“Μόνο με ενιαίες αποδοτικές πολιτικές για τα νησιά και τις ορεινές περιοχές, η ΕΕ θα καταφέρει να αξιοποιήσει όλα της τα εδάφη”

Στο πρό­γραμ­μα ακρό­α­σης με θέμα «Ποιο είναι το μέλ­λον για τα νησιά της ΕΕ» (Whatfuture for islands in the European Union-PublicHearing) που διορ­γα­νώ­θη­κε στο πλαί­σιο της ανά­λη­ψης της Μαλ­τέ­ζι­κης προ­ε­δρί­ας της ΕΕ και έλαβε χώρα υπό την αι­γί­δα της Ευ­ρω­παϊ­κής Οι­κο­νο­μι­κής και Κοι­νω­νι­κής Επι­τρο­πής (ΕΟΚΕ), πα­ρε­νέ­βη με θέμα την ελ­λη­νι­κή Νη­σιω­τι­κό­τη­τα ο Υφυ­πουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής, Νε­κτά­ριος Σα­ντο­ρι­νιός.

Από την Μάλτα, χθες,ο Υφυ­πουρ­γός ση­μεί­ω­σε­στην ομι­λία του,ότι κύριο ζη­τού­με­νο, υπο­γράμ­μι­σε, για απο­δο­τι­κές νη­σιω­τι­κές πο­λι­τι­κές, είναι τα νησιά να στη­ρι­χτούν και να συ­νε­χί­σουν να έχουν κοι­νω­νι­κή και οι­κο­νο­μι­κή ζωή, σε αντι­στοι­χία με ό,τι συμ­βαί­νει στην ηπει­ρω­τι­κή Ευ­ρώ­πη. Μόνο με αυτό τον τρόπο η ΕΕ θα κα­τα­φέ­ρει να αξιο­ποι­ή­σει όλα της τα εδάφη για αυτό το λόγο πρό­τει­νε συ­γκε­κρι­μέ­να μέτρα που θα μπο­ρού­σε η Ε.Ε. να υιο­θε­τή­σει, ώστε να ανα­τρα­πούν οι αρ­νη­τι­κοί δεί­κτες των νη­σιών και να δη­μιουρ­γη­θούν ενιαί­ες και ισό­τι­μες συν­θή­κες ανά­πτυ­ξης.

Προ­τά­σεις για ένα εναλ­λα­κτι­κό ανα­πτυ­ξια­κό πρό­τυ­πο που μπο­ρεί να ανα­δει­χθεί στα νησιά

Ο Νε­κτά­ριος Σα­ντο­ρι­νιός, υπε­ρα­μύν­θη­κε ενός προ­τύ­που ζωής που δια­σφα­λί­ζει την αυ­το­νο­μία των νη­σιών και την ισό­τη­τα των νη­σιω­τών ως πο­λι­τών της Ένω­σης. Όπως χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά είπε,ο Του­ρι­σμός, με την υψηλή επο­χι­κό­τη­τα που πα­ρου­σιά­ζει ο κλά­δος, δεν μπο­ρεί, πλέον να απο­τε­λεί την μο­να­δι­κή πηγή ανά­πτυ­ξης για τα νησιά. Πρέ­πει να οδη­γη­θού­με, τό­νι­σε, σε μια αλ­λα­γή μο­ντέ­λου ανά­πτυ­ξης που να συν­δυά­ζει τις με­τα­φο­ρές με την πα­ρα­γω­γή ενέρ­γειας, την ενέρ­γεια με το σε­βα­σμό στο πε­ρι­βάλ­λον, το πε­ρι­βάλ­λον ως πρω­το­γε­νή πηγή πα­ρα­γω­γής, την πα­ρα­γω­γή ως βάση για με­τα­ποί­η­ση και υπη­ρε­σί­ες, τις δη­μό­σιες υπη­ρε­σί­ες ως δείγ­μα λει­τουρ­γι­κό­τη­τας σε ει­δι­κές συν­θή­κες, έτσι ώστε τα νησιά να κα­θί­στα­νται βιώ­σι­μα όλες τις επο­χές του έτους.

