Ξαναλλάζει ο εκλογικός νόμος – Απλή αναλογική από τώρα

Παρότι όταν ήρθε ο σχε­τι­κός νόμος τον Ιούλιο προς ψήφιση στη Βουλή δεν συγκέ­ντρωσε την απα­ραί­τητη πλειο­ψη­φία των 200 βου­λευ­τών, ώστε να εφαρ­μο­στεί από τις αμέσως επό­με­νες εκλογές, ο Αλέξης Τσίπρας και οι στενοί συνερ­γά­τες του πιστεύ­ουν ότι εάν υπάρ­ξουν αλλαγές και βελ­τιώ­σεις στον νόμο, μπορεί οι 179 ψήφοι του Ιουλίου να γίνουν 200 και πλέον τον προσεχή Οκτώ­βριο ή τον Νοέμ­βριο, όταν και σχε­διά­ζουν να τον επα­να­φέ­ρουν προς συζή­τηση και ψήφιση στη Βουλή. Και λέμε τον Οκτώ­βριο – Νοέμ­βριο γιατί χρειά­ζε­ται να παρέλ­θει του­λά­χι­στον μία κοι­νο­βου­λευ­τική σύνοδος για να αλλάξει νόμος που έχει ψηφι­στεί. Η επόμενη κοι­νο­βου­λευ­τική σύνοδος αρχίζει την πρώτη εβδο­μάδα του Οκτω­βρίου του 2017.

Οι τρεις αλλαγές

Σύμφωνα με τις πλη­ρο­φο­ρίες, λοιπόν, το πρω­θυ­πουρ­γικό επι­τε­λείο σχε­διά­ζει να επα­να­φέ­ρει προς ψήφιση τον εκλο­γικό νόμο κάνο­ντας του­λά­χι­στον τρεις αλλαγές που να δικαιο­λο­γούν την εκ νέου συζή­τηση και ψήφιση. Πρώτον, να σπάσει τις μεγάλες περι­φέ­ρειες, όπως π.χ. τη Β’ Αθήνας κ.ά., δεύ­τε­ρον, να καταρ­γή­σει τον σταυρό προ­τί­μη­σης για τις ευρω­ε­κλο­γές και, τρίτον, αν δεν καταρ­γή­σει, να κατε­βά­σει το όριο εισόδου στη Βουλή, ενδε­χο­μέ­νως στο 2%.

Με αυτό τον τρόπο πιστεύ­ουν στο Μαξίμου ότι μπορούν να δελε­ά­σουν τη Φώφη Γεν­νη­ματά και τον Σταύρο Θεο­δω­ράκη, οι οποίοι στην ψηφο­φο­ρία του Ιουλίου του 2016 είχαν αρνηθεί να δώσουν θετική ψήφο, ώστε να πουν τώρα το «ναι». Εάν οι δύο αρχηγοί συμ­φω­νή­σουν και οι βου­λευ­τές τους τούς ακο­λου­θή­σουν, τότε πρέπει να θεω­ρεί­ται βέβαιο ότι οι επό­με­νες εκλογές θα γίνουν με απλή ανα­λο­γική. Λέμε αν θα τους ακο­λου­θή­σουν οι βου­λευ­τές επειδή κυρίως στο ΠΑΣΟΚ, ακόμη κι αν η Φώφη άλλαζε στάση και έλεγε «ναι» στην απλή ανα­λο­γική, υπάρ­χουν ισχυρές αντι­στά­σεις από τον Ευάγ­γελο Βενι­ζέλο και όσους συντάσ­σο­νται μαζί του.

