Μπαίνουν και οι δήμοι στο Μνημόνιο

Εξα­πο­λύ­θη­καν τα πρώτα κυ­βερ­νη­τι­κά… τρο­χιο­δει­κτι­κά πυρά προς τους δή­μους που έχουν οι­κο­νο­μι­κά ανοίγ­μα­τα και με­γά­λα τα­μεια­κά ελ­λείμ­μα­τα. Από την Κού­λου­ρη ξε­κί­νη­σε η κυ­βέρ­νη­ση ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ – ΑΝΕΛ την εφαρ­μο­γή του μνη­μο­νια­κού «κορσέ» για όσους ΟΤΑ δεν τη­ρούν τις δε­σμεύ­σεις τους για ισο­σκε­λι­σμέ­νους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς. Η από­φα­ση για την υπο­χρε­ω­τι­κή υπα­γω­γή του Δήμου Σα­λα­μί­νας σε πρό­γραμ­μα εξυ­γί­αν­σης δεν έπεσε σαν κε­ραυ­νός εν αι­θρία, με δε­δο­μέ­νο ότι ατύ­πως από καιρό είχε «βα­ρέ­σει κα­νό­νι».

Πα­ράλ­λη­λα όμως ήταν και προει­δο­ποί­η­ση, με δε­δο­μέ­νο ότι υπάρ­χουν ακόμη του­λά­χι­στον δύο δήμοι που δεν έχουν εγκε­κρι­μέ­νο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό για το 2015. Ηδη δήμοι όπως της Γόρ­τυ­νας και της Φαι­στού στη Μεσ­σα­ρά της Κρή­της βρί­σκο­νται σε «δια­πραγ­μα­τεύ­σεις» με την αρ­μό­δια Διεύ­θυν­ση Οι­κο­νο­μι­κών του υπουρ­γεί­ου Εσω­τε­ρι­κών και το Πα­ρα­τη­ρη­τή­ριο Οι­κο­νο­μι­κής Αυ­το­τέ­λειας ΟΤΑ καθώς υπο­λει­τουρ­γούν και αδυ­να­τούν να εκ­πλη­ρώ­σουν τις οι­κο­νο­μι­κές υπο­χρε­ώ­σεις τους.

Φό­βη­τρο για τους υπο­λοί­πους

Οπως όλα δεί­χνουν, η πε­ρί­πτω­ση της Σα­λα­μί­νας, του πρώ­του δήμου που μπαί­νει επι­σή­μως υπό πλήρη έλεγ­χο και επι­τή­ρη­ση με σκλη­ρά μέτρα, λει­τουρ­γεί σαν… πο­λιορ­κη­τι­κός κριός για τη συμ­μόρ­φω­ση δήμων σε επι­λο­γές και μέτρα που εν γένει προ­ω­θού­νται για αύ­ξη­ση εσό­δων (αντα­πο­δο­τι­κές υπη­ρε­σί­ες, αύ­ξη­ση τελών, ενί­σχυ­ση ιδιω­τι­κών επεν­δύ­σε­ων και επι­χει­ρη­μα­τι­κής δρά­σης κ.τ.λ.). Βέ­βαια, όσον αφορά δή­μους με οι­κο­νο­μι­κά προ­βλή­μα­τα, επι­διώ­κε­ται δη­μο­τι­κές διοι­κή­σεις αλλά και η πλειο­νό­τη­τα των δη­μο­τι­κών συμ­βου­λί­ων να απο­δε­χθούν την… εθε­λο­ντι­κή έντα­ξη σε πρό­γραμ­μα εξυ­γί­αν­σης κα­τό­πιν σχε­τι­κής αί­τη­σης του ιδίου του ΟΤΑ.