Πως μπο­ρεί να συμ­βά­λει η Ε.Ε.

Ο Υφυ­πουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής πο­λι­τι­κής πρό­τει­νε, εν όψει της Μαλ­τέ­ζι­κης Προ­ε­δρί­ας, η έν­νοια της νη­σιω­τι­κό­τη­τας να ορι­στεί ως δια­κρι­τή πτυχή της πο­λι­τι­κής συ­νο­χής και της πε­ρι­φε­ρεια­κής ευ­ρω­παϊ­κής πο­λι­τι­κής.Για αυτό το λόγο ζή­τη­σε την ει­σα­γω­γή ρή­τρας νη­σιω­τι­κό­τη­τας σε όλες τις οδη­γί­ες για εφαρ­μο­γή των κα­νό­νων του αντα­γω­νι­σμού, ώστε να μην πολ­λα­πλα­σιά­ζε­ται το κό­στος επι­δό­τη­σης.

Πε­ραι­τέ­ρω, ανέ­φε­ρε ότι, οι όποιες ανα­πτυ­ξια­κές πα­ρεμ­βά­σεις δεν πρέ­πει να στο­χεύ­ουν μόνο στην αύ­ξη­ση  του ΑΕΠ και τη βελ­τί­ω­ση του μέσου όρου συν­θη­κών ζωής αλλά στη βελ­τί­ω­ση της ποιό­τη­τας ζωής με όρους αν­θρώ­πι­νης ανά­πτυ­ξης. Συ­γκε­κρι­μέ­να, ο Νε­κτά­ριος Σα­ντο­ρι­νιός, ζή­τη­σε να εφαρ­μο­στούν στη πράξη τα άρθρα 174-175 των ιδρυ­τι­κών συν­θη­κών αλλά και το άρθρο 170 που έχει ει­δι­κή ανα­φο­ρά στα διευ­ρω­παϊ­κά δί­κτυα και τις νη­σιω­τι­κές πε­ριο­χές, καθώς και την υιο­θέ­τη­ση εξαι­ρέ­σε­ων στην εφαρ­μο­γή των κα­νό­νων αντα­γω­νι­σμού. Επι­πλέ­ον, τό­νι­σε την έντο­νη ανά­γκη εφαρ­μο­γής- σε ευ­ρω­παϊ­κό επί­πε­δο- ενός με­τα­φο­ρι­κού ισο­δύ­να­μου με αξιό­πι­στες, συ­χνές, προ­σι­τές συ­γκοι­νω­νί­ες.

