Λαπαβίτσας: Πήγαμε απροετοίμαστοι στις διαπραγματεύσεις-Η κυβέρνηση δεν πήγε κόντρα στον Σόιμπλε

Την στρα­τη­γική των δια­πραγ­μα­τεύ­σεων αλλά και τη συμ­φω­νία που επε­τεύ­χθη σχο­λιά­ζει με άρθρο του στο pressproject ο βου­λευ­τής του ΣΥΡΙΖΑ Κώστας Λαπα­βί­τσας.

«Είναι φανερό ότι η ελλη­νική κυβέρ­νηση, παρά τα όσα λέγο­νται, δεν πήγε κόντρα στον Σόιμπλε. Απλώς διάλεξε τον πρώτο δρόμο που της πρό­σφερε ο οικο­νο­μι­κός προ­κου­ρά­το­ρας της Ευρώπης», ανα­φέ­ρει μεταξύ άλλων ο κ. Λαπα­βί­τσας, ο οποίος τονίζει ότι η ελλη­νική πλευρά προ­σήλθε απρο­ε­τοί­μα­στη στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις με τους ευρω­παί­ους.

«Όλοι πλέον κατα­λα­βαί­νουν ότι η πλευρά μας πήγε απρο­ε­τοί­μα­στη στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, με τελείως λαν­θα­σμένη αντί­ληψη της “Ευρώπης”. Ήταν απα­ραί­τητο να υπάρχει Σχέδιο Β, με τεχνική επε­ξερ­γα­σία και άμεση λαϊκή συμ­με­τοχή», σημειώ­νει μεταξύ άλλων.

«Ο δρόμος των μνη­μο­νίων που τελικά διάλεξε η κυβέρ­νηση θα τραυ­μα­τί­σει κι άλλο τη οικο­νο­μία και την κοι­νω­νία και είναι πολύ πιθανό να απο­δει­χθεί ανε­φάρ­μο­στος. Ο Σύριζα θριάμ­βευσε στις εκλογές γιατί υπο­σχέ­θηκε απόρ­ριψη των μνη­μο­νίων, βαθιά αλλαγή οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής και ριζο­σπα­στι­κές τομές στην ελλη­νική κοι­νω­νία. Η Ελλάδα συνε­χί­ζει να τα χρειά­ζε­ται όλα αυτά, τίποτε δεν έχει αλλάξει. Έγινε όμως πλέον ξεκά­θαρο ότι το πρό­γραμμα του Σύριζα είναι παντε­λώς ανέ­φι­κτο χωρίς έξοδο από την ΟΝΕ», κατα­λή­γει ο κ. Λαπα­βί­τσας στο άρθρο του με τίτλο «Ποιος τελικά ακο­λού­θησε το δρόμο του Σόιμπλε;».

Το πλήρες κείμενο του κ. Λαπα­βί­τσα:

Η ριζο­σπα­στική εναλ­λα­κτική λύση για την Ελλάδα περι­λαμ­βά­νει έξοδο από το ευρώ, με βαθιά δια­γραφή του χρέους, δημόσια ιδιο­κτη­σία και διοί­κηση των τρα­πε­ζών, έλεγχο των κεφα­λαια­κών ροών, άρση της λιτό­τη­τας και πολλά άλλα μέτρα που και μόνο στο άκουσμά τους θα κιν­δύ­νευε με απο­πλη­ξία ο στυγνός Γερ­μα­νός δικη­γό­ρος ο οποίος δια­χει­ρί­ζε­ται το οικο­νο­μικό μέλλον της Ευρώπης.

Το γενικό περί­γραμμα αυτής της λύσης υπάρχει από καιρό, αλλά δυστυ­χώς οι πολι­τι­κές επι­λο­γές του ΣΥΡΙΖΑ τα τελευ­ταία χρόνια δεν επέ­τρε­ψαν ούτε καν το άνοιγμα της σχε­τι­κής συζή­τη­σης, πόσο μάλλον την επε­ξερ­γα­σία και την ανοιχτή παρου­σί­ασή της στην κοι­νω­νία. Η επίσημη γραμμή ήταν ότι θα πετυ­χαί­ναμε συμ­φω­νία μέσα στο ευρώ γιατί τελικά οι “εταίροι” θα έκαναν πίσω. Τους είχαμε στο χέρι … Υπήρχε τόση βεβαιό­τητα για τη θέση αυτή που δεν χρεια­ζό­ταν καν να συζη­τη­θεί οποια­δή­ποτε άλλη επιλογή. Κι έτσι, όταν οι “εταίροι” μας άσκησαν τον ανα­με­νό­μενο ωμό εκβια­σμό, κατα­ντή­σαμε να δεχτούμε ένα νέο μνη­μό­νιο.

