Τι θα επιδιώξει ο Αλέξης Τσίπρας στην Τουρκία

Η πραγ­μα­τική κατά­σταση στο Προ­σφυ­γικό και η προ­σπά­θεια της δια­φο­ρε­τι­κής δια­χεί­ρι­σής του, απο­τε­λούν ένα βασικό κίνητρο της επί­σκε­ψης του πρω­θυ­πουρ­γού Αλέξη Τσίπρα την ερχό­μενη εβδο­μάδα στην Τουρκία, σύμφωνα με πηγές της κυβέρ­νη­σης.

Η ελλη­νική πλευρά έχει κατα­στή­σει σαφή τη θέση της πως δεν μπορεί να υπάρξει μια ουσια­στική προ­σπά­θεια διευ­θέ­τη­σης της προ­σφυ­γι­κής κρίσης χωρίς συνεν­νό­ηση της ΕΕ με την Τουρκία. Σε αυτή την κατεύ­θυνση ο κ. Τσίπρας χαι­ρέ­τισε ως θετικό γεγονός τις απο­φά­σεις για σύνοδο ΕΕ-Τουρκίας που έχει προ­γραμ­μα­τι­στεί για τις 29 Νοεμ­βρίου και την ανα­γκαιό­τητα δια­λό­γου και συνεν­νό­η­σης με την τουρ­κική κυβέρ­νηση (πρόταση που είχε θέσει πρώτος ο ίδιος τον περα­σμένο Απρίλιο σε επίπεδο Ευρω­παϊ­κού Συμ­βου­λίου).

Η κατά­σταση σε αριθ­μούς

Απο­τυ­πώ­νο­ντας σε μία φράση το πώς δια­μορ­φώ­νε­ται η σημε­ρινή πραγ­μα­τι­κό­τητα γύρω από το ζήτημα των προ­σφυ­γι­κών ροών, ο πρω­θυ­πουρ­γός δήλωνε μετά τη διήμερη Σύνοδο Κορυφής για τη Μετα­νά­στευση και την άτυπη σύνοδο των κρατών-μελών της ΕΕ για το Προ­σφυ­γικό, στη Βαλέτα της Μάλτας, ότι “ο δυτικός κόσμος, η Ευρώπη, βρί­σκε­ται μπροστά στη μεγα­λύ­τερη προ­σφυ­γική κρίση μετά τον Β’ Παγκό­σμιο Πόλεμο”.

Μέσα στο 2015 εκτι­μά­ται ότι από την Τουρκία έχουν περάσει σε ευρω­παϊκό έδαφος 640.000 άνθρω­ποι. Μέχρι στιγμής, από την Ελλάδα και την Ιταλία, (όπου έχουν περάσει άλλες 140.000) έχουν μετε­γκα­τα­στα­θεί 48 στην Φιλαν­δία, 19 στην Γαλλία, 12 στην Ισπανία και 30 στο Λου­ξεμ­βούργο. Σημειώ­νε­ται ότι μόνο ένα μέρος από τις συνο­λικά 28 χώρες της ΕΕ έχει προ­σφέ­ρει 3.500 θέσεις μετε­γκα­τά­στα­σης, έναντι του στόχου των 160.000 που έχει θέσει η Ευρω­παϊκή Επι­τροπή.

Επι­ση­μαί­νε­ται ότι στην άτυπη σύνοδο, ο κ. Τσίπρας ανέ­δειξε την ανα­γκαιό­τητα: α) να αυξηθεί ο αριθμός των “θέσεων υπο­δο­χής” στις χώρες της ΕΕ, ώστε να αντι­στοι­χη­θεί ο αριθμός των προ­σφύ­γων που θα απορ­ροφά η κάθε χώρα ανάλογα με τα πραγ­μα­τικά μεγέθη των προ­σφυ­γι­κών ροών, β) να ανα­λά­βουν την ευθύνη και οι 28 χώρες, γ) αυτό να είναι δεσμευ­τικό.

Επι­δί­ωξη της ελλη­νι­κής πρω­το­βου­λίας η δια­φο­ρε­τική δια­χεί­ριση του ζητή­μα­τος

Υπό τα παρα­πάνω δεδο­μένα, πηγές της κυβέρ­νη­σης σημειώ­νουν πως είναι προ­φα­νές ότι το ζήτημα απαιτεί δια­φο­ρε­τική δια­χεί­ριση, και αυτό επι­διώ­κει η ελλη­νική πρω­το­βου­λία.

