Προς μοντέλο «Ελ.Βενιζέλος» για τα 14 περιφερειακά αεροδρόμια

Στην επα­να­δια­πραγ­μά­τευ­ση της σύμ­βα­σης πα­ρα­χώ­ρη­σης των 14 πε­ρι­φε­ρεια­κών αε­ρο­λι­μέ­νων με την ανά­δο­χο κοι­νο­πρα­ξία Fraport – Slentel προ­σα­να­το­λί­ζε­ται η κυ­βέρ­νη­ση, έπει­τα από την δια­φαι­νό­με­νη δέ­σμευ­σή της προς τους δα­νει­στές να μην ανα­στα­λούν οι ιδιω­τι­κο­ποι­ή­σεις που βρί­σκο­νται σε εξέ­λι­ξη.

Η συ­γκυ­ρία θυ­μί­ζει την προ 20ετίας πε­ρί­ο­δο, όταν η κυ­βέρ­νη­ση του Αν­δρέα Πα­παν­δρέ­ου είχε προ­χω­ρή­σει στην επα­να­δια­πραγ­μά­τευ­ση της σύμ­βα­σης πα­ρα­χώ­ρη­σης του «Ελ. Βε­νι­ζέ­λος», ανα­τρέ­πο­ντας το σχέ­διο της κυ­βέρ­νη­σης του κ. Κων­στα­ντί­νου Μη­τσο­τά­κη, κί­νη­ση που ναι μεν μεί­ω­σε δρα­στι­κά την πε­ρί­ο­δο πα­ρα­χώ­ρη­σης, αλλά οδή­γη­σε πα­ράλ­λη­λα και σε αύ­ξη­ση των χρε­ώ­σε­ων του αε­ρο­δρο­μί­ου.

Στο υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μί­ας & Υπο­δο­μών, πλη­θαί­νουν οι ανα­φο­ρές για ένα “remake” του μο­ντέ­λου του αε­ρο­δρο­μί­ου των Σπά­των – στο οποίο το ελ­λη­νι­κό δη­μό­σιο συμ­με­τέ­χει με 55%- με τη συμ­με­το­χή είτε του υπουρ­γεί­ου Οι­κο­νο­μι­κών είτε φο­ρέ­ων της αυ­το­διοί­κη­σης. Και αυτό διότι υπάρ­χουν τρεις «αστε­ρί­σκοι» για το υφι­στά­με­νο μο­ντέ­λο πα­ρα­χώ­ρη­σης.

Πρώ­τον, οι δύο ομά­δες των 7+7 πε­ρι­φε­ρεια­κών αε­ρο­δρο­μί­ων οδη­γού­νται σε έναν και μο­να­δι­κό πα­ρα­χω­ρη­σιού­χο, που θα αντι­κα­τα­στή­σει το κρα­τι­κό με ένα ιδιω­τι­κό μο­νο­πώ­λιο.

Δεύ­τε­ρον, υπάρ­χει προ­βλη­μα­τι­σμός για την διάρ­κεια της πα­ρα­χώ­ρη­σης, η οποία ορί­ζε­ται σε 40+10 χρό­νια. Τρί­τον, κα­τα­γρά­φε­ται ανη­συ­χία για την πι­θα­νό­τη­τα εντυ­πω­σια­κών αυ­ξή­σε­ων των χρε­ώ­σε­ων και, άρα, ακρι­βό­τε­ρων αε­ρο­δρο­μί­ων.

Έτσι, η εμπλο­κή του δη­μο­σί­ου προ­κρί­νε­ται προ­κει­μέ­νου να δια­σφα­λι­στεί ισορ­ρο­πία στις χρε­ώ­σεις, τις επεν­δυ­τι­κές ανά­γκες και τον έλεγ­χο της εφαρ­μο­γής της σύμ­βα­σης. Από την άλλη, όμως, αυτό θα ση­μαί­νει μεί­ω­ση του τι­μή­μα­τος και αλ­λα­γή της χρη­μα­το­οι­κο­νο­μι­κής ισορ­ρο­πί­ας, εκτι­μούν πηγές κοντά στην υπό­θε­ση.

Όπως ση­μειώ­νουν, οι δυ­να­τό­τη­τες ευ­ε­λι­ξί­ας του δη­μο­σί­ου είναι υπαρ­κτές, στο βαθμό όμως που οι όποιες αλ­λα­γές δεν προ­σκρού­ουν σε ου­σιώ­δεις όρους του δια­γω­νι­σμού. Και αυτό διότι, εάν υπάρ­ξει μο­νο­με­ρής κί­νη­ση, οι συμ­με­τέ­χο­ντες θα προ­σφύ­γουν κατά του κύ­ρους του δια­γω­νι­σμού, εγεί­ρο­ντας απο­ζη­μιώ­σεις. Πα­ράλ­λη­λα, εάν υπάρ­ξει ακύ­ρω­ση του δια­γω­νι­σμού, εκτι­μά­ται ότι η πλειο­δό­τρια κοι­νο­πρα­ξία θα διεκ­δι­κή­σει ση­μα­ντι­κές απο­ζη­μιώ­σεις. Αντί­θε­τα, μόνο στην πε­ρί­πτω­ση που ο πλειο­δό­της συμ­φω­νή­σει με το δη­μό­σιο, θα μπο­ρού­σε να πε­ρά­σει μία τόσο ση­μα­ντι­κή αλ­λα­γή.