Πάντως τα αριθ­μη­τικά δεδο­μένα είναι τα εξής: τον Ιούλιο του 2016 υπέρ της απλής ανα­λο­γι­κής ψήφισαν 179 βου­λευ­τές. Οι 153 της κυβερ­νη­τι­κής πλειο­ψη­φίας (ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝ.ΕΛ.), οι 15 του ΚΚΕ, οι 9 του Βασίλη Λεβέντη, ο Θανάσης Θεο­χα­ρό­που­λος της ΔΗΜ.ΑΡ. και ο ανε­ξάρ­τη­τος Νίκος Νικο­λό­που­λος. Κατα­ψή­φι­σαν η Ν.Δ., το ΠΑΣΟΚ και το Ποτάμι. Ομως τρεις από το κόμμα του Στ. Θεο­δω­ράκη, οι προ­ερ­χό­με­νοι από την Αρι­στερά Σπύρος Δανέλ­λης, Σπύρος Λυκού­δης και Γρη­γό­ρης Ψαρια­νός, δια­φο­ρο­ποι­ή­θη­καν από τη γραμμή απέ­χο­ντας από την ψηφο­φο­ρία. Την αποχή επέλεξε και η Χρυσή Αυγή, παρότι πλη­ρο­φο­ρίες την ήθελαν να υπερ­ψη­φί­ζει τον νόμο. Σύμφωνα με τα λεγό­μενα στο παρα­σκή­νιο, ο Νίκος Μιχα­λο­λιά­κος επέλεξε τελικά την αποχή επειδή οι ψήφοι της Χρυσής Αυγής δεν επαρ­κού­σαν για να σχη­μα­τι­στεί η πλειο­ψη­φία των 2/3 (200 βου­λευ­τές) που απαι­τεί­ται για να υπάρξει άμεση εφαρ­μογή του εκλο­γι­κού νόμου.

Το κρίσιμο μέγεθος, λοιπόν, είναι η Δημο­κρα­τική Συμπα­ρά­ταξη. Αν αλλάξει στάση, τότε είναι μάλλον εύκολο να σχη­μα­τι­στεί η πλειο­ψη­φία των 200 βου­λευ­τών. Με την επι­στροφή του Λεωνίδα Γρη­γο­ρά­κου και την προ­σχώ­ρηση του Αχμέτ Ιλχάν η ΔΗΣΥΜ έχει 18 βου­λευ­τές και ενδε­χο­μέ­νως να πάει στους 19 αν, όπως λέγεται, προ­σχω­ρή­σει και η Κατε­ρίνα Μάρκου.

Προ­στι­θέ­με­νοι οι 19 στους 179 φτά­νουμε στους 198. Αν σε αυτούς προ­σθέ­σουμε και τους τρεις του Ποτα­μιού (Δανέλ­λης, Λυκού­δης, Ψαρια­νός) που είχαν επι­λέ­ξει την αποχή και υπό τα νέα δεδο­μένα μπορεί να υπερ­ψη­φί­σουν, τότε πάμε στους 201.

Ακόμη κι αν δια­φο­ρο­ποι­η­θεί ο Βενι­ζέ­λος, η απλή ανα­λο­γική μπορεί να υπερ­ψη­φι­στεί. Στην ακραία περί­πτωση όπου θα υπάρ­ξουν περισ­σό­τερα «όχι» από το ΠΑΣΟΚ ενδέ­χε­ται να είναι ο Στ. Θεο­δω­ρά­κης αυτός που θα πει το «ναι». Του­λά­χι­στον αυτό πιστεύ­ουν στο Μαξίμου, επειδή, όπως λένε, «δεν θα ήθελε να δώσει την εικόνα ενός ηγέτη που ελέγχει μόνο τον εαυτό του και άλλους δυο-τρεις το πολύ βου­λευ­τές». Και βέβαια, παρότι δεν το επι­θυ­μούν στο Μαξίμου, υπάρχει πάντα και το «μαξι­λάρι» της Χρυσής Αυγής, η οποία προ­κει­μέ­νου να κάνει άνω κάτω το πολι­τικό σύστημα και να οξύνει τις κομ­μα­τι­κές αντι­πα­ρα­θέ­σεις δεν απο­κλεί­ε­ται να αλλάξει τη θέση της και αντί για την αποχή να επι­λέ­ξει το «ναι» στη σχετική ψηφο­φο­ρία.

Ενη­μέ­ρωση Φώφης – Σταύρου με δέλεαρ για συγκυ­βέρ­νηση

Αυτά είναι τα αριθ­μη­τικά δεδο­μένα, ας δούμε όμως τα πολι­τικά. Καταρ­χάς πηγές από το Μαξίμου υπο­στη­ρί­ζουν ότι ο Αλέξης Τσίπρας θα ενη­με­ρώ­σει, αν δεν το έχει κάνει ήδη, τη Φώφη και τον Σταύρο για τις προ­θέ­σεις του.

