DW: Δυσοίωνα σενάρια για την Ευρωζώνη και την Ελλάδα το 2017

Με δεδο­μέ­νους τους πολλούς και δια­φο­ρε­τι­κούς αστάθ­μη­τους πολι­τι­κούς και οικο­νο­μι­κούς παρά­γο­ντες, στο Βερο­λίνο εκφρά­ζο­νται φόβοι για τον κίνδυνο ανα­ζω­πύ­ρω­σης της ευρω­κρί­σης την ερχό­μενη χρονιά.

Την ώρα που στην Ιταλία ένα ενδε­χό­μενο «όχι» των πολιτών στη συνταγ­μα­τική ανα­θε­ώ­ρηση απειλεί να βυθίσει τη χώρα σε μια νέα πολι­τική κρίση, η πιστο­λη­πτική ικα­νό­τητα της Πορ­το­γα­λίας κρέ­με­ται από τη λεπτή κλωστή ενός μικρού οίκου αξιο­λό­γη­σης, ενώ στο ζήτημα του ελλη­νι­κού χρέους μπορεί να σημειώ­νε­ται πρόοδος, εντού­τοις δεν έχει ακόμη λυθεί ορι­στικά. Σε αυτά θα πρέπει να προ­στε­θεί η τερά­στια αβε­βαιό­τητα για την έκβαση των γαλ­λι­κών προ­ε­δρι­κών εκλογών αλλά και η υλο­ποί­ηση του Brexit.

Σε περί­πτωση που επα­λη­θευ­τεί έστω και ένα από τα δυσοί­ωνα σενάρια που δια­τυ­πώ­νο­νται, τότε αυτό θα δημιουρ­γούσε τερά­στια προ­ε­κλο­γικά προ­βλή­ματα στην Άγκελα Μέρκελ, ρίχνο­ντας παράλ­ληλα νερό στο μύλο των εθνο­λαϊ­κι­στών του AfD.

Ο κίν­δυ­νος μιας νέας ευρω­κρί­σης είναι υπαρ­κτός και ο πολι­τι­κός κίν­δυ­νος είναι τερά­στιος, σχο­λί­ασε στο Reuters ο πρό­ε­δρος του Γερ­μα­νι­κού Ινστι­τού­του Οικο­νο­μι­κών Ερευνών Μαρσέλ Φράτσερ. Γι΄αυτό το λόγο, όπως σημειώ­νουν κυβερ­νη­τι­κοί κύκλοι στο Βερο­λίνο, θα πρέπει να επι­χει­ρη­θεί να μετα­τε­θούν τα προ­βλή­ματα της νομι­σμα­τι­κής ένωσης για το διά­στημα μετά τις γερ­μα­νι­κές εκλογές. «Μέχρι τότε θα λύσουμε τα προ­βλή­ματα αθόρυβα, διότι κανείς δεν θέλει μια ανοιχτή διαμάχη για πακέτα διά­σω­σης, εκτός ίσως από την Αρι­στερά και το AfD», σχο­λιά­ζει πολι­τι­κός της συγκυ­βέρ­νη­σης. Ορι­σμένα ανοιχτά μέτωπα, όπως το ελλη­νικό, ενδέ­χε­ται να κλεί­σουν, εντού­τοις την ίδια ώρα ελλο­χεύει ο κίν­δυ­νος να ξεσπά­σουν νέες εστίες κρίσης. Ένας από τους λόγους είναι ότι οι πολίτες γίνο­νται όλο και πιο απρό­βλε­πτοι στις κάλπες. Και το δε 2017 στή­νο­νται πολλές.

Πολύ μεγάλη για να σωθεί

Ο μεγα­λύ­τε­ρος κίν­δυ­νος για την ευρω­ζώνη απορ­ρέει προς στιγμήν από την Ιταλία. Ο Μ. Φράτσερ χαρα­κτη­ρί­ζει το ιταλικό δημο­ψή­φι­σμα πολύ πιο σημα­ντικό από την απόφαση του Brexit ή την εκλογή του Ντ. Τραμπ στην αμε­ρι­κα­νική προ­ε­δρία. Ο πρω­θυ­πουρ­γός Ματέο Ρέντσι έχει προ­α­ναγ­γεί­λει την παραί­τησή του σε περί­πτωση επι­κρά­τη­σης του «όχι». Αλήθεια, τι θα γίνει σε αυτή την περί­πτωση;

Η τρίτη μεγα­λύ­τερη οικο­νο­μία της ευρω­ζώ­νης βιώνει εδώ και χρόνια μια βαθιά κρίση. Τα τελευ­ταία δέκα χρόνια το ΑΕΠ της αυξή­θηκε κατά μέσο όρο μόλις κατά 0,5%. Την ίδια ώρα το χρέος έχει εκτι­να­χθεί στο 132% του ΑΕΠ. Με μια στατική αγορά εργα­σίας, χαμηλή αντα­γω­νι­στι­κό­τητα των επι­χει­ρή­σεών της, ανα­πο­τε­λε­σμα­τική δημόσια διοί­κηση και αδύ­να­μες τρά­πε­ζες, η χώρα αντι­με­τω­πί­ζει ήδη τερά­στια προ­βλή­ματα και σε αυτά δεν απο­κλεί­ε­ται να προ­στε­θεί σύντομα άλλο ένα: η απουσία κυβέρ­νη­σης.