Τέλος, ο Υφυ­πουρ­γός, πα­ρα­τή­ρη­σε ότι οι πο­λι­τι­κές συ­νο­χής κα­τα­νέ­μο­νται στις πε­ρι­φέ­ρειες με βάση το το­πι­κό ΑΕΠ κάτι που δεν μπο­ρεί να εφαρ­μο­στεί πλή­ρως για νη­σιω­τι­κή πε­ρι­φέ­ρεια.Όπως τό­νι­σε, πα­ρου­σιά­ζε­ται, συχνά, το πρό­βλη­μα, σε μια πε­ρι­φέ­ρεια με ένα με­γά­λο και πολλά μικρά νησιά, το με­γά­λο νησί να κα­τα­γρά­φει εξαι­ρε­τι­κά με­γά­λο ρυθμό ανά­πτυ­ξης αλλά τα υπό­λοι­πα να μην καρ­πώ­νο­νται με­ρί­διο. Αυτό απο­δει­κνύ­ει πως τόσο η πε­ρι­φε­ρεια­κή κα­τα­νο­μή πόρων για τη συ­νο­χή χωρίς ανα­λο­γι­κό­τη­τα, τόσο και η αξιο­λό­γη­ση με βάση το μέσο όρο δεν απο­τε­λούν ασφα­λείς δεί­κτες ανά­πτυ­ξης. Αν συ­νε­χί­σου­με με αυτή τη μέ­θο­δο τότε στο πλαί­σιο του αθέ­μι­του αντα­γω­νι­σμού θα δούμε να γι­γα­ντώ­νο­νται οι φο­ρο­λο­γι­κοί πα­ρά­δει­σοι και οι μαύ­ρες αγο­ρές. Για αυτό το λόγο πρό­τει­νε την ίδρυ­ση ενός κοι­νού ανα­πτυ­ξια­κού τα­μεί­ου με τμή­μα­τα από DG MOB, DG REGIO και DG ENV, όπου θα χρη­σι­μο­ποιεί όλα τα δυ­να­τά ανα­πτυ­ξια­κά ερ­γα­λεία εφαρ­μό­ζο­ντας και εξε­τά­ζο­ντας τα ιδιαί­τε­ρα χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά των νη­σιω­τι­κών και απο­μα­κρυ­σμέ­νων πε­ριο­χών.

Οι αρ­νη­τι­κοί δεί­κτες των ελ­λη­νι­κών νη­σιών

Όπως σχο­λί­α­σε ο Νε­κτά­ριος Σα­ντο­ρι­νιός, για να κα­τα­νο­ή­σει κα­νείς κα­λύ­τε­ρα την ανά­γκη αλ­λα­γής οπτι­κής γύρω από το ζή­τη­μα των νη­σιών, δεν έχου­με παρά να εξε­τά­σου­με την Ελ­λά­δα, τη μόνη πο­λυ­νη­σια­κή χώρα της Ευ­ρώ­πης με τόσα κα­τοι­κη­μέ­να νησιά. Τα βα­σι­κά χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά των ελ­λη­νι­κών νη­σιών που είναι το μικρό μέ­γε­θος, ο μι­κρός πλη­θυ­σμός, η απο­μό­νω­ση και η πε­ρι­φε­ρεια­κό­τη­τα, απο­τε­λούν αιτία του υψη­λού κό­στους λει­τουρ­γί­ας των επι­χει­ρή­σε­ων, της δια­βί­ω­σης των νοι­κο­κυ­ριών, της κα­τα­σκευ­ής και της λει­τουρ­γί­ας δη­μό­σιων υπο­δο­μών και υπη­ρε­σιών από το κρά­τος.

Σύμ­φω­να με στοι­χεία της ΕΛ­ΣΤΑΤ η αδυ­να­μία των νη­σιών κα­τα­δει­κνύ­ε­ται πρω­τί­στως, στους το­μείς της Παι­δεί­ας και της Υγεί­ας, ανέ­φε­ρε ο Νε­κτά­ριος Σα­ντο­ρι­νιός.

Τα νησιά, εδώ και χρό­νια, πα­ρου­σιά­ζουν τα χα­μη­λό­τε­ρα πο­σο­στά στην κα­τα­νο­μή ια­τρι­κού αν­θρώ­πι­νου δυ­να­μι­κού και λει­τουρ­γί­ας υπο­δο­μών, υπο­γράμ­μι­σε ο Υφυ­πουρ­γός, λέ­γο­ντας χα­ρα­κτη­ρι­στι­κά ότι ανα­φο­ρι­κά με τις ια­τρι­κές υπο­δο­μές, που ποτέ μέχρι τώρα δεν ήταν προ­τε­ραιό­τη­τα στις όποιες νη­σιω­τι­κές πο­λι­τι­κές που εφαρ­μό­στη­καν, το με­γα­λύ­τε­ρο πρό­βλη­μα εστιά­ζε­ται στη Σάμο (3,14), τις Κυ­κλά­δες (3,2) και τα Δω­δε­κά­νη­σα (3,6) που βρί­σκο­νται αρ­κε­τά κάτω από τη μέση τιμή του δεί­κτη στην επι­κρά­τεια (5,09) με απο­κλί­σεις 1,95, 1,89, 1,49 μο­νά­δες αντί­στοι­χα.

