Διάτρητο το σύστημα των καυσίμων

Σε μία ημερίδα στη Θεσ­σα­λο­νίκη, εν έτει 2012, οι τελω­νεια­κοί υπάλ­λη­λοι αμφι­σβή­τη­σαν έντονα μια μελέτη του καθη­γητή του Πανε­πι­στη­μίου Μακε­δο­νίας, Δημήτρη Μάρδα (νυν αν. υπουρ­γού Οικο­νο­μι­κών), σύμφωνα με την οποία χιλιά­δες βυτιο­φόρα διέρ­χο­νταν κάθε χρόνο τα σύνορα Ελλάδας – ΠΓΔΜ μόνο στα… χαρτιά. Σύμφωνα με τα στοι­χεία του κ. Μάρδα, οι εξα­γω­γές βεν­ζί­νης προς τη γείτονα εμφα­νί­ζο­νταν το 2011 να είναι 50% υψη­λό­τε­ρες απ’ ό,τι οι εισα­γω­γές στα ίδια προ­ϊ­ό­ντα που δήλωνε η ΠΓΔΜ ότι παρα­λάμ­βανε από την Ελλάδα!

Οι τελω­νεια­κοί αμφι­σβή­τη­σαν τα στοι­χεία, λέγο­ντας ότι σε αυτά συμπε­ρι­λαμ­βά­νο­νταν τα καύσιμα τράνζιτ όπως και οι απο­στο­λές καυ­σί­μων από την ΕΚΟ προς τη θυγα­τρική της στο Μαυ­ρο­βού­νιο που «περ­νού­σαν» τράνζιτ τα Σκόπια. Ακο­λού­θησε ένα εξώδικο και κάποιες κου­βέ­ντες περί την εγκυ­ρό­τητα των στοι­χείων. Στην ανα­νε­ω­μένη, δεύτερη εκδοχή της έκθεσης, ο κ. Μάρδας υπο­στη­ρί­ζει ότι η ζημία του κράτους συνο­λικά από το λαθρε­μπό­ριο καυ­σί­μων μπορεί να αγγίζει τα 2,5 δισ. ευρώ, όπως εκτι­μούσε ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός Λουκάς Παπα­δή­μος, έως τα 300-500 εκα­τομ­μύ­ρια ετησίως, που εκτιμά ο Σύν­δε­σμος των Εται­ρειών Εμπο­ρίας Πετρε­λαιοει­δών. Η ανα­λο­γία 5:1 όμως είναι μία τερά­στια διαφορά ειδικά όταν αφορά στο μεγάλο κεφά­λαιο εξυ­γί­αν­σης των οικο­νο­μι­κών του κράτους. Τελικά, ποιας έκτασης είναι το λαθρε­μπό­ριο καυ­σί­μων;

Κατ’ αρχήν, υπάρ­χουν τα στα­τι­στικά στοι­χεία για τον όγκο της αγοράς καυ­σί­μων που δεί­χνουν τερά­στια πτώση της κατα­νά­λω­σης. Ετσι, όποιος παρα­τη­ρή­σει τις ποσό­τη­τες πετρε­λαίου κίνησης, ναυ­τι­λίας και θέρ­μαν­σης που κατα­να­λώ­θη­καν τα τελευ­ταία διόμισι χρόνια σε εκα­τομ­μύ­ρια χιλιό­λι­τρα, συμπε­ραί­νει ότι μόνο το 2014 κατα­γρά­φε­ται μια μικρή αύξηση.

Οποιος προ­σέ­ξει τα έσοδα μετά το 2012, οπότε εξι­σώ­θη­καν οι φόροι στο πετρέ­λαιο θέρ­μαν­σης και κίνησης, θα δει ότι ο Ειδικός Φόρος Κατα­νά­λω­σης αυξά­νε­ται μόνο στο πετρέ­λαιο κίνησης το 2014 λόγω της αύξησης των κυκλο­φο­ρού­ντων ντίζελ αυτο­κι­νή­των κυρίως στους επαγ­γελ­μα­τι­κούς στόλους.

Ο κ. Δημή­τρης Τρι­μπό­νιας, πρό­ε­δρος της Ομο­σπον­δίας Τελω­νεια­κών, υπο­στη­ρί­ζει ότι υπάρχει «ένας λαϊ­κι­σμός του λαθρε­μπο­ρίου», υπο­στη­ρί­ζο­ντας ότι τα δια­φυ­γό­ντα για το Δημόσιο έσοδα μπορεί να μην υπερ­βαί­νουν τα 150 εκα­τομ­μύ­ρια ευρώ. Ο κ. Τρι­μπό­νιας, άνθρω­πος χαμηλών τόνων, λέει πάντως ότι «έχει βρεθεί μια κοινή γλώσσα» με τον πολι­τικό του προϊ­στά­μενο Δημήτρη Μάρδα.

