Ιδιαίτερα δυσοίωνο για την προοπτική εκατοντάδων χιλιάδων μικρομεσαίων επιχειρήσεων και αντίστοιχων εργαζομένων φαίνεται πως είναι το 2011, καθώς τα προβλήματα που τις ταλάνισαν την προηγούμενη χρονιά, όχι μόνο δεν ξεπεράστηκαν, αλλά, αντιθέτως, επιδεινώθηκαν. Τα συμπεράσματα που προκύπτουν από την τρίτη συγκριτική πανελλαδική έρευνα της Marc, που παρουσιάστηκε προχθές και διενεργήθηκε για λογαριασμό του Ινστιτούτου Μικρών Επιχειρήσεων τς Γενικής Συνομοσπονδίας Επαγγελματιών Βιοτέχνων Εμπόρων Ελλάδας (ΙΜΕ – ΓΣΕΒΕΕ), είναι πολύ ανησυχητικά για τη συντριπτική πλειονότητα των ΜΜΕ. Σύμφωνα με αυτά, υπάρχει άμεσος κίνδυνος να διακόψουν εντός του έτους τη λειτουργία τους 225.000 επιχειρήσεις και συνακόλουθα να χαθούν περίπου 320.000 θέσεις απασχόλησης που αντιστοιχούν σε μικρούς εργοδότες, αυτοαπασχολούμενους και μισθωτούς
ΟΠΩΣ αποτυπώνεται στην έρευνα, το 68% των επιχειρηματιών προβλέπει επιδείνωση της γενικής οικονομικής κατάστασης, ενώ την ίδια στιγμή το 70% προβλέπει μείωση στον κύκλο εργασιών, το 74,3 μείωση της ρευστότητας, το 70,5% και το 70,8% μείωση στη ζήτηση και στις παραγγελίες. Σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις, αύξηση προβλέπει μόνο το 3,2%, μείωση το 43,2% και στασιμότητα το 37,9%.
Τα παραπάνω ευρήματα έρχονται να αθροιστούν στα ήδη δυσμενή στοιχεία του δεύτερου εξαμήνου του προηγούμενου έτους, όπου το 84,2% των επιχειρήσεων κατέγραψε επιδείνωση της οικονομικής τους κατάστασης. Ειδικότερα, επιδείνωση εμφάνισε στον κύκλο εργασιών το 80,2% στη ζήτηση το 78,3% στη ρευστότητα το 84,3%, στις παραγγελίες το 79,1% ενώ στις επενδύσεις αύξηση κατέγραψε μόνο το 3,8%, μείωση το 45,3% και στασιμότητα το 39,4%.
Σύμφωνα με τη ΓΣΕΒΕΕ, τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι οι προσδοκίες είναι χειρότερες από εκείνες των δύο προηγούμενων ερευνών, στοιχείο που δείχνει ότι το οικονομικό κλίμα στις μικρές επιχειρήσεις βρίσκεται στο χειρότερο σημείο. Αξίζει να αναφερθεί ότι τόσο στην αποτίμηση όσο κυρίως στις προβλέψεις η επιδείνωση έχει εξαπλωθεί και στους τρεις τομείς της οικονομικής δραστηριότητας, αφού, ακόμα και στον τομέα των υπηρεσιών, ο οποίος μέχρι και το πρώτο εξάμηνο του 2010 εμφάνιζε τις μικρότερες απώλειες, δείχνει πλέον να επηρεάζεται εξίσου σημαντικά με τους υπόλοιπους δύο τομείς (μεταποίηση και εμπόριο).
Απασχόληση
Στον τομέα της απασχόλησης, συνεχίζεται η απώλεια θέσεων, αφού σχεδόν η 1 στις 4 επιχειρήσεις (24,1%) αναγκάστηκε να μειώσει το προσωπικό της, ενώ μόνο το 3,5% των επιχειρήσεων του δείγματος προχώρησε σε προσλήψεις. Αυτό μεταφράζεται σε απώλεια 100.000 περίπου θέσεων εργασίας για το 2ο εξάμηνο του 2010 (έναντι 88.000 το 1ο εξάμηνο του 2010). Η απώλεια θέσεων εργασίας είναι υψηλότερη στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις του δείγματος, αφού το ποσοστό εκεί υπερβαίνει το 35%.
Επιπλέον, σχεδόν 3 στους 10 επιχειρηματίες, που απασχολούν προσωπικό (27,2%) προβλέπουν ότι το 1ο εξάμηνο του 2011 θα προχωρήσουν σε μείωση του προσωπικού τους, ενώ μόνο το 4,9% δηλώνει ότι θα προχωρήσει σε προσλήψεις. Με το πιο μετριοπαθές σενάριο, υπολογίζεται ότι είναι επισφαλείς άλλες 110.000 θέσεις εργασίας για το πρώτο εξάμηνο του 2011.
Μισθοί – ωράριο εργασίας
Πάνω από 4 στις 10 επιχειρήσεις καταγράφουν προβλήματα στην καταβολή της μισθοδοσίας των εργαζομένων τους, ενώ την ίδια στιγμή, 7 στους 10 επιχειρηματίες δηλώνουν ότι δεν χρειάστηκε να προχωρήσουν σε οποιαδήποτε περικοπή στο μισθό των εργαζομένων τους. Ωστόσο, 3 στους 10 επιχειρηματίες δηλώνουν ότι έχουν αναγκαστεί να προχωρήσουν σε μείωση των ωρών ή και των ημερών εργασίας. Ωστόσο, ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι πάνω από τις μισές επιχειρήσεις (54,9%) θεωρούν πιθανό να προχωρήσουν το επόμενο εξάμηνο σε μειώσεις μισθών ή ωρών εργασίας των εργαζομένων.