Πολι­τι­κοί ανα­λυ­τές εκτι­μούν ωστόσο ότι οι Ιταλοί θα βρουν τον τρόπο να ξεπε­ρά­σουν γρήγορα τη δια­φαι­νό­μενη νέα κρίση. Σε δια­φο­ρε­τική περί­πτωση, τα πράγ­ματα θα είναι δύσκολα. «Η Ιταλία είναι πολύ μεγάλη για τον ευρω­παϊκό μηχα­νι­σμό στή­ρι­ξης», σχο­λιά­ζει ο Φράτσερ. Και τότε θα επα­νέλ­θουν και τα σενάρια για την παρα­μονή της χώρας στο ευρώ, όπως το 2012.

Για το ελλη­νικό ζήτημα ο κυβερ­νη­τι­κός συνα­σπι­σμός στο Βερο­λίνο ελπίζει να κλείσει σύντομα τόσο η αξιο­λό­γηση όσο και το ζήτημα της συμ­με­το­χής του ΔΝΤ στο ελλη­νικό πρό­γραμμα. Το γεγονός ότι δρο­μο­λο­γεί­ται ήδη λύση για τα βρα­χυ­πρό­θε­σμα μέτρα ελά­φρυν­σης του χρέους και δη με τις «ευλο­γίες» του Βερο­λί­νου, αφήνει σημα­ντικά περι­θώ­ρια αισιο­δο­ξίας ότι το θέμα Ελλάδα δεν θα απα­σχο­λή­σει την Ευρώπη το 2017. Θα επι­στρέ­ψει στην ατζέντα όμως το 2018 όταν θα πρέπει να εφαρ­μο­στούν τα μεσο­πρό­θε­σμα μέτρα για το χρέος.

Την ίδια ώρα τα μηνύ­ματα από την Πορ­το­γα­λία είναι κάθε άλλο παρά ενθαρ­ρυ­ντικά. Η χώρα που έχει στο ενερ­γη­τικό της ήδη ένα μνη­μό­νιο, κιν­δυ­νεύει εκ νέου. Μόλις ένας μικρός Οίκος Αξιο­λό­γη­σης, ο DBRS δια­τη­ρεί την πιστο­λη­πτική ικα­νό­τητα της χώρας στο ΒΒΒ, την χαμη­λό­τερη επεν­δυ­τική βαθμίδα μεν, αλλά μια βαθμίδα που εξα­σφα­λί­ζει τη συμ­με­τοχή των πορ­το­γα­λι­κών ομο­λό­γων στο πρό­γραμμα ποσο­τι­κής χαλά­ρω­σης της ΕΚΤ. Γερ­μα­νοί πολι­τι­κοί δεν απο­κλεί­ουν το ενδε­χό­μενο να προ­σφύ­γει η Λισα­βόνα και πάλι στον ευρω­παϊκό μηχα­νι­σμό στή­ρι­ξης. Στον προ­ε­κλο­γικό αγώνα αυτό θα χρε­ώ­νο­νταν σίγουρα στην ευρω­παϊκή πολι­τική διά­σω­σης που δια­μορ­φώ­νε­ται ως επί το πλεί­στον από το Βερο­λίνο.

Εξέ­χουσα θέση στη μακρο­σκελή λίστα των ευρω­παϊ­κών προ­βλη­μά­των έχει και η Γαλλία. «Ο μεγα­λύ­τε­ρος κίν­δυ­νος για την Ευρώπη και το ευρώ το 2017 απορ­ρέει από τις γαλ­λι­κές προ­ε­δρι­κές εκλογές», προει­δο­ποιεί ο ευρω­βου­λευ­τής των γερ­μα­νών Πρα­σί­νων Μάνουελ Ζάρα­τσιν. Το ενδε­χό­μενο επι­κρά­τη­σης της Μαρίν Λεπέν του ακρο­δε­ξιού Εθνικού Μετώπου μπορεί μάλλον να απο­κλει­στεί. Μετά το Brexit και την εκλογή Τραμπ όμως κανένας ανα­λυ­τής δεν βάζει και το χέρι του στη φωτιά. Σε περί­πτωση που γίνει πρό­ε­δρος, αυτό θα μπο­ρούσε να σημα­το­δο­τή­σει το τέλος της ΕΕ και του ευρώ, εκτι­μούν κυβερ­νη­τι­κοί κύκλοι στο Βερο­λίνο που επι­κα­λεί­ται το Reuters. Και στην περί­πτωση αυτή θα απο­κτούσε τελείως δια­φο­ρε­τικό χαρα­κτήρα και ο προ­ε­κλο­γι­κός αγώνας στη Γερ­μα­νία.

Ιταλία, Ελλάδα, Πορ­το­γα­λία και Γαλλία ενδέ­χε­ται να επη­ρε­ά­σουν λοιπόν άμεσα τις εκλογές στη Γερ­μα­νία. «Ζούμε σε έναν δικό μας κόσμο», σχο­λιά­ζει ο Μ. Φράτσερ, σημειώ­νο­ντας ότι η συγκρι­τικά πολύ καλή οικο­νο­μική θέση της Γερ­μα­νίας είναι η εξαί­ρεση και μια ειδική περί­πτωση. Σε Ισπανία και Ελλάδα η ανεργία των νέων ξεπερνά το 40%, όπως λέει: «Στη Γερ­μα­νία δεν συνει­δη­το­ποιούμε στο ελά­χι­στο τι ακριβώς συμ­βαί­νει στη νότια Ευρώπη».

Πηγή Deutsche Welle