«Πωλούνται» 30.000 καταπατημένα – Ολο το σχέδιο της κυβέρνησης

«Ξεπα­γώ­νει» από το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών ένα φιλό­δοξο σχέδιο νόμου που είχε ετοι­μα­στεί από την προη­γού­μενη κυβέρ­νηση την άνοιξη του 2014, ωστόσο, δεν ψηφί­στηκε ποτέ από τη Βουλή.

Ο λόγος για το νομο­σχέ­διο που επι­τρέ­πει την εξαγορά των κατα­πα­τη­μέ­νων ακι­νή­των του Δημο­σίου, τα οποία ανέρ­χο­νται κατά πολλούς σε περισ­σό­τερα από 20.000. Δεν απο­κλεί­ε­ται δε να αγγί­ξουν τα 30.000 ακίνητα, εφόσον υπάρξει ενδε­λε­χής κατα­γραφή και πλήρης εικόνα για το ποια είναι η περιου­σία του Δημο­σίου που έχει κατα­πα­τη­θεί εδώ και δεκα­ε­τίες.

Σύμφωνα με πλη­ρο­φο­ρίες της «Ημε­ρη­σίας του Σαβ­βά­του», αρμό­διες υπη­ρε­σίες του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών ετοι­μά­ζουν διορ­θω­τι­κές μετα­τρο­πές του παλαιό­τε­ρου νομο­σχε­δίου και θα το κατα­θέ­σουν στο τραπέζι των δανει­στών ως ισο­δύ­ναμο για σκληρά μέτρα που προ­βλέ­πει το Μνη­μό­νιο. Οι πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι ο «λογα­ρια­σμός» από το «πωλη­τή­ριο» σε 20.000 δημόσια ακίνητα μπορεί να ξεπε­ρά­σει το 1 δισ. και ίσως φτάσει και το 1,5 δισ. ευρώ σε βάθος χρόνου και ανάλογα με την αντα­πό­κριση των κατα­πα­τη­τών.

Αρμό­διος υπη­ρε­σια­κός παρά­γο­ντας του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών, μιλώ­ντας στην «ΗτΣ» τονίζει ότι το νομο­σχέ­διο που είχε ετοι­μα­στεί επί υπουρ­γίας Γιάννη Στουρ­νάρα είναι εξαι­ρε­τικά σημα­ντικό και με καθαρή στό­χευση για την επίλυση ενός χρόνιου προ­βλή­μα­τος και την είσπραξη εσόδων για το κράτος. Με κάποιες διορ­θώ­σεις που πρέπει να γίνουν, μπορεί να απο­τε­λέ­σει το «κρυφό χαρτί» της κυβέρ­νη­σης Τσίπρα στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με το κουαρ­τέτο.

Ισχυρό «χαρτί»

Η είσπραξη ακόμη και 1,5 δισ. ευρώ θα μπο­ρούσε να συμ­βά­λει στην ακύρωση σκληρών μνη­μο­νια­κών μέτρων, αν και η πλευρά των δανει­στών θέλει πιο άμεσα μέτρα και μόνιμης διάρ­κειας και από­δο­σης. Ωστόσο, είναι ένα μέτρο που θα κατα­τε­θεί στο τραπέζι των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων κατά την πρώτη αξιο­λό­γηση.

Ο ίδιος υπη­ρε­σια­κός παρά­γο­ντας ανα­φέ­ρει ότι το νομο­σχέ­διο, που ήταν έτοιμο από πέρυσι και θα είχε εισα­χθεί στη Βουλή προς συζή­τηση πριν από ένα χρόνο, ανα­βλή­θηκε εξαι­τίας των πολι­τι­κών εξε­λί­ξεων με την προ­ε­δρική εκλογή και τις πρόωρες εκλογές. Ωστόσο, μετά τη νίκη ΣΥΡΙΖΑ τον Ιανουά­ριο το νομο­σχέ­διο δόθηκε στην ανα­πλη­ρώ­τρια υπουργό Οικο­νο­μι­κών, Νάντια Βαλα­βάνη, η οποία ωστόσο δεν το αξιο­ποί­ησε, αν και υπήρχαν θετικές ειση­γή­σεις.

