Σπουδή στην Ελευθερία

Ελευ­θε­ρία για ποιόν – από ποιόν – από τι; Τα ερω­τή­ματα απαι­τούν κάθε φορά και­νούρ­για απά­ντηση. Μα αν δεν πάρει κανείς το νήμα από την αρχή, πως θα μπο­ρέ­σει, αλήθεια, να περάσει μέσα από τους δαι­δά­λους της δικής μας εποχής για να βρει τις απα­ντή­σεις που ζητάνε οι δικοί μας οι καιροί;

Ποιος μιλάει σήμερα για ελευ­θε­ρία; Η λέξη μοιάζει να φθίνει, να πεθαί­νει ήσυχα ήσυχα από εξά­ντληση και μαρασμό χωρίς κανείς να παρα­στέ­κε­ται στις τελευ­ταίες της ώρες.

Η ελευ­θε­ρία – σύνθημα των μεγάλων ξεση­κω­μών που τρα­ντά­ζανε και ρίχνανε καθε­στώτα, μοναρ­χίες, κατακτητές- έχει απο­συρ­θεί από τους δρόμους. Όπως έχουν απο­συρ­θεί από τους δρόμους και τα μεγάλα πλήθη των επα­να­στα­τι­κών ξεση­κω­μών. Τα τελευ­ταία χρόνια η Ιστορία φαί­νε­ται ότι περνάει από τη συσ­σω­ρευ­τική της φάση, πριν προ­χω­ρή­σει σε νέα ποιο­τικά άλματα. Έτσι δημιουρ­γή­θηκε χώρος για τους παρά­ξε­νους «επα­να­στα­τη­μέ­νους νέους» που ξεθυ­μαί­νουν το επα­να­στα­τικό τους μένος σπά­ζο­ντας κεφάλια και μαγαζιά μ’ ένα στρι­φο­γύ­ρι­σμα της αλυ­σί­δας τους.

Οι αλυ­σί­δες στα χέρια αυτών των «επα­να­στα­τη­μέ­νων» φέρανε έναν και­νούρ­γιο συμ­βο­λι­σμό, που δεν μοιάζει με τους συμ­βο­λι­σμούς της “όποιας” ελευ­θε­ρίας. Τι συμ­βο­λί­ζει άραγε η αλυσίδα; Τη θέληση να μετα­βλη­θεί αυτό το όργανο της σκλα­βιάς σε όργανο ελευ­θε­ρίας; Ή, πιο απλά, εκφρά­ζει τη θέληση ν’ αλλά­ξουνε ιδιο­κτήτη -και χρήστη- οι αλυ­σί­δες;

Είναι μια λέξη που πεθαί­νει η ελευ­θε­ρία ή είναι μια λέξη φθαρ­μένη από την ίδια της τη γενι­κό­τητα και γι΄ αυτό ο σύγ­χρο­νος άνθρω­πος προτιμά να την ανα­λύ­σει στα συγκε­κρι­μένα της «περιε­χό­μενα»;  Η λέξη ελευ­θε­ρία ζει στον γραπτό λόγο δυόμισι χιλιά­δες χρόνια, παίρ­νο­ντας σ’ όλην αυτήν τη δια­δρομή δια­φο­ρε­τι­κούς ορι­σμούς, που απα­ντάνε σε καθο­ρι­σμένα ερω­τή­ματα: ελευ­θε­ρία τίνος, από ποιόν, από τι;

(΄Ελλη Παππά  από το οπι­σθό­φυλλο του βιβλίου της «Σπουδή στην Ελευ­θε­ρία»)