Πρώτη και φαρμακερή…. αξιολόγηση

Το Ασφα­λι­στικό και τα «κόκκινα δάνεια» είναι μεν τα βασικά ζητή­ματα, αλλά πρώτα πρέπει να ξεπε­ρα­στεί το «αγκάθι» της τρύπας στον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό, τον οποίο άλλωστε δεν έχει εγκρί­νει το Κουαρ­τέτο…

Αλέξης Πετρό­που­λος

Ηταν η περί­φημη πέμπτη αξιο­λό­γηση αυτή που απο­δεί­χθηκε μοιραία για την κυβέρ­νηση Σαμαρά. Η αξιο­λό­γηση – κάτι σαν το Γιοφύρι της Αρτας – δεν ολο­κλη­ρώ­θηκε ποτέ. Το πρό­γραμμα έληξε, η χώρα έμεινε στον αέρα και ανα­γκά­στηκε να μπει στον κόσμο των capital controls. Η τρέ­χουσα αξιο­λό­γηση είναι η πρώτη για την κυβέρ­νηση Τσίπρα. Μπορεί, όμως, να απο­δει­χθεί εξίσου «κατα­ρα­μένη» με την πέμπτη για την «δεύτερη φορά Αρι­στερά».

Παρά την σπουδή της κυβέρ­νη­σης να κατα­θέ­σει και να ψηφίσει την μεταρ­ρύθ­μιση του Ασφα­λι­στι­κού εντός του Ιανουα­ρίου, οι παροι­κού­ντες την Ιερου­σα­λήμ εκτι­μούν ότι η αξιο­λό­γηση δεν θα έχει ολο­κλη­ρω­θεί πριν από τον Μάρτιο. Δεν είναι μόνο το Ασφα­λι­στικό που έχει μπροστά του ο Αλέξης Τσίπρας και οι 153 της συμπο­λί­τευ­σης, που υπο­τί­θε­ται ότι είναι «μασίφ». Είναι και η δια­πραγ­μά­τευση για τα «κόκκινα δάνεια».

Αλλά πριν απ΄όλα αυτά, οι θεσμοί πρέπει να συμ­φω­νή­σουν με την κυβέρ­νηση στο δημο­σιο­νο­μικό κενό. Διότι μπορεί ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός να ψηφί­στηκε, αλλά ουδέ­ποτε εγκρί­θηκε από το Κουαρ­τέτο. Το οποίο σημαί­νει ότι άμα τη ελεύσει του το Κουαρ­τέτο θέλει πρώτα να κλείσει το δημο­σιο­νο­μικό κενό και στη συνέ­χεια να συζη­τή­σει για το Ασφα­λι­στικό. Τα καλά νέα είναι ότι η Κομι­σιόν φέρεται να υπο­λο­γί­ζει το δημο­σιο­νο­μικό κενό στο 1 δις. Τα κακά νέα είναι ότι το ΔΝΤ το υπο­λο­γί­ζει γύρω στα 3 δις.

Πηγή των θεσμών έλεγε ότι «ακόμη κι αν από το Ασφα­λι­στικό εξα­σφα­λί­ζο­νταν οι απαι­τού­με­νες εξοι­κο­νο­μή­σεις (μέσω περι­κο­πών δηλαδή), και πάλι θα υπήρχε δημο­σιο­νο­μικό κενό»

Αλλά, ακόμη κι αν βρεθεί η χρυσή τομή ανάμεσα στις δύο εκτι­μή­σεις, ο λογα­ρια­σμός σημαί­νει επι­πλέον μέτρα. Πηγή των θεσμών έλεγε ότι «ακόμη κι αν από το Ασφα­λι­στικό εξα­σφα­λί­ζο­νταν οι απαι­τού­με­νες εξοι­κο­νο­μή­σεις (μέσω περι­κο­πών δηλαδή), και πάλι θα υπήρχε δημο­σιο­νο­μικό κενό»(!). Προ­φα­νώς αυτή την πραγ­μα­τι­κό­τητα ανα­γνώ­ρισε ο Ευκλεί­δης Τσα­κα­λώ­τος.

Ο υπουρ­γός Οικο­νο­μι­κών παρα­δέ­χθηκε ότι οι θεσμοί ζητούν πρό­σθετα μέτρα για την περίοδο 2016-2018 δεί­χνο­ντας ότι αυτή θα είναι μια πολύ δύσκολη αξιο­λό­γηση για την κυβέρ­νηση Τσίπρα, παρότι επι­χει­ρεί να την κλείσει γρήγορα, ώστε να μπορεί να «που­λή­σει» στο εσω­τε­ρικό την έναρξη της συζή­τη­σης για την απο­μεί­ωση του χρέους (αλλά ακόμη κι αυτή, η οποία θα κινηθεί γύρω από την μείωση των επι­το­κίων και την επι­μή­κυνση ωρι­μάν­σεων ομο­λό­γων δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα έχει χαρα­κτη­ρι­στικά εύπε­πτης για το εγχώριο ακρο­α­τή­ριο ύλης).

Μέσα σε αυτό το ναρ­κο­θε­τη­μένο έδαφος, οι πιο υπο­ψια­σμέ­νοι και κάποιοι απαι­σιό­δο­ξοι φοβού­νται ότι η πρώτη αξιο­λό­γηση μπορεί να τρα­βή­ξει και μέχρι τις αρχές του καλο­και­ριού. Και τότε τα πράγ­ματα μπορεί να θυμί­σουν κάτι από το περα­σμένο καλο­καίρι, καθώς τον ερχό­μενο Ιούλιο η χώρα έχει και υπο­χρε­ώ­σεις απο­πλη­ρω­μής ομο­λό­γων ύψους 2,3 δις στην ΕΚΤ. Με απλά λόγια, άλλο να δια­πραγ­μα­τεύ­ε­σαι χωρίς να έχεις μπροστά σου οφειλές και άλλο υπό καθε­στώς πιστω­τι­κής ασφυ­ξίας. Και, βέβαια, η δόση για την απο­πλη­ρωμή δεν θα εξα­σφα­λι­στεί χωρίς να έχουν ζητηθεί σκληρά προ­α­παι­τού­μενα.

Ακόμη μια κρίσιμη «λεπτο­μέ­ρεια» στο πρώτο μπρα ντε φερ κυβέρ­νη­σης – θεσμών για το 2016 είναι ότι όσο καθυ­στε­ρεί η αξιο­λό­γηση, τόσο η οικο­νο­μία θα ασφυ­κτιά από τον ζυγό των capital controls. Και όχι μόνο. Αν το σίριαλ τρα­βή­ξει, η ΕΚΤ δεν θα άρει το waiver για τα ελλη­νικά ομόλογα, ούτε η Ελλάδα θα μετά­σχει στο πρό­γραμμα ποσω­τι­κής χαλά­ρω­σης (QE). Αν οι ελλη­νι­κές τρά­πε­ζες ανα­γκα­στούν να κατα­φύ­γουν πάλι στον ELA, η συνέ­χεια θα είναι εφιαλ­τική και δύσκολα θα απο­φευ­χθεί το κούρεμα των κατα­θέ­σεων. Δεν πρέπει να θεω­ρεί­ται τυχαία η χθεσινή παρέμ­βαση του διοι­κητή της Τρά­πε­ζας της Ελλάδος Γιάννη Στουρ­νάρα, ο οποίος δήλωσε ότι επου­δενί δεν πρέπει να επι­στρέ­ψουμε εκεί που είμα­σταν το περα­σμένο καλο­καίρι. Και ο νοών νοείτω.