Κυνήγι για είσπραξη 6 δισ. από τη φοροδιαφυγή – Τι αλλάζει στον ΦΠΑ

Πώς θα χρη­σι­μο­ποι­η­θεί το πλα­στικό χρήμα και το αφο­ρο­λό­γητο, για να απο­κα­λυ­φθεί η μαύρη οικο­νο­μία. Τα μπρος-πίσω στις αλλαγές, η ετοι­μό­τητα της ΓΓΔΕ και οι «επι­τα­γές» του Μνη­μο­νίου. Σοκά­ρουν τα στοι­χεία για τα έσοδα που δια­φεύ­γουν από τον φόρο.

Αν ζούσαμε στη Σουηδία, τη Φιν­λαν­δία ή την Ολλαν­δία, η εφορία για να μαζέψει περισ­σό­τερα έσοδα θα είχε λίγες επι­λο­γές, αν οι κυβερ­νή­σεις δεν απο­φά­σι­ζαν αύξηση των επι­βα­ρύν­σεων για φυσικά πρόσωπα και επι­χει­ρή­σεις. Οι χώρες αυτές χάνουν μόλις το 4% των ετήσιων εσόδων από ΦΠΑ.

Στα 100 ευρώ ΦΠΑ, δηλαδή, που πρέπει να κατα­λή­ξουν στα ταμεία του υπουρ­γείου Οικο­νο­μι­κών, μόνο 4 χάνουν τον δρόμο τους.

Στην Ελλάδα, τα πράγ­ματα είναι πολύ δια­φο­ρε­τικά. Σύμφωνα με τα τελευ­ταία δια­θέ­σιμα στοι­χεία της Ευρω­παϊ­κής Επι­τρο­πής, στην Ελλάδα, 34 στα 100 ευρώ ΦΠΑ, ή παρα­πάνω από 6 δισ. ευρώ τον χρόνο δεν κατα­λή­γουν ποτέ στα ταμεία του δημο­σίου, είτε διότι δεν κόβο­νται απο­δεί­ξεις, είτε διότι ο ΦΠΑ εισπράτ­τε­ται αλλά δεν απο­δί­δε­ται στο υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών και μπαίνει τελικά στον κουβά των ληξι­πρό­θε­σμων οφειλών των περίπου 80 δισ. ευρώ.

Με αυτά τα δεδο­μένα, τώρα, για μία ακόμα φορά ακούμε κυβερ­νη­τικά στελέχη (χθες ο κ. Τρύ­φω­νας Αλε­ξιά­δης) να ανα­φέ­ρουν ότι σχε­διά­ζο­νται κίνητρα για τη χρήση πλα­στι­κού χρή­μα­τος και απευ­θείας παρα­κρά­τηση του ΦΠΑ μέσω τρα­πε­ζών (το σχέδιο είχε προ­ω­θή­σει το 2013 ο Χάρης Θεο­χά­ρης, αλλά δυστυ­χώς είχε την τύχη του κ. Θεοχάρη στη Γενική Γραμ­μα­τεία Δημο­σίων Εσόδων).

Το έχουμε ακούσει τόσες φορές στο παρελ­θόν, που αν δεν το δούμε να συμ­βαί­νει, δυσκο­λευό­μα­στε να το πιστέ­ψουμε. Η διαφορά τώρα είναι ότι το προ­βλέ­πει όμως και το Μνη­μό­νιο (από τον Μάρτιο του 2016), οπότε ίσως αυτή τη φορά να έχει περισ­σό­τε­ρες πιθα­νό­τη­τες να γίνει.

Αν όλα όσα ανα­φέ­ρει συχνά πυκνά ο κ. Αλε­ξιά­δης (με τηλε­ο­πτι­κές ή ραδιο­φω­νι­κές του δηλώ­σεις) γίνουν πράξη, τότε από το 2016 το αφο­ρο­λό­γητο όριο εισο­δή­μα­τος θα «χτί­ζε­ται» μέσω των δαπανών που έχουν γίνει με πλα­στικό χρήμα, μηχα­νή­ματα POS για πιστω­τι­κές κάρτες θα δια­θέ­τουν όλες οι επι­χει­ρή­σεις και οι επαγ­γελ­μα­τίες, οι ιατρι­κές δαπάνες θα συνι­στούν φορο­α­παλ­λαγή μόνο εφόσον έχουν πλη­ρω­θεί ηλε­κτρο­νικά και οι φορο­λο­γι­κές δηλώ­σεις θα είναι προ­συ­μπλη­ρω­μέ­νες σε όλα τους τα πεδία.