Υποχρεώσεις – οφειλές
Η έλλειψη ρευστότητας και η πτώση στον τζίρο έχουν αποτυπωθεί και στις δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μικρές επιχειρήσεις, ώστε να ανταποκριθούν έγκαιρα στην κάλυψη βασικών υποχρεώσεων. Συγκεκριμένα:
• Σχεδόν 1 στις 4 επιχειρήσεις έχει οφειλές στο ΙΚΑ.
• Σχεδόν 3 στις 10 επιχειρήσεις έχουν οφειλές στην εφορία (27,3%) σε δάνεια (28,4%) και σε ενοίκιο (29,3%). Ειδικότερα, σε σχέση με την καταβολή του ενοικίου, το πρόβλημα είναι μεγαλύτερο στην Αττική (33,7%), γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη έναρξης ενός διαλόγου για την αναπροσαρμογή των μισθωμάτων.
• Πάνω απο 3 στις 10 επιχειρήσεις έχουν οφειλές σε ΔΕΚΟ – ΔΕΗ, ΟΤΕ, ύδρευση – (30,8%) και σε προμηθευτές (31,9%). Καθίσταται επομένως επιτακτικό το αίτημα της ΓΣΕΒΕΕ για μείωση του ΦΠΑ στα τιμολόγια των ΔΕΚΟ (σήμερα είναι 13%).
• Τέλος, σχεδόν 4 στις 10 επιχειρήσεις (36,3%) έχουν καθυστερημένες οφειλές στον ΟΑΕΕ, ποσοστό που επιβεβαιώνεται και από τα επίσημα στοιχεία του Οργανισμού.
Ακάλυπτες επιταγές
Μόνο η μία στις δύο επιχειρήσεις του δείγματος χρησιμοποιεί στις συναλλαγές της επιταγές, εκ των οποίων οι 3 στις 10 επιχειρήσεις πραγματοποιούν πάνω από το 50% των συναλλαγών τους, μέσω επιταγών. Η χρήση των επιταγών δείχνει να μειώνεται (τον Ιούλιο του 2009, το ποσοστό των επιχειρήσεων που χρησιμοποιούσαν επιταγές ήταν 63%). Η μείωση αυτή είναι αναμενόμενη και επαληθεύεται από τα στοιχεία της Τειρεσίας Α.Ε., καθώς, το 2009, σημειώθηκε έκρηξη των ακάλυπτων επιταγών.
Εκτοτε, επικράτησε μεγάλη επιφυλακτικότητα στην έκδοση και λήψη επιταγών. Ωστόσο, θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι μισές περίπου επιχειρήσεις από οσες πραγματοποιούν συναλλαγές μέσω επιταγών, διατηρούν επιταγές που είναι ήδη ακάλυπτες (37,9%) και δεν τις «σφραγίζουν» ή διατρέχουν μεγάλο κίνδυνο να μην καλυφθούν (7,3%). Αυτό είναι ένα στοιχείο που δεν καταγράφεται από την Τειρεσίας Α.Ε. ή από άλλες επίσημες πηγές. Η κατάσταση, αυτή που είναι μια επιπρόσθετη συνέπεια της έλλειψης ρευστότητας και πτώσης της κατανάλωσης, έχει οδηγήσει τις επιχειρήσεις να επιθυμούν τη μείωση του χρονικού ορίου εξόφλησης των επιταγών (μεταχρονολόγηση). Το 36% των επιχειρήσεων επιθυμεί όριο 2 μηνών, το 19,5% όριο 4 μηνών, το 24,7% όριο 6 μηνών, ενώ μόνο το 15,1% δεν επιθυμεί τη θέσπιση χρονικού ορίου μεταχρονολόγησης.
Τραπεζική χρηματοδότηση
Οι 8 στις 10 επιχειρήσεις, το 2ο εξάμηνο του 2010, δεν απευθύνθηκαν σε τράπεζα για χρηματοδότηση, αλλά και από το 20,1% των επιχειρήσεων, που απευθύνθηκε, μόνο για το 31,8% έγινε δεκτό το αίτημά τους. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι η έλλειψη ρευστότητας και το αρνητικό οικονομικό κλίμα οφείλονται κατά κύριο λόγο στο ότι το τραπεζικό σύστημα και ο χρηματοπιστωτικός τομέας γενικότερα έχει αποκοπεί πλήρως από την πραγματική οικονομία. Η κατάσταση αυτή αποτυπώνεται και στις στάσεις των επιχειρήσεων του δείγματος, αφού περίπου 9 στις 10 επιχειρήσεις θεωρούν ότι οι τράπεζες δεν στηρίζουν τις προσπάθειες ενίσχυσης των μικρών επιχειρήσεων. Η δυσαρέσκεια αυτή αποτυπώνεται επίσης στο ότι περίπου 9 στις 10 επιχειρήσεις (85,9%) προτιμούν να στηριχτούν οι μικρές επιχειρήσεις, έστω και αν αυτό οδηγήσει και σε κλείσιμο μιας τράπεζας. Τέλος, 6 στις 10 επιχειρήσεις του δείγματος θεωρούν αναγκαία τη δημιουργία ενός ισχυρού κρατικού πυλώνα που θα προωθήσει τη χρηματοδότηση της ανάπτυξης με τη συνένωση της Εθνικής Τράπεζας, του Ταχυδρομικού Ταμιευτηρίου και του Ταμείου Παρακαταθηκών και Δανείων.