Ποιος όμως ήταν ακριβώς ο εκβια­σμός που μας άσκησαν;

Από πολύ επίσημα χείλη ακού­στηκε ότι το δίλημμα ήταν τρο­μα­κτικό: ένα κακό, κάκιστο μνη­μό­νιο, ή μια άτακτη χρε­ο­κο­πία με έξοδο από το ευρώ. Το δεύτερο υπο­τί­θε­ται ότι θα ήταν απόλυτα κατα­στρο­φικό και άρα η κυβέρ­νηση – με βαριά καρδιά – απο­δέ­χτηκε το πρώτο.

Ειπώ­θηκε επίσης ότι υπήρχε και κάποια “λύση Σόιμπλε”, που πρό­τεινε προ­σω­ρινή έξοδο από το ευρώ, αλλά και μόνο η σύνδεση ενός δρόμου για την Ελλάδα με το όνομα του κατε­ξο­χήν βασα­νι­στή της αρκεί για να την κάνει απο­τρό­παια στα μάτια των πολιτών. Δεν είναι άλλωστε τυχαία η απα­ρά­δε­κτη σύνδεση που επι­χει­ρεί­ται του Σόιμπλε με την εναλ­λα­κτική λύση της ριζο­σπα­στι­κής εξόδου.

Το μνη­μό­νιο, λοιπόν, εμφα­νί­ζε­ται ως μονό­δρο­μος για μια ακόμη φορά. Είναι όμως έτσι; Τι πραγ­μα­τικά πρό­τεινε ο Σόιμπλε;

Στη δια­πραγ­μα­τευ­τική ομάδα δεν μετέχω, ούτε και ποτέ είχα ενη­μέ­ρωση για τα τεκται­νό­μενα στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, άρα δε μπορώ να ξέρω από πρώτο χέρι τι έγινε στις συνο­μι­λίες. Διαβάζω όμως τα δημο­σιο­ποι­η­μένα κείμενα. Στις 10 Ιουλίου κυκλο­φό­ρησε ένα κείμενο από επί­ση­μες γερ­μα­νι­κές πηγές, το οποίο παρα­θέτω στα αγγλικά και μετα­φρα­σμένο στα ελλη­νικά, που φαί­νε­ται να είναι το πραγ­μα­τικό “δίλημμα Σόιμπλε” για την ελλη­νική κυβέρ­νηση.

Ο Σόιμπλε φαί­νε­ται ότι έδωσε δύο επι­λο­γές στην Ελλάδα.

Η πρώτη ήταν ουσια­στικά να υπο­γρά­ψουμε μνη­μό­νιο που θα περι­λάμ­βανε σκληρή λιτό­τητα, ενι­σχυ­μένη με τρία ακόμη μέτρα: 1) τον σχη­μα­τι­σμό ταμείου 50 δις για την εκποί­ηση της δημό­σιας περιου­σίας, 2) την ανα­διάρ­θρωση της κρα­τι­κής μηχανής υπό την επο­πτεία της ΕΕ, 3) τον αυτό­ματο περιο­ρι­σμό των δαπανών σε περί­πτωση που οι στόχοι της λιτό­τη­τας δεν επι­τυγ­χά­νο­νται.