Η εφορία θα γνω­ρί­ζει εκ των προ­τέ­ρων και εισο­δή­ματα και δαπάνες που χτίζουν αφο­ρο­λό­γητο, καθώς όλες οι συναλ­λα­γές θα έχουν περάσει μέσω τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος με άμεση παρα­κρά­τηση του ΦΠΑ. Σε επόμενη φάση, θα υπάρξει και δια­σύν­δεση των ταμεια­κών μηχανών με το υπουρ­γείο Οικο­νο­μι­κών.

Με τον τρόπο αυτό, θα μπο­ρού­σαν να μαζευ­τούν ακόμα και τα 6 δισ. ευρώ των εσόδων από ΦΠΑ που δια­φεύ­γουν σήμερα, καθι­στώ­ντας όχι μόνο αχρεί­α­στη την περαι­τέρω αύξηση των φόρων, αλλά δημιουρ­γώ­ντας και περι­θώ­ρια ελα­φρύν­σεων. Πρέπει όμως, τα σχέδια να φύγουν από το χαρτί και να γίνουν πράξη.

Από τον περα­σμένο Φεβρουά­ριο

Η κυβέρ­νηση από τον περα­σμένο Φεβρουά­ριο είχε αρχίσει να επε­ξερ­γά­ζε­ται σχέδιο μετά­βα­σης στην εποχή των πλη­ρω­μών με πλα­στικό χρήμα. Η ομάδα του αντι­προ­έ­δρου Γ. Δρα­γα­σάκη είχε τρέξει επαφές με αρμό­διους φορείς και το σχέδιο φαι­νό­ταν προ­χω­ρη­μένο, αλλά δεν ολο­κλη­ρώ­θηκε. Προ­ϋ­πό­θετε την προ­μή­θεια POS από κάθε επι­χεί­ρηση και κάθε ελεύ­θερο επαγ­γελ­μα­τία, μείωση του κόστους χρήσης των POS για τις επι­χει­ρή­σεις και μετά­βαση σε ένα σύστημα κλη­ρώ­σεων με βάση τον αριθμό της από­δει­ξης (τώρα χτίσιμο αφο­ρο­λο­γή­του).

Είχε ένα αδύνατο σημείο, το οποίο δια­τη­ρεί. Ο ΦΠΑ, πέραν όσων τον κλέβουν, λει­τουρ­γεί και ως μέσο ρευ­στό­τη­τας για επι­χει­ρή­σεις οι οποίες φυτο­ζω­ούν. Αν παρα­κρα­τού­νταν απευ­θείας από την τράπεζα, ιδίως τώρα με τα capital controls, η παρά­με­τρος αυτή θα ήταν ενδε­χο­μέ­νως ικανή να κάνει μαγαζιά να κλεί­σουν. Για τον λόγο αυτό, το σχέδιο απευ­θείας παρα­κρά­τη­σης του ΦΠΑ εξε­τά­ζε­ται να μη γίνεται στο σύνολο του οφει­λό­με­νου φόρου αλλά σε ένα ποσοστό το οποίο στα­διακά θα αυξά­νε­ται.

Για να λει­τουρ­γή­σει αυτό το σχέδιο, οι επι­χει­ρή­σεις θα χρεια­στούν δύο τρα­πε­ζι­κούς λογα­ρια­σμούς (όπως προ­έ­βλεπε το σχέδιο Θεοχάρη, από το 2013).

Στον πρώτο λογα­ρια­σμό μπαίνει το καθαρό ποσό της συναλ­λα­γής, στον δεύτερο, έναν κλειστό λογα­ρια­σμό ΦΠΑ, μπαίνει μόνο ο ΦΠΑ. Ο επι­χει­ρη­μα­τίας μπορεί να κάνει ό,τι θέλει τα λεφτά του από τον πρώτο λογα­ρια­σμό, από τον δεύτερο όμως μπορεί μόνο να απο­δώ­σει τον ΦΠΑ στο δημόσιο, ή να συμ­ψη­φί­σει ΦΠΑ με άλλες του συναλ­λα­γές.

