Οι αμιαντοσωλήνες προκαλούν καρκινογενέσεις; Προβληματισμός στις Καλυθιές

Ο αμί­α­ντος είναι ένα ινώ­δες πυ­ρι­τι­κό ορυ­κτό που πε­ριέ­χει σί­δη­ρο, μα­γνή­σιο, ασβέ­στιο και νά­τριο. Αν και  κα­νέ­να από τα στοι­χεία που πε­ριέ­χει δεν είναι επι­κίν­δυ­νο για την υγεία, όταν βρί­σκε­ται στο νερό σε συ­γκε­ντρώ­σεις που επι­τρέ­πουν οι κα­νο­νι­σμοί η χρήση του για την κα­τα­σκευή σω­λή­νων ύδρευ­σης και η πι­θα­νή αιώ­ρη­ση ινών αμιά­ντου στο πό­σι­μο νερό έχουν προ­κα­λέ­σει το εν­δια­φέ­ρον του κοι­νού και έχει απα­σχο­λή­σει διά­φο­ρους ορ­γα­νι­σμούς.

Το εν­δια­φέ­ρον και η σχε­τι­κή ανη­συ­χία έχουν προ­κλη­θεί από το γε­γο­νός ότι οι ίνες  αμιά­ντου αν ει­σπνέ­ο­νται είναι καρ­κι­νο­γό­νες.

Kάτοι­κοι της πε­ριο­χής Εξίνη στις Κα­λυ­θιές, με αφορ­μή την αύ­ξη­ση των κρου­σμά­των καρ­κί­νου, που ανέρ­χο­νται σύμ­φω­να με την κα­τα­γρα­φή που έχουν κάνει (ονό­μα­τα και είδη καρ­κί­νου) σε 93 τα τε­λευ­ταία έτη (68 έχουν απο­βιώ­σει), απο­φά­σι­σαν να ελέγ­ξουν αν ευ­θύ­νε­ται για την εμ­φά­νι­ση της νόσου η χρήση αμια­ντο­σω­λή­νων.

Σε συ­νεν­νό­η­σή τους με το Εθνι­κό Κέ­ντρο Ερευ­νας και Φυ­σι­κών Επι­στη­μών «Δη­μό­κρι­τος» ομάδα τριών κα­τοί­κων συ­νέ­λε­ξε δείγ­μα­τα νερού από το υψη­λό­τε­ρο και χα­μη­λό­τε­ρο ση­μείο του οι­κι­σμού και συ­γκε­κρι­μέ­να από τις πε­ριο­χές Εξίνη και Με­λισ­σάς και τα απέ­στει­λαν προς έλεγ­χο.

Η απά­ντη­ση του Διευ­θυ­ντή Ερευ­νών του Δη­μό­κρι­του κ. Ανα­στά­σιου Τραύ­λου, την 4η Μαρ­τί­ου 2015 ανα­φέ­ρει ότι μετά από ανα­λύ­σεις που πραγ­μα­το­ποι­ή­θη­καν με ηλε­κτρο­νι­κή μι­κρο­σκο­πία τα απο­τε­λέ­σμα­τα έδει­ξαν για το μεν δείγ­μα από την πε­ριο­χή Εξίνη ότι πε­ριέ­χει ση­μα­ντι­κές πο­σό­τη­τες ινών αμιά­ντου, ενώ ο ακρι­βής πο­σο­τι­κός προσ­διο­ρι­σμός δεν ήταν εφι­κτός επει­δή το δείγ­μα πε­ριεί­χε πολύ με­γά­λο αριθ­μό ινών. Το δείγ­μα από την πε­ριο­χή Με­λισ­σάς από την άλλη δεν πε­ριεί­χε ίνες αμί­α­ντου.

Στο ίδιο έγ­γρα­φο ανα­φέ­ρε­ται εξάλ­λου ότι το όριο ανί­χνευ­σης ινών αμιά­ντου είναι 10.000 ίνες/lt.

O επι­κε­φα­λής της ομά­δας των πο­λι­τών γνω­στο­ποί­η­σε στον «Δη­μό­κρι­το» ότι τον χρόνο που έγινε η δειγ­μα­το­λη­ψία εκτε­λού­ντο στο δί­κτυο ύδρευ­σης ερ­γα­σί­ες λόγω βλά­βης κι ότι απαι­τή­θη­κε η χρήση τρο­χού για το κό­ψι­μο τμή­μα­τος του αμια­ντο­σω­λή­να ύδρευ­σης.

Τα απο­τε­λέ­σμα­τα γνω­στο­ποι­ή­θη­καν στην ΔΕΥΑ Ρόδου, που υπο­σχέ­θη­κε με τον πρό­ε­δρο του κοι­νο­τι­κού δια­με­ρί­σμα­τος ότι θα διε­νερ­γού­σε ελέγ­χους ποιό­τη­τας του νερού στην πε­ριο­χή.

Ο διευ­θυ­ντής της επι­χεί­ρη­σης κ. Μ. Δια­κο­μα­νώ­λης, σε δη­λώ­σεις του χθες στην «δη­μο­κρα­τι­κή», επε­σή­μα­νε ότι ο αμί­α­ντος προ­κα­λεί βλάβη στους πνεύ­μο­νες εφό­σον ανα­πνέ­ε­ται και ότι η χρήση των σω­λή­νων δεν είναι επι­κίν­δυ­νη για τον άν­θρω­πο αφού μά­λι­στα πρό­κει­ται για πα­λαιά δί­κτυα που στρώ­μα­τα άλα­τος έχουν επι­κολ­λη­θεί στην επι­φά­νεια των σω­λή­νων και δεν έρ­χο­νται σε επαφή πλέον με τον αμί­α­ντο. Θε­ω­ρεί μά­λι­στα ότι η ανη­συ­χία που υφί­στα­ται είναι ψυ­χο­λο­γι­κή, το­νί­ζο­ντας ότι από την βι­βλιο­γρα­φία έχει προ­κύ­ψει ότι δεν υφί­στα­ται επι­στη­μο­νι­κή έν­δει­ξη για καρ­κι­νο­γε­νέ­σεις από την χρήση σω­λή­νων αμιά­ντου.