Του­λά­χι­στον τρία υψη­λό­βαθ­μα στε­λέ­χη του αε­ρο­πο­ρι­κού κλά­δου με τα οποία μί­λη­σε «Το Βήμα, επι­βε­βαιώ­νουν υπό τον όρο της ανω­νυ­μί­ας ότι το τί­μη­μα των Γερ­μα­νών είναι εξαι­ρε­τι­κά υψηλό. Η σύ­γκρι­ση της ιδιω­τι­κο­ποί­η­σης των 14 αε­ρο­δρο­μί­ων με την με­το­χο­ποί­η­ση, αξίας 9 δισ. ευρώ, της Ισπα­νι­κής δη­μό­σιας εται­ρί­ας ΑΕΝΑ, δια­χει­ρί­στριας 48 αε­ρο­δρο­μί­ων και 196 εκατ. επι­βα­τών είναι εν­δει­κτι­κή. Και αυτό διότι κατ’ ανα­λο­γία, με «τιμές ΑΕΝΑ» το τί­μη­μα για τα πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια δεν θα έφτα­νε το 1 δισ. ευρώ.

Οι Γερ­μα­νοί της Fraport φαί­νε­ται να έχουν φι­λό­δο­ξα σχέ­δια για τα Ελ­λη­νι­κά αε­ρο­δρό­μια, όπως του­λά­χι­στον προ­κύ­πτει από τα σε­νά­ρια που έχουν επε­ξερ­γα­στεί.

Ανα­λυ­τές του αε­ρο­πο­ρι­κού κλά­δου ση­μειώ­νουν ότι με βάση τις προ­βλέ­ψεις της κοι­νο­πρα­ξί­ας, προ­κύ­πτει μία ισχυ­ρή οι­κο­νο­μι­κή επί­δο­ση, καθώς τα προ φόρων, τόκων και απο­σβέ­σε­ων έσοδα (EBITDA) για όλη την πε­ρί­ο­δο της πα­ρα­χώ­ρη­σης προ­σεγ­γί­ζουν σε τρέ­χου­σες τιμές τα 22 δισ. ευρώ ή πε­ρί­που μισό δισ. ευρώ κατ’ έτος, ποσόν εξαι­ρε­τι­κά υψηλό για τα με­γέ­θη των 14 πε­ρι­φε­ρεια­κών αε­ρο­δρο­μί­ων.

Έμπει­ρο στέ­λε­χος της αγο­ράς ση­μειώ­νει ότι τα EBITDA των πρώ­των ετών της πα­ρα­χώ­ρη­σης θα μπο­ρού­σαν να κυ­μαί­νο­νται με­τα­ξύ 100 και 200 εκατ. ευρώ, να αυ­ξη­θούν στα­δια­κά από τα 200 στα 500 εκατ. ευρώ για τα ακό­λου­θα 20 χρό­νια – όταν και θα ενερ­γο­ποι­η­θεί η αύ­ξη­ση των χρε­ώ­σε­ων – και να κλι­μα­κω­θούν στη συ­νέ­χεια έως το 1 δισ. ευρώ κατ’ έτος έως τη λήξη της πα­ρα­χώ­ρη­σης, εάν κι εφό­σον, βέ­βαια, επα­λη­θευ­θούν οι θε­τι­κές προ­βλέ­ψεις κί­νη­σης και εμπο­ρι­κών εσό­δων.

Ωστό­σο, όπως πα­ρα­τη­ρεί άλλο στέ­λε­χος του αε­ρο­πο­ρι­κού κλά­δου «είτε οι Γερ­μα­νοί έχουν κάνει λάθος εκτι­μή­σεις είτε θα φτιά­ξουν τα πιο ακρι­βά αε­ρο­δρό­μια στον κόσμο είτε σκο­πεύ­ουν να με­τα­τρέ­ψουν την Ελ­λά­δα σε κο­ρυ­φαίο του­ρι­στι­κό προ­ο­ρι­σμό στον κόσμο».

Οι Γερ­μα­νοί έχουν εκ­δη­λώ­σει, συχνά με άκομ­ψο για τα δι­πλω­μα­τι­κά ήθη τρόπο, το εν­δια­φέ­ρον τους για τις τύχες των ελ­λη­νι­κών αε­ρο­δρο­μί­ων. Αξιω­μα­τού­χοι που έχουν εμπλα­κεί στη δια­δι­κα­σία, μι­λούν για ισχυ­ρές πιέ­σεις εκ μέ­ρους του Βε­ρο­λί­νου, το οποίο επι­δί­ω­κε ευθύς εξ αρχής να έχει μία κο­ντι­νή αντί­λη­ψη για τα αε­ρο­δρό­μια, καθώς και για τα λι­μά­νια.

