ΤΟΠΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Η άνοδος της ασημαντότητας

news room 3 λεπτά ανάγνωση
Καστοριάδης

Δεν είμαι σίγουρη- το έλεγα και σε χθεσινό σχόλιο- τι εννο­ούσε ο κ. Βαρου­φά­κης με την αναφορά του «λιτός βίος». Θέλω να ελπίζω, αυτό που εννο­ούσε ο Κορ­νή­λιος Καστο­ριά­δης :

« Θα έπρεπε να θέλουμε μια κοι­νω­νία στην οποία οι οικο­νο­μι­κές αξίες θα έχουν πάψει να κατέ­χουν κεντρική (ή μονα­δική) θέση, όπου η οικο­νο­μία θα έχει ξανα­μπεί στη θέση της, δηλαδή θα έχει γίνει ένα απλό μέσο του ανθρώ­πι­νου βίου και όχι ύστατος σκοπός, στην οποία επο­μέ­νως θα έχουμε παραι­τη­θεί από την τρελή κούρσα προς μια συνεχώς αυξα­νό­μενη κατα­νά­λωση.

Αυτό δεν είναι απλώς ανα­γκαίο για να απο­φύ­γουμε την τελε­σί­δικη κατα­στροφή του γήινου περι­βάλ­λο­ντος. Είναι ανα­γκαίο κυρίως για να βγούμε από τη ψυχική και ηθική εξα­θλί­ωση των σύγ­χρο­νων ανθρώ­πων.

Θα έπρεπε λοιπόν από εδώ και πέρα οι άνθρω­ποι (μιλάω τώρα για τις πλού­σιες χώρες) να δεχτούν ένα αξιο­πρε­πές αλλά λιτό βιοτικό επίπεδο και να παραι­τη­θούν από την ιδέα ότι ο κεντρι­κός σκοπός της ζωής τους είναι να αυξά­νε­ται η κατα­νά­λωση τους κατά 2 με 3% το χρόνο. Για να το δεχθούν αυτό, θα έπρεπε κάτι άλλο να δίνει νόημα στη ζωή τους.

Ξέρουμε, ξέρω ποιο είναι αυτό το κάτι άλλο – τι ωφελεί όμως, από τη στιγμή που η μεγάλη πλειο­νό­τητα του κόσμου δεν το δέχεται και δεν κάνει αυτό που πρέπει ώστε να γίνει πραγ­μα­τι­κό­τητα; Αυτό το άλλο είναι η ανά­πτυξη των ανθρώ­πων, αντί για την ανά­πτυξη των σκου­πι­δο­προιό­ντων.

Πόσον καιρό ακόμα η ανθρω­πό­τητα θα κατα­τρύ­χε­ται από τις ματαιό­τη­τες και τις ψευ­δαι­σθή­σεις που ονο­μά­ζουμε εμπο­ρεύ­ματα;

Κάτι τέτοιο θα απαι­τούσε μιαν άλλη οργά­νωση της εργα­σίας, η οποία θα έπρεπε να πάψει να είναι αγγα­ρεία και να γίνει πεδίο προ­βο­λής των ικα­νο­τή­των του ανθρώ­που.

Άλλο πολι­τικό σύστημα, μιαν αληθινή δημο­κρα­τία που θα συνε­πα­γό­ταν τη συμ­με­τοχή όλων στη λήψη των απο­φά­σεων.

Μιαν άλλη οργά­νωση της παι­δείας, ώστε να δια­πλά­θο­νται πολίτες ικανοί να ασκούν και να άρχο­νται, σύμφωνα με τη θαυ­μά­σια έκφραση του Αριστοτέλη- και ούτω καθ’ εξής.

(…) η απο­σύν­θεση γίνεται φανερή κυρίως μέσα από την εξα­φά­νιση των σημα­σιών και το σχεδόν απόλυτο ξεθώ­ρια­σμα των αξιών. Και αυτό απειλεί μακρο­πρό­θε­σμα την επι­βί­ωση του ίδιου του συστή­μα­τος.

Όταν δηλώ­νε­ται ανοιχτά, όπως γίνεται τώρα στις δυτικές κοι­νω­νίες, ότι η μονα­δική αξία είναι το χρήμα, το κέρδος, ότι το υπέρ­τατο ιδεώδες του κοι­νω­νι­κού βίου είναι το «πλου­τί­στε», μπορεί να διε­ρω­τη­θεί κανείς αν είναι ποτέ δυνατόν μια κοι­νω­νία να συνε­χί­σει να λει­τουρ­γεί και να ανα­πα­ρά­γε­ται μονάχα σ’ αυτή τη βάση.

Αν τα πράγ­ματα είχαν έτσι, τότε οι δημό­σιοι υπάλ­λη­λοι θα πρέπει να ζητούν και να δέχο­νται μπα­ξί­σια για να κάνουν τη δουλειά τους, οι δικα­στές να βγάζουν τις δικα­στι­κές απο­φά­σεις στη δημο­πρα­σία, οι εκπαι­δευ­τι­κοί να βάζουν καλούς βαθμούς στα παιδιά των οποίων οι γονείς του έδωσαν μια επιταγή κλπ.

Πριν από δεκα­πέ­ντε σχεδόν χρόνια έγραφα πως ο μόνος φραγμός για τους ανθρώ­πους σήμερα είναι ο φόβος των ποι­νι­κών κυρώ­σεων. Κατά ποια λογική όμως αυτοί που εισβάλ­λουν τις κυρώ­σεις θα είναι οι ίδιοι αδιά­φθο­ροι; Ποιος θα φυλάει τους φύλακες;

Η γενι­κευ­μέ­νοι δια­φθορά που παρα­τη­ρούμε στο σύγ­χρονο πολι­τι­κο­οι­κο­νικό σύστημα δεν είναι περι­φε­ρειακό ή ανεκ­δο­το­λο­γικό φαι­νό­μενο αλλά έχει γίνει δομικό χαρα­κτη­ρι­στικό, ενδο­γε­νές στο σύστημα της κοι­νω­νίας στην οποία ζούμε.

(Κ. Καστο­ριά­δης, «Η άνοδος της αση­μα­ντό­τη­τας» )

Πώς σας φάνηκε το άρθρο;

Ένα πάτημα, χωρίς λογαριασμό. Μία ψήφος ανά συσκευή.

Σχολιασμός άρθρου

Προσθέστε ένα σχόλιο

Εμφανίζεται μετά από έγκριση · το e-mail δεν δημοσιεύεται0 / 2000

Τα σχόλια εκφράζουν τον σχολιαστή, όχι τη Δημοκρατική. Όροι σχολιασμού

Τα σχόλια εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Η Δημοκρατική δεν υιοθετεί αυτές τις απόψεις. Διατηρούμε το δικαίωμα να διαγράψουμε όποια σχόλια θεωρούμε προσβλητικά ή περιέχουν ύβρεις, χωρίς καμία προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται. Τα σχόλια δημοσιεύονται μετά από έγκριση· το e-mail δεν δημοσιεύεται.

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει.