Ερευνα – γροθιά στο στομάχι: Η κρίση «τσάκισε» τη ζωή των πολιτών

Άκρως ανη­συ­χη­τι­κά είναι τα ευ­ρή­μα­τα πα­νελ­λα­δι­κής έρευ­νας για τις συν­θή­κες δια­βί­ω­σης των Ελ­λή­νων, την κα­τά­στα­ση της υγεί­ας τους καθώς και της πρό­σβα­σής τους σε ια­τρο­φαρ­μα­κευ­τι­κή πε­ρί­θαλ­ψη. Εν­δει­κτι­κό είναι ότι ένας στους πέντε Έλ­λη­νες δή­λω­σε ότι τον τε­λευ­ταίο χρόνο δεν μπο­ρού­σε να τρα­φεί ικα­νο­ποι­η­τι­κά ο ίδιος ή η οι­κο­γέ­νειά του εξαι­τί­ας οι­κο­νο­μι­κών λόγων!

Την ίδια στιγ­μή, το 34% του πλη­θυ­σμού ξο­δεύ­ει πε­ρί­που το 75% των ει­σο­δη­μά­των του για την κά­λυ­ψη λο­γα­ρια­σμών και χρεών και το 15% ξο­δεύ­ει το σύ­νο­λο του ει­σο­δή­μα­τός του για τους ίδιους λό­γους. Μά­λι­στα πο­σο­στό 33,13% αντι­με­τω­πί­ζει αρ­κε­τές ή πολύ σο­βα­ρές οι­κο­νο­μι­κές δυ­σκο­λί­ες, με απο­τέ­λε­σμα να αδυ­να­τεί να αντε­πε­ξέλ­θει σε οφει­λές και λο­γα­ρια­σμούς.

Τα πα­ρα­πά­νω στοι­χεία προ­κύ­πτουν από την πα­νελ­λα­δι­κή έρευ­να της Εθνι­κής Σχο­λής Δη­μό­σιας Υγεί­ας (ΕΣΔΥ), τα απο­τε­λέ­σμα­τα της οποί­ας πα­ρου­σιά­στη­καν στο πλαί­σιο του 12ου Πα­νελ­λη­νί­ου Συ­νε­δρί­ου του Τομέα Οι­κο­νο­μι­κών της Υγεί­ας της ΕΣΔΥ. Πρό­κει­ται για μια δια­χρο­νι­κή ανά­λυ­ση της αυ­το­α­να­φε­ρό­με­νης κα­τά­στα­σης υγεί­ας του ελ­λη­νι­κού πλη­θυ­σμού με σκοπό τη διε­ρεύ­νη­ση των επι­πτώ­σε­ων των πο­λι­τι­κών λι­τό­τη­τας στις συ­μπε­ρι­φο­ρές υγεί­ας που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­κε σε συ­νερ­γα­σία με την εται­ρεία ερευ­νών GPO.

Η ΕΠΙ­ΔΡΑ­ΣΗ ΤΗΣ ΟΙ­ΚΟ­ΝΟ­ΜΙ­ΚΗΣ ΚΡΙ­ΣΗΣ

Η ανα­σφά­λεια, ο φόβος, ο θυμός, η αγα­νά­κτη­ση, η απο­γο­ή­τευ­ση και το άγχος είναι τα κυ­ρί­αρ­χα συ­ναι­σθή­μα­τα που προ­κα­λεί στο 44,6% των πο­λι­τών η πα­ρού­σα οι­κο­νο­μι­κή κα­τά­στα­ση της χώρας, πο­σο­στό πα­ρό­μοιο με αυτό του Σε­πτεμ­βρί­ου του 2015 και του Ια­νουα­ρί­ου της ίδιας χρο­νιάς.

Πο­σο­στό 28,8% δη­λώ­νει ότι αδυ­να­τεί να αντε­πε­ξέλ­θει σε οφει­λές και λο­γα­ρια­σμούς «τον πε­ρισ­σό­τε­ρο καιρό», και πο­σο­στό 36,9% «με­ρι­κές φορές». Σύμ­φω­να με τα ευ­ρή­μα­τα της έρευ­νας, η δυ­σκο­λία πλη­ρω­μής των οφει­λών αυ­ξά­νε­ται ση­μα­ντι­κά από την προη­γού­με­νη μέ­τρη­ση του Σε­πτεμ­βρί­ου 2015 με τη με­γα­λύ­τε­ρη πο­σο­στιαία αύ­ξη­ση στη δυ­σκο­λία αντα­πό­κρι­σης στα κα­θη­με­ρι­νά έξοδα και την εφο­ρία.

Το 15% του πλη­θυ­σμού ξο­δεύ­ει το σύ­νο­λο του ει­σο­δή­μα­τός του για την κά­λυ­ψη λο­γα­ρια­σμών και χρεών. Το 34% ξο­δεύ­ει πε­ρί­που το 75% των ει­σο­δη­μά­των του για τους ίδιους λό­γους. Με απο­τέ­λε­σμα, όπως προ­κύ­πτει από τα ευ­ρή­μα­τα της έρευ­νας, το 1/5 των Ελ­λή­νων (20,4%) δή­λω­σε ότι τον τε­λευ­ταίο χρόνο δεν μπό­ρε­σε να τρα­φεί ικα­νο­ποι­η­τι­κά ο ίδιος ή η οι­κο­γέ­νειά του εξαι­τί­ας οι­κο­νο­μι­κών λόγων. Αυτό το πρό­βλη­μα αντι­με­τω­πί­ζουν κυ­ρί­ως οι γυ­ναί­κες (23,2%) και τα άτομα με­γα­λύ­τε­ρης ηλι­κί­ας (24,8%).

Σύμ­φω­να με τα ίδια απο­τε­λέ­σμα­τα, ση­μα­ντι­κό πο­σο­στό των Ελ­λή­νων (3,4% του συ­νό­λου) δή­λω­σε ότι τον τε­λευ­ταίο μήνα δεν μπό­ρε­σε να τρα­φεί ικα­νο­ποι­η­τι­κά ο ίδιος ή η οι­κο­γέ­νειά του του­λά­χι­στον τις μισές μέρες του μήνα, ενώ ένα άλλο 12,5% είχε το πρό­βλη­μα για 1 ή 2 βδο­μά­δες.

ΚΟΙ­ΝΩ­ΝΙ­ΚΗ ΥΠΟ­ΣΤΗ­ΡΙ­ΞΗ

Σε σχέση με τον Ια­νουά­ριο του 2015, δι­πλα­σιά­στη­κε το πο­σο­στό από 3,4% σε 7% όσων δη­λώ­νουν πως δεν υπάρ­χει κα­νέ­νας άν­θρω­πος που να μπο­ρούν να βα­σι­στούν πάνω του αν αντι­με­τω­πί­σουν σο­βα­ρά προ­σω­πι­κά προ­βλή­μα­τα. Αυ­ξη­μέ­νο επί­σης κα­τα­γρά­φε­ται το πο­σο­στό όσων δη­λώ­νουν ότι οι γύρω τους δεν νοιά­ζο­νται κα­θό­λου για τις δρα­στη­ριό­τη­τές τους (από 5,3% σε 7,9%).

Πα­ράλ­λη­λα, μειω­μέ­νο κατά 5,4 πο­σο­στιαί­ες μο­νά­δες σε σχέση με την έρευ­να του 2015 και 13,6 μο­νά­δες με αυτή του 2011, κα­τα­γρά­φε­ται το πο­σο­στό όσων μπο­ρούν εύ­κο­λα να έχουν πρα­κτι­κή βο­ή­θεια από τους γεί­το­νές τους.

Την ίδια στιγ­μή, πο­σο­στό 53,4% του συ­νό­λου σή­με­ρα ένα­ντι 43% το 2015 ένιω­σε ότι χρεια­ζό­ταν πε­ρισ­σό­τε­ρη συ­ναι­σθη­μα­τι­κή βο­ή­θεια και υπο­στή­ρι­ξη απ’ ό,τι είχε κατά τη διάρ­κεια του τε­λευ­ταί­ου χρό­νου.

Το 38,2% του συ­νό­λου δή­λω­σε ότι δεν μπο­ρεί να εμπι­στευ­τεί τους πε­ρισ­σό­τε­ρους αν­θρώ­πους. Στις γυ­ναί­κες το πο­σο­στό αυτό φτά­νει το 41,6%. Το με­γα­λύ­τε­ρο πο­σο­στό εμπι­στο­σύ­νης στους αν­θρώ­πους δεί­χνει η ηλι­κια­κή ομάδα 55-64 ετών με 19,9%.

Το 54% δη­λώ­νει ότι δεν έχει καλή ψυ­χι­κή υγεία

Καλή και πολύ καλή χα­ρα­κτη­ρί­ζει την υγεία του το 68,2% των συμ­με­τε­χό­ντων στην έρευ­να. Πο­σο­στό 24,1% χα­ρα­κτη­ρί­ζει μέ­τρια την υγεία του και «κακή» και «πολύ κακή» πο­σο­στό 7,7%.

Το 37,1% του συ­νό­λου δη­λώ­νει ότι κατά τη διάρ­κεια του τε­λευ­ταί­ου μήνα υπήρ­ξαν ημέ­ρες που η σω­μα­τι­κή του υγεία δεν ήταν καλή. Υψη­λό­τε­ρο του μέσου όρου εμ­φα­νί­ζε­ται το πο­σο­στό στις γυ­ναί­κες (40,1%), στους νέους 18-24 ετών (39,3%), στους άνω των 65 ετών (41,8%), στους έχο­ντες χρό­νιο πρό­βλη­μα υγεί­ας (46,8%) και στα πα­χύ­σαρ­κα άτομα (43,5%).

Αυ­ξη­μέ­νο σε σχέση με τη σω­μα­τι­κή υγεία εμ­φα­νί­ζε­ται το πο­σο­στό όσων δη­λώ­νουν ότι δεν ήταν καλή η ψυ­χι­κή τους υγεία τον τε­λευ­ταίο μήνα (53,9%). Οι γυ­ναί­κες (61%), τα άτομα ηλι­κί­ας 25-39 ετών (56,8%), οι έχο­ντες χρό­νιο πρό­βλη­μα υγεί­ας (60,9%) και τα λι­πό­σαρ­κα άτομα (65,1%) είναι οι ομά­δες που εμ­φά­νι­σαν τα με­γα­λύ­τε­ρα πο­σο­στά προ­βλή­μα­τος στην ψυ­χι­κή υγεία.

Καλή και πολύ καλή θε­ω­ρεί την ποιό­τη­τα ζωής του το 58,2% των ερω­τώ­με­νων. Όσον αφορά την αί­σθη­ση από­λαυ­σης της ζωής τους πε­ρισ­σό­τε­ρες ανα­φο­ρές (42,6%) συ­γκε­ντρώ­νει η απά­ντη­ση «Μέ­τρια». Ένας στους 3 Έλ­λη­νες απο­λαμ­βά­νει τη ζωή του, ενώ ένας στους 5 απο­λαμ­βά­νει τη ζωή του «λίγο» ή «κα­θό­λου».

Για τους πε­ρισ­σό­τε­ρους ερω­τώ­με­νους (62,4%) η ζωή έχει νόημα πολύ και υπερ­βο­λι­κά. Ένας στους 4 δίνει απά­ντη­ση «μέ­τρια» και πα­ρα­μέ­νει ένα 10% των ερω­τώ­με­νων που θε­ω­ρούν ότι δεν έχει νόημα η ζωή τους. Η αί­σθη­ση αυτή κυ­ριαρ­χεί στις γυ­ναί­κες, τις με­γά­λες ηλι­κί­ες και σε αυ­τούς που έχουν χρό­νιο πρό­βλη­μα υγεί­ας.

Οποιος δεν έχει χρή­μα­τα, δεν έχει ια­τρι­κή φρο­ντί­δα

Τρεις στους δέκα Έλ­λη­νες, κυ­ρί­ως γυ­ναί­κες και έχο­ντες χρό­νιο πρό­βλη­μα υγεί­ας, δεν ανα­ζή­τη­σαν ια­τρι­κή φρο­ντί­δα τον τε­λευ­ταίο χρόνο, επει­δή δεν μπο­ρού­σαν να αντα­πο­κρι­θούν οι­κο­νο­μι­κά. Είναι χα­ρα­κτη­ρι­στι­κό ότι το 2016 μόλις ένας στους τέσ­σε­ρις Έλ­λη­νες που χρειά­στη­καν πρω­το­βάθ­μια φρο­ντί­δα Υγεί­ας την έλαβε χωρίς να πλη­ρώ­σει ευρώ, όταν δέκα χρό­νια πριν οι μισοί Έλ­λη­νες λάμ­βα­ναν εντε­λώς δω­ρε­άν υπη­ρε­σί­ες.

Την ίδια στιγ­μή, ο μη­νιαί­ος μέσος όρος δα­πά­νης των Ελ­λή­νων από την τσέπη τους για αγορά φαρ­μά­κων που δεν κα­λύ­πτει ο ασφα­λι­στι­κός φο­ρέ­ας είναι 21,1 ευρώ και για συμ­με­το­χή στην αγορά φαρ­μά­κων που συ­ντα­γο­γρα­φή­θη­καν μέσω του ασφα­λι­στι­κού τα­μεί­ου είναι 29 ευρώ!

Σύμ­φω­να μά­λι­στα με την έρευ­να της ΕΣΔΥ, η κα­τα­νά­λω­ση φαρ­μά­κων στην Ελ­λά­δα το 2016 πα­ρου­σιά­ζει αύ­ξη­ση (κατά 3%) σε σχέση με το 2015. Η αύ­ξη­ση αφορά κυ­ρί­ως σε φάρ­μα­κα που σχε­τί­ζο­νται με την αντι­με­τώ­πι­ση προ­βλη­μά­των του καρ­διο­λο­γι­κού, του εν­δο­κρι­νο­λο­γι­κού, του ορ­θο­πε­δι­κού, του πνευ­μο­νο­λο­γι­κού και του γα­στρε­ντε­ρο­λο­γι­κού συ­στή­μα­τος. Η διάρ­κεια ωστό­σο λήψης των φαρ­μά­κων έχει μειω­θεί αφού από το 75% των ατό­μων που έκα­ναν λήψη φαρ­μα­κευ­τι­κής αγω­γής για πε­ρισ­σό­τε­ρους από 6 μήνες το 2015, το πο­σο­στό σή­με­ρα έχει πέσει στο 68,9%.

