Ο Βαρουφάκης στις σχολικές αίθουσες – Απόσπασμα από βιβλίο του διδάσκεται στο Λύκειο

Απο­σπά­σματα από την «Πολι­τική Οικο­νο­μία», το ογκώδες σύγ­γραμμα του Γιάνη Βαρου­φάκη περι­λαμ­βά­νο­νται σε σχολικά βιβλία του λυκείου. Το επι­κοι­νω­νιακό χάρισμα του υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών δεν εξα­ντλεί­ται στην τακτική αυτο-έκθεσή του στα ΜΜΕ, αλλά εκδη­λώ­νε­ται εμμέσως στις σχο­λι­κές αίθου­σες όλης της Ελλάδας. Εξάλλου, είναι γνωστή η ιδιαί­τερη ικα­νό­τητά του να εκλαϊ­κεύει σύν­θε­τες έννοιες από το σύμπαν της οικο­νο­μίας και να τις μετα­δί­δει με κρυ­στάλ­λινη σαφή­νεια στο ακρο­α­τή­ριό του.

Από εφέτος και για πρώτη φορά, οι μαθητές του λυκείου διδά­σκο­νται μεταξύ άλλων κείμενα, όχι κάποιου κλα­σι­κού -και πιθα­νό­τατα προ πολλού μακαρίτη- οικο­νο­μο­λό­γου, αλλά από τον ίδιο τον υπουργό-σταρ. Συγκε­κρι­μένα, στο βιβλίο «Βασικές αρχές κοι­νω­νι­κών επι­στη­μών» της Β’ γενικού λυκείου, παρα­τί­θε­ται μια παρά­γρα­φος από τις πρώτες σελίδες και την εισα­γωγή της βαρου­φά­κειας «Πολι­τι­κής Οικο­νο­μίας». Βασι­ζό­με­νος σε ιστο­ρικά στοι­χεία από κάποιο άλλο συγ­γραμμα στο οποίο ο ίδιος παρα­πέ­μπει, ο Γιάνης Βαρου­φά­κης ρίχνει, όπως γράφει, μια ματιά στον προ-βιομηχανικό κόσμο. Και, κατά σύμ­πτωση, ανα­φέ­ρε­ται στους Γερ­μα­νούς, με τους οποίους ανέ­πτυξε εσχάτως μια επει­σο­διακή σχέση: «16ος αιώνας – Οι Γερ­μα­νοί έμποροι έπρεπε να στα­μα­τούν κάθε 10 χιλιό­με­τρα για να πλη­ρώ­νουν διόδια, το ύψος των οποίων καθο­ρι­ζό­ταν έπειτα από έντονες δια­πραγ­μα­τεύ­σεις». Αυτή είναι η φράση που περιε­λή­φθη στο σχολικό εγχει­ρί­διο -μολονότι στο πρω­τό­τυπο υπάρχει και συνέ­χεια. Ωστόσο, όπως εξηγεί στο Πρώτο ΘΕΜΑ ο κ. Κώστας Ν. Θερια­νός, ο ένας από τους δύο συγ­γρα­φείς του βιβλίου της Β’ λυκείου (μαζί με τον συνά­δελφό του Νίκο Δ. Φωτό­πουλο), «τα απο­σπά­σματα από το βιβλίο του κ. Βαρου­φάκη επε­λέ­γη­σαν διότι είναι απλά και εύληπτα από τους 16χρονους μαθητές, μετα­δί­δο­ντας τις διδα­σκό­με­νες έννοιες με το σωστό τρόπο. Ο κ. Βαρου­φά­κης συνδέει πολύ επι­τυ­χη­μένα την οικο­νο­μία με την κοι­νω­νία και την πολι­τική. Γενι­κό­τερα, πάντως, στα βιβλία μας υπάρ­χουν πολλά αντί­στοιχα κείμενα οικο­νο­μο­λό­γων, ιστο­ρι­κών της οικο­νο­μίας κ.λπ, τα οποία χρη­σι­μεύ­ουν σαν προ­τροπή προς τους μαθητές να εμβα­θύ­νουν σε ορι­σμένα καίρια ζητή­ματα που άπτο­νται των κοι­νω­νι­κών επι­στη­μών».

