Γ. Καββαθάς: «Η επιβολή των capital controls κατέληξε σε ένα ακόμη μνημόνιο»

 Κύριε Καββαθά, να ξεκι­νή­σουμε από την «επέτειο» του ελλη­νι­κού τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος καθώς κλεί­σαμε έναν χρόνο υπό το καθε­στώς των Capital Controls. Πώς είναι σήμερα η κατά­σταση στην αγορά;

Η κατά­σταση που δημιουρ­γή­θηκε πέρσι με το κλεί­σιμο των τρα­πε­ζών ήταν πρω­το­φα­νής όχι μόνο για τις επι­χει­ρή­σεις αλλά για την ελλη­νική κοι­νω­νία συνο­λικά. Η αβε­βαιό­τητα που δημιούρ­γησε η κατά­σταση αυτή για το μέλλον της χώρας δεν μπορεί να συγκρι­θεί με το τι γίνεται σήμερα. Αυτό που είναι βέβαιο σε σχέση με το κοντινό παρελ­θόν είναι ότι η επιβολή των capital controls κατέ­ληξε σε ένα ακόμα μνη­μό­νιο με τα ίδια χαρα­κτη­ρι­στικά που είχαν και τα προη­γού­μενα. Δηλαδή περισ­σό­τε­ρες επι­βα­ρύν­σεις για τις επι­χει­ρή­σεις και τα νοι­κο­κυ­ριά. Αυτό όπως είναι φυσικό έχει επι­βα­ρύ­νει περαι­τέρω την καθη­μαγ­μένη ελλη­νική οικο­νο­μία.

Οι συνε­χείς αυξή­σεις στην φορο­λό­γηση με τις μειώ­σεις των εισο­δη­μά­των, φαί­νε­ται ότι δεν απο­φέ­ρουν κανένα θετικό απο­τέ­λε­σμα. Τα σκληρά μέτρα της κυβέρ­νη­σης σε τι απο­σκο­πούν τελικώς;

Δεν υπάρχει οικο­νο­μική λογική στα μέτρα αυτά. Όλοι ή σχεδόν όλοι παρα­δέ­χο­νται τον υφε­σιακό τους χαρα­κτήρα. Είναι δυστυ­χώς δια­χρο­νική η αδυ­να­μία των ελλη­νι­κών κυβερ­νή­σεων να εκπο­νή­σουν και να δια­πραγ­μα­τευ­τούν απο­τε­λε­σμα­τικά με τους δανει­στές μας ένα σχέδιο εξόδου από την κρίση με ανα­πτυ­ξιακά χαρα­κτη­ρι­στικά. Αυτή η αδυ­να­μία που οφεί­λε­ται και στην έλλειψη συνεν­νό­η­σης και συμ­φω­νίας των πολι­τι­κών κομ­μά­των σε μια ενιαία στρα­τη­γική οδηγεί στην αποδοχή μέτρων και πολι­τι­κών περιο­ρι­στι­κού χαρα­κτήρα. Και αυτό απο­τε­λεί τρο­χο­πέδη στην προ­σπά­θεια εξόδου από την κρίση που είναι και ο στόχος.

Ο νέος ανα­πτυ­ξια­κός νόμος, θα δώσει κατά την γνώμη σας κάποια κίνητρα στην επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα;

Δυστυ­χώς, οι δια­θέ­σι­μοι πόροι είναι ελά­χι­στοι για τα σημε­ρινά οικο­νο­μικά δεδο­μένα όπου οι ανάγκες για επεν­δύ­σεις είναι τερά­στιες. Ωστόσο είναι ενθαρ­ρυ­ντικό ότι έχουν συμπε­ρι­λη­φθεί στον νόμο δια­τά­ξεις ευνοϊ­κές για τις μικρές επι­χει­ρή­σεις και τα συνερ­γα­τικά σχήματα (clusters). Κάτι πολύ σημα­ντικό καθώς οι συνερ­γα­τι­κοί σχη­μα­τι­σμοί απο­τε­λούν το μέλλον της μικρής και πολύ μικρής επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τη­τας στην χώρα μας.

Μέσα σε αυτό το δυσμε­νές οικο­νο­μικό περι­βάλ­λον, οι επι­χει­ρή­σεις (μικρές και μεγάλες) «βυθί­ζο­νται» συνεχώς στην ύφεση. Πώς θα έρθει η περι­βό­ητη ανά­πτυξη γι’ αυτή την χώρα;