Η σημε­ρινή ηγεσία του υπουρ­γείου φέρεται έτοιμη να προ­χω­ρή­σει το νομο­σχέ­διο και έχει ήδη παραγ­γεί­λει βελ­τιώ­σεις, οι οποίες θα αφορούν τις δόσεις και τις διευ­κο­λύν­σεις που θα παρέ­χο­νται σε κατα­πα­τη­τές -κυρίως όσοι έχουν χαμηλά εισοδήματα- ώστε να πλη­ρώ­σουν και να αγο­ρά­σουν από το κράτος εκτά­σεις που έτσι κι αλλιώς δεν μπορεί να διεκ­δι­κή­σει. Θα μπορεί όμως έναντι συγκε­κρι­μέ­νου αντι­τί­μου να παρα­χω­ρεί τίτλους ιδιο­κτη­σίας, να γεμίσει τα κρατικά ταμεία και να λήξει μια εκκρε­μό­τητα που υπάρχει εδώ και δεκα­ε­τίες.

Ολό­κληρα χωριά

«Είναι αδια­νό­ητο να μην αντι­με­τω­πί­ζε­ται το πρό­βλημα των μακρο­χρό­νιων κατα­πα­τή­σεων. Ακόμη και ολό­κληρα χωριά κτί­στη­καν πάνω σε κρατικά ακίνητα, ενώ υπήρξαν κατα­πα­τή­σεις που δεν έγιναν κακο­βού­λως, αλλά οι ιδιο­κτή­τες τους δεν έχουν καθόλου τίτλους και δεν μπορούν να προ­χω­ρή­σουν σε καμιά δικαιο­πρα­ξία».

Χαρα­κτη­ρι­στική είναι η περί­πτωση καλ­λιερ­γη­τών κερα­σιών στην περιοχή της Πέλλας. Οι καλ­λιέρ­γειες είναι εδώ και χρόνια σε δημό­σιες εκτά­σεις και δεν δια­θέ­τουν τίτλους ιδιο­κτη­σίας. Όταν επι­βλή­θηκε το εμπάρ­γκο από τη Ρωσία οι κερα­σο­πα­ρα­γω­γοί θέλησαν να πάρουν απο­ζη­μιώ­σεις, αλλά το κράτος αρνή­θηκε, ακριβώς επειδή δεν τους ανήκαν οι εκτά­σεις.

Με βάση το νομο­σχέ­διο που είναι ήδη έτοιμο, αλλά πρέπει να γίνουν ορι­σμέ­νες αλλαγές προς όφελος των φτωχών κατα­πα­τη­τών προ­βλέ­πο­νται τα εξής:

• Ο κάτοχος ακι­νή­του με ή και χωρίς τίτλους που είναι δημόσιο ή ανταλ­λά­ξιμο και ανήκει στην ιδιω­τική περιου­σία του Δημο­σίου δικαιού­ται να κατα­θέ­σει αίτηση εξα­γο­ράς στις αρμό­διες κτη­μα­τι­κές υπη­ρε­σίες. Ο χρόνος που θα δοθεί είναι ένα έτος από την ψήφιση του νόμου, εκτός κι αν υπάρξει μεγάλη αντα­πό­κριση. Πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι θα προ­βλέ­πε­ται η ένταξη στη ρύθμιση όσων δια­θέ­τουν δημόσια έκταση επί του­λά­χι­στον μία χωρίς διακοπή, περίοδο και μέχρι την 31/12/2013 και εφόσον η κατοχή συνε­χί­ζε­ται μέχρι και την έναρξη του νόμου. Ετσι θα εξαι­ρε­θούν από την ευνοϊκή ρύθμιση οι νέοι κατα­πα­τη­τές οι οποίοι θα αντι­με­τω­πι­στούν αυστηρά, πιθα­νό­τατα με τσου­χτερά πρό­στιμα ή ακόμη και αποβολή τους από το ακίνητο, ανάλογα με το μέγεθος της αυθαι­ρε­σίας και φυσικά κοι­νω­νικά κρι­τή­ρια. Για παρά­δειγμα, άλλη θα είναι η αντι­με­τώ­πιση ενός κατα­πα­τητή μιας μικρής γεωρ­γι­κής έκτασης που τη χρη­σι­μο­ποιεί για καλ­λιέρ­γεια κι άλλη ενός ξενο­δο­χεια­κού συγκρο­τή­μα­τος που έχει κατα­σκευά­σει εγκα­τα­στά­σεις σε παρα­λίες ή σε δημόσια ακίνητα.