Η δεύτερη ήταν να υπάρξει προ­σω­ρινή έξοδος της Ελλάδας από την ΟΝΕ (για μια πεντα­ε­τία), σε περί­πτωση που δεν θα υπήρχαν εγγυ­ή­σεις για τη βιω­σι­μό­τητα του χρέους και την εκτέ­λεση του προ­γράμ­μα­τος λιτό­τη­τας. Η προ­σω­ρινή έξοδος θα συνο­δευό­ταν από ανα­διάρ­θρωση του χρέους στη βάση της πρα­κτι­κής της Λέσχης του Παρι­σιού. Θα υπήρχε επίσης ανθρω­πι­στική βοήθεια για την αντι­με­τώ­πιση των άμεσων επι­πτώ­σεων της εξόδου, καθώς και τεχνική βοήθεια που μάλλον θα ήταν η στήριξη της ισο­τι­μίας του νέου νομί­σμα­τος.

Επα­να­λαμ­βάνω ότι η προ­σω­ρινή έξοδος που προ­τεί­νει ο Σόιμπλε απέχει παρα­σάγ­γας από τη ριζο­σπα­στική έξοδο. Είναι πιθανό ο Σόιμπλε να ζητούσε την επιβολή όρων για να υπάρξει η στήριξη της νέας ισο­τι­μίας. Είναι επίσης πιθανό η δια­γραφή του χρέους, αν συνέ­βαινε, να μην ήταν αρκετά βαθιά και επίσης να συνο­δευό­ταν από δύσκο­λες δια­δι­κα­σίες και όρους. Είναι βέβαιο, τέλος, ότι η πρότασή του δεν θα περιείχε ριζικά μέτρα ανα­διάρ­θρω­σης του τρα­πε­ζι­κού συστή­μα­τος σε δημόσια βάση και με τρόπο που να ευνοεί την παρα­γω­γική ανα­συ­γκρό­τηση της χώρας και τη σει­σά­χθεια των ιδιω­τι­κών χρεών.

Το πρό­βλημα είναι αλλού. Είναι φανερό ότι η ελλη­νική κυβέρ­νηση, παρά τα όσα λέγο­νται, δεν πήγε κόντρα στον Σόιμπλε. Απλώς διάλεξε τον πρώτο δρόμο που της πρό­σφερε ο οικο­νο­μι­κός προ­κου­ρά­το­ρας της Ευρώπης. Το κείμενο που ψηφί­στηκε στη Βουλή βασί­ζε­ται ξεκά­θαρα στην πρόταση Σόιμπλε: σκληρό μνη­μό­νιο, ταμείο εκποί­η­σης της δημό­σιας περιου­σίας, νεο­α­ποι­κιακή επι­τή­ρηση, αυτό­μα­τος περιο­ρι­σμός των δαπανών και πολλά άλλα τρο­μα­κτικά μέτρα, ιδίως για μια κυβέρ­νηση της Αρι­στε­ράς.

Ο Σόιμπλε τελικά επέβαλε τη θέλησή του. Το νέο, κάκιστο, μνη­μό­νιο δεν απο­τε­λεί διέξοδο που μας πρό­σφε­ραν οι Γάλλοι “φίλοι” μας. Ο Σόιμπλε το καθό­ρισε και η δια­πραγ­μά­τευση ήταν για τις λεπτο­μέ­ρειες.

Το πρό­βλημα είναι όμως ακόμη μεγα­λύ­τερο. Το υπο­τι­θέ­μενο δίλημμα “μνη­μό­νιο ή άτακτη χρε­ο­κο­πία και έξοδος από το ευρώ” δεν φαί­νε­ται να τέθηκε ποτέ από τον Σόιμπλε. Άλλες ήταν οι επι­λο­γές που μας έδωσε. Γιατί, λοιπόν, η ελλη­νική πλευρά απο­φά­σισε να ακο­λου­θή­σει τον πρώτο δρόμο του Σόιμπλε; Ποιός υπο­λό­γισε το κόστος και τις επι­πτώ­σεις των δύο επι­λο­γών και με ποιά κρι­τή­ρια; Γιατί προ­τι­μή­σαμε να σκύ­ψουμε το κεφάλι και να δεχτούμε ένα νέο μνη­μό­νιο; Και πότε ενη­με­ρώ­θηκε ο ελλη­νι­κός λαός, ή ακόμη και τα συλ­λο­γικά όργανα του Σύριζα;

Τα ερω­τή­ματα αυτά είναι αμεί­λι­κτα και απαι­τούν απά­ντηση. Όλοι πλέον κατα­λα­βαί­νουν ότι η πλευρά μας πήγε απρο­ε­τοί­μα­στη στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις, με τελείως λαν­θα­σμένη αντί­ληψη της “Ευρώπης”. Ήταν απα­ραί­τητο να υπάρχει Σχέδιο Β, με τεχνική επε­ξερ­γα­σία και άμεση λαϊκή συμ­με­τοχή.

