Γραφείο Προϋπολογισμού Βουλής:Κόστισε στην οικονομία η καθυστέρηση της αξιολόγησης

Κό­στος για την οι­κο­νο­μία έχει η κα­θυ­στέ­ρη­ση της αξιο­λό­γη­σης, δια­πι­στώ­νει το γρα­φείο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού της Βου­λής στην τρι­μη­νιαία έκ­θε­σή του αν και επι­ση­μαί­νει ότι «τα προ­βλε­πό­με­να μέτρα στη φο­ρο­λο­γία και στο ασφα­λι­στι­κό θα επη­ρε­ά­σουν υφε­σια­κά την οι­κο­νο­μία».

Όπως ανα­φέ­ρει όμως δεν πρέ­πει να απο­μο­νώ­νε­ται η επί­δρα­ση αυτή για να ασκη­θεί κρι­τι­κή. Η υπό δια­μόρ­φω­ση συμ­φω­νία με τους θε­σμούς πρέ­πει να κρί­νε­ται συ­νο­λι­κά. «Με τη συμ­φω­νία δη­μιουρ­γού­νται προ­ϋ­πο­θέ­σεις για να απο­τρα­πεί η πα­γί­ω­ση μιας κα­τά­στα­σης που χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται από αυ­ξα­νό­με­νες επι­βα­ρύν­σεις του ιδιω­τι­κού τομέα, μεί­ω­ση των ει­σο­δη­μά­των στο δη­μό­σιο τομέα, πε­ριο­ρι­σμούς στην κί­νη­ση κε­φα­λαί­ων, έξοδο επι­χει­ρή­σε­ων σε γει­το­νι­κές χώρες που φαί­νε­ται ότι προ­σφέ­ρουν κα­λύ­τε­ρο πλαί­σιο για τη δράση τους, έξοδο εκ­παι­δευ­μέ­νων νέων σε ανα­ζή­τη­ση ερ­γα­σί­ας και δυ­σλει­τουρ­γι­κές κρα­τι­κές δομές».

«Η οι­κο­νο­μία δεν θα ανα­κάμ­ψει αυ­τό­μα­τα μετά την πρώτη αξιο­λό­γη­ση και τις επεν­δύ­σεις από το πα­κέ­το Juncker αν δεν εξα­λει­φθεί η αβε­βαιό­τη­τα για την κα­τεύ­θυν­ση της πο­λι­τι­κής στο μέλ­λον και, ει­δι­κό­τε­ρα, αν δεν αλ­λά­ξουν οι κα­νό­νες δια­κυ­βέρ­νη­σης της χώρας και δε γί­νουν οι απα­ραί­τη­τες με­ταρ­ρυθ­μί­σεις», ση­μειώ­νει.

Η Ελ­λά­δα δεν έχει άλλη επι­λο­γή από το να εφαρ­μό­σει το τρίτο «Μνη­μό­νιο» (με τις κα­τάλ­λη­λες βελ­τιώ­σεις όπου αυτές είναι δυ­να­τές). Αυτό άλ­λω­στε έδει­ξε και η εμπει­ρία του α΄ εξα­μή­νου 2015 και του α΄ τρι­μή­νου 2016. Σε ένα πε­ρι­βάλ­λον αστά­θειας και αβε­βαιο­τή­των, η Ελ­λά­δα θα πρέ­πει να απο­φύ­γει ο,τι­δή­πο­τε θα μπο­ρού­σε να προ­κα­λέ­σει με­γα­λύ­τε­ρη σύγ­χυ­ση για το δέον γε­νέ­σθαι.

Όπως ανα­φέ­ρε­ται η πα­ρά­τα­ση της δια­πραγ­μά­τευ­σης (που έπρε­πε να είχε τε­λειώ­σει τον Οκτώ­βριο / Νο­έμ­βριο 2015 σύμ­φω­να με το αρ­χι­κό χρο­νο­διά­γραμ­μα) είχε ση­μα­ντι­κό κό­στος. Έτει­νε επί­σης να πα­γιώ­σει την απαι­σιο­δο­ξία, δη­μιουρ­γώ­ντας συν­θή­κες που απο­τρέ­πουν τη βελ­τί­ω­ση των πραγ­μά­των αμέ­σως μετά την αξιο­λό­γη­ση».

Οι με­ταρ­ρυθ­μί­σεις

Την πε­ρί­ο­δο της δια­πραγ­μά­τευ­σης από τον Οκτώ­βριο 2015 μέχρι σή­με­ρα (Απρί­λιος 2016) έγι­ναν εμ­φα­νείς πε­ραι­τέ­ρω δυ­σλει­τουρ­γί­ες στον πεδίο των με­ταρ­ρυθ­μί­σε­ων, γρά­φει η έκ­θε­ση και μιλά για απο­σπα­σμα­τι­κές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις που αλ­λη­λο­α­ναι­ρού­νται. Τυ­πι­κό πα­ρά­δειγ­μα η ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­ση των τρα­πε­ζών που τεί­νει να εξου­δε­τε­ρω­θεί από την εκ­κρε­μό­τη­τα των μη εξυ­πη­ρε­τού­με­νων δα­νεί­ων.

