Όλοι φοροφυγάδες, μέχρις αποδείξεως του εναντίου

Τη μισή περίπου Ελλάδα βάζει αντι­μέ­τωπη με την Εφορία το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών. Δια­σταυ­ρώ­σεις, άνοιγμα τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών, σαρω­τι­κές κατα­σχέ­σεις, μέθοδοι που ακο­λου­θούν οι ιδιω­τι­κές εισπρα­κτι­κές εται­ρείες αλλά και πλει­στη­ρια­σμοί είναι μερικά μόνο από τα μέτρα που καθι­στούν a priori υπό­πτους και φορο­φυ­γά­δες εκα­τομ­μύ­ρια πολίτες και επι­χει­ρή­σεις. Και όλα αυτά στον βωμό της τυφλής εισπρα­κτι­κής πολι­τι­κής του ΥΠΟΙΚ.

Όσο για την υπόθεση του περίφηµου “Κατα­θε­σιο­λο­γίου”, μετα­τρέ­πε­ται σε ένα µεγαλοπρεπές κυνήγι µαγισσών: το υπουρ­γείο Οικονοµικών, µέσα από τη δια­σταύ­ρωση κατα­θέ­σεων και φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων, ανα­γκά­ζει τους πολίτες να απο­δεί­ξουν ότι δεν είναι… ελέ­φα­ντες µε προσκόµιση “χαρτιών” και εγγρά­φων που εκδό­θη­καν πριν από πολλά χρόνια και, σε πολλές περι­πτώ­σεις, οι υπη­ρε­σίες και οι φορείς που τα εκδί­δουν πλέον δεν υπάρ­χουν!

Το νέο λογι­σμικό για την άμεση σύγκριση κατα­θέ­σεων και φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων για το οποίο πανη­γυ­ρί­ζει το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο είναι, σύμφωνα με υπη­ρε­σιακά στελέχη του ίδιου του υπουρ­γείου, διά­τρητο και με πολλά ζητή­ματα αξιο­πι­στίας, με απο­τέ­λε­σμα “η μισή Ελλάδα κιν­δυ­νεύει να κληθεί στην Εφορία” ως ύποπτη για φορο­δια­φυγή.

Στην παγίδα της δια­σταύ­ρω­σης θα πια­στούν ζευ­γά­ρια που αγό­ρα­σαν πρώτη κατοι­κία η οποία στο παρελ­θόν απαλ­λασ­σό­ταν από το πόθεν έσχες. Ο λόγος για μία από τις πέντε κατη­γο­ρίες που βρί­σκο­νται στη ζώνη “υψηλής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας”, μαζί με όσους πού­λη­σαν στο παρελ­θόν κατοι­κία, οικο­δο­μι­κές επι­χει­ρή­σεις, αυτο­κι­νη­τι­στές, αγρότες, αλλά και όσους είχαν απο­τα­μί­ευση πριν από το 2002 εκτός τρα­πε­ζών. Με άλλα λόγια, το σύστηµα δεν ανα­γνω­ρί­ζει αποταµίευση εκτός τρα­πε­ζι­κού συστήµατος πριν από το 2002, καθι­στώ­ντας φορο­φυ­γά­δες ακόµα και αυτούς που αποταµίευαν µετρητά και κάποια στιγµή τα κατέ­θε­σαν στην τράπεζα.

Το λογι­σμικό

Στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών ανα­ζη­τού­σαν έναν τρόπο προ­κει­μέ­νου να γίνεται πολύ γρήγορα η σύγκριση του ποσού της αύξησης των κατα­θέ­σεων των φορο­λο­γου­μέ­νων με το εισό­δημα που έχουν δηλώσει στις φορο­λο­γι­κές τους δηλώ­σεις. Το λογι­σμικό “τελειο­ποι­ή­θηκε” πρό­σφατα, προ­κει­μέ­νου να ανα­γνω­ρί­ζει μόνο τις λεγό­με­νες “πρω­το­γε­νείς” κατα­θέ­σεις ποσών στους τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς, απο­κλεί­ο­ντας δηλαδή ποσά τα οποία, ενώ έχουν ανα­λη­φθεί από άλλον τρα­πε­ζικό λογα­ρια­σμό, κατα­τί­θε­ται στον τρα­πε­ζικό λογα­ρια­σμό του ίδιου κατα­θέτη, ποσά που έχουν μετα­φερ­θεί ηλε­κτρο­νικά μεταξύ τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών του ίδιου προ­σώ­που, καθώς και ποσά από λήξεις προ­θε­σμια­κών κατα­θέ­σεων και άλλων χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κών προ­ϊ­ό­ντων.