Οφει­λές και αδυ­να­μία συ­γκέ­ντρω­σης εσό­δων αλλά και κλη­ρο­νο­μη­μέ­να από προη­γού­με­νες διοι­κή­σεις χρέη απο­τε­λούν τις συ­νή­θεις – ενί­ο­τε βά­σι­μες – δι­καιο­λο­γί­ες από δή­μους που έχουν χτυ­πή­σει «κόκ­κι­νο» στα οι­κο­νο­μι­κά τους. Πέρα όμως από τις όποιες ευ­θύ­νες έχουν οι ΟΤΑ ανα­φο­ρι­κά με εν­δε­χό­με­νη κα­κο­δια­χεί­ρι­ση, υπάρ­χει ένα πεδίο εντός του οποί­ου ασφυ­κτιούν όλοι οι δήμοι, είτε πα­ρου­σιά­ζουν είτε όχι ισο­σκε­λι­σμέ­νους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς. Τα προ­βλή­μα­τα τα επέ­τει­νε η από­δο­ση στους δή­μους αρ­μο­διο­τή­των του «Καλ­λι­κρά­τη» χωρίς πα­ράλ­λη­λη δια­σφά­λι­ση χρη­μα­το­δό­τη­σής τους αλλά και η μεί­ω­ση της θε­σμο­θε­τη­μέ­νης χρη­μα­το­δό­τη­σης των ΟΤΑ (φτά­νει, σύμ­φω­να με εκτι­μή­σεις, πάνω από 60% η μεί­ω­ση από το 2010 ως και σή­με­ρα).

Κα­θε­στώς ομη­ρεί­ας

Οταν λοι­πόν ψη­φί­στη­καν μνη­μο­νια­κοί νόμοι για ισο­σκε­λι­σμέ­νους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς – η κυ­βέρ­νη­ση ΣΥ­ΡΙ­ΖΑ – ΑΝΕΛ δια­τή­ρη­σε τη μνη­μο­νια­κή νο­μο­θε­σία προ­τεί­νο­ντας αλ­λα­γές «επι­φα­νεια­κές», π.χ. στο όρ­γα­νο ελέγ­χου, το λε­γό­με­νο Πα­ρα­τη­ρη­τή­ριο – και ορί­στη­καν κυ­ρώ­σεις στην πε­ρί­πτω­ση που η ισο­σκέ­λι­ση δεν κα­τα­στεί δυ­να­τή, ήταν ανα­με­νό­με­νες οι εξε­λί­ξεις. Πολ­λοί πα­ρά­γο­ντες της αυ­το­διοί­κη­σης μί­λη­σαν για κα­θε­στώς ομη­ρεί­ας – πο­λι­τι­κής και οι­κο­νο­μι­κής.

Τι προ­βλέ­πει το λε­γό­με­νο πρό­γραμ­μα εξυ­γί­αν­σης σε πε­ρί­πτω­ση που οι δήμοι δεν ισο­σκε­λί­ζουν έσοδα – έξοδα; Μέτρα εί­σπρα­ξης οφει­λών προς τους ΟΤΑ, ανα­στο­λή ή πε­ριο­ρι­σμό των προ­σλή­ψε­ων, ακόμη και επι­βο­λή υπο­χρε­ω­τι­κών με­τα­τά­ξε­ων, πραγ­μα­το­ποί­η­ση μόνο πλή­ρως ανε­λα­στι­κών δα­πα­νών, αύ­ξη­ση των ιδίων εσό­δων από φό­ρους, τέλη, ει­σφο­ρές, αύ­ξη­ση του ανω­τά­του συ­ντε­λε­στή επι­βο­λής του Τέ­λους Ακί­νη­της Πε­ριου­σί­ας (σε πο­σο­στό ως και 3 τοις χι­λί­οις) και του τέ­λους επί των ακα­θα­ρί­στων εσό­δων και πα­ρε­πι­δη­μού­ντων (από 0,5% ως και 2%). Ακόμη δύ­να­ται να δια­τε­θούν έσοδα από τους κε­ντρι­κούς αυ­το­τε­λείς πό­ρους (κρα­τι­κή επι­χο­ρή­γη­ση) για την απο­πλη­ρω­μή λη­ξι­πρό­θε­σμων χρεών προς τρί­τους.