Εισροές – εκροές

Το φθι­νό­πωρο του 2013 η κυβέρ­νηση Σαμαρά συμ­φώ­νησε σε μία σειρά μέτρων για την κατα­πο­λέ­μηση του λαθρε­μπο­ρίου, με αιχμή την εγκα­τά­σταση συστη­μά­των εισροών-εκροών στα πρα­τή­ρια καυ­σί­μων. Σύμφωνα με τα στοι­χεία της Γενικής Γραμ­μα­τείας Πλη­ρο­φο­ρια­κών Συστη­μά­των, στις 2 Φεβρουα­ρίου 2015 από τα περίπου 5.000 πρα­τή­ρια της χώρας τα «1.908 στέλ­νουν αδιά­λει­πτα στοι­χεία, ενώ 1.044 αντι­με­τω­πί­ζουν υστέ­ρηση στην απο­στολή των στοι­χείων, ενώ 1.698 πρα­τή­ρια δεν απο­στέλ­λουν στοι­χεία…». Το ερώτημα που εγεί­ρε­ται είναι τι γίνεται με τα πρα­τή­ρια που ήδη απο­στέλ­λουν στοι­χεία. Ποιος τα επε­ξερ­γά­ζε­ται; Το μεγα­λύ­τερο πρό­βλημα, λέει στην «Κ» στέ­λε­χος της φορο­λο­γι­κής διοί­κη­σης που επι­θυ­μεί την ανω­νυ­μία του, «είναι ότι τα τιμο­λό­για των εται­ρειών προς τα πρα­τή­ρια δεν συν­δέ­ο­νται με τις ποσό­τη­τες που δηλώ­νουν με βάση το σύστημα, ότι πωλούν οι πρα­τη­ριού­χοι».

Τον Σεπτέμ­βριο του 2014, ένα χρόνο μετά την ανάληψη των σχε­τι­κών υπο­χρε­ώ­σεων της ελλη­νι­κής κυβέρ­νη­σης, μια σειρά Κοινών Υπουρ­γι­κών Απο­φά­σεων (ΚΥΑ) δεν είχαν εκδοθεί. Η ίδια κατά­σταση παρα­μέ­νει και σήμερα. Ειδι­κό­τερα, εκκρε­μούν:

1. Οι ΚΥΑ για την εγκα­τά­σταση συστη­μά­των εισροών-εκροών στις ελεύ­θε­ρες εγκα­τα­στά­σεις, στις εγκα­τα­στά­σεις ιδιω­τι­κών πρα­τη­ρίων, σε πρα­τή­ρια στις μαρίνες, σε εγκα­τα­στά­σεις εται­ρειών με χώρους στάθ­μευ­σης οχη­μά­των για τη φύλαξη και τη συντή­ρησή τους.

2. Η ΚΥΑ για τις προ­δια­γρα­φές όσον αφορά τα συστή­ματα γεω­γρα­φι­κού προσ­διο­ρι­σμού (GPS) σε βυτιο­φόρα και πλωτά μέσα.

Μάλιστα, ο πρώην πρω­θυ­πουρ­γός Λουκάς Παπα­δή­μος είχε δεσμευ­θεί να σημα­το­δο­τη­θούν όλα τα βυτιο­φόρα ώστε να μην κυκλο­φο­ρούν «λευκά βυτιο­φόρα». Η αρχική συζή­τηση ήταν να έχουν τα βυτιο­φόρα σήματα με μία διά­σταση του­λά­χι­στον ενός μέτρου. Τελικά, με αρκετό «παρα­σκή­νιο» οι εκπρό­σω­ποι των μετα­φο­ρέων επέ­βα­λαν το σήμα να είναι σαν… «γραμ­μα­τό­σημο» δια­στά­σεων 90×23 cm.

3. Ταυ­τό­χρονα με την καθυ­στέ­ρηση των μέτρων που έχουν ήδη συμ­φω­νη­θεί, εκκρε­μεί η τοπο­θέ­τηση του συστή­μα­τος εισροών-εκροών στα διυ­λι­στή­ρια, στις απο­θή­κες καυ­σί­μων. Για τα γνωστά «σλέπια» -έχουν μείνει «ενεργά» 20- το σύνολο των εμπλε­κο­μέ­νων στον έλεγχο του λαθρε­μπο­ρίου στη θάλασσα, προ­τεί­νουν να μετα­τρα­πούν σε φορο­λο­γι­κές απο­θή­κες, μέτρο που θα κάνει τον έλεγχο σαφώς πιο απο­τε­λε­σμα­τικό.

