Κόβουν τα φάρμακά τους γιατί δεν έχουν να πληρώσουν!

Δυ­σκο­λία πρό­σβα­σης στα ανα­γκαία φάρ­μα­κα, κυ­ρί­ως λόγω κό­στους, αντι­με­τω­πί­ζουν ολο­έ­να και πε­ρισ­σό­τε­ροι Έλ­λη­νες. Εν­δει­κτι­κό είναι ότι σχε­δόν επτά στους δέκα θε­ω­ρούν ότι η πλη­ρω­μή φαρ­μά­κων απο­τε­λεί «πρό­βλη­μα» και οκτώ στους δέκα «ανη­συ­χούν για το αν θα κα­τα­φέ­ρουν να κα­λύ­ψουν τα έξοδα για τα απαι­τού­με­να συ­ντα­γο­γρα­φού­με­να φάρ­μα­κα τα επό­με­να δύο χρό­νια». Μά­λι­στα ένας στους τέσ­σε­ρις δη­λώ­νει ότι προ­κει­μέ­νου να αγο­ρά­σει τα φάρ­μα­κά του «έκοψε» άλλα είδη πρώ­της ανά­γκης!

Με­γα­λύ­τε­ρη δυ­σκο­λία πρό­σβα­σης φαί­νε­ται να αντι­με­τω­πί­ζουν οι συ­ντα­ξιού­χοι, οι έμ­με­σα ασφα­λι­σμέ­νοι και οι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τί­ες, σε υψη­λό­τε­ρο πο­σο­στό ακόμη και από τους άνερ­γους. Άλ­λω­στε τα ποσά που δα­πα­νώ­νται για φάρ­μα­κα κυ­μαί­νο­νται από 10-50 ευρώ για έναν στους δύο. Ωστό­σο, πο­σο­στό 12% δη­λώ­νει ότι ξο­δεύ­ει 50-100 ευρώ τον μήνα για φάρ­μα­κα και πο­σο­στό 7% ξο­δεύ­ει 100-500 ευρώ.

Τα πα­ρα­πά­νω στοι­χεία πε­ρι­λαμ­βά­νο­νται σε έρευ­να -δι­ήρ­κε­σε οκτώ μήνες- της δια­ΝΕ­Ο­σις, που διε­ξή­χθη σε συ­νερ­γα­σία με το Ιν­στι­τού­το Κοι­νω­νι­κής και Προ­λη­πτι­κής Ια­τρι­κής, με συ­ντο­νι­στή τον κα­θη­γη­τή Κοι­νω­νι­κής και Προ­λη­πτι­κής Ια­τρι­κής του ΕΚΠΑ Γιάν­νη Τού­ντα. Η έρευ­να, η οποία απο­τε­λεί μια εκτε­νή και ανα­λυ­τι­κή χαρ­το­γρά­φη­ση της κα­τά­στα­σης της υγεί­ας των Ελ­λή­νων και του συ­στή­μα­τος υγεί­ας της χώρας, με­τα­ξύ άλλων κα­τα­δει­κνύ­ει τη δυ­σκο­λία πρό­σβα­σης των πο­λι­τών στα φάρ­μα­κα. Όπως είναι ανα­με­νό­με­νο, η πλη­ρω­μή των φαρ­μά­κων απο­τε­λεί ση­μα­ντι­κό πρό­βλη­μα για συ­ντα­ξιού­χους, έμ­με­σα ασφα­λι­σμέ­νους (π.χ. νοι­κο­κυ­ρές), ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τί­ες και ανέρ­γους. Στους μεν πρώ­τους, το εύ­ρη­μα αυτό συν­δέ­ε­ται και με την αυ­ξη­μέ­νη ανά­γκη χρή­σης φαρ­μά­κων, ενώ, στις υπό­λοι­πες κα­τη­γο­ρί­ες, με τη μεί­ω­ση του δια­θέ­σι­μου ει­σο­δή­μα­τος. Πιο ανα­λυ­τι­κά:

Πρό­βλη­μα

Το 76% των ερω­τώ­με­νων θε­ω­ρεί ότι η πλη­ρω­μή των φαρ­μά­κων απο­τε­λεί πρό­βλη­μα, ση­μα­ντι­κό πρό­βλη­μα το 34% και μικρό πρό­βλη­μα το 33%. Ση­μα­ντι­κό πρό­βλη­μα απο­τε­λεί κυ­ρί­ως για τους συ­ντα­ξιού­χος (45,1%) και για τις νοι­κο­κυ­ρές (50,9%), ενώ για τους πε­ρισ­σό­τε­ρους σπου­δα­στές (58%) απο­τε­λεί μικρό πρό­βλη­μα, που λόγω ηλι­κί­ας έχουν κα­λύ­τε­ρη υγεία. Και οι άνερ­γοι σε πο­σο­στό 72,7% ανα­φέ­ρουν πρό­βλη­μα πλη­ρω­μής φαρ­μά­κων.