Προ­θε­σμία για εξυ­γί­αν­ση

Τον πε­ρα­σμέ­νο Μάιο τα στοι­χεία του υπουρ­γεί­ου Εσω­τε­ρι­κών και Διοι­κη­τι­κής Ανα­συ­γκρό­τη­σης έδει­χναν ότι ήταν 10 οι δήμοι για τους οποί­ους προ­οιω­νι­ζό­ταν η έντα­ξη σε πρό­γραμ­μα εξυ­γί­αν­σης καθώς αδυ­να­τού­σαν να συ­ντά­ξουν ισο­σκε­λι­σμέ­νους προ­ϋ­πο­λο­γι­σμούς, οι οποί­οι να είναι και απο­δε­κτοί από τις αρ­μό­διες υπη­ρε­σί­ες.

Με πα­ρα­τά­σεις επί πα­ρα­τά­σε­ων για υπο­βο­λή προ­ϋ­πο­λο­γι­σμών ή τρο­πο­ποι­ή­σε­ών τους και έγκρι­ση αυτών, κα­θο­ρί­στη­κε ως ημε­ρο­μη­νία κα­τα­λη­κτι­κή η 31η Οκτω­βρί­ου 2015, οπότε έληγε η ισχύς του προη­γού­με­νου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Αλλοι δήμοι κου­τσά-στρα­βά προ­σπέ­ρα­σαν τον σκό­πε­λο προ­σώ­ρας… Η Σα­λα­μί­να βρέ­θη­κε να είναι υπό­λο­γη και πάλι. Ηδη τον Ια­νουά­ριο έγ­γρα­φο της Απο­κε­ντρω­μέ­νης Διοί­κη­σης Ατ­τι­κής ανέ­πε­μπε τον προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό του Δήμου Σα­λα­μί­νος οι­κο­νο­μι­κού έτους 2015, ενώ τέλος Οκτω­βρί­ου το έγγ­γρα­φο (με αρ. πρωτ. 784/30.10.2015) του Πα­ρα­τη­ρη­τη­ρί­ου Οι­κο­νο­μι­κής Αυ­το­τέ­λειας των ΟΤΑ έκρι­νε ότι δεν έχει κα­τα­στεί δυ­να­τή η ισο­σκέ­λι­ση του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού και έπρε­πε να υπα­χθεί σε πρό­γραμ­μα εξυ­γί­αν­σης.

Μόλις στις 4 Νο­εμ­βρί­ου 2015 το δη­μο­τι­κό συμ­βού­λιο έσπευ­σε σε ει­δι­κή έκτα­κτη συ­νε­δρί­α­ση στο Δη­μαρ­χείο να τρο­πο­ποι­ή­σει την από­φα­ση Οι­κο­νο­μι­κής Επι­τρο­πής με την οποία είχε κα­ταρ­τι­σθεί ο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμός του Δήμου Σα­λα­μί­νας οι­κο­νο­μι­κού έτους 2015. Αλλά η υπό­θε­ση είχε πάρει τον δρόμο της επι­τή­ρη­σης…

