Το νορβηγικό μοντέλο του sovereign wealth fund στο νέο υπερταμείο

Εκ πρώτης όψεως δείχνει να είναι μια από τις παρα­χω­ρή­σεις του πρω­θυ­πουρ­γού, Αλέξη Τσίπρα, κατά τη δια­πραγ­μά­τευση στο Συμ­βού­λιο Κορυφής των Βρυ­ξελ­λών. Ωστόσο, στην πράξη μπορεί και να απο­δει­χθεί το αντί­θετο. Ο λόγος, για το νέο «υπερ­τα­μείο» απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεων το οποίο θα απο­τε­λέ­σει το νέο Ταμείο Δημό­σιου Πλούτου της χώρας. Στην πράξη πρό­κει­ται για ένα κρατικό επεν­δυ­τικό κεφά­λαιο (sovereign wealth fund), εντελώς δια­φο­ρε­τικό από το ΤΑΙΠΕΔ και αντί­στοιχο με εκείνα που έχουν δημιουρ­γή­σει πολλά κράτη του πλανήτη, με πιο γνωστά τα sovereign wealth funds των αρα­βι­κών κρατών και της Νορ­βη­γίας.

Υπάρ­χουν παρά­γο­ντες στην αγορά που υπο­στη­ρί­ζουν ότι ακόμη και αν το νέο «υπερ­τα­μείο» δεν το είχαν ζητήσει οι πιστω­τές, η χώρα θα έπρεπε να το δημιουρ­γή­σει. Βεβαίως, θα έχει δεσμεύ­σεις και ειδι­κούς σκοπούς για τα έσοδα που θα δημιουρ­γή­σει, αλλά αυτό δικαιο­λο­γεί­ται λόγω των ειδικών περι­στά­σεων που διέρ­χε­ται η χώρα. Ως γνωστόν, ο στόχος του θα είναι τα 50 δισ. ευρώ μέσα σε μία 30ετία, από τα οποία το 1/4 θα δια­τε­θεί για την απο­πλη­ρωμή της νέας δανεια­κής σύμ­βα­σης, το 1/2 για την ανα­κε­φα­λαιο­ποί­ηση των τρα­πε­ζών και το υπό­λοιπο 1/4 για την ανά­πτυξη της χώρας. Οι σκοποί αυτοί είναι εντελώς δια­φο­ρε­τι­κοί από εκεί­νους που συνό­δευαν το ΤΑΙΠΕΔ, όπου το 100% των εσόδων από τις απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις έπρεπε να κατευ­θυν­θεί στην απο­πλη­ρωμή χρέους.

Το πιο σημα­ντικό είναι ότι οι ελλη­νι­κές αρχές πλέον δεν έχουν το «μαχαίρι στον λαιμό» για την επί­τευξη εσόδων μέσα σε ένα περιο­ρι­σμένο βρα­χυ­πρό­θε­σμο χρονικό διά­στημα όπου επι­κρα­τούν δυσμε­νείς μακρο­οι­κο­νο­μι­κές συν­θή­κες. Τα έσοδα θα επι­τευ­χθούν σε βάθος χρόνου και, για τον λόγο αυτό, η υλο­ποί­ηση του προ­γράμ­μα­τος απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεων έχει λάβει μια μεγάλη ανάσα. Ηδη το ΔΝΤ στην τελευ­ταία έκθεσή του για τη βιω­σι­μό­τητα του ελλη­νι­κού χρέους προ­βλέ­πει έσοδα από το πρό­γραμμα απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεων ύψους 1,5 δισ. ευρώ μέχρι το 2018. Πιο αισιό­δοξη η Κομι­σιόν, στη δική της έκθεση για το ελλη­νικό χρέος εκτιμά τα έσοδα σε 2,5 δισ. ευρώ. Παρά την όποια διαφορά, οι στόχοι θεω­ρού­νται πλέον επι­τεύ­ξι­μοι και πολύ χαμη­λό­τε­ροι από ό,τι πριν, όπου, για το ίδιο χρονικό διά­στημα, απαι­τού­νταν 6 δισ.

Παρά­γο­ντες της αγοράς εκτι­μούν ότι οι απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις που βρί­σκο­νται σε εξέλιξη πρέπει να ολο­κλη­ρω­θούν. Και αυτό θα πρέπει να γίνει όχι μόνον επειδή η κυβέρ­νηση και η χώρα έχουν δεσμευ­θεί, αλλά επειδή θα κινη­το­ποι­ή­σουν για πρώτη φορά ξένα κεφά­λαια στο εσω­τε­ρικό της χώρας, η οποία τα έχει μεγάλη ανάγκη μετά την «ημιθανή» κατά­σταση στην οποία περι­ήλθε μετά το δημο­ψή­φι­σμα και τους κεφα­λαια­κούς ελέγ­χους. Δευ­τε­ρευό­ντως οι απο­κρα­τι­κο­ποι­ή­σεις μπορεί να δώσουν το σήμα στην επεν­δυ­τική κοι­νό­τητα ότι η χώρα επι­θυ­μεί τις ξένες επεν­δύ­σεις και ότι το περι­βάλ­λον δεν είναι τοξικό γι’ αυτές. Τέλος, θα κατα­δεί­ξει ότι η Ελλη­νική Δημο­κρα­τία μπορεί να καθυ­στε­ρεί, αλλά στο τέλος τιμά τις όποιες υπο­γρα­φές βάζει στις συμ­φω­νίες της.

Από την άλλη πλευρά, θα πρέπει να δημιουρ­γη­θεί αξιό­πι­στος μηχα­νι­σμός αξιο­ποί­η­σης της δημό­σιας περιου­σίας. Το αν αυτός θα είναι το ΤΑΙΠΕΔ ή κάποιος άλλος υπερ­κεί­με­νος φορέας είναι αδιά­φορο.

Παρά­γο­ντες της αγοράς ανα­φέ­ρουν ότι το ΤΑΙΠΕΔ δια­θέ­τει τη θεσμική «θωρά­κιση», αλλά και την τεχνο­γνω­σία, για να πετύχει τους στόχους που έχουν συμ­φω­νη­θεί. Σίγουρα όμως θα πρέπει να υπάρ­ξουν οι κατάλ­λη­λες ρυθ­μί­σεις δεδο­μέ­νου ότι το ΤΑΙΠΕΔ έχει περιο­ρι­σμένο χρόνο ζωής και το νέο «υπερ­τα­μείο» θα πρέπει να ζήσει του­λά­χι­στον 30 έτη.

Ο χρόνος αυτός ζωής δίνει το περι­θώ­ριο στο νέο «υπερ­τα­μείο» να «καλ­λιερ­γή­σει» τα περιου­σιακά του στοι­χεία που σήμερα βρί­σκο­νται σε πρω­τό­γονη μορφή. Ανα­φε­ρό­μα­στε κυρίως στην ακίνητη περιου­σία, η οποία, παρά τα πέντε χρόνια Μνη­μο­νίου, ακόμη δεν έχει κατα­γρα­φεί, ενώ δειγ­μα­το­λη­πτικά σε ποσοστό 85% εμφα­νί­ζει νομικές εκκρε­μό­τη­τες π.χ. ελλι­πείς τίτλους, κατα­πα­τή­σεις, διεκ­δι­κή­σεις κ.ο.κ. Επίσης το νέο υπερ­τα­μείο μπορεί να έχει έσοδα από άλλες πηγές, π.χ. εκμε­τάλ­λευση φυσικού/ορυκτού πλούτου της χώρας κ.ά.

Επο­μέ­νως, όχι άδικα ο πρω­θυ­πουρ­γός Αλ. Τσίπρας χαρα­κτή­ρισε τη διαφορά «ημέρα με τη νύχτα» μεταξύ του νέου ελλη­νι­κού sovereign wealth fund που θα δημιουρ­γη­θεί με ό,τι ζητού­σαν ή/και είχαν πετύχει μέχρι σήμερα οι πιστω­τές. Ο κ. Τσίπρας δεσμεύ­θηκε σε ένα ταμείο που θα λει­τουρ­γή­σει ως εγγύηση της νέας δανεια­κής σύμ­βα­σης και μέσω αυτού υπο­χρε­ώ­θηκε να φέρει μέσα στην 30ετία έσοδα 25 δισ. ευρώ (εξαι­ρου­μέ­νων των τρα­πε­ζών), εκ των οποίων μόνον το 50% θα κατευ­θυν­θεί στην απο­πλη­ρωμή του χρέους.

Καθη­με­ρινή