Η περί­πτωση ΠΑΣΟΚ και Ποτάμι να έχουν ενη­με­ρω­θεί όχι από τον πρω­θυ­πουργό αλλά από τους «συν­δέ­σμους», οι οποίοι παρα­σκη­νιακά φρο­ντί­ζουν -παρά την κατά καιρούς λεκτική οξύτητα στην αντιπαράθεση- να δια­τη­ρούν ανοι­χτούς τους διαύ­λους επι­κοι­νω­νίας των δύο κομ­μά­των με την κυβέρ­νηση, δεν θα πρέπει να απο­κλει­στεί, παρότι πηγές από τα επι­τε­λεία της Φώφης και του Σταύρου το δια­ψεύ­δουν.

Το επι­χεί­ρημα του πρω­θυ­πουρ­γού είναι ότι με την υπερ­ψή­φιση της απλής ανα­λο­γι­κής αφενός ενι­σχύ­ε­ται η συνεν­νό­ηση των κομ­μά­των, υπέρ της οποίας ομνύουν Φώφη και Σταύρος, και αφε­τέ­ρου δημιουρ­γού­νται οι προ­ϋ­πο­θέ­σεις η επόμενη κυβέρ­νηση να μην είναι τελικά του Κυριά­κου Μητσο­τάκη, αλλά να έχει προ­ο­δευ­τική κατεύ­θυνση, στην οποία Δημο­κρα­τική Συμπα­ρά­ταξη και Ποτάμι μπορούν να συμ­με­τέ­χουν – και μάλιστα με αυξη­μένο και δια­κριτό ρόλο στα θέματα της δια­κυ­βέρ­νη­σης.

Εξάλλου, κάποιοι συνερ­γά­τες του πρω­θυ­πουρ­γού έχουν τη γνώμη ότι ταυ­τό­χρονα με την απλή ανα­λο­γική θα πρέπει να προ­τα­θεί σε Δημο­κρα­τική Συμπα­ρά­ταξη και Ποτάμι να συμ­με­τά­σχουν στην κυβέρ­νηση.

Υπο­στη­ρί­ζουν δε ότι θα είναι δύσκολο ειδικά στη Φώφη Γεν­νη­ματά να αρνηθεί αν εν τω μεταξύ, όπως πιστεύ­ουν στο Μαξίμου, έχει κλείσει η αξιο­λό­γηση, η χώρα έχει μπει στην ποσο­τική χαλά­ρωση και έχουν αρχίσει να δια­φαί­νο­νται σημάδια ανά­καμ­ψης. Και θα είναι δύσκολο, λένε, να αρνηθεί επειδή σημα­ντικό κομμάτι του ΠΑΣΟΚ, η ΔΗΜ.ΑΡ., το ΚΙΔΗΣΟ και οι Κινή­σεις Πολιτών είναι υπέρ της απλής ανα­λο­γι­κής, ενώ της παρέ­χε­ται και η ευκαι­ρία να απο­τι­νά­ξει την κατη­γο­ρία ότι το ΠΑΣΟΚ έχει μετα­τρα­πεί σε παρα­κο­λού­θημα της Δεξιάς.

Και φυσικά, να ανα­βαθ­μί­σει τον ρόλο της στο πολι­τικό και κυβερ­νη­τικό παι­χνίδι εξου­σίας, αφού από την απόφαση που θα πάρει η Χαρι­λάου Τρι­κούπη θα εξαρ­τη­θούν σε σημα­ντικό βαθμό οι πολι­τι­κές και κατ’ επέ­κταση οι οικο­νο­μι­κές και κοι­νω­νι­κές εξε­λί­ξεις για την επόμενη του­λά­χι­στον δεκα­ε­τία.

«Αλλο ένα κόλπο»

Παρά­γο­ντες της αξιω­μα­τι­κής αντι­πο­λί­τευ­σης, υπόψη των οποίων θέσαμε τις πλη­ρο­φο­ρίες για τα σχέδια του πρω­θυ­πουρ­γού, μας είπαν: «Από τον Τσίπρα όλα μπορεί να τα περι­μέ­νει κάποιος. Ενδε­χο­μέ­νως, η εκ νέου ψήφιση της απλής ανα­λο­γι­κής είναι ένα από τα πολλά κόλπα που θα προ­σπα­θή­σει να στήσει προ­κει­μέ­νου να παρα­μεί­νει στην εξουσία. Δεν πιστεύ­ουμε όμως ότι θα ευδο­κι­μή­σει επειδή τα κόμματα δεν πρό­κει­ται να αλλά­ξουν θέση.