Δικο­γρα­φίες

Πολλές από τις δικο­γρα­φίες για υπο­θέ­σεις λαθρε­μπο­ρίας καυ­σί­μων δεν «αντέ­χουν» ούτε στα μάτια εκείνων που έχουν συμβολή σε αυτές. Ετσι, η αστυ­νο­μία Δυτικής Αττικής παρα­κο­λου­θούσε αποθήκη στην οποία ξεφόρ­τω­ναν βυτιο­φόρα επί 120 μέρες. Οι αστυ­νο­μι­κοί έκαναν φυσική παρα­κο­λού­θηση και από την ποσό­τητα που ξεφορ­τώ­θηκε την τελευ­ταία μέρα κατέ­λη­ξαν στο συμπέ­ρα­σμα ότι αντί­στοι­χες ποσό­τη­τες ξεφορ­τώ­νο­νταν κάθε μέρα στο διά­στημα της παρα­κο­λού­θη­σης – ένα επι­χεί­ρημα που δεν απο­δει­κνύ­ε­ται ισχυρό στην εξέταση κατά τη διάρ­κεια της προ­δι­κα­σίας. Αλλά και οι ποσό­τη­τες που αφορούν το ναυ­τι­λιακό συνάλ­λαγμα είναι συνήθως «καβάν­τζες» που ξεφορ­τώ­νο­νται από μικρό­τε­ρες ομάδες μετα­φο­ρέων σε αυτο­σχέ­διες εγκα­τα­στά­σεις. Τις διω­κτι­κές αρχές έχουν προ­βλη­μα­τί­σει και άλλα φαι­νό­μενα στη θάλασσα:

– Οι υπο­λει­πό­με­νες ποσό­τη­τες καυ­σί­μων σε ναυ­λω­μένα πλοία που πωλού­νται χωρίς να εντο­πί­ζο­νται φορο­λο­γικά στην πράξη πώλησης. Ομως σε αυτές τις περι­πτώ­σεις η πράξη μπορεί να αφορά τη σχέση του ιδιο­κτήτη με την εται­ρεία που έχει ναυ­λώ­σει και πλη­ρώ­σει το καύσιμο.

– Οι υπη­ρε­σίες έχουν ασχο­λη­θεί και με το θέμα των εξα­γω­γών -στη συντρι­πτική πλειο­νό­τητα γίνονται- αλλά και με τις τιμές στην αγορά αργού πετρε­λαίου, στην οποία δεν υπάρχει λαθρε­μπό­ριο.

Οι υπη­ρε­σια­κοί παρά­γο­ντες που έχουν ασχο­λη­θεί πολλά χρόνια με την κατα­πο­λέ­μηση του λαθρε­μπο­ρίου, σημειώ­νουν ότι το λαθρε­μπό­ριο με εικο­νι­κές εξα­γω­γές ή μετα­φόρ­τωση ναυ­τι­λια­κού καυ­σί­μου από πλοίο σε πλοίο είναι εντελώς δια­φο­ρε­τικό ζήτημα από τη φορο­δια­φυγή και τη φορο­κλοπή στα καύσιμα.

Αλλά σοβαρό πρό­βλημα υφί­στα­ται και με τους ελεγ­κτι­κούς μηχα­νι­σμούς. Στις αρχές Δεκεμ­βρίου του 2014, ένα συνερ­γείο της περι­φέ­ρειας Αττικής μετέβη δύο φορές στο ίδιο πρα­τή­ριο στη Δυτική Αθήνα μέσα σε μία εβδο­μάδα. Τη δεύτερη φορά οι ελεγ­κτές καταγ­γέλ­λουν ότι ξυλο­κο­πή­θη­καν. Το πρα­τή­ριο παρα­μέ­νει ακόμα σε λει­τουρ­γία, ενώ ουδείς έχει σαφή απά­ντηση για ποιο λόγο έγινε η δεύτερη «έφοδος» των ελεγ­κτών. Την ίδια ώρα στην περι­φέ­ρεια εξα­κο­λου­θούν να μη γίνο­νται έλεγχοι, ενώ πολλά πρα­τή­ρια, και κυρίως εκείνα που δια­φη­μί­ζο­νται «ως τα φθη­νό­τερα», κατα­φέρ­νουν και πωλούν κάτω από την τιμή αγοράς. Ομως σε βάρος των κατα­να­λω­τών που συνήθως πλη­ρώ­νουν περισ­σό­τερα λίτρα από εκείνα που πραγ­μα­τικά μπαί­νουν στο ρεζερ­βουάρ…

Καθη­με­ρινή