Ο δρόμος των μνη­μο­νίων που τελικά διάλεξε η κυβέρ­νηση θα τραυ­μα­τί­σει κι άλλο τη οικο­νο­μία και την κοι­νω­νία και είναι πολύ πιθανό να απο­δει­χθεί ανε­φάρ­μο­στος. Ο Σύριζα θριάμ­βευσε στις εκλογές γιατί υπο­σχέ­θηκε απόρ­ριψη των μνη­μο­νίων, βαθιά αλλαγή οικο­νο­μι­κής πολι­τι­κής και ριζο­σπα­στι­κές τομές στην ελλη­νική κοι­νω­νία. Η Ελλάδα συνε­χί­ζει να τα χρειά­ζε­ται όλα αυτά, τίποτε δεν έχει αλλάξει. Έγινε όμως πλέον ξεκά­θαρο ότι το πρό­γραμμα του Σύριζα είναι παντε­λώς ανέ­φι­κτο χωρίς έξοδο από την ΟΝΕ.

Χρεια­ζό­μα­στε ολική αλλαγή στρα­τη­γι­κής που θα στη­ρί­ζε­ται στη δια­μόρ­φωση σχεδίου εξόδου από τη ΟΝΕ σε συνεχή δια­βού­λευση με τον ελλη­νικό λαό. Για να γίνει αυτό απαι­τεί­ται καταρ­χήν να συζη­τη­θεί με ειλι­κρί­νεια τι προ­τά­θηκε στις δια­πραγ­μα­τεύ­σεις και πως πάρθηκε η απόφαση που τελικά οδήγησε στο νέο μνη­μό­νιο. Στη συζή­τηση αυτή πρέπει επει­γό­ντως να συμ­με­τέ­χουν τα όργανα και οι συλ­λο­γι­κό­τη­τες του Σύριζα.

ΤΟ ΔΙΛΗΜΜΑ ΠΟΥ ΕΘΕΣΕ Ο ΣΟΪΜΠΛΕ

«Σχόλια σχετικά με τις τελευ­ταίες ελλη­νι­κές προ­τά­σεις», 10 Ιουλίου 2015

Στις 9 Ιουλίου η Ελλάδα κατέ­θεσε μία λίστα προ­τά­σεων, οι οποίες βασί­ζο­νται στο τελευ­ταίο προ­σχέ­διο της Τρόικας, που είχε συντα­χθεί για την ολο­κλή­ρωση της αξιο­λό­γη­σης από το EFSF. Ωστόσο, η Ελλάδα δεν ήταν σε θέση να ολο­κλη­ρώ­σει την αξιο­λό­γηση, για την ενί­σχυση της μακρο­πρό­θε­σμης οικο­νο­μι­κής μεγέ­θυν­σης και της βιώ­σι­μης ανά­πτυ­ξης. Μεταξύ αυτών, η μεταρ­ρύθ­μιση της αγοράς εργα­σίας, η μεταρ­ρύθ­μιση του δημό­σιου τομέα, οι ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις, τρα­πε­ζι­κός τομέας, οι διαρ­θρω­τι­κές μεταρ­ρυθ­μί­σεις δεν επαρ­κούν.