Πιο συ­γκε­κρι­μέ­να σε ό,τι αφορά στις επι­πτώ­σεις  στην υγεία από την κα­τά­πο­ση ινών αμιά­ντου με το πό­σι­μο νερό, από τα συ­μπε­ρά­σμα­τα με­λε­τών της διε­θνούς βι­βλιο­γρα­φί­ας δεν προ­κύ­πτει τεκ­μη­ριω­μέ­να άμεση συ­σχέ­τι­ση εν­δε­χό­με­νης πα­ρου­σί­ας ινών αμιά­ντου και επι­πτώ­σε­ων στην υγεία από την κα­τά­πο­σή τους.

Από την άλλη εκ­φρά­ζε­ται η άποψη από κα­τοί­κους ότι ένα πολύ με­γά­λο μέρος του δι­κτύ­ου ύδρευ­σης της πε­ριο­χής είναι πε­πα­λαιω­μέ­νο, τα­λαι­πω­ρη­μέ­νο, κα­τα­πο­νη­μέ­νο, διά­τρη­το, και κα­τα­σκευα­σμέ­νο  από σω­λή­νες αμια­ντο­τσι­μέ­ντου.

Θε­ω­ρούν ότι από τους διά­τρη­τους, κα­τα­πο­νη­μέ­νους και σπα­σμέ­νους σω­λή­νες υπάρ­χει σο­βα­ρή επι­μό­λυν­ση του πό­σι­μου νερού από την εί­σο­δο στο δί­κτυο ξένων σω­μα­τι­δί­ων αλλά και από την απε­λευ­θέ­ρω­ση καρ­κι­νο­γό­νων ινών αμιά­ντου.

Ναι μεν η χρήση σω­λή­νων από αμί­α­ντο στα δί­κτυα ύδρευ­σης των πό­λε­ων δεν απο­τε­λεί από μόνη της ικανό πα­ρά­γο­ντα που θα μπο­ρού­σε να οδη­γή­σει στην ανά­πτυ­ξη καρ­κί­νου, αλλά το με­γά­λο πρό­βλη­μα δη­μιουρ­γεί­ται από τις φθο­ρές στο δί­κτυο σω­λη­νώ­σε­ων που πε­ριέ­χουν αμί­α­ντο καθώς αυτές απε­λευ­θε­ρώ­νουν στο νερό και τον αέρα τις ίνες αμιά­ντου.

Έχει απο­δει­χτεί από διά­φο­ρες με­λέ­τες που έγι­ναν στη Μ. Βρε­τα­νία, Αμε­ρι­κή, Ελ­λά­δα και Σου­η­δία, ότι ίνες αμιά­ντου είχαν εντο­πι­στεί σε διά­φο­ρα όρ­γα­να αν­θρώ­πων προ­κα­λώ­ντας τους καρ­κί­νο, όπως στο συ­κώ­τι, στο πά­γκρε­ας και στα νεφρά.

Η  Yπη­ρε­σία Προ­στα­σί­ας Πε­ρι­βάλ­λο­ντος των HΠA (EPA) έχει απα­γο­ρεύ­σει τη χρήση σω­λή­νων αμια­ντο­τσι­μέ­ντου από το 1996 με το σκε­πτι­κό ότι: «ίνες αμιά­ντου δεν ελευ­θε­ρώ­νο­νται μόνο κατά την πα­ρα­γω­γή και επε­ξερ­γα­σία των προ­ϊ­ό­ντων του, αλλά και κατά τη χρήση και συ­ντή­ρη­σή τους. Mε τον τρόπο αυτό τα προ­ϊ­ό­ντα που πε­ριέ­χουν αμί­α­ντο εκ­θέ­τουν σε αδι­καιο­λό­γη­το κίν­δυ­νο την υγεία του αν­θρώ­που».

Σύμ­φω­να με την ελ­λη­νι­κή και κοι­νο­τι­κή νο­μο­θε­σία από το 1999 με την κοι­νο­τι­κή οδη­γία 76/769/ΕΟΚ απα­γο­ρεύ­ε­ται η χρήση προ­ϊ­ό­ντων αμιά­ντου συ­μπε­ρι­λαμ­βα­νο­μέ­νων των και­νούρ­γιων αγω­γών πό­σι­μου νερού.

Οι υφι­στά­με­νοι σω­λή­νες ύδρευ­σης πριν την 15-8-1999 δεν κα­λύ­πτο­νται από τη νο­μο­θε­σία αυτή με απο­τέ­λε­σμα να εξα­κο­λου­θεί να επι­τρέ­πε­ται η χρήση τους μέχρι την τε­λι­κή απόρ­ρι­ψή τους.

Σε κάθε πε­ρί­πτω­ση οι κά­τοι­κοι επε­σή­μα­ναν χθες στην «δη­μο­κρα­τι­κή» ότι η ΔΕΥΑ Ρόδου έχει προ­χω­ρή­σει σε κα­θα­ρι­σμό των δε­ξα­με­νών και τον αγω­γών του νερού αλλά απαι­τούν συχνή πα­ρα­κο­λού­θη­ση και με­τρή­σεις σε δείγ­μα­τα πό­σι­μου νερού, πα­ρου­σία εκ­προ­σώ­που τους, για να δια­πι­στω­θεί ότι είναι ελεύ­θε­ρα από ίνες αμιά­ντου.