ISIS:Το φοβερό δίκτυο διακίνησης παράνομων αρχαιοτήτων

Ποιοι δια­κι­νούν παρά­νομα αρχαιό­τη­τες στη Μέση Ανατολή; Πως διε­ξά­γε­ται το λαθρε­μπό­ριο από τη Συρία αρχικά προς την Τουρκία και τον Λίβανο και από εκεί την Ευρώπη; Το απο­κα­λυ­πτικό ρεπορ­τάζ του βρε­τα­νι­κού BBC φέρνει στην επι­και­ρό­τητα τον τρόπο που πραγ­μα­το­ποιεί­ται το λαθρε­μπό­ριο αρχαιο­τή­των, μία από τις βασικές πηγές εξεύ­ρε­σης πόρων για το Ισλα­μικό Κράτος, μαζί με το πετρέ­λαιο και τις απα­γω­γές.

Ο Μοχά­μεντ είναι 21 ετών, αλλά μοιάζει πολύ νεό­τε­ρος. Λει­τουρ­γεί με βάση τη Δαμασκό, αλλά επι­θυ­μεί να επε­κτεί­νει τις δρα­στη­ριό­τη­τές του στα σύνορα Συρίας – Λιβάνου. Μετά από μεγάλη προ­σπά­θεια, πολλά τηλε­φω­νή­ματα, υπομονή κι επιμονή, πεί­στηκε να συνα­ντή­σει τον βρετανό δημο­σιο­γράφο Σάιμον Κοξ, απε­σταλ­μένο του BBC στη Μέση Ανατολή.

΄Οπως λέει ο ίδιος, τα κέρδη του είναι αξιο­ση­μεί­ωτα αλλά υπάρ­χουν άλλοι λαθρέ­μπο­ροι με καλύ­τε­ρες δια­συν­δέ­σεις που πουλάνε αρχαιό­τη­τες των οποίων η αξία φθάνει και το 1 εκατ. δολάρια. Ο Μοχά­μεντ έχει τρεις φίλους στο Χαλέπι με τους οποίους κανο­νί­ζει το λαθρε­μπό­ριο. Εκείνοι πάνε οδικώς ως τα σύνορα με τον Λίβανο και από εκεί πλη­ρώ­νουν κάποιο ταξί για να περάσει τα αντι­κεί­μενα μέσα στη χώρα. Ειδι­κεύ­ε­ται σε μικρά αντι­κεί­μενα, που μετα­φέ­ρο­νται εύκολα, αλλά και αυτό ενέχει πολλούς κιν­δύ­νους.

Ο Μοχά­μεντ μπορεί να έχει απο­συρ­θεί, συνε­χί­ζο­ντας την «καριέρα» του στο λαθρε­μπό­ριο αλλά όχι πια σε αρχαιό­τη­τες. Γνω­ρί­ζει, όμως, πολύ καλά ότι: «Το Ισλα­μικό Κράτος κινεί τα νήματα. Αυτοί είναι που ελέγ­χουν το λαθρε­μπό­ριο, τα έκλεψαν από μουσεία κυρίως στο Χαλέπι. Γνωρίζω ότι οι μαχητές έχουν δια­συν­δέ­σεις στο εξω­τε­ρικό», όπως λέει.

Από που προ­έρ­χο­νται τα αρχαόα αντι­κεί­μενα; Κυρίως από παρά­νο­μες ανα­σκα­φές σε αρχαιο­λο­γι­κούς χώρους και, πολύ λιγό­τερο, από λεη­λα­σίες μου­σείων. Προ­ο­ρι­σμός τους είναι κυρίως χώρες της Δυτικής Ευρώπης, όπως η Ελβετία, η Βρε­τα­νία και η Γερ­μα­νία, αλλά και το Ντου­μπάι και το Κατάρ στον Κόλπο.

Το δεύτερο πρόσωπο του ρεπορ­τάζ είναι ο Αχμέντ. Προ­κει­μέ­νου να που­λή­σει κάποιος κλεμ­μέ­νες αρχαιό­τη­τες χρειά­ζε­ται έναν μεσά­ζο­ντα όπως ο «Αχμέντ», ανα­φέ­ρει το ρεπορ­τάζ του BBC. Ο Αχμέντ κατά­γε­ται από την Ανα­το­λική Συρία αλλά η βάση του είναι μια μικρή πόλη στη Νότια Τουρκία. Ο ίδιος ζήτησε από τον βρετανό δημο­σιο­γράφο να μην απο­κα­λύ­ψει το όνομα της πόλης για να μην τον εντο­πί­σει η αστυ­νο­μία. ΄Οπως εξήγησε: «Οποιος θέλει να κάνει ανα­σκα­φές πρέπει να πάρει άδεια από τους επι­θε­ω­ρη­τές του Ισλα­μι­κού Κράτους που ελέγ­χουν τη δια­δι­κα­σία. Αυτοί κατα­στρέ­φουν τα αγαλ­μα­τί­δια με ανθρώ­πινη μορφή ως ειδω­λο­λα­τρικά και επι­βάλ­λουν φόρο 20%. Φορο­λο­γούν τα πάντα. Μετά τούρκοι έμποροι τα πουλάνε σε εμπό­ρους στην Ευρώπη».