• Μπορούν να εξα­γο­ρα­σθούν: α) Αστικά ακίνητα. Για οικι­σμούς κάτω των 2.000 κατοί­κων, έκταση μέχρι πέντε στρέμ­ματα. Για περιο­χές που βρί­σκο­νται μέσα σε σχέδιο πόλης ή για οικι­σμούς που προ­ϋ­φί­στα­νται του έτους 1923, έκταση ίση με το ελά­χι­στο εμβαδόν αρτίου, κατά κανόνα ή παρέκ­κλιση, και οικο­δο­μή­σι­μου οικο­πέ­δου κατά το οικείο σχέδιο πόλεως. Κατ’ εξαί­ρεση, επι­τρέ­πε­ται η εξαγορά συνε­χό­με­νης έκτασης, εφόσον αυτή καλύ­πτε­ται από μόνιμα κτί­σματα. β) Επί αγρο­τι­κών ακι­νή­των, ενιαία έκταση μέχρι δέκα στρέμ­ματα και μέχρι είκοσι στρέμ­ματα συνο­λικά.

• H εξαγορά ακι­νή­του επί του οποίου έχουν ανε­γερ­θεί αυθαί­ρετα κτί­σματα σε καμιά περί­πτωση δεν νομι­μο­ποιεί τα κτί­σματα αυτά. Θα δοθεί συγκε­κρι­μένη προ­θε­σμία που ο κατα­πα­τη­τής θα πρέπει να υπο­βά­λει αίτηση νομι­μο­ποί­η­σης ή τακτο­ποί­η­σης των κτι­σμά­των. Είναι δηλαδή διπλή η δια­δι­κα­σία και φυσικά δια­φο­ρε­τικό το κόστος της εξα­γο­ράς.

• Ως τίμημα εξα­γο­ράς ορί­ζε­ται:

α) Για τις εκτός σχεδίου περιο­χές, η αντι­κει­με­νική αξία που έχει το ακίνητο κατά το χρόνο υπο­βο­λής της σχε­τι­κής αίτησης εξα­γο­ράς. Πλη­ρο­φο­ρίες ανα­φέ­ρουν ότι η κυβέρ­νηση προ­σα­να­το­λί­ζε­ται σε αλλαγή των αντι­κει­με­νι­κών αξιών ώστε το τελικό κόστος να είναι μικρό­τερο. Αλλωστε οι υπάρ­χου­σες τιμές είναι εξω­πραγ­μα­τι­κές και πολλές φορές έως και 70% πάνω από τις εμπο­ρι­κές, ειδικά για αστικές περιο­χές.

β) Για τις εντός σχεδίου περιο­χές λαμ­βά­νε­ται υπόψη η χαμη­λό­τερη αντι­κει­με­νική αξία του οικείου Δια­με­ρί­σμα­τος.

Αγνωστη η δημόσια περιου­σία που έχει κατα­πα­τη­θεί

Ακόμη και εν έτει 2015 το ελλη­νικό δημόσιο αδυ­να­τεί να πει με σαφή­νεια πόσα είναι τα ακίνητα που κατέχει και δια­χει­ρί­ζε­ται η ΕΤΑΔ Α.Ε. και φυσικά το ΤΑΙΠΕΔ.

Παλιό­τερα οι εκτι­μή­σεις έκαναν λόγο για 80.000 ακίνητα, αργό­τερα υπήρξε μια πιο συντη­ρη­τική πρό­βλεψη για χαρ­το­φυ­λά­κιο 71.000 ? 72.000 ακι­νή­των σε όλη την Ελλάδα. Από αυτά το 35% υπο­λο­γί­ζε­ται ότι είναι κατα­πα­τη­μένο, δηλαδή περίπου 25.000 ακίνητα.