Με από­φα­ση που υπέ­γρα­φε ο υφυ­πουρ­γός Εσω­τε­ρι­κών κ. Γιάν­νης Μπα­λά­φας (ΦΕΚ Β’, αρ. φύλ­λου 2518/20.11.2015), ύστε­ρα από τον έλεγ­χο του Πα­ρα­τη­ρη­τη­ρί­ου που έκρι­νε ότι εξα­κο­λου­θεί να υφί­στα­ται αδυ­να­μία ισο­σκέ­λι­σης του προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού του, ο Δήμος Σα­λα­μί­νας υπά­γε­ται υπο­χρε­ω­τι­κά σε πρό­γραμ­μα εξυ­γί­αν­σης. Ηδη με επι­στο­λή της προς το υπουρ­γείο Εσω­τε­ρι­κών, τον Ιού­νιο του 2015, η δή­μαρ­χος Σα­λα­μί­νας κυρία Ισι­δώ­ρα Νάν­νου-Πα­πα­θα­να­σί­ου πε­ριέ­γρα­φε με δρα­μα­τι­κούς τό­νους την κα­τά­στα­ση στην πε­ριο­χή υπό τους πε­ριο­ρι­σμούς λει­τουρ­γί­ας του δήμου λόγω του ότι εστε­ρεί­το εγκε­κρι­μέ­νου προ­ϋ­πο­λο­γι­σμού. Μι­λού­σε για «έναν δήμο δια­λυ­μέ­νο» και ανα­φε­ρό­ταν στην εκ του νόμου απα­γό­ρευ­ση οποιασ­δή­πο­τε δα­πά­νης, π.χ. για προ­μή­θειες υλι­κών, με απο­τέ­λε­σμα «σχε­δόν όλα τα αυ­το­κί­νη­τα και μη­χα­νή­μα­τα να είναι κα­θη­λω­μέ­να από βλά­βες και έλ­λει­ψη ελα­στι­κών, με ένα στε­ρού­με­νο ανταλ­λα­κτι­κών διά­τρη­το δί­κτυο ύδρευ­σης που εξυ­πη­ρε­τεί 20.000 ακί­νη­τα και ένα δί­κτυο φω­τι­σμού που κα­λύ­πτει έκτα­ση 94 τ.χ.».

Συ­ναί­νε­ση και διά­λο­γος

Πά­ντως, όπως επε­σή­μα­νε στο «Βήμα» ηγε­τι­κό στέ­λε­χος του υπουρ­γεί­ου Εσω­τε­ρι­κών και Διοι­κη­τι­κής Αναν­συ­γκρό­τη­σης, στό­χος της κυ­βέρ­νη­σης είναι να βοη­θού­νται οι δήμοι που αντι­με­τω­πί­ζουν οι­κο­νο­μι­κό πρό­βλη­μα και τα μέτρα εξυ­γί­αν­σης να απο­φα­σί­ζο­νται με συ­ναί­νε­ση και ύστε­ρα από διά­λο­γο με τους δή­μους που βρί­σκο­νται σε δυ­σχε­ρή οι­κο­νο­μι­κή θέση. Οπως ση­μεί­ω­σε, επι­διώ­κε­ται η έντα­ξη στο πρό­γραμ­μα εξυ­γί­αν­σης να γί­νε­ται ύστε­ρα από αί­τη­ση του ίδιου του δήμου.

Αξί­ζει να το­νι­σθεί ότι, σύμ­φω­να με τη νο­μο­θε­σία, το αί­τη­μα αυτό στο οποίο δη­λώ­νε­ται αδυ­να­μία του ΟΤΑ να έχει ισο­σκε­λι­σμέ­νο προ­ϋ­πο­λο­γι­σμό είτε κατά την αρ­χι­κή κα­τάρ­τι­σή του είτε έπει­τα από ανα­μόρ­φω­σή του συ­νο­δεύ­ε­ται από:

– Από­φα­ση του δη­μο­τι­κού συμ­βου­λί­ου η οποία λαμ­βά­νε­ται με την από­λυ­τη πλειο­ψη­φία του συ­νό­λου των μελών του.

– Εκτί­μη­ση της οι­κο­νο­μι­κής κα­τά­στα­σης του ΟΤΑ από τον προϊ­στά­με­νο των Οι­κο­νο­μι­κών Υπη­ρε­σιών ο οποί­ος συ­ντάσ­σει την έκ­θε­ση αξιο­λό­γη­σης και το Σχέ­διο Οι­κο­νο­μι­κής Εξυ­γί­αν­σης.

Το αί­τη­μα με τα συ­νο­δευ­τι­κά στοι­χεία του αξιο­λο­γεί­ται από το Πα­ρα­τη­ρη­τή­ριο και με αι­τιο­λο­γη­μέ­νη από­φα­σή του και δια­πι­στω­τι­κή πράξη του υπουρ­γού Εσω­τε­ρι­κών το αί­τη­μα είτε γί­νε­ται δεκτό και ο δήμος υπά­γε­ται σε πρό­γραμ­μα εξυ­γί­αν­σης είτε απορ­ρί­πτε­ται.

To BHMA