Η δια­σταύ­ρωση θα γίνει στα στοι­χεία κατα­θέ­σεων και φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων από την 1/1/2002 και μετά, από το έτος δηλαδή που εισήχθη το ευρώ, για λόγους συγκρι­σι­μό­τη­τας. Στο δείγμα της δια­σταύ­ρω­σης περι­λαμ­βά­νο­νται περίπου 1.270.000 κατα­θέ­τες οι οποίοι βρί­σκο­νται σε μία ή περισ­σό­τε­ρες από τις λεγό­με­νες “λίστες φορο­δια­φυ­γής“, όπως, για παρά­δειγμα, στη λίστα Λαγκάρντ, τη λίστα Μπόρ­γιανς ή τη λίστα των μεγα­λο­κα­τα­θε­τών.

Μάλιστα, από μια πρώτη δια­σταύ­ρωση που έτρεξε το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών στη λίστα προ­έ­κυ­ψαν, όπως έγραψε το Capital.gr, περίπου 250.000 φορο­λο­γού­με­νοι με σημα­ντι­κές απο­κλί­σεις μεταξύ φορο­λο­γι­κών δηλώ­σεων και τρα­πε­ζι­κών υπο­λοί­πων. Πολλοί από αυτούς, όμως, εμφα­νί­ζο­νται ως φορο­φυ­γά­δες ενώ στην ουσία μπορεί να μην είναι ή να ήταν νομό­τυ­ποι όταν δεν δήλωναν όλα τα εισο­δή­ματά τους στην Εφορία.

Τι προ­τεί­νουν

Υπη­ρε­σιακά στελέχη του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών κρούουν τον κώδωνα του κιν­δύ­νου, λέγο­ντας ότι μπορεί να οδη­γη­θούμε σε τρα­γε­λα­φι­κές κατα­στά­σεις στις Εφορίες, με χιλιά­δες φορο­λο­γου­μέ­νους να πηγαι­νο­έρ­χο­νται με χαρτιά στα χέρια προ­κει­μέ­νου να απο­δεί­ξουν ότι δεν είναι ελέ­φα­ντες.

Για τον λόγο αυτό, προ­τεί­νουν μια σειρά από παρεμ­βά­σεις και διορ­θώ­σεις, έτσι ώστε να υπάρξει ένα μεγάλο και απο­τε­λε­σμα­τικό φιλ­τρά­ρι­σμα και να σταλεί ειδο­ποι­η­τή­ριο “από­κρυ­ψης περιου­σίας” μόνο σε περι­πτώ­σεις πολύ μεγάλων απο­κλί­σεων (π.χ., άνω των 500.000 ευρώ).

Ποιοι βρί­σκο­νται στη ζώνη υψηλής επι­κιν­δυ­νό­τη­τας

Αυτοί που κιν­δυ­νεύ­ουν με ταλαι­πω­ρία για να απο­δεί­ξουν ότι δεν έχουν απο­κρύ­ψει εισό­δημα ή δεν το δήλωναν νόμιμα είναι:

– Πολλοί φορο­λο­γού­με­νοι, κυρίως επι­χει­ρη­μα­τίες, αν και δεν απέ­κρυ­ψαν ουσια­στικά εισό­δημα, θα κληθούν να δικαιο­λο­γή­σουν με παρα­στα­τικά την προ­έ­λευση ποσών όπως είναι η πώληση μετοχών ή η είσπραξη μερι­σμά­των. Μόνο που η εύρεση δικαιο­λο­γη­τι­κών έπειτα από 15 χρόνια είναι σε πολλές περι­πτώ­σεις όχι μόνο δύσκολη, αλλά πρα­κτικά αδύνατη.

– Όσοι είχαν απο­τα­μί­ευση εκτός τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος πριν από το 2002 και στη συνέ­χεια την κατέ­θε­σαν στην τράπεζα. “Το σύστημα δεν ανα­γνω­ρί­ζει τη λεγό­μενη “ανάλωση” κεφα­λαίου πριν από το 2002″, λέει στο “Κ” έμπειρο υπη­ρε­σιακό στέ­λε­χος του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών. “Έτσι, πολλοί που θα πια­στούν στην παγίδα θα πρέπει να συγκε­ντρώ­σουν φορο­λο­γι­κές δηλώ­σεις ακόμα και τριάντα χρόνων πριν, αν τις έχουν, βέβαια, και να απο­δεί­ξουν ότι πολλά χρήματα προ­έρ­χο­νται από απο­τα­μί­ευση”. Αυτό, όμως, σημαί­νει ταλαι­πω­ρία και αδικία.