Έχει επι­ση­μαν­θεί πως η δια­χεί­ριση αυτή πρέπει να περι­λαμ­βά­νει του­λά­χι­στον δύο τομείς: α) το χτύπημα των δικτύων παρά­νο­μης δια­κί­νη­σης ανθρώ­πων, β) και την δια­δι­κα­σία επα­νε­γκα­τά­στα­σης προ­σφύ­γων στις Ευρω­παϊ­κές Χώρες, από το τουρ­κικό έδαφος. Η Τουρκία, από την πλευρά της, έχει ζητήσει οικο­νο­μική στήριξη για την φύλαξη των συνόρων της και την δημιουρ­γία κέντρων υπο­δο­χής, καθώς και άλλα μέτρα, όπως η χαλά­ρωση της βίζας Τούρκων πολιτών για είσοδο στην ΕΕ, το “ξεπά­γωμα” της εντα­ξια­κής δια­δι­κα­σίας της γει­το­νι­κής χώρας στην ΕΕ, και η θέσπιση Συνόδων ΕΕ- Τουρ­κίας.

Συνεν­νό­ηση ΕΕ-Τουρκίας, με τη δια­σφά­λιση συγκε­κρι­μέ­νων απο­τε­λε­σμά­των

Οι ίδιες πηγές υπο­γραμ­μί­ζουν πως η Ελλάδα θεωρεί ότι “η συνεν­νό­ηση μεταξύ ΕΕ και Τουρ­κίας πρέπει να προ­χω­ρή­σει προς αυτές τις κατευ­θύν­σεις, δια­σφα­λί­ζο­ντας συγκε­κρι­μένα απο­τε­λέ­σματα”. Πιο συγκε­κρι­μένα, ανα­φέ­ρουν:

-Η στήριξη προς την Τουρκία για την φύλαξη των συνόρων της, θα πρέπει να συν­δέ­ε­ται με το απο­τε­λε­σμα­τικό χτύπημα των κυκλω­μά­των παρά­νο­μης δια­κί­νη­σης.

-Η στήριξη για την δημιουρ­γία κέντρων υπο­δο­χής, θα πρέπει να συν­δέ­ε­ται με την δημιουρ­γία μηχα­νι­σμών επα­νε­γκα­τά­στα­σης προ­σφύ­γων στην Ευρώπη κατευ­θείαν από το τουρ­κικό έδαφος.

-Το χαλά­ρωμα της βίζας θα πρέπει να συν­δε­θεί με μια συμ­φω­νία επα­νεισ­δο­χής μεταξύ ΕΕ και Τουρ­κίας (η συμ­φω­νία επα­νεισ­δο­χής προ­βλέ­πει ότι όσοι μπαί­νουν παρά­νομα στην Ευρώπη από τουρ­κικό έδαφος, θα πρέπει να επι­στρέ­φουν εκεί. Τέτοια συμ­φω­νία υπάρχει σήμερα μεταξύ Ελλάδας και Τουρ­κίας, αλλά δεν εφαρ­μό­ζε­ται).

-Σε ό,τι αφορά την εντα­ξιακή δια­δι­κα­σία της Τουρ­κίας, η Ελλάδα υπο­στη­ρί­ζει το “ξεπά­γωμά” της, αλλά με συντε­ταγ­μένο τρόπο. Στην προ­σπά­θεια αυτή πρέπει να ληφθούν υπόψη και οι θέσεις της Κύπρου, που μεταξύ άλλων ζητά να αρθούν οι απο­κλει­σμοί που έχει επι­βάλ­λει η Τουρκία στις μετα­φο­ρές από τα λιμάνια και τα αερο­δρό­μιά της.

Οι πηγές της κυβέρ­νη­σης τονί­ζουν ότι η Ελλάδα θα αξιο­ποι­ή­σει τις επαφές της με την Τουρκία, συμ­με­τέ­χο­ντας ενεργά στην ατζέντα της Συνόδου ΕΕ – Τουρ­κίας, που έχει καθο­ρι­στεί για τις 29 Νοεμ­βρίου στις Βρυ­ξέλ­λες, και επι­ση­μαί­νουν, επι­πλέον, πως με αυτό τον οδικό χάρτη η Ελλάδα υλο­ποιεί τον στόχο που έχει θέσει, να ανα­λά­βει ενεργό ρόλο, στην συνεν­νό­ηση της ΕΕ με την Τουρκία.

Η Ελλάδα θα λαμ­βά­νει ανα­λυ­τική γνώση για κάθε ευρω­παϊκή πρω­το­βου­λία προς την Τουρκία

Στην ίδια κατεύ­θυνση, η Ελλάδα έχει ζητήσει και έχει λάβει σχε­τι­κές δια­βε­βαιώ­σεις ότι θα λαμ­βά­νει ανα­λυ­τική γνώση για κάθε ευρω­παϊκή πρω­το­βου­λία προς την Τουρκία, όπως αυτή της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, με το σχετικό Σχέδιο Δράσης των 17 σημείων. Η ενη­μέ­ρωση αυτή αφορά τις επαφές Ευρω­παίων αξιω­μα­τού­χων με την τουρ­κική κυβέρ­νηση, αλλά και την προ­ε­τοι­μα­σία τους.