Οι σημε­ρι­νές προ­βλέ­ψεις των αρμό­διων υπη­ρε­σιών ανα­φέ­ρουν ότι τελικά θα μπο­ρού­σαν να πωλη­θούν έναντι χαμηλού τιμή­μα­τος περί τα 20.000 ακίνητα που έχουν κατα­πα­τη­θεί εδώ και χρόνια. Υπάρ­χουν κατα­πα­τη­μένα σπίτια, κτίρια γρα­φείων αλλά και χιλιά­δες γεωρ­γι­κές εκτά­σεις, οικό­πεδα, παρα­λίες, παρα­θα­λάσ­σιες εκτά­σεις. Χαρα­κτη­ρι­στικά ανα­φέ­ρο­νται οι παρα­λίες Κου­λού­ρας στη Λάρισα, Πλα­τα­νιά Ρεθύ­μνου, Πόρτο Κουφό στη Χαλ­κι­δική, το Βαρ­θο­λο­μιό στον Ν. Ηλείας, αλλά και ακίνητα στην Πλάκα που είχαν κατα­πα­τη­θεί από? δημόσιο φορέα.

Παλιό­τερα οι αρμό­διοι παρά­γο­ντες έδιναν ως παρά­δειγμα την Παραλία Κου­λού­ρας στη Λάρισα. Η παρα­θα­λάσ­σια έκταση της Κου­λού­ρας είναι κατα­πα­τη­μένη σε ποσοστό 50%. Από τα 186 στρέμ­ματα έχουν κατα­πα­τη­θεί τα 77. Αλλο παρά­δειγμα αφορά την περιοχή Σκλήθρα – Στρίν­τζος στο Παλαιό­πυργο, πάλι στη Λάρισα. Εντός της παρα­θα­λάσ­σιας έκτασης 1.222 στρεμ­μά­των έχουν εντο­πι­στεί πάνω από 1.000 αυθαί­ρετα, στην πλειο­νό­τητά τους εξοχικά.

Χαρα­κτη­ρι­στικό παρά­δειγμα είναι και αυτό της παρα­λίας στο Πλα­τα­νιά του νομού Ρεθύ­μνου. Σε μια παραλία μήκους 1.470 μέτρων εντο­πί­ζο­νται 40 στρέμ­ματα δια­φό­ρων ειδών κατα­πα­τή­σεων, από ενοι­κια­ζό­μενα δωμάτια, του­ρι­στικά συγκρο­τή­ματα μέχρι κάμπινγκ, χώροι στάθ­μευ­σης, ακόμη και δημο­τική παιδική χαρά.