Έχει επι­κρα­τή­σει μια περί­εργη λογική, σύμφωνα με την οποία είναι υγιές να κλείνει εκείνος που δεν μπορεί να λει­τουρ­γή­σει κερ­δο­φόρα, με σκοπό να ανα­διαρ­θρω­θεί η αγορά και να κατευ­θυν­θεί η επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα και η απα­σχό­ληση σε ανερ­χό­με­νους κλάδους. Αυτή η λογική έχει πολλούς υπο­στη­ρι­κτές, όμως στη­ρί­ζε­ται σε λαν­θα­σμέ­νες υπο­θέ­σεις. Πολλές επι­χει­ρή­σεις έχουν ανα­γκα­στεί να λει­τουρ­γούν ζημιο­γόνα, εξ αιτίας της πολι­τι­κής που ασκεί­ται, η οποία επι­βα­ρύ­νει υπέρ­με­τρα τις μικρές επι­χει­ρή­σεις και μειώνει την εσω­τε­ρική ζήτηση. Όλα τα φορο­λο­γικά και ασφα­λι­στικά μέτρα που έχουν ληφθεί έχουν οδη­γή­σει πολλές υγιείς επι­χει­ρή­σεις σε ζημιές και αδυ­να­μία πλη­ρω­μών. Εάν η πολι­τική κατεύ­θυνση δεν αλλάξει οι συζη­τή­σεις για ανά­πτυξη θα δια­τη­ρή­σουν τον ακα­δη­μαϊκό τους χαρα­κτήρα.

Βλέ­πουμε να γίνο­νται προ­σπά­θειες για να προ­χω­ρή­σουν οι ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις. Θα έχουμε κάποιο όφελος από αυτή την δια­δι­κα­σία;

Αυτό θα εξαρ­τη­θεί από τον τρόπο που θα γίνουν οι ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις τα άμεσα έσοδα και την προ­στι­θέ­μενη αξία που θα προ­σφέ­ρουν. Ωστόσο τα ζητή­ματα που αφορούν το νερό και την παροχή ενέρ­γειας θα πρέπει να παρα­μεί­νουν υπό τον έλεγχο τους Κράτους καθώς απο­τε­λούν κοι­νω­νικά αγαθά.

Πολλές επι­χει­ρή­σεις μετα­φέ­ρουν την έδρα τους υπό το βάρος των φόρων και του αδιε­ξό­δου. Πώς το βλέπετε αυτό;

Πράγ­ματι υπάρ­χουν επι­χει­ρή­σεις που μετα­φέ­ρουν την έδρα τους σε χώρες με ευνοϊ­κό­τε­ρους φορο­λο­γι­κούς συντε­λε­στές. Ωστόσο δεν έχουμε επαρκή στοι­χεία για να εκτι­μή­σουμε το πλήθος αυτών. Εκείνο που είναι άξιο λόγου και το έχουμε επι­ση­μά­νει επα­νει­λημ­μέ­νως το τελευ­ταίο διά­στημα και είναι απόρ­ροια των αυξα­νό­με­νων επι­βα­ρύν­σεων είναι η αδήλωτη- άτυπη επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα που το τελευ­ταίο διά­στημα σύμφωνα με εκτι­μή­σεις του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ παρου­σιά­ζει αυξη­τι­κές τάσεις. Πολλοί επι­χει­ρη­μα­τίες αδυ­να­τώ­ντας να αντα­πο­κρι­θούν στις φορο­λο­γι­κές και ασφα­λι­στι­κές τους υπο­χρε­ώ­σεις ανα­γκά­ζο­νται να κλεί­σουν τα βιβλία τους, να κλεί­σουν τις επι­χει­ρή­σεις, μετα­βαί­νο­ντας στον άτυπο τομέα της οικο­νο­μίας. Το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα παρου­σιά­ζο­νται στα λεγό­μενα «επαγ­γέλ­ματα της βαλί­τσας» όπου η αδήλωτη επι­χει­ρη­μα­τι­κό­τητα εκτι­μά­ται περίπου στο 45% σε σχέση με την νόμιμη, επη­ρε­ά­ζο­ντας κατα­λυ­τικά τον υγιή αντα­γω­νι­σμό. Το οξύ αυτό πρό­βλημα αυτό είναι εξαι­ρε­τικά σύνθετο και θα πρέπει να δοθεί άμεσα βαρύ­τητα για την αντι­με­τώ­πιση του.

Πώς είδατε την δημιουρ­γία του Υπερ-Ταμείου για την αξιο­ποί­ηση της δημό­σιας περιου­σίας για… 99 χρόνια;

Δυστυ­χώς, τα τελευ­ταία χρόνια καμία κρίσιμη πολι­τική απόφαση δεν λαμ­βά­νε­ται χωρίς την σύμφωνη γνώμη των δανει­στών μας ιδιαί­τερα στο οικο­νο­μικό πεδίο. Όσο υπάρ­χουν μνη­μό­νια η κατά­σταση αυτή θα δια­τη­ρεί­ται. Ο στόχος είναι να τελειώ­σουμε κάποια στιγμή με αυτά ώστε να ανα­κτή­σουμε μέρος της κυριαρ­χίας μας. Σε κάθε περί­πτωση όμως η δέσμευση των περιου­σια­κών στοι­χείων της χώρας για ένα τόσο μεγάλο χρονικό διά­στημα απο­τε­λεί ανα­σχε­τικό παρά­γο­ντα για την χάραξη αυτό­νο­μης οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής. Το μόνο θετικό που μπορεί να προ­κύ­ψει είναι κάποια ανα­πτυ­ξιακά οφέλη δεδο­μέ­νου ότι το 50% από την αξιο­ποί­ηση της δημό­σιας περιου­σίας θα επα­νε­πεν­δυ­θεί στην ελλη­νική οικο­νο­μία.