Εκτός από το εγχει­ρί­διο της Β’ λυκείου, τον περα­σμένο Σεπτέμ­βριο, όταν και ξεκί­νησε η νέα σχολική χρονιά, δια­νε­μή­θηκε στους μαθητές της Α’ λυκείου το βιβλίο «Πολι­τική Παιδεία». Υπο­γε­γραμ­μένο και αυτό από τον κ. Θεριανό και τον Παύλο Φ. Μάραντο, περι­λαμ­βά­νει ένα τσιτάτο από την «Πολι­τική Οικο­νο­μία» του Γιάνη Βαρου­φάκη και συγκε­κρι­μένα στο 4ο κεφά­λαιο. Ομως, η εκφρα­στική δει­νό­τητα του υπουρ­γού δεν είναι άμεσα ορατή στο συγκε­κρι­μένο από­σπα­σμα, εφόσον πρό­κει­ται, κατά σύμ­πτωση, για ακόμη μία παρα­πο­μπή σε άλλο σύγ­γραμμα, εν προ­κει­μένω τον Αλφρεντ Μάρσαλ που έγραφε στο τέλος του 19ου αιώνα. Παρόλ’ αυτά, το τσιτάτο μάλλον απηχεί τις απόψεις του υπουρ­γού -έστω και εάν στο θέμα της ποσο­τι­κο­ποί­η­σης οι ομό­λο­γοί του στο Eurogroup απαι­τού­σαν πολύ περισ­σό­τερα από εκείνον: «Τα περισ­σό­τερα οικο­νο­μικά φαι­νό­μενα […] δεν μπορούν να εκφρα­στούν εύκολα με μαθη­μα­τικό τρόπο. Οι οικο­νο­μο­λό­γοι πρέπει επο­μέ­νως να προ­σέ­χουν να μην απο­δώ­σουν λαν­θα­σμέ­νες ανα­λο­γίες στις οικο­νο­μι­κές δυνά­μεις, δίνο­ντας περισ­σό­τερη έμφαση σε αυτά τα στοι­χεία που μπορούν εύκολα να ποσο­τι­κο­ποι­η­θούν».

Η συγ­γραφή των δύο βιβλίων για τους μαθητές του λυκείου έγινε κατόπιν σχε­τι­κής προ­κή­ρυ­ξης στις 18 Απρι­λίου του 2014, όταν υπουρ­γός Παι­δείας ήταν ο Κων­στα­ντί­νος Αρβα­νι­τό­που­λος και παρα­δό­θη­καν στα μέσα Ιουλίου, επί υπουρ­γίας Ανδρέα Λοβέρ­δου. Πριν φτάσουν στα χέρια των μαθητών σε μορφή βιβλίων, τα κείμενα υπο­βλή­θη­καν και εγκρί­θη­καν από το Ινστι­τούτο Εκπαι­δευ­τι­κής Πολι­τι­κής (Ι.Ε.Π). Φυσικά, το μυαλό κανενός από τους εμπλε­κό­με­νους δεν θα μπο­ρούσε να έχει προ­βλέ­ψει τις εξε­λί­ξεις. Χαρα­κτη­ρι­στικά, ο κ. Κώστας Θερια­νός τονίζει ότι «την περίοδο της συγ­γρα­φής των βιβλίων σαφώς και δεν γνώριζα την πορεία και την μετέ­πειτα εξέλιξη που θα είχε ο κ. Βαρου­φά­κης. Τον ήξερα μόνο ως δια­κε­κρι­μένο οικο­νο­μο­λόγο».

Ανα­δη­μο­σί­ευση από το protothema.gr/ Ισμήνη Χαρα­λα­μπο­μπού­λου