ΓΙΑ ΕΞΑΓΟΡΕΣ ΕΩΣ 100.000 ΕΥΡΩ
Πότε και ποιοι δικαιού­νται έκπτωση 10%
Επί του τιμή­μα­τος εξα­γο­ράς και μέχρι του ποσού των 100.000 ευρώ το προη­γού­μενο νομο­σχέ­διο προ­έ­βλεπε την παροχή έκπτω­σης 10%, εφόσον:
α) Υφί­στα­ται κτίσμα έως 120 τ.μ., ή 140 τ.μ., σε περί­πτωση πολυ­τέ­κνου, το οποίο απο­τε­λεί την πρώτη και μόνη κατοι­κία του αιτού­ντος.
β) Ο ίδιος ο αιτών ή προ­στα­τευό­μενο μέλος της οικο­γε­νείας του είναι ανά­πη­ρος σε ποσοστό 80% και άνω.
Η ανωτέρω έκπτωση παρέ­χε­ται αυτο­τε­λώς για κάθε μία των ανωτέρω περι­πτώ­σεων και εφόσον ο αιτών κατά τα 5 προη­γού­μενα της υπο­βο­λής της αιτή­σεως οικο­νο­μικά έτη δεν δήλωσε εισό­δημα μεγα­λύ­τερο από 20.000 ευρώ. Το πέραν του ποσού των 100.000 ευρώ τμήμα του τιμή­μα­τος εξα­γο­ράς κατα­βάλ­λε­ται χωρίς τις παρα­πάνω εκπτώ­σεις. Υπάρχει περί­πτωση αλλαγής στο σημείο αυτό, ώστε οι πολύ­τε­κνοι, άνεργοι και οι οικο­γέ­νειες με χαμηλά εισο­δή­ματα να ωφε­λη­θούν από μεγα­λύ­τερη έκπτωση.
• Σε περί­πτωση μετα­βί­βα­σης του εξα­γο­ρα­σθέ­ντος ακι­νή­του πριν από την παρέ­λευση πέντε ετών από την ημε­ρο­μη­νία της εξα­γο­ράς, ανα­κα­λού­νται αυτο­δι­καίως οι παρα­σχε­θεί­σες κατά τα ανωτέρω εκπτώ­σεις και ο αιτών υπο­χρε­ού­ται να κατα­βά­λει το ποσό της έκπτω­σης σε μία δόση.
• Το νομο­σχέ­διο προ­έ­βλεπε ότι το τίμημα εξα­γο­ράς κατα­βάλ­λε­ται είτε εφάπαξ είτε σε διμη­νιαίες δόσεις, ελά­χι­στου ποσού 800 ευρώ η κάθε μία. Σε περί­πτωση εφάπαξ εξό­φλη­σης, παρέ­χε­ται έκπτωση 5%. Κι εδώ ανα­μέ­νε­ται να υπάρ­ξουν αλλαγές, πιθα­νό­τατα να χρη­σι­μο­ποι­η­θούν κοι­νω­νικά κρι­τή­ρια ώστε να δοθούν περισ­σό­τε­ρες δόσεις και το ελά­χι­στον ποσό να πέσει κάτω από τα 800 ευρώ. Μια σκέψη είναι να υπάρξει δια­χω­ρι­σμός ανάλογα με τη χρήση του κατα­πα­τη­μέ­νου ακι­νή­του. Όταν χρη­σι­μο­ποιεί­ται για καλ­λιέρ­γειες και κτη­νο­τρο­φία η έκπτωση μπορεί να είναι μεγα­λύ­τερη ενώ αν υπάρχει οικο­νο­μική αδυ­να­μία η δόση θα μπο­ρούσε να μειωθεί στο 50% το δίμηνο.
• Για τα κτί­σματα που έχουν ανε­γερ­θεί σε κατα­πα­τη­μέ­νες εκτά­σεις θα εξε­τα­στούν ευνοϊ­κό­τε­ρες ρυθ­μί­σεις. Το αρχικό νομο­σχέ­διο προ­έ­βλεπε προ­σαύ­ξηση της αξίας εξα­γο­ράς κατά 20%. Πλην όμως για τα κτί­σματα αυτά τρέχουν παράλ­λη­λες δια­τά­ξεις νομι­μο­ποί­η­σης από τον νόμο για τα αυθαί­ρετα, όποτε για τον προσ­διο­ρι­σμό της αξίας θα λαμ­βά­νε­ται υπόψη η αρχή της ανα­λο­γι­κό­τη­τας για τα κτί­σματα και τη γη κατά περί­πτωση.
• Θα υπάρξει ειδική πρό­βλεψη για τα ακίνητα εκτός σχεδίου που είναι άρτια και οικο­δο­μή­σιμα αλλά και για τους οικι­σμούς που εφαρ­μό­ζε­ται το μεικτό σύστημα προσ­διο­ρι­σμού της αξίας των ακι­νή­των.
• Δια­χω­ρι­σμός αυθαί­ρε­του χρήστη δημό­σιου κτή­μα­τος ή ανταλ­λά­ξι­μης περιου­σίας αλλά και πρό­βλεψη δυνα­τό­τη­τας εξα­γο­ράς ακι­νή­των που έχουν κηρυ­χθεί απαλ­λο­τριω­τέα ή ρυμο­το­μού­μενα και δεν έχει συντε­λε­στεί η απαλ­λο­τρί­ωση για μεγάλο χρονικό διά­στημα (π.χ. δέκα ή είκοσι χρόνια).
• Στην περί­πτωση που η τιμή ζώνης για κάποιο κατα­πα­τη­μένο ακίνητο ανέρ­χε­ται στα 3.000 ευρώ το τ.μ. και η κατώ­τατη τιμή ζώνης του δια­με­ρί­σμα­τος είναι 900 ευρώ το τ.μ. η εξαγορά θα γίνει στη δεύτερη και χαμη­λό­τερη τιμή.