Καθώς μιλάει τουρ­κικά, είναι ιδιαί­τερα δημο­φι­λής στους σύρους λαθρε­μπό­ρους. Οπως εξηγεί ο Αχμέντ, οι αρχαιό­τη­τες, όπως αγάλ­ματα από ζώα, βάζα και νομί­σματα, «προ­έρ­χο­νται από τη Συρία, τη Ράκα, όλες τις περιο­χές που ελέγ­χο­νται από το Ισλα­μικό Κράτος».

΄Ενας ακόμα σταθμός του ρεπορ­τάζ του BBC για την αρχαιο­κα­πη­λία στις περιο­χές του Ισλα­μι­κού Κράτους είναι το γει­το­νικό Λίβανο.

Στο εντυ­πω­σιακό του­ρι­στικό κατά­στημα στο κέντρο της Βηρυτού βρίσκει κανείς πήλινα λυχνά­ρια, δαχτυ­λί­δια και αντι­κεί­μενα από γυαλί. Ο ιδιο­κτή­της μπορεί να ισχυ­ρί­ζε­ται ότι τα περισ­σό­τερα αντι­κεί­μενα είναι αντί­γραφα. Ωστόσο, όπως δια­βε­βαί­ωσε τον δημο­σιο­γράφο του BBC, έχει και αυθε­ντικά αντι­κεί­μενα της ελλη­νι­στι­κής και βυζα­ντι­νής περιό­δου. Οποιος θέλει να αγο­ρά­σει κάποιο αρχαίο αντι­κεί­μενο και πρό­κει­ται για κάτι μικρό, θα πρέπει ο ίδιος να το βγάλει παρά­νομα από τη χώρα με δική του ευθύνη. Αν πρό­κει­ται για κάτι μεγα­λύ­τερο, με μια χρέωση αρκετών χιλιά­δων ευρώ ο έμπορος ανα­λαμ­βά­νει να το στείλει στον τελικό προ­ο­ρι­σμό του.

Τελευ­ταία στάση του ρεπορ­τάζ, η αστυ­νο­μία της Βηρυτού και οι ρωμαϊ­κές προ­το­μές που κατέσχε η αστυ­νο­μία σε μια επι­χεί­ρηση στον Λίβανο. Σύμφωνα με τα λεγό­μενα του αντι­συ­νταγ­μα­τάρχη της αστυ­νο­μίας, Νίκολας Σαάντ, χιλιά­δες πρό­σφυ­γες από τη Συρία πέφτουν θύματα των συμ­μο­ριών που δρα­στη­ριο­ποιού­νται στο λαθρε­μπό­ριο αρχαίων στον Λίβανο. «Οι πρό­σφυ­γες έρχο­νται κατά χιλιά­δες και οι συμ­μο­ρίες τοπο­θε­τούν διάφορα αντι­κεί­μενα στα υπάρ­χο­ντά τους» λέει. Η Συρία έχει γνω­ρί­σει κατα­κό­ρυφη αύξηση στο λαθρε­μπό­ριο αρχαιο­τή­των, το οποίο ελέγχει το Ισλα­μικό Κράτος. Ο Λίβανος απο­τε­λεί απλώς μια στάση στο λαθρε­μπό­ριο των αρχαιο­τή­των, αφού εκεί δεν υπάρχει αγορά για αυτά τα αντι­κεί­μενα….Τα πραγ­μα­τικά χρήματα βρί­σκο­νται στην Ευρώπη».

Το Συμ­βού­λιο Ασφα­λείας των Ηνω­μέ­νων Εθνών πρό­σφατα απα­γό­ρευσε το εμπόριο αρχαιο­τή­των από τη Συρία στο σύνολό του, κατη­γο­ρώ­ντας τους τζι­χα­ντι­στές του Ισλα­μι­κού Κράτους ότι λεη­λα­τούν την πολι­τι­στική κλη­ρο­νο­μιά της Συρίας «προ­κει­μέ­νου να οργα­νώ­νουν και να διε­ξά­γουν τρο­μο­κρα­τι­κές επι­θέ­σεις».

Thetoc.gr