Ανα­φο­ρι­κά με την­Παι­δεία στα νησιά, ο Υφυ­πουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής πο­λι­τι­κής υπο­γράμ­μι­σε το ανη­συ­χη­τι­κό φαι­νό­με­νο της έντο­νης μα­θη­τι­κής διαρ­ρο­ής, ση­μειώ­νο­ντας πως το 2014-2015,τα νησιά εμ­φα­νί­ζουν ιδιαί­τε­ρα υψηλά πο­σο­στά. Ει­δι­κό­τε­ρα, τα Δω­δε­κά­νη­σα εμ­φα­νί­ζουν το υψη­λό­τε­ρο πο­σο­στό σχο­λι­κής διαρ­ρο­ής στην Ελ­λά­δα (8,37%), ενώ ακο­λου­θούν η Λευ­κά­δα με 7,14% και η Λέ­σβος με 6,35%, πο­σο­στά αρ­κε­τά υψη­λό­τε­ρα σε σχέση με το μέσο όρο στην Επι­κρά­τεια (3,84%).

Ιδιαί­τε­ρη βα­ρύ­τη­τα στην ομι­λία του, έδωσε ο Υφυ­πουρ­γός, στην οι­κο­νο­μι­κή ζωή των νη­σιών, την οποία χα­ρα­κτή­ρι­σε δυ­σχε­ρή λόγω ολι­γο­πω­λια­κών συν­θη­κών. Οι κα­νό­νες αντα­γω­νι­σμού, είπε, δεν μπο­ρούν να εφαρ­μο­στούν σε τόσο μικρή αγορά. Από τη στιγ­μή που τέ­θη­κε σε εφαρ­μο­γή η Οδη­γία 2932/2001 αυ­ξή­θη­κε το κό­στος επι­δό­τη­σης γε­νι­κού οι­κο­νο­μι­κού συμ­φέ­ρο­ντος. Οι ολι­γο­πω­λια­κές αγο­ρές ωθούν τις τιμές των προ­ϊ­ό­ντων σε επί­πε­δα αρ­κε­τά υψη­λό­τε­ρα από τις αντα­γω­νι­στι­κές, γε­γο­νός που έχει διπλή αρ­νη­τι­κή επί­δρα­ση τόσο στην κα­τα­νά­λω­ση, όσο και στην πα­ρα­γω­γή, αυ­ξά­νο­ντας το κό­στος των πα­ρα­γό­με­νων αγα­θών και υπη­ρε­σιών.

Τέλος, ο Υφυ­πουρ­γός Ναυ­τι­λί­ας και Νη­σιω­τι­κής Πο­λι­τι­κής, στη­λί­τευ­σε το γε­γο­νός ότι δεν υπάρ­χει ανα­λο­γι­κό­τη­τα σε ότι αφορά τη χρη­μα­το­δό­τη­ση για την επί­τευ­ξη των ίδιων στό­χων.Η πε­ρι­φε­ρεια­κή κα­τα­νο­μή των πόρων, είπε με έμ­φα­ση ο Νε­κτά­ριος Σα­ντο­ρι­νιός, δη­μιουρ­γεί στην κα­λύ­τε­ρη πε­ρί­πτω­ση συν­θή­κες αντα­γω­νι­σμού με­τα­ξύ των νη­σιών και στην χει­ρό­τε­ρη συν­θή­κες εγκα­τά­λει­ψης, στοι­χεία που μας απο­δει­κνύ­ουν πόσο δύ­σκο­λο είναι να εφαρ­μο­στούν οι πο­λι­τι­κές συ­νο­χής της ΕΕ στα νησιά.