Όσον αφορά στο ποσό που έχει δα­πα­νη­θεί για φάρ­μα­κα, όλες οι επαγ­γελ­μα­τι­κές ομά­δες κα­τα­γρά­φουν τα υψη­λό­τε­ρα πο­σο­στά στην κα­τη­γο­ρία 10-50 ευρώ μη­νιαί­ως, ενώ είναι αξιο­ση­μεί­ω­το ότι, με εξαί­ρε­ση τους μι­σθω­τούς και τους άνερ­γους, όλες οι άλλες κα­τη­γο­ρί­ες κα­τα­γρά­φουν μη­νιαία δα­πά­νη με­γα­λύ­τε­ρη των 50 ευρώ σε πο­σο­στό που κι­νεί­ται από 19,5% έως 25%. Το χα­μη­λό­τε­ρο συ­γκρι­τι­κά πο­σο­στό για τους μεν μι­σθω­τούς μπο­ρεί να απο­δο­θεί στη στα­θε­ρό­τη­τα της ασφα­λι­στι­κής κά­λυ­ψης, ενώ για τους άνερ­γους στην πε­ριο­ρι­σμέ­νη χρήση φαρ­μά­κων, λόγω έλ­λει­ψης δια­θέ­σι­μου ει­σο­δή­μα­τος.

Στην πλειο­νό­τη­τα των ατό­μων, όλων των επαγ­γελ­μα­τι­κών κα­τη­γο­ριών, δια­πι­στώ­νε­ται δέ­σμευ­ση για συ­ντα­γο­γρα­φού­με­να φάρ­μα­κα πο­σο­στού του ει­σο­δή­μα­τος μέχρι 10%, ενώ υψηλά πο­σο­στά κα­τα­γρά­φο­νται και στην κα­τη­γο­ρία από 10% έως 30% του ει­σο­δή­μα­τος, με τους ελεύ­θε­ρους επαγ­γελ­μα­τί­ες, τις νοι­κο­κυ­ρές και τους συ­ντα­ξιού­χους να βρί­σκο­νται στις υψη­λό­τε­ρες θέ­σεις.

Αξιο­ση­μεί­ω­το πο­σο­στό με­γά­λης ανη­συ­χί­ας για την πλη­ρω­μή των φαρ­μά­κων κα­τα­γρά­φε­ται σε πάνω από τους μι­σούς συ­ντα­ξιού­χους, άνερ­γους και τις νοι­κο­κυ­ρές, ενώ το χα­μη­λό­τε­ρο πο­σο­στό κα­τα­γρά­φε­ται στους μι­σθω­τούς, οι οποί­οι έχουν και το ασφα­λέ­στε­ρο πε­ρι­βάλ­λον ασφα­λι­στι­κής κά­λυ­ψης (στον βαθμό που και η ερ­γα­σία δεν απει­λεί­ται).

Τρό­ποι πλη­ρω­μής φαρ­μά­κων

Αξιο­ση­μεί­ω­το είναι το εύ­ρη­μα ανα­φο­ρι­κά με την πλήρη κά­λυ­ψη των δα­πα­νών για φάρ­μα­κα με ίδια δα­πά­νη, καθώς σε όλες τις επαγ­γελ­μα­τι­κές κα­τη­γο­ρί­ες, σχε­δόν ένας στους τρεις εμ­φα­νί­ζε­ται, είτε να μην έχει ασφα­λι­στι­κή κά­λυ­ψη, είτε να μην ασκεί το ασφα­λι­στι­κό δι­καί­ω­μα. Όπως είναι ανα­με­νό­με­νο, το υψη­λό­τε­ρο πο­σο­στό κα­τα­γρά­φε­ται στους άνερ­γους (42,3%), εκ των οποί­ων μόλις το 7,7% κα­λύ­πτε­ται, είτε με δω­ρε­άν χο­ρή­γη­ση φαρ­μά­κων από τα νο­σο­κο­μεία και τον ΕΟΠΥΥ, είτε από κά­ποιο επι­δο­τού­με­νο πρό­γραμ­μα.

Από την ανά­λυ­ση των απα­ντή­σε­ων ανα­φο­ρι­κά με τον τρόπο πλη­ρω­μής των φαρ­μά­κων, προ­κύ­πτουν δύο εν­δια­φέ­ρου­σες πλη­ρο­φο­ρί­ες: η πρώτη ανα­φέ­ρε­ται στα εμπό­δια που προ­έ­κυ­ψαν στην πρό­σβα­ση στη θε­ρα­πεία, είτε με τη μορφή κα­θυ­στέ­ρη­σης ή και απώ­λειας αυτής, είτε με τη λήψη λι­γό­τε­ρου φαρ­μά­κου, ενώ η δεύ­τε­ρη στη μεί­ω­ση της κα­τα­νά­λω­σης ειδών πρώ­της ανά­γκης προ­κει­μέ­νου να κα­λυ­φθεί το κό­στος των φαρ­μά­κων. Όσον αφορά στα εμπό­δια στην πρό­σβα­ση, τα με­γα­λύ­τε­ρα προ­βλή­μα­τα αντι­με­τω­πί­ζουν οι άνερ­γοι (37,6%), οι ελεύ­θε­ροι επαγ­γελ­μα­τί­ες (25%) και οι συ­ντα­ξιού­χοι (24,1%), ενώ όσον αφορά στην απο­στέ­ρη­ση ειδών πρώ­της ανά­γκης, οι άνερ­γοι (30,4%), οι νοι­κο­κυ­ρές (30,3%) και οι συ­ντα­ξιού­χοι (28,4%).