Αυτές οι προ­τά­σεις έχουν σοβαρές ελλεί­ψεις σημα­ντι­κών μεταρ­ρυθ­μί­σεων. Για αυτό αυτές οι προ­τά­σεις δεν μπορούν να απο­τε­λέ­σουν βάση για ένα εντελώς και­νού­ριο, τριετές πρό­γραμμα του ESM, όπως αιτή­θηκε η Ελλάδα. Χρεια­ζό­μα­στε μία καλύ­τερη, βιώσιμη λύση, δια­τη­ρώ­ντας το ΔΝΤ εν ενερ­γεία. Αυτές είναι οι δύο επι­λο­γές:

1. Οι ελλη­νι­κές αρχές να βελ­τιώ­σουν γρήγορα και σημα­ντικά τις προ­τά­σεις τους, με την πλήρη στήριξη της Βουλής τους. Οι βελ­τιώ­σεις πρέπει να ανα­κτή­σουν την εμπι­στο­σύνη, να δια­βε­βαιώ­σουν την βιω­σι­μό­τητα του χρέους και την επιτυχή εφαρ­μογή του προ­γράμ­μα­τος, ώστε να δια­σφα­λι­στεί η πρό­σβαση στις αγορές μετά την ολο­κλή­ρωση του προ­γράμ­μα­τος. Οι βελ­τιώ­σεις περι­λαμ­βά­νουν:

α) Μετα­φορά ελλη­νι­κών περιου­σια­κών στοι­χείων ύψους 50 δισ. ευρώ σε ένα εξω­τε­ρικό ταμείο (trust fund) όπως το Ινστι­τούτο Ανά­πτυ­ξης στο Λου­ξεμ­βούργο, ώστε να ιδιω­τι­κο­ποι­η­θούν και να μειωθεί το χρέος.

β) την ενί­σχυση της ικα­νό­τη­τας και ανα­μόρ­φωση της ελλη­νι­κής διοί­κη­σης υπό την επι­τρο­πεία της Κομι­σιόν για την ορθή εφαρ­μογή του προ­γράμ­μα­τος

γ) αυτό­μα­τες περι­κο­πές δαπανών σε περί­πτωση που δεν επι­τυγ­χά­νο­νται οι στόχοι για μείωση του ελλείμ­μα­τος.

Παράλ­ληλα, μια σειρά μορφών χρη­μα­το­δό­τη­σης που θα τεθούν από κοινού για να γεφυ­ρω­θεί το χρονικό χάσμα μέχρις ότου θα μπο­ρούσε να γίνει μια πρώτη εκτα­μί­ευση στο πλαίσιο του ενι­σχυ­μέ­νου προ­γράμ­μα­τος. Αυτό σημαί­νει ότι το υφι­στά­μενο ρίσκο της μη σύναψης ενός νέου προ­γράμ­μα­τος με τον ESM θα πρέπει να βαραί­νει την Ελλάδα, όχι τις χώρες της Ευρω­ζώ­νης.

2) Σε περί­πτωση που η βιω­σι­μό­τητα του χρέους και η αξιό­πι­στη προ­ο­πτική εφαρ­μογή δεν μπορούν να δια­σφα­λι­στούν εκ των προ­τέ­ρων η Ελλάδα θα πρέπει, μέσω ταχέων δια­πραγ­μα­τεύ­σεων, να τεθεί σε ένα timeout από την Ευρω­ζώνη, με ενδε­χό­μενη ανα­διάρ­θρωση του χρέους, εάν είναι απα­ραί­τητο, με τρόπο που προ­σι­διά­ζει στην προ­σφυγή σε ένα θεσμό όπως λχ η Λέσχη των Παρι­σίων – του­λά­χι­στον κατά τα επόμενα 5 χρόνια. Μόνο αυτή η λύση θα μπο­ρούσε να επι­τρέ­ψει επαρκή ανα­διάρ­θρωση του χρέους, η οποία δεν θα ήταν σύμφωνη με την ένταξη σε μια νομι­σμα­τική ένωση.

Αυτή η λύση θα συνο­δεύ­ε­ται από στήριξη για την Ελλάδα ως κράτος-μέλος της ΕΕ και για τους Έλληνες πολίτες, με ενί­σχυση της ανά­πτυ­ξης, ανθρω­πι­στική και τεχνική βοήθεια στα επόμενα χρόνια. Θα πρέπει επίσης να συνο­δεύ­ε­ται από τον ανορ­θο­λο­γι­σμό όλων των πυλώνων της Οικο­νο­μι­κής και Νομι­σμα­τι­κής Ένωσης και από συγκε­κρι­μένα μέτρα για την ενί­σχυση της δια­κυ­βέρ­νη­σης της Ευρω­ζώ­νης.