Έτσι, διό­λου άσχε­τα με όλα αυτά δεν είναι η πρό­σλη­ψη της Lufthansa Consulting και της Hamburg Port Consulting στη θέση των τε­χνι­κών συμ­βού­λων για τα πε­ρι­φε­ρεια­κά αε­ρο­δρό­μια και τα λι­μά­νια, αντί­στοι­χα. Ση­μειω­τέ­ον ότι η Lufthansa Consulting απο­τε­λεί θυ­γα­τρι­κή του ομώ­νυ­μου αε­ρο­πο­ρι­κού ομί­λου, ο οποί­ος συμ­με­τέ­χει με πο­σο­στό 8,45% στην Fraport. Αυτή η εται­ρι­κή σχέση, σύμ­φω­να με κο­ρυ­φαίο νο­μι­κό του δι­καί­ου του αντα­γω­νι­σμού, μπο­ρεί να απο­τε­λέ­σει αιτία ακύ­ρω­σης του δια­γω­νι­σμού, υπό προ­ϋ­πο­θέ­σεις.

Οι πιέ­σεις για πα­ρου­σία ξένων τε­χνι­κών συμ­βού­λων συ­νε­χί­στη­κε και στην πε­ρί­πτω­ση του σχε­δί­ου ανα­διορ­γά­νω­σης της Υπη­ρε­σί­ας Πο­λι­τι­κής Αε­ρο­πο­ρί­ας (ΥΠΑ) από την Τρόι­κα, προ­σπά­θειες που απο­κρού­στη­καν από την ελ­λη­νι­κή πλευ­ρά.

Ωστό­σο, όπως ανα­φέ­ρει πηγή με γνώση της υπό­θε­σης, υπάρ­χει ένα σκο­τει­νό ση­μείο. Το 2011 στο δια­γω­νι­σμό για την πρό­σλη­ψη τε­χνι­κών συμ­βού­λων το υπουρ­γείο Οι­κο­νο­μι­κών ζη­τού­σε από τον ανά­δο­χο να υπο­βοη­θή­σει το δη­μό­σιο στο «να διε­ρευ­νή­σει τη βέλ­τι­στη ανα­διορ­γά­νω­ση των Αε­ρο­δρο­μί­ων μέσω της ομα­δο­ποί­η­σής τους και στην συ­νέ­χεια να προ­χω­ρή­σει στην προ­σέλ­κυ­ση στρα­τη­γι­κών επεν­δυ­τών, την ανά­θε­ση σχε­τι­κών συμ­βά­σε­ων πα­ρα­χώ­ρη­σης και την αξιο­ποί­η­ση των δι­καιω­μά­των του στα Αε­ρο­δρό­μια».

«Ποτέ δεν εί­δα­με την με­λέ­τη για την βέλ­τι­στη δια­νο­μή των αε­ρο­δρο­μί­ων, αγνο­ού­με για ποιον λόγο επι­λέ­γη­σαν οι 14 αε­ρο­λι­μέ­νες υπό αυτή την μορφή και ποτέ δεν μά­θα­με ούτε το πως προ­έ­κυ­ψε αυτή η δομή ούτε το εάν εξε­τά­στη­καν αντα­γω­νι­στι­κά σε­νά­ρια» ση­μειώ­νει.

Όπως ανα­φέ­ρουν, ο τε­χνι­κός σύμ­βου­λος είχε ανα­λά­βει την με­λέ­τη του συ­νό­λου του χαρ­το­φυ­λα­κί­ου των αε­ρο­δρο­μί­ων και την ανά­λυ­ση δια­φο­ρε­τι­κών σε­να­ρί­ων για την αξιο­ποί­η­ση όλων των αε­ρο­λι­μέ­νων στο πλαί­σιο της ανά­πτυ­ξης στρα­τη­γι­κής για τις επι­βα­τι­κές ροές, τις συ­νέρ­γειες με­τα­ξύ τους και τους συ­σχε­τι­σμούς με τις εκτός Ελ­λά­δος αε­ρο­πο­ρι­κές υπο­δο­μές, με στόχο την με­γι­στο­ποί­η­ση της αξίας τους.

«Δεν έχει εξη­γη­θεί επαρ­κώς για ποιον λόγο τα μικρά αε­ρο­δρό­μια έμει­ναν εκτός της πα­ρα­χώ­ρη­σης και θα συ­νε­χί­σουν να βα­ρύ­νουν τον φο­λο­ρο­γού­με­νο. Εάν υπάρ­χει κά­ποια με­λέ­τη που να θε­με­λιώ­νει αυτή την δια­νο­μή των αε­ρο­δρο­μί­ων, θα πρέ­πει να δη­μο­σιο­ποι­η­θεί είτε του­λά­χι­στον να πα­ρου­σια­στεί στα αρ­μό­δια κυ­βερ­νη­τι­κά όρ­γα­να» το­νί­ζει η ίδια πηγή.

Το ΒΗΜΑ