«Βου­τιά» στη δη­μό­σια φαρ­μα­κευ­τι­κή δα­πά­νη

Ρα­γδαία μεί­ω­ση κα­τα­γρά­φει η δη­μό­σια φαρ­μα­κευ­τι­κή δα­πά­νη στο διά­στη­μα 2009-2015 με πρό­βλε­ψη για στα­θε­ρο­ποι­η­τι­κές τά­σεις την επό­με­νη τριε­τία. Την ίδια στιγ­μή, η Ελ­λά­δα εξα­κο­λου­θεί να είναι ου­ρα­γός στη διείσ­δυ­ση των γε­νο­σή­μων σε σύ­γκρι­ση με άλλες ανα­πτυγ­μέ­νες χώρες. Το 2015 τα γε­νό­ση­μα φάρ­μα­κα κα­τεί­χαν με­ρί­διο 21%-22% επί του όγκου και 22%-24% επί της απο­ζη­μιού­με­νης δα­πά­νης. Μόνο σε θε­ρα­πευ­τι­κές κα­τη­γο­ρί­ες, όπως στα­τί­νες, πρα­ζό­λες, σαρ­τά­νες προ­σέγ­γι­ζαν το 50%-60% του όγκου, τη στιγ­μή που τα νέα φάρ­μα­κα κα­τα­λαμ­βά­νουν διαρ­κώς με­γα­λύ­τε­ρο με­ρί­διο της αγο­ράς επί των πω­λή­σε­ων.

Ση­μειώ­νε­ται ότι είχε τεθεί στό­χος μέχρι τα τέλη του 2015 να αυ­ξη­θεί η διά­θε­ση των γε­νο­σή­μων στο 40% στους εξω­τε­ρι­κούς ασθε­νείς των δη­μό­σιων νο­σο­κο­μεί­ων, με την κα­θιέ­ρω­ση ελά­χι­στων πο­σο­στιαί­ων στό­χων σε κάθε για­τρό που συ­ντα­γο­γρα­φεί για ασφα­λι­σμέ­νους του ΕΟΠΥΥ, ανά­λο­γα με την ει­δι­κό­τη­τά του, τον αριθ­μό των ασθε­νών που συ­ντα­γο­γρα­φεί αλλά και τη γε­ω­γρα­φι­κή πε­ριο­χή του, καθώς και με την επι­βο­λή κυ­ρώ­σε­ων. Ωστό­σο, συ­νο­λι­κά, η πο­λι­τι­κή εν­δυ­νά­μω­σης των γε­νο­σή­μων, δε­δο­μέ­νου ότι στη­ρί­χθη­κε κατά βάση στη μεί­ω­ση των τιμών τους -όπως άλ­λω­στε συ­νέ­βη σε όλα τα φαρ­μα­κευ­τι­κά προ­ϊ­ό­ντα- δεν φαί­νε­ται να έχει επι­τύ­χει τα επι­θυ­μη­τά απο­τε­λέ­σμα­τα.

Τε­λι­κά, για κάθε δύο πα­λαιά φάρ­μα­κα μόνο το ένα υπο­κα­θί­στα­ται από γε­νό­ση­μα, ενώ το άλλο υπο­κα­θί­στα­ται από νε­ό­τε­ρο και δα­πα­νη­ρό­τε­ρο. Το φαι­νό­με­νο αυτό οφεί­λε­ται στην πολύ χα­μη­λή τιμή ορι­σμέ­νων γε­νο­σή­μων που τα οδη­γεί στην από­συρ­ση και στο φαι­νό­με­νο της υπο­κα­τά­στα­σης με ακρι­βό­τε­ρα φάρ­μα­κα. Επι­πλέ­ον, η υπο­κα­τά­στα­ση ευ­νο­εί­ται και από τον τρόπο ορ­γά­νω­σης της Θε­τι­κής Λί­στας και της συ­ντα­γο­γρά­φη­σης της δρα­στι­κής ου­σί­ας, που πα­ρέ­χει τη δυ­να­τό­τη­τα στον για­τρό να επι­λέ­γει φάρ­μα­κο σε κα­τη­γο­ρία χωρίς γε­νό­ση­μα, αλλά και από τον τρόπο υπο­λο­γι­σμού της ίδιας συμ­με­το­χής των ασθε­νών.

Ημε­ρη­σία