Η ελλη­νική πλευρά έχει απο­σπά­σει τη δέσμευση ότι δεν θα ξανα­τε­θεί το θέμα περί “κοινών περι­πο­λιών”

Επίσης, έχει κατα­στή­σει σαφές ότι δεν μπαίνει σε καμία συζή­τηση για κοινές περι­πο­λίες με την Τουρκία, καθώς το ζήτημα άπτεται των κυριαρ­χι­κών δικαιω­μά­των της χώρας. Όπως σημεί­ωσε -σύμφωνα με πληροφορίες- ο πρω­θυ­πουρ­γός σε επαφές του στο περι­θώ­ριο της Συνόδου της Μάλτας: Είναι σαν να τίθεται θέμα κοινών περι­πο­λιών Γερ­μα­νι­κής και Τουρ­κι­κής αστυ­νο­μίας σε μια γερ­μα­νική πόλη. Η ελλη­νική πλευρά, κατά τις ίδιες πλη­ρο­φο­ρίες, έχει απο­σπά­σει την δέσμευση ότι το θέμα αυτό δεν θα ξανα­τε­θεί και ότι η δια­τύ­πωση θα αντι­κα­τα­στα­θεί με τον όρο “συντο­νι­σμέ­νες ενέρ­γειες”, που δεν αφήνει κανένα περι­θώ­ριο παρερ­μη­νείας σε ζητή­ματα κυριαρ­χίας.

“Η ‘πολι­τική του φράκτη’ δεν μπορεί να λύσει το πρό­βλημα, αντί­θετα απειλεί τη συνοχή της Ευρώπης”

Σε κάθε περί­πτωση (όπως έκανε ο κ. Τσίπρας και κατά την άτυπη σύνοδο), η Ελλάδα μετα­φέ­ρει σε κάθε κατεύ­θυνση το μήνυμα ότι η “πολι­τική του φράκτη” και η μετα­τροπή χωρών, είτε εντός Ευρω­παϊ­κού Εδάφους είτε εκτός, σε απο­θή­κες ανθρώ­πων, πέραν του ότι είναι ασύμ­βατη με τις ευρω­παϊ­κές αρχές, δεν μπορεί να λύσει το πρό­βλημα των προ­σφυ­γι­κών ροών, αντί­θετα, απειλεί την συνοχή της Ευρώπης.

Υπό αυτό το πρίσμα, η κυβέρ­νηση τονίζει πως: ριζική αντι­με­τώ­πιση του προ­σφυ­γι­κού, πέραν της αντι­με­τώ­πι­σης των δικτύων παρά­νο­μης δια­κί­νη­σης και της επα­νε­γκα­τά­στα­σης προ­σφύ­γων από τις γει­το­νι­κές προς την Συρία χώρες, μπορεί να υπάρξει μόνο με αντι­με­τώ­πιση των αιτίων που προ­κα­λούν τις προ­σφυ­γι­κές και μετα­να­στευ­τι­κές ροές. Αυτό ήταν και ένα από τα κεντρικά μηνύ­ματα που ανέ­δειξε ο Έλληνας πρω­θυ­πουρ­γός στη Σύνοδο Κορυφής της Βαλέτας.

Τα διμερή θέματα και το Κυπριακό

Η ελλη­νική στρα­τη­γική για τα διμερή θέματα λαμ­βά­νει υπ’ όψιν το γεγονός ότι η περιοχή μας βρί­σκε­ται στο επί­κε­ντρο τριών κρίσεων (οικο­νο­μι­κής, ανθρω­πι­στι­κής και κρίσης απο­στα­θε­ρο­ποί­η­σης). Υπό την οπτική αυτή, η Ελλάδα, όπως ανα­φέ­ρουν οι ίδιες πηγές, στη­ρί­ζει την προ­ο­πτική να παρα­μεί­νουν ανοι­χτοί και να λει­τουρ­γή­σουν όλοι οι διπλω­μα­τι­κοί δίαυλοι ανάμεσα στις δύο χώρες. Παράλ­ληλα, θα πρέπει να ενι­σχυ­θεί η συνερ­γα­σία σε θέματα καθη­με­ρι­νής πολι­τι­κής, που αφορά τομείς όπως οι μετα­φο­ρές, η ενέρ­γεια, ο του­ρι­σμός, οι εμπο­ρι­κές και οικο­νο­μι­κές σχέσεις, η παιδεία, ο πολι­τι­σμός κλπ.

Σε ό,τι αφορά το Κυπριακό, επι­δί­ωξη της ελλη­νι­κής πλευράς, που βρί­σκε­ται σε συνεχή και στενή επαφή με την Κύπρο, είναι να δοθεί έμφαση στην ανάγκη να συμ­βάλ­λει η Τουρκία απο­φα­σι­στικά στην δίκαιη και βιώσιμη επίλυση του ζητή­μα­τος.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