Συχνά υπο­τι­μά­ται ότι το τρα­πε­ζι­κό σύ­στη­μα υπο­φέ­ρει από τη χα­μη­λή ποιό­τη­τα των δα­νεί­ων του («κόκ­κι­να δά­νεια») παρά την ανα­κε­φα­λαιο­ποί­η­ση που έγινε τον πε­ρα­σμέ­νο Νο­έμ­βριο. Έτσι δυ­σκο­λεύ­ει η χο­ρή­γη­ση πι­στώ­σε­ων στην οι­κο­νο­μία, ση­μειώ­νει η έκ­θε­ση

Τέλος, ο κρα­τι­κός μη­χα­νι­σμός δεν έδει­ξε σε κρί­σι­μα με­ταρ­ρυθ­μι­στι­κά ζη­τή­μα­τα την απα­ραί­τη­τη συ­νο­χή.Ορι­σμέ­νες απο­φά­σεις του κυ­βερ­νη­τι­κού πυ­ρή­να για εφαρ­μο­γή του Μνη­μο­νί­ου δεν τις «εν­στερ­νί­ζο­νται» ισχυ­ρά τμή­μα­τα του ευ­ρύ­τε­ρου μη­χα­νι­σμού της κυ­βέρ­νη­σης, ανα­δει­κνύ­ο­ντας δια­φο­ρε­τι­κές πο­λι­τι­κές αντι­λή­ψεις, προσ­δο­κί­ες της κοι­νω­νι­κής βάσης και πα­ρα­δό­σεις. Αυτές οι δια­φο­ρο­ποι­ή­σεις δεν βοη­θούν την κυ­βέρ­νη­ση να εκ­πέμ­ψει ένα μή­νυ­μα στα­θε­ρό­τη­τας όσον αφορά στην κα­τεύ­θυν­ση της οι­κο­νο­μι­κής πο­λι­τι­κής και να άρει τη γε­νι­κευ­μέ­νη δυ­σπι­στία για τις προ­θέ­σεις της.

«Εκτι­μού­με γε­νι­κό­τε­ρα ότι το ζή­τη­μα της ανά­πτυ­ξης δεν έχει ως τώρα την ανα­γκαία προ­τε­ραιό­τη­τα στην κυ­βερ­νη­τι­κή πο­λι­τι­κή. Ας το δια­τυ­πώ­σου­με απλά: Η ανά­πτυ­ξη προ­ϋ­πο­θέ­τει νέες επεν­δύ­σεις. Αυτές θα προ­έλ­θουν κυ­ρί­ως από τον ιδιω­τι­κό τομέα, αφού ο δη­μό­σιος έχει πλέον σαφή όρια. Οι ξένες επεν­δύ­σεις θα παί­ξουν κρί­σι­μο ρόλο. Αλλά τις επεν­δύ­σεις θα απο­τρέ­πουν:

* όσον αφορά στην ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά, η αβε­βαιό­τη­τα για την κα­τεύ­θυν­ση της οι­κο­νο­μι­κής πο­λι­τι­κής καθώς και η πα­ρά­λει­ψη σο­βα­ρών τομών σε δι­καιο­σύ­νη, γρα­φειο­κρα­τία, φο­ρο­λο­γι­κές υπη­ρε­σί­ες ει­δι­κό­τε­ρα, τή­ρη­ση του νόμου, τρά­πε­ζες (μη εξυ­πη­ρε­τού­με­να δά­νεια κ.α.), ασφα­λι­στι­κό, ενέρ­γεια και ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις

* και όσον αφορά στους εταί­ρους, η εκ­κρε­μό­τη­τα για τη ρύθ­μι­ση του δη­μο­σί­ου χρέ­ους».

Το «μείγ­μα πο­λι­τι­κής»

Ανα­γνω­ρί­ζο­ντας τις δυ­σκο­λί­ες πο­λι­τι­κών επι­λο­γών στη ση­με­ρι­νή κα­τά­στα­ση, θέ­του­με τέλος το ερώ­τη­μα αν το «μείγ­μα πο­λι­τι­κής» του Μνη­μο­νί­ου, όπως συ­νή­θως ορί­ζε­ται με βάση τη σχέση φο­ρο­λο­γι­κών εσό­δων και κρα­τι­κών δα­πα­νών, θα απο­τρέ­ψει ή ανα­βά­λει την επι­στρο­φή στην ανά­πτυ­ξη. Το μείγ­μα σή­με­ρα χα­ρα­κτη­ρί­ζε­ται από αύ­ξη­ση των φόρων (βλ. πιο κάτω), αλλά στα­θε­ρό­τη­τα των κρα­τι­κών δα­πα­νών.