-Χιλιάδες φορο­λο­γού­με­νοι, όπως οι ιδιο­κτή­τες οικο­δο­μι­κών επι­χει­ρή­σεων, οι αγρότες και οι αυτο­κι­νη­τι­στές ταξί, που το εισό­δημά τους δεν φορο­λο­γού­νταν με βάση το σύστημα έσοδα μείον έξοδα, αλλά με τεκ­μαρτά με βάση έναν συντε­λε­στή. Σε αυτούς το εισό­δημα που εμφα­νι­ζό­ταν στις φορο­λο­γι­κές τους δηλώ­σεις ήταν το τεκ­μαρτό και όχι το πραγ­μα­τικό. Και μάλιστα αυτό γινόταν νομό­τυπα. Το απο­τέ­λε­σμα θα είναι οι συγκρί­σεις των κινή­σεων των τρα­πε­ζι­κών λογα­ρια­σμών τους με τα δηλω­θέ­ντα εισο­δή­ματά τους να τους χαρα­κτη­ρί­ζουν ως φορο­φυ­γά­δες, λόγω “αδι­καιο­λό­γη­του πλου­τι­σμού”.

– Όσοι έχουν έσοδα από πώληση ακι­νή­των που που­λή­θη­καν σε τιμή πάνω από την αντι­κει­με­νική, που ανα­γρά­φε­ται στα συμ­βό­λαια, τα οποία ήδη στο­χο­ποιού­νται πλέον ως “αγνώ­στου προ­ε­λεύ­σεως” εισο­δή­ματα. Και γρά­φουμε τη λέξη “έσοδα”, διότι τα ποσά από την πώληση ακι­νή­των δεν χαρα­κτη­ρί­ζο­νταν ούτε στο παρελ­θόν, αλλά ούτε και σήμερα, ως εισό­δημα για να φορο­λο­γού­νται. Στην πράξη, ο πωλητής του ακι­νή­του, με τη δήλωση της αντι­κει­με­νι­κής αξίας στο συμ­βό­λαιο που ήταν χαμη­λό­τερη από την πραγ­μα­τική, δεν γλύτωνε κάποιον φόρο. Τον γλύτωνε ο αγο­ρα­στής, μέσω του φόρου μετα­βί­βα­σης. Τώρα, όμως, ο πωλητής εμφα­νί­ζε­ται ως φορο­φυ­γάς και καλεί­ται να πλη­ρώ­σει φόρο για αδι­καιο­λό­γητη προ­σαύ­ξηση περιου­σίας.

– Πολλά νέα ζευ­γά­ρια που αγό­ρα­σαν πρώτη κατοι­κία η οποία εξαι­ρού­νταν από τον έλεγχο πόθεν έσχες. Τα χρήματα σε πολλές περι­πτώ­σεις κατέ­θε­σαν στους τρα­πε­ζι­κούς τους λογα­ρια­σμούς οι γονείς τους και δεν μπορούν να δικαιο­λο­γη­θούν από τα εισο­δή­ματα που δήλωνε το ζευγάρι.

Φορο-επίθεση σε όλα τα μέτωπα

Τυφλή επίθεση σε όλους τους φορο­λο­γου­μέ­νους, επι­χει­ρή­σεις και νοι­κο­κυ­ριά, έχει εξα­πο­λύ­σει η κυβέρ­νηση προ­κει­μέ­νου να φέρει ακόμα και το τελευ­ταίο ευρώ στα κρατικά ταμεία και να καθυ­στε­ρή­σει ή και να απο­φύ­γει τελικά την ενερ­γο­ποί­ηση του λεγό­με­νου “κόφτη” δαπανών. Οι εισπρα­κτι­κές υπη­ρε­σίες της Γενικής Γραμ­μα­τείας Δημο­σίων Εσόδων έχουν εξα­πο­λύ­σει μια πραγ­μα­τική κατα­δί­ωξη όσων φορο­λο­γου­μέ­νων σηκώ­νουν ψηλά τα χέρια, αδυ­να­τώ­ντας να αμυν­θούν απέ­να­ντι στο τσου­νάμι των φόρων που έχει επι­βά­λει η κυβέρ­νηση.