Σχε­δόν ένας στους τρεις συμ­με­τέ­χο­ντες (πο­σο­στό 28,6%) αντι­με­τώ­πι­σε κά­ποιο πρό­βλη­μα υγεί­ας κατά την διάρ­κεια του τε­λευ­ταί­ου μήνα και απευ­θύν­θη­κε σε υπη­ρε­σία υγεί­ας. Το 4,2% ενώ εμ­φά­νι­σε κά­ποιο πρό­βλη­μα δεν απευ­θύν­θη­κε τε­λι­κά σε επαγ­γελ­μα­τία υγεί­ας είτε λόγω οι­κο­νο­μι­κής αδυ­να­μί­ας είτε γιατί τε­λι­κά δεν χρειά­στη­κε.

Το 2006 το 52,6% όσων επι­σκέ­πτο­νταν κά­ποια υπη­ρε­σία υγεί­ας δεν πλή­ρω­νε τί­πο­τα από την τσέπη του. Το αντί­στοι­χο πο­σο­στό σή­με­ρα βρί­σκε­ται στο 25,8%. Οι μισοί πε­ρί­που σή­με­ρα (49,7%) πλη­ρώ­νουν έως 50 ευρώ, ενώ αυ­ξη­μέ­νο σε σχέση με το 2006 είναι και το πο­σο­στό όσων πλη­ρώ­νουν από 51 ? 150 ευρώ. (από 15,1% σε 18,0%).

Εντυ­πω­σια­κό είναι το εύ­ρη­μα της έρευ­νας ανα­φο­ρι­κά με τη νο­ση­λεία στον δη­μό­σιο και ιδιω­τι­κό τομέα. Συ­γκε­κρι­μέ­να, από την δια­χρο­νι­κή εξέ­λι­ξη των ει­σα­γω­γών για νο­ση­λεία πα­ρα­τη­ρεί­ται την τε­λευ­ταία 10ετία μια μικρή μεί­ω­ση (από 9,9% σε 8,3%) των ει­σα­γω­γών και ταυ­τό­χρο­να μια μικρή αύ­ξη­ση (από 2% σε 3,1%) των ει­σα­γω­γών στα ιδιω­τι­κά νο­ση­λευ­τι­κά ιδρύ­μα­τα. Ωστό­σο, ο μέσος όρος ει­σα­γω­γών πα­ρα­μέ­νει σχε­τι­κά στα­θε­ρός τόσο στα δη­μό­σια όσο και στα ιδιω­τι­κά νο­σο­κο­μεία.

Αυ­ξη­μέ­νες πα­ρου­σιά­ζο­νται σε σχέση με το 2006 οι ει­σα­γω­γές που σχε­τί­ζο­νται με πα­ρο­δι­κά προ­βλή­μα­τα (κατά 20,9%) και με τα χρό­νια νο­σή­μα­τα (κατά 5,1%). αντί­θε­τα μειω­μέ­νες εμ­φα­νί­ζο­νται οι ει­σα­γω­γές λόγω ατυ­χη­μά­των (κατά 5,1%).

Όπως προ­κύ­πτει από την έρευ­να, η νο­ση­λευ­τι­κή δα­πά­νη στην Ελ­λά­δα πα­ρα­μέ­νει σε με­γά­λο πο­σο­στό μη­δε­νι­κή αφού το 49,7% ένα­ντι 52,6% το 2006 δεν πλη­ρώ­νει τί­πο­τα από την τσέπη του. Ωστό­σο, έχει αυ­ξη­θεί κατά την διάρ­κεια των τε­λευ­ταί­ων 10 ετών το πο­σο­στό όσων πλη­ρώ­νουν έως 200 ευρώ για νο­σο­κο­μεια­κές υπη­ρε­σί­ες (από 6,9% σε 15,6%). Επί­σης, και στις δευ­τε­ρο­βάθ­μιες υπη­ρε­σί­ες υγεί­ας μειώ­νε­ται η πλή­ρης κά­λυ­ψη του τα­μεί­ου από 64,3% σε 54% και ταυ­τό­χρο­να αυ­ξά­νε­ται η συμ­με­το­χή του ασφα­λι­σμέ­νου στα έξοδα νο­ση­λεί­ας. Μικρή αύ­ξη­ση πα­ρου­σιά­ζει η χρήση της ιδιω­τι­κής ασφά­λι­σης (από 2,6% σε 5,5%).

Ημε­ρη­σία