοί, εγκλω­βι­σμός στα νησιά του Ανα­το­λι­κού Αιγαίου που προ­βλέ­πει η ευρω­παϊκή πολι­τική για τους πρό­σφυ­γες και μάλιστα σε άσχημες συν­θή­κες δια­βί­ω­σης λει­τουρ­γεί σαν ένα ακόμη απο­τρε­πτικό προς νεο­φερ­μέ­νους από Τουρκία. Για αυτό η εκτί­μηση πολλών είναι ότι ακόμη και ο Ερντο­γάν να «ανοίξει» τα σύνορα, οι ροές θα αυξη­θούν αλλά δεν θα είναι μεγάλες καθώς οι ίδιοι οι πρό­σφυ­γες έχουν συνει­δη­το­ποι­ή­σει ότι δεν πρό­κει­ται να περά­σουν εύκολα ή φθηνά στην Ευρώπη. Ακόμη και αν το κατα­φέ­ρουν μπορεί να επι­στρα­φούν στην Ελλάδα λόγω Δου­βλί­νου και το πιθα­νό­τερο είναι να εγκλω­βι­σθούν εδώ.

Πηγή Το ΒΗΜΑ