Η ανα­με­νό­με­νη αύ­ξη­ση των φόρων (ΕΝΦΙΑ, φόρων ει­σο­δή­μα­τος, κα­τα­να­λω­τι­κών φόρων) και εν­δε­χο­μέ­νως ασφα­λι­στι­κών ει­σφο­ρών λει­τουρ­γεί αντι­πα­ρα­γω­γι­κά στην πλευ­ρά της προ­σφο­ράς και μειώ­νει τη ζή­τη­ση. Για τον λόγο αυτό προ­τεί­νε­ται από διά­φο­ρες πλευ­ρές (π.χ. ΕΚΤ) το βάρος να με­τα­τε­θεί στις δα­πά­νες. Αλλά και η μεί­ω­ση των δα­πα­νών θα έθιγε τη ζή­τη­ση. Κατά τη γνώμη μας τα δι­λήμ­μα­τα δεν μπο­ρούν να λυ­θούν ικα­νο­ποι­η­τι­κά σε ένα τόσο γε­νι­κό επί­πε­δο, αλλά θα πρέ­πει να εξε­τα­σθούν σο­βα­ρά στο πλαί­σιο αλ­λα­γών τόσο στη δομή (και ποιό­τη­τα) των δα­πα­νών, όσο και στη δομή της φο­ρο­λο­γί­ας.

Ως προς τη δομή της φο­ρο­λο­γί­ας, προ­ε­ξέ­χου­σα θέση κα­τέ­χει η κα­τα­πο­λέ­μη­ση της φο­ρο­δια­φυ­γής, που έχει τη μορφή μιας fata morgana, αφού διά­φο­ρα μέτρα που έχουν κατά και­ρούς συ­ζη­τη­θεί (ηλε­κτρο­νι­κές συ­ναλ­λα­γές κ.α.) πα­ρα­μέ­νουν με­τέ­ω­ρα. Το ίδιο ισχύ­ει και για την ανα­διάρ­θρω­ση των φο­ρο­λο­γι­κών υπη­ρε­σιών. Στον τομέα αυτόν ση­μειώ­νο­νται συ­νε­χείς εμπλο­κές. Και ο κίν­δυ­νος είναι εμ­φα­νής τα νέα φο­ρο­λο­γι­κά μέτρα που επι­βα­ρύ­νουν τους πο­λί­τες που ήδη φο­ρο­λο­γού­νται να επι­δει­νώ­σουν το οι­κο­νο­μι­κό κλίμα και να λει­τουρ­γή­σουν ανα­σταλ­τι­κά για την ανά­πτυ­ξη μειώ­νο­ντας τις θε­τι­κές επι­πτώ­σεις της αξιο­λό­γη­σης, της εκτα­μί­ευ­σης των δό­σε­ων κλπ.

Από την πλευ­ρά της δομής των δα­πα­νών, δια­πι­στώ­νου­με ακαμ­ψί­ες, ακόμα και για θέ­μα­τα που έχουν συμ­φω­νη­θεί με το Μνη­μό­νιο, όπως η πε­ρι­κο­πή των αμυ­ντι­κών δα­πα­νών. Δια­πι­στώ­νου­με, επί­σης, ότι το κρά­τος προ­χω­ρεί σε εξοι­κο­νο­μή­σεις στα λάθος ση­μεία: ανα­στέλ­λο­ντας την απο­πλη­ρω­μή των προ­μη­θευ­τών του και τις επι­στρο­φές φόρων και συ­γκρα­τώ­ντας ή πε­ριο­ρί­ζο­ντας τις επεν­δυ­τι­κές του δα­πά­νες. Με τον τρόπο αυτό υπο­σκά­πτει την πα­ρα­γω­γι­κή οι­κο­νο­μία.

Η εξοι­κο­νό­μη­ση σε υγιείς βά­σεις μπο­ρεί να γίνει μόνο με σο­βα­ρές με­ταρ­ρυθ­μί­σεις π.χ. στη δη­μό­σια διοί­κη­ση, στην αι­μορ­ρα­γία των κρα­τι­κών επι­χο­ρη­γή­σε­ων, ακόμα και στην κοι­νω­νι­κή πο­λι­τι­κή (ώστε να φθά­νει τους πραγ­μα­τι­κά έχο­ντες ανά­γκη), στο συ­ντα­ξιο­δο­τι­κό ώστε να μειω­θούν οι­κο­νο­μι­κά αδι­καιο­λό­γη­τες ρυθ­μί­σεις για συ­ντά­ξεις και έτσι να μειω­θούν οι επι­χο­ρη­γή­σεις των ασφα­λι­στι­κών τα­μεί­ων από τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό κλπ.

euro2day.gr