Έτοιμη η Σαβ­βα­ΐ­δου

H Γενική Γραμ­μα­τεία Δημο­σίων Εσόδων είναι έτοιμη να υπο­στη­ρί­ξει τις αλλαγές. Ήδη, στο νέο έντυπο του ΦΠΑ, η ΓΓΔΕ φρό­ντισε να κοι­τά­ξει μπροστά. Ο κωδικός 404, ο οποίος προστέθηκε- μεταξύ άλλων- στο νέο έντυπο δήλωσης ΦΠΑ, απο­τε­λεί τον προ­άγ­γελο της εφαρ­μο­γής του μέτρου της απευ­θείας παρα­κρά­τη­σης του ΦΠΑ από τις τρά­πε­ζες σε κάθε συναλ­λαγή η οποία διε­νερ­γεί­ται με τρα­πε­ζική δια­με­σο­λά­βηση, με πλα­στικό χρήμα ή επι­τα­γές.

Προ διμήνου, με εγκύ­κλιό της η ΓΓΔΕ ανέφερε ότι στη δήλωση προ­στέ­θηκε ο κωδικός «404», «Φόρος που έχει δεσμευ­θεί μέσω τρα­πε­ζών», στον οποίο θα κατα­χω­ρού­νται τα ποσά που παρα­κρα­τού­νται από τις τρά­πε­ζες κατά το χρόνο εξό­φλη­σης των συναλ­λα­γών, προ­κει­μέ­νου να απο­δο­θούν στη φορο­λο­γική διοί­κηση, σύμφωνα με τα ορι­ζό­μενα στην παρά­γραφο 2 του άρθρου 1 του ν.4334/2015.

Ο συγκε­κρι­μέ­νος νόμος δεν είναι άλλος από την πρώτη δέσμη προ­α­παι­τού­με­νων που ψήφισε η Βουλή στις 16 Ιουλίου. Στη συγκε­κρι­μένη διάταξη ανα­φέ­ρε­ται ότι «το ποσό ΦΠΑ που ανα­λο­γεί στο σύνολο των συναλ­λα­γών, οι οποίες εμπί­πτουν στις ρυθ­μί­σεις των παρα­γρά­φων 2 και 3 του άρθρου 20 του νόμου 3842/2010, και διε­νερ­γού­νται με οποιον­δή­ποτε τρόπο και ιδίως μέσω χρήσης πιστω­τι­κής ή χρε­ω­στι­κής κάρτας, ηλε­κτρο­νι­κής τρα­πε­ζι­κής, τρα­πε­ζι­κής κατά­θε­σης σε εξό­φληση τιμο­λο­γίου ή τρα­πε­ζι­κής επι­τα­γής, δεσμεύ­ε­ται από την τράπεζα και απο­δί­δε­ται κατευ­θείαν στο Δημόσιο, εντός πέντε ημερών από τη διε­νέρ­γεια της πλη­ρω­μής».

Ανα­τρέ­χο­ντας στο άρθρο 20 του νόμου 3842/2010, δια­πι­στώ­νει κανείς ότι σε αρχική φάση του­λά­χι­στον σχε­διά­ζε­ται η απευ­θείας παρα­κρά­τηση του ΦΠΑ από τις τρά­πε­ζες για τις συναλ­λα­γές στις οποίες υπάρχει και σήμερα η υπο­χρέ­ωση να γίνο­νται με άλλα μέσα πλην χρή­μα­τος σε φυσική μορφή.

Από το 2010, ισχύει ο περιο­ρι­σμός πλη­ρω­μών μέσω τρα­πε­ζι­κών επι­τα­γών, με χρέωση λογα­ρια­σμού κατα­θέ­σεων, με χρήση πιστω­τι­κών ή χρε­ω­στι­κών καρτών για κάθε συναλ­λαγή χον­δρι­κής άνω των 3.000 ευρώ και κάθε συναλ­λαγή λια­νι­κής άνω των 1.500 ευρώ (άσχετα αν στην πράξη τα όρια δεν τηρού­νται).

Στις προ­θέ­σεις της ΓΓΔΕ είναι πλέον να θέσει άμεσα σε εφαρ­μογή το σχέδιο παρα­κρά­τη­σης του ΦΠΑ στην πηγή, για συναλ­λα­γές οι οποίες περνούν μέσα από το δίκτυο των τρα­πε­ζών. Γι’ αυτό άλλωστε προ­βλέ­φθηκε στη νέα δήλωση ΦΠΑ και ειδικός κωδικός κατα­χώ­ρη­σης του ποσού ΦΠΑ το οποίο παρα­κρα­τή­θηκε απευ­θείας από την τράπεζα.

Μένει στους πολι­τι­κούς και τους υπουρ­γούς να πάνε το σχέδιο μπροστά, αντί να αυξά­νουν τους φόρους κάθε φορά που ανοί­γουν τρύπες στα έσοδα.

euro2day.gr