Θα παρα­μεί­νουν στη γραμμή: πρώτη προ­τε­ραιό­τητα είναι η απο­μά­κρυνση της κυβέρ­νη­σης ΣΥΡΙΖΑ – ΑΝ.ΕΛ. επειδή είναι κατα­στρε­πτική για τον τόπο». Πάντως, ορι­σμένα ιστο­ρικά στελέχη του ΠΑΣΟΚ, τα οποία δια­κα­τέ­χο­νται από αντι­δε­ξιά και αντι­μη­τσο­τα­κικά αισθή­ματα, βλέπουν με θετικό μάτι την υπερ­ψή­φιση της απλής ανα­λο­γι­κής και δεν απο­κλεί­ε­ται όταν (και εφόσον βεβαίως το επι­τρέ­ψουν οι εξε­λί­ξεις) έρθει το θέμα στη Βουλή να πιέσουν τη Φώφη να την υπερ­ψη­φί­σει.

Η συνταγ­μα­τική ανα­θε­ώ­ρηση

Σε κάθε περί­πτωση, πάντως, όπως άλλωστε παρα­δέ­χο­νται και στενοί συνερ­γά­τες του πρω­θυ­πουρ­γού, τα πάντα θα κριθούν το επόμενο δίμηνο. Αν κλείσει έγκαιρα -πράγμα δύσκολο για τον Ιανουά­ριο, ενδε­χο­μέ­νως τον Φεβρουάριο- η αξιο­λό­γηση και από τον Μάρτιο η χώρα μπει στο Πρό­γραμμα Ποσο­τι­κής Χαλά­ρω­σης, τότε θα εισα­χθεί στη Βουλή προς συζή­τηση η συνταγ­μα­τική ανα­θε­ώ­ρηση, η οποία θα περιέ­χει αλλαγές που θα κινού­νται σε προ­ο­δευ­τική κατεύ­θυνση.

Οι συμπρά­ξεις που θα δημιουρ­γη­θούν στις σχε­τι­κές ψηφο­φο­ρίες για τις υπό ανα­θε­ώ­ρηση δια­τά­ξεις ενδε­χο­μέ­νως να είναι το πρό­κριμα για την πολι­τική συμ­μα­χία της απλής ανα­λο­γι­κής, στην οποία ελπίζει ο Τσίπρας προ­κει­μέ­νου να φράξει τον δρόμο του Μητσο­τάκη προς την πρω­θυ­πουρ­γία και να παρα­μεί­νουν ο ίδιος και ο ΣΥΡΙΖΑ στο παι­χνίδι της δια­κυ­βέρ­νη­σης και των ωφε­λη­μά­των της εξου­σίας…

Το ερώτημα όμως είναι τι θα γίνει στην περί­πτωση που επι­κρα­τή­σει η σκληρή γραμμή Σόιμπλε και η κυβέρ­νηση υπο­χρε­ω­θεί να πάρει και νέα σκληρά μέτρα, όπως θέλει το ΔΝΤ, αλλά και να προσ­διο­ρί­σει από τώρα επα­κρι­βώς τις μειώ­σεις σε μισθούς – συντά­ξεις και τις περι­κο­πές στο Δημόσιο που θα περι­λαμ­βά­νει ο κόφτης μετά το 2018 σε περί­πτωση που δεν επι­τευ­χθούν οι δημο­σιο­νο­μι­κοί στόχοι.

Προ­σώ­ρας το Μαξίμου αρνεί­ται ότι θα υπο­κύ­ψει, ενώ συνερ­γά­τες του πρω­θυ­πουρ­γού αφήνουν σαφώς να εννοη­θεί ότι σε ένα τέτοιο ενδε­χό­μενο θα οδη­γη­θούμε σε εκλογές μέσα σε συν­θή­κες ακραίας πόλωσης και μετω­πι­κής αντι­πα­ρά­θε­σης με ό,τι στον ΣΥΡΙΖΑ ορίζουν ως δια­πλοκή συμ­φε­ρό­ντων, οικο­νο­μική ολι­γαρ­χία και πολι­τικό -εγχώριο και ευρωπαϊκό- κατε­στη­μένο…