Κατα­σχέ­σεις, τηλε­φω­νι­κές οχλή­σεις, πλει­στη­ρια­σμοί ακόμα και της μίας και μονα­δι­κής κατοι­κίας που έχουν φορο­λο­γού­με­νοι, δια­σταυ­ρώ­σεις εισο­δη­μά­των και στοι­χείων και μαζικοί συμ­ψη­φι­σμοί προ­κει­μέ­νου να μπαί­νουν όσο το δυνατόν περισ­σό­τερα ευρώ στα ταμεία και να βγαί­νουν με επι­στρο­φές φόρων όσο το δυνατόν λιγό­τερα.

Ας δούμε με ποια μέτρα βρί­σκο­νται αντι­μέ­τω­ποι οι φορο­λο­γού­με­νοι που έχουν ληξι­πρό­θε­σμες οφειλές προς την Εφορία:

– Κατα­σχέ­σεις κινητής περιου­σίας: Ήδη περισ­σό­τε­ροι από 700.000 φορο­λο­γού­με­νοι, επι­χει­ρή­σεις και φυσικά πρόσωπα έχουν δει υπό­λοιπα στους τρα­πε­ζι­κούς τους λογα­ρια­σμούς να κάνουν φτερά λόγω κατά­σχε­σης από την Εφορία. Η Εφορία “σκου­πί­ζει” τρα­πε­ζικά υπό­λοιπα από όσους χρω­στούν, ενώ γλυ­τώ­νουν μόνο όσοι έχουν δηλώσει ακα­τά­σχετο λογα­ρια­σμό, αλλά και αυτό για ένα συγκε­κρι­μένο και περιο­ρι­σμένο ποσό. Στους τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς ισχύει ακα­τά­σχετο όριο 1.250 ευρώ, εφόσον όμως έχει δηλωθεί ως ακα­τά­σχε­τος ο τρα­πε­ζι­κός λογα­ρια­σμός. Η Εφορία δεν μπορεί να κατα­σχέ­σει και μισθό ή σύνταξη μέχρι του ποσού των 1.000 ευρώ. Από τα 1.000 έως τα 1.500 ευρώ μπορεί να κατα­σχε­θεί το 50%, και πάνω από τα 1.500 ευρώ μπορεί να κατα­σχε­θεί το σύνολο του μισθού ή της σύντα­ξης.

– Πλει­στη­ρια­σμοί. Η Γενική Γραμ­μα­τεία Δημο­σίων Εσόδων έχει ανε­βά­σει στροφές και προχωρά πλέον σε μαζική κλίμακα σε κατα­σχέ­σεις ακι­νή­των και στην ανα­γκα­στική πώλησή τους μέσω προ­γραμ­μά­των πλει­στη­ρια­σμών. Οι πλει­στη­ρια­σμοί έχουν ξεκι­νή­σει για φορο­λο­γου­μέ­νους που έχουν οφειλές άνω των 200.000 ευρώ, ενώ στα­διακά το σχετικό ποσό οφειλών θα μειώ­νε­ται, προ­κει­μέ­νου να “στρι­μω­χτούν” και φορο­λο­γού­με­νοι με μικρό­τε­ρες οφειλές. Να σημειω­θεί ότι φορείς του ευρύ­τε­ρου δημό­σιου τομέα, όπως για παρά­δειγμα δήμοι, έχουν αρχίσει να επι­σπεύ­δουν πλει­στη­ρια­σμούς ακόμα και για μικρο­ο­φει­λές προς το Δημόσιο. Είναι χαρα­κτη­ρι­στικό το πρό­σφατο παρά­δειγμα δήμου που έβγαλε στο σφυρί την πρώτη κατοι­κία φορο­λο­γου­μέ­νου ο οποίος χρω­στούσε μόλις 500 ευρώ.

– Μέθοδοι εισπρα­κτι­κών εται­ρειών: Ήδη η Γενική Γραμ­μα­τεία Δημο­σίων Εσόδων έχει δημιουρ­γή­σει ειδικό τηλε­φω­νικό κέντρο με το οποίο οι φορο­λο­γού­με­νοι “ενη­με­ρώ­νο­νται” για τις φορο­λο­γι­κές τους υπο­χρε­ώ­σεις. Στη ΓΓΔΕ υπο­στη­ρί­ζουν ότι οι σχε­τι­κές οχλή­σεις γίνο­νται καθαρά για πλη­ρο­φο­ρια­κούς λόγους των φορο­λο­γου­μέ­νων και προ­κει­μέ­νου αυτοί να γνω­ρί­ζουν τις υπο­χρε­ώ­σεις τους. Οι οχλή­σεις γίνο­νται από τη Διεύ­θυνση Φορο­λο­γι­κής Συμ­μόρ­φω­σης της ΓΓΔΕ, μέσω τηλε­φω­νι­κού κέντρου, προς σταθερά και κινητά τηλέ­φωνα χιλιά­δων φορο­λο­γου­μέ­νων ή και των συνυ­πό­χρεων (συζύγων, συγ­γε­νών, παιδιών και κλη­ρο­νό­μων), με ουσια­στικό λόγο να επι­τα­χύ­νουν την πληρωμή ανε­ξό­φλη­των δόσεων ή την υποβολή δηλώ­σεων που έχουν αμε­λή­σει.

– Μαζικοί συμ­ψη­φι­σμοί: Οι υπη­ρε­σίες του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών, σε μια προ­σπά­θεια να βγουν από τα κρατικά ταμεία όσο το δυνατόν λιγό­τερα ποσά, δεν προ­χω­ρούν σε επι­στρο­φές φόρων, προ­κει­μέ­νου αυτές να συμ­ψη­φι­στούν με νέες φορο­λο­γι­κές υπο­χρε­ώ­σεις των φορο­λο­γου­μέ­νων. Είναι χαρα­κτη­ρι­στι­κές οι εκα­το­ντά­δες χιλιά­δες περι­πτώ­σεις εκκα­θα­ρι­σμέ­νων επι­στρο­φών φόρου που τελικά συμ­ψη­φί­ζο­νται –και μάλιστα με ταλαι­πω­ρία των πολιτών– με τις δόσεις για τον ΕΝΦΙΑ και τον φόρο εισο­δή­μα­τος φυσικών προ­σώ­πων.

Δηλώστε και… δώστε

Στο πλαίσιο της εισπρα­κτι­κής του πολι­τι­κής, το οικο­νο­μικό επι­τε­λείο προχωρά και στη θέσπιση ρύθ­μι­σης για την εθε­λο­ντική απο­κά­λυψη αδή­λω­των κεφα­λαίων. Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες, η ρύθμιση θα δίνει τη δυνα­τό­τητα στους φορο­λο­γου­μέ­νους που έχουν στην κατοχή τους κεφά­λαια τα οποία δεν δικαιο­λο­γού­νται από τις φορο­λο­γι­κές τους δηλώ­σεις να υπο­βάλ­λουν τρο­πο­ποι­η­τι­κές δηλώ­σεις παρελ­θό­ντων ετών, κατα­βάλ­λο­ντας:

– 50% φόρο επί του επι­πλέον εισο­δή­μα­τος που δηλώ­νε­ται, εφόσον δεν έχει ξεκι­νή­σει φορο­λο­γι­κός έλεγχος για τον φορο­λο­γού­μενο.

– 55% φόρο εφόσον ο έλεγχος έχει ξεκι­νή­σει, αλλά ακόμη δεν έχει ολο­κλη­ρω­θεί και

– 60% φόρο εφόσον ο έλεγχος έχει ολο­κλη­ρω­θεί.

Επίσης, με την υπαγωγή στη ρύθμιση οι φορο­λο­γού­με­νοι θα απαλ­λάσ­σο­νται από τυχόν ποι­νι­κές ευθύνες για φορο­δια­φυγή. Αυτό που δεν έχει ακόμη ξεκα­θα­ρι­στεί είναι σε ποιο στάδιο θα θεω­ρεί­ται ότι ο έλεγχος έχει ολο­κλη­ρω­θεί. Αν, δηλαδή, η άσκηση ενδι­κο­φα­νούς προ­σφυ­γής ενα­ντίον του απο­τε­λέ­σμα­τος του αρχικού ελέγχου ή ακόμα και η προ­σφυγή στα διοι­κη­τικά δικα­στή­ρια θα θεω­ρού­νται στάδια στα οποία δεν έχει ακόμη ολο­κλη­ρω­θεί ο φορο­λο­γι­κός έλεγχος.

Σύμφωνα, πάντως, με πλη­ρο­φο­ρίες από το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών, τα τεχνικά κλι­μά­κια των “θεσμών” δεν έχουν εκφρά­σει έντονες αντιρ­ρή­σεις στο να περι­λη­φθούν στη ρύθμιση και ελεγ­χό­με­νοι οι οποίοι έχουν ασκήσει ενδι­κο­φανή προ­σφυγή και έχουν κατα­βά­λει ήδη το 50% του ποσού που τους βεβαιώ­θηκε με τον αρχικό έλεγχο. Στην περί­πτωση αυτή, θα μπορούν να κατα­βάλ­λουν ένα επι­πλέον 5% ή 10% και η υπόθεσή τους θα κλείνει.

Εφη­με­